जीवन बीमाको पुँजी वृद्धि : ५ अर्बको पुँजी जुटाउन कसले कति हकप्रद सेयर जारी गर्नुपर्ला ?
काठमाडौं । निर्जीवन जस्तै जीवन बीमा कम्पनीले पनि चुक्ता पुँजी वृद्धि गर्नुपर्ने भएको छ । नियामक निकाय बीमा समितिका अनुसार जीवन बीमा कम्पनीले न्यूनतम पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउनु पर्ने भएको हो । हालसम्म जीवन बीमा कम्पनीहरुको न्यूनतम पुँजी २ अर्ब रुपैयाँ तोकिएको थियो । समितिको नयाँ निर्देशनसँगै नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सबाहेक अन्य कम्पनीहरुले २०७९ चैत मसान्तसम्म कम्तीमा पनि ५ अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजी पुर्याउनु पर्नेछ । नेपाल लाइफको चुक्ता पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी अर्थात ८ अर्ब २० करोड ७८ लाख रुपैयाँभन्दा बढी भएकाले कम्पनीलाई पुँजी वृद्धिको लागि दबाव छैन । बाँकी रहेका कम्पनीमध्ये सबैभन्दा बढी दवाव राष्ट्रिय बीमा संस्थानलाई छ । जीवन बीमा कम्पनीमध्ये ५ वटा कम्पनीले आइपीओ जारी गर्न बाँकी छ । जसमा महालक्ष्मी, सिटिजन्स, सन नेपाल, रिलायबल र आईएमई लाइफ इन्स्योरेन्सहरु हुन् । उनीहरुले हाल आईपीओ निष्काशन गर्ने प्रकृयामा रहेका छन् । आईपीओ निष्काशन गर्न बाहेक राष्ट्रिय बीमा संस्थानसहित ७ वटा कम्पनीको पुँजी शतप्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि गर्नुपर्ने छ । सानिमा र प्रभु लाइफले १५०/१५० प्रतिशत, गुराँसले १३९.९०, रिलायन्सले १३८.१० र यूनियन लाइफले १३२.५६ प्रतिशत हकप्रदमार्फत पुँजी बढाउन सक्नेछन् । अन्य कम्पनीको तुलनामा नेश्नल लाइफ इन्स्योरेन्सलाई कम दबाव छ । इन्स्योरेन्सले हालको पुँजीमा २३.९१ प्रतिशत मात्रै वृद्धि गरे पुग्छ । सञ्चालनमा आएका नयाँ जीवन कम्पनीमध्ये ५ वटा आईपीओ मार्फत २ अर्ब रुपैयाँ पुँजी पुर्याउने प्रकृयामा थिए । तर, समितिको नयाँ निर्देशन अनुसार उनीहरुको आईपीओ निष्काशन प्रकृया लम्बिन सक्ने देखिएको छ । चुक्ता पुँजