समाज : जीवनशैली

काठमाडौं। सुन्दर छाला हरेक व्यक्तीको चाहना हो। आजको सोसियल मिडिया प्रेमी युगमा आफ्नो स्वरुप र सुन्दरताले जति प्राथमिकता पाएसँगै सुन्दर र स्वस्थ छाला प्रतिको मानिसहरुको सचेतना पनि बढ्दो छ। यधापी बढ्दै गएको वातवरण प्रदुषण र मौसमी विविधताले छालालाई थप असर पार्दै पनि गईरहेको छ। त्यसैले यस्तो वातवरणमा छालालाई स्वच्छ एवम् सुन्दर राख्न मानिसहरुले धेरै कुरामा ध्यान दिनु पर्छ। मानिसको खानपान, जीवनशैली, व्यवसाय, योग, घामको एक्सपोजर लगायत् दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने कस्मेटिक्स् र क्रिमहरुको छालामा महत्वपुर्ण भूमिका छ। कस्मेटिक (cosmeceutical) र पोषणयुक्त आहार Neutraceutical को व्यापार चुलिएको औद्योगिक युगमा सहि खानेकुरा र कस्मेटिक्स् छान्न गाह्रो छ। अहिले बजारमा मकेअप र क्रिमहरु च्याउझैँ उत्पादन र बिक्री भैरहेका छन् तर यि सबै क्रिमहरु भने पक्कै पनि लाभदायी छैनन्। विशेष गरी गर्मी महिनामा फाउन्डेसन र बि.बि क्रिमहरुको व्यापक प्रयोगले गर्दा डन्डीफोर, चाया, पोतो र एलर्जी निम्त्याउँछन्। हिजोआज बजारमा उपलब्ध धेरै क्रिममा स्टिरोइड नामको कडा केमिकल मिसिएको पाइएको छ। मिसावट भएको क्रिम लगाउदा छाला बिग्रिन सक्छ। यसरी बिग्रिएको छाला संवेदनशील हुन्छ र यसलाई चिसो, तातो, हावा र अन्य कुराले छिटो एलर्जी गर्ने किसिमको हुन्छ। त्यसैले सही किसिमको क्रिम र आफ्नो छालालाई सुहाउँदो प्रकारको क्रिम छान्न चिकित्सकको परामर्श लिदा राम्रो हुन्छ। विज्ञापनको पछाडी नलागी आफ्नो छाला र छालाको प्रकृति हेरेर डाक्टरको सल्लाह अनुसारको कस्मेटिक्सको नियमित प्रयोगले धेरै पैसा खर्च नगरी छालाको उचित स्याहार गर्न सकिन्छ। छालालाई आवश्यक सामाग्री : छालाको लागि आवश्यक र अनिवार्य रूपमा प्रयोग गर्नुपर्ने क्रिमहरु सनस्क्रिन, फेसवास, भिटामिन सि सिरम ,रेटिनोल र मोइस्चुराइजर् पर्छन्।सनस्क्रिनको नियमित प्रयोगले घामबाट हुने पोतो, दाग एलर्जी, चाउरी र क्यान्सरबाट जोगाउँछ। सम्पूर्ण सरक्षाका लागि ब्रोड स्पेक्ट्रम सनस्क्रिन दिनको ३ पटक १-१ चम्चा अनुपातमा प्रयोग गर्नुपर्छ। धेरै सनस्क्रिनमा सानो पाउडरयुक्त रसायन हुनाले सनस्क्रिन लगाउदा धेरै माड्न हुदैन। कसैकसैलाई माडेर लगाउदा एलर्जी हुन सक्छ। कसरी स्याहार गर्ने ? छालालाई स्वस्थ राख्न जहिले पनि साँझ सफा गरेर धुन पर्दछ र सबै मकेअप पुस्नु पर्छ। दिनभरिको विकारक तत्वले अनुहारका स- साना नली(pores) थुनिने हुनाले फेसवास अत्यनत जरुरी छ। प्रदुषण र धुलोबाट जोगिन फेसवास प्रयोग गर्नुपर्छ। छालाको सतहमा १-२ मिनेट मात्र रहने फेसवासको प्रमुख काम छालाको सफाई गर्नु हो। पानीले मात्रमुख धुँदा सबै विकार र प्रदुषणका कण फाल्न सक्दैन। त्यसैले फेसवास र नरम किसिमका क्लेनजरले पानीले मात्र नजाने तैलिय विकारक केमिकललाई अनुहारबाट फाल्छन्। फेसवास किन्दा आफ्नो छाला अनुसार किन्दा फाइदा छ। तैलिए छाला हुनेले जेल बेसको फेसवास प्रयोग गर्ने र सुख्खा छाला हुनेले क्रिम बेसको फेसवास प्रयोग गर्ने हो। फेसवासले छालाको बिकारसंगै हामीलाई चाहिने छालाको स्वास्थ्यबर्दक प्राकृतिक तेल पनि फाल्न सक्छ।त्यसैले दिनमा एक पटक मात्र साझमा जेन्टल फेसवास प्रयोग गर्नु पर्छ। सकेसम्म छालाको तेलको सतहलाई विगार्ने एसिडयुक्त फेसवास प्रयोग नगरेको राम्रो हो तर धेरै चिल्लो छाला हुने र डन्डीफोर हुने व्यक्तिले यस किसिमका एसिडयुक्त फेसवास प्रयोग गरेमा , त्यसपछि मोइस्चुराइजर् क्रिम लगाउनुपर्छ। यसरी नै राति सुत्ने बेला के-के लगाउने भन्न कुरा धेरैले सोध्छन्। राति मुख धोएर सफा भएपछी भिटामिन सि सिरम लगाउने अनि हाइरोनिक एसिड क्रिम लगाउने हो। २० वर्ष उमेर कटेपछि छालामा कोलाजेन सतह घट्दै जाने हुनाले यो उमेरपछि रेटिनोल अथवा भिटामिन ए क्रिम राति नै लगाउन जरुरी छ। दिनहुँ राति भिटामिन सि युक्त क्रिम लगाउनाले धेरै कोलाजन सतह बनाउने कुरा रिसर्चले देखाएको छ। यसले छालाको सतह बाक्लो र जवान राख्न मद्दत गर्छ। लामो अन्तरालमा चाउरी पर्न दिदैन। यसरी नै छालाका क्रिमहरु लगायत पोषणयुक्त खानेकुराले पनि छालालाई सुन्दर र स्वास्थ्य राखन ठुलो भूमिका निर्वाह गर्छ। सोया मील्क, सोयाविन, क्याल्सियम, आइरन, जिङ्क, प्रोवायोटिक, दहि, वॊलिभ आयल, ग्रीनटी, गाजर, हरियो काउली, बदाम, वाइन, फर्सीको सीड, माछाको तेल, कागती, कटहर, अंगुर इत्यादी खानाले कपाल र छाला स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ भने धेरै कर्बोहाइडेट रहेका खानेकुराले छालाका विभिन्न समस्या निम्त्याउने कुरा रिसर्चहरुले पुष्टि गरेका छन्। यसै गरि अनुहारमा डन्डीफोर आउँदा कहिले पनि कोट्त्त्यौनु हुँदैन, यसो गर्नाले अनुहारमा दाग र खाटा बस्ने हुन्छ र छाला अस्वस्थ देखिन्छ। बरु चिकित्सकको सल्लाह लिएर यी समस्याको समाधान गर्न सकिन्छ। साथै चाया र पॊतोबाट जोगिनको लागि घामबाट बच्नु अत्यन्त जरूरी छ। चिकित्सककै सल्लाह बमोजिमको सामान प्रयोग गर्दा अझ लाभदायी हुने गरेको पाइन्छ। नियमित व्यायम र स्वस्थ खानपानले पनि छालालै स्वस्थ राख्न मद्दत पुर्याउँछ।

काठमाडौँ । प्लिज लुक माई आर्ट, प्लिज हेल्प मी, गिभ मी द डोनेशन एण्ड आई सेल दिस पिक्चर । काठमाडौको रत्नपार्क पुग्दा यी आवाज तपाईँले पनि पटक पटक सुन्नु भएको छ । रत्नपार्कको फुटपाथमा यी आवाजहरु पटक पटक गुञ्जिरहन्छ । यही आवाज परिवार केही मानिसका जमातले घेरिएको हुन्छन् एकजना युवक । छेउमै बैशाखी, बैशाखीको नजिकै बिभिन्न रङ्गका कलमहरु, त्यसैको दायाँपट्टी उनले कोरेका विभिन्न आकृतिका चित्रहरुको संगालो, बायाँपट्टी सहयोग गुहार मागिरहेको स्पिकर, र त्यसैको सामुन्ने पैसा राख्ने बास्केट । तिनै सामानहरुको बीचैमा बसेर चित्र कोर्न ब्यस्त देखिन्थे हातखुट्टाविहीन एक युवक । दुवै हात र एक खुट्टाविहीन ती युवा आनन्द पासवान हुन् । हातखुट्टाविहीन आनन्दको चित्र कोर्ने कला देखेर तपाईँ हामी जो कोहीपनि छक्क पर्छौँ । काठमाडौंमा माग्नेहरुको संख्या उल्लेख्य छ । हातखुट्टा हुँदा हुँदै पनि पैसा माग्दै भाँडो थाप्नेहरु सयौं छन् राजधानीमा । तर, अन्य माग्नेहरु र आनन्द पासवानलाई हेर्ने नजर बेग्लै देखिन्छ । २१ वर्षीय आनन्द पासवानको घर भारतको बिहार हो । तर, उनको परिवार विगत ४०-५० वर्षदेखि नेपालमा बस्दै आएको छ । जन्मजातै अपाङ्गता भएका आनन्दको कलाले भने अचम्म कै छ । न हात छन्, न खुट्टा छन् । तर चित्र र विभिन्न आकारका बुट्टाहरु भने सुन्दर सुन्दर । उनका ती चित्रहरु सुन्दर मात्र होईन मनमोहक र आकर्षक पनि छन् । नामका आनन्द कामले भने कहिल्यै आनन्द हुन सकेनन्् । किनकी उनी आफैमा अपाङ्ग, त्यसैमाथि घरको सम्पूर्ण जिम्मेवारी उनीमाथि नै छ । ६ वर्षदेखि सडकमा ६ वर्षको उमेरमा कत्तिले त आमाको दूध पनि छोडेका हुँदैनन् । घरबाट बाहिर निस्कदैनन्, भर्खर विद्यालय जान शुरु गर्छन् । तर, आनन्द पासवानको हकमा भने त्यो अवस्था लागु हुन सकेन । त्यतिखेर उनको दैनिकी सडकको धुलोमाटो र गिट्टी वालुवासँग रम्थ्यो । दिनभरीसडकमा हिँड्ने बटुवाहरुबाट मागेर दैनिकी गुजार्थे । हुन् त उनका बुवा पनि थिए घरपरिवार चलाउने । तर, उनका बुवा धेरै रक्सी खाएका कारण त्यति काम गर्न नसकेको उनी बताउँछन् । यसरी नै उनको दैनिकी बित्न थाल्यो । उनलाई साथैदेखि चित्र कोर्ने रुचि थियो, तर त्यो सामाथ्र्य भने उनमा थिएन । किनकी चित्र कोर्नका लागि केही सामाग्रीहरुको आवश्यकता पथ्र्यो । ती सामाग्री खरिद गर्न सक्ने पनि उनको हैसियत थिएन । उनी आर्थिक अभावमा पिल्सिएका थिए । एकातिर उनको चित्र कोर्ने इच्छाले उनलाई उत्प्रेरित र उत्साहित गथ्र्यो भने अर्कातर्फ आर्थिक अभावले निरुत्साहित बनाउँथ्यो । एकदिन उनले जसोतसो मागेको पैसाबाट केही चित्र कोर्ने सामानहरु खरिद गरेर शुरु गरे चित्र र बुट्टाहरु कोर्ने काम । शारीरिक रुपमा अपाङ्ग, त्यस्तो व्यक्तिले आकर्षक चित्रहरु कोरेको देखेर मानिसहरु उनीप्रति आकर्षित हुँदै गए । कोहीले उनका चित्र खरिद गरेर त कोहीले केही पैसा उनलाई दिएर जान्थे । यसरी नै उनको दैनिकी बित्दै गयो । अहिले उनी २१ वर्षको हुँदा सम्म पनि त्यही ठाउँमा छन् । त्यही काम गरिरहेका छनु् । शिक्षाको नाममा उनलाई विद्यालय कस्तो हुन्छ थाहा छैन । तर घरमै स्व–अध्ययन गरेर उनले केही अंग्रेजी भाषा र शब्दहरु जानेका छन् । उनी भन्छन्, जाँडरक्सी पिएकै कारण मृगौला फेल भएर ६÷७ वर्ष अगाडि उनका बुवाको मृत्यु भयो, ‘बुवाको मृत्यु भएसँगै घरको सबै जिम्मेवारी थपिएको बताउँछन् । हुन् त आनन्दका २ दाजु र १ दिदी पनि छन् । तर दाजुहरु के गर्छन्, कहाँ छन् उनलाई अत्तोपत्तो छैन । अहिले उनीसँग उनकी आमा, श्रीमती र एक पाँच महिनाकी छोरीपनिछन् । अहिले आनन्द दिनभर सडकमै बसेर चित्र बनाउँछन् । दैनिक पाँच सयदेखि पन्ध्र सयसम्म आम्दानी आनन्द पासवान दैनिक २० देखि २५ वटा चित्रहरु कोर्छन । उनी चित्रका साथसाथै केही सुनौला बुट्टाहरु पनि कोर्छन् । दैनिक चित्रहरु कोरेर पाँच सयदेखि पन्ध्र सयसम्म आम्दानी गर्ने गरेको उनी बताउँछन् । चित्रहरु बिक्री भयो भने कमाई हुन्छ, नत्र मान्छेहरुले त्यहि बास्केटमा राखेको पैसा लिएर साँझ घर जान्छु, उनले भने,–‘घर मेरो भरमा चलेको छ ।’ आनन्द शारीरिक रुपमा अशक्त अपाङ्ग/अशक्त भएपनि आफ्नो सबै काम आफँै गर्न सक्छन् । उनी आफुलाई चित्रहरु कोर्दा चाहिने सक्पूर्ण सामानहरु झोलामा हालेर बैशाखी टेक्दै ल्याउने लैजाने गर्छन । हातखुट्टा भएरपनि देशमा काम छैन भनेर बेकामे बन्नेहरुका लागि आनन्द गतिला उदाहरण बनेका छन् । उनी भन्छन्,‘मेरो न हात छन् न खुट्टा छन्, तर म मेरो परिवारलाई सन्तुष्ट बनाउने प्रयास गरिरहेको छ । संघर्ष गरेर काम गर्यो भने अवश्य सफलता हात लाग्छ । उनी भन्छन्–‘मैले विद्यालय नगएरै स्व–अध्ययन गरेर अहिले यतिको काम गर्न सक्ने भएको छु ।’ कुनै सीप सिकेर त्यसैमा लागि रह्यो भने सफलता हासिल गर्न सकिने उनी बताउँछन् ।

काठमाडौँ । एमभी दुगड ग्रुपका अध्यक्ष मोतीलाल दुगड र उनकी श्रीमति सरोज दुगडको ५० औं वैवाहिक स्वर्ण जयन्ती काठमाडौँको हायात होटलमा सम्पन्न भएको छ । वैशाख महिनामा बारा जिल्लाको जीतपुर सिमराबाट सुरु गरिएको स्वर्ण जयन्तीको उत्सब एमभी दुगड ग्रुपका काठमाडौं स्थित हाईड्रोपावर र अटोमोवाईल्सका गरी लगभग ५ सय कर्मचारीहरुले काठमाडौंमा समापन गरेका हुन् । हायात होटेलको प्राङ्गणमा पाईला टेक्ना साथ जन्ती लश्कर र फूलमालाले सजाइएको बग्गि र त्यस्को ठीक अगाडि रोयल इन्फिल्ड र भेष्पाको दम्दार पहरा सङ्गै नेपाली पञ्चेबाजा र ब्याण्डबाजामा दम्पत्तीको बग्गी सवारी लगत्तै वरमाला सहित पुनःविवाहको कार्यक्रम सँगसँगै करिब सात घण्टाको साँस्कृतिक कार्यक्रम रहेको गरिएको थियो । कार्यक्रममा एमभि दुगड ग्रुपका अध्यक्ष, परिवार र सम्र्पूण पूरुष कर्मचारीहरु राष्ट्रिय पोसाक दौरा सुरुवाल र भादगाउँले टोपीमा प्रस्तूत भएका थिए । उक्त कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएका कल्चरल वाक, साँस्कृतिक नृत्य, अन्प्लग गायन, स्ट्याण्ड अपकमेडि, ¥याप लगायत विशेष प्रस्तूतिहरु कर्मचारीहरु र परिवारबाट मात्र गरिएको थियो । कार्यक्रम शूभागमल जम्मडको संयोजकत्वमा सम्पन्न भएको थियो भने कार्यक्रम संचालन एमभी दुगड़ ग्रुपकी पिआर हेड विमला थापाले गरेकी थिइन् । कार्यक्रममा अध्यक्ष मोतीलाल दुगड़ले कर्मचारीहरुमा लूकेको प्रतिभा देखेर प्रसन्न हूदै यस्तो अभुतपूर्व माया, आर्कषक प्रस्तूति र ऐतिहासिक सम्मान पाएकोमा आफ्नो व्यापारिक र औद्योगिक ५५बर्षको यात्रा सफल भएको बताए । उपाध्यक्ष विवेक दुगड़ले पनि आफ्ना बुबा, आमाका निमित्त आफ्ना एमभी दुगड ग्रुपका कर्मचारीहरुले हृदय देखि नै देखाएको सहासिक साँस्कृतिक प्रस्तुतिको खुलेर तारिफ गरेका थिए ।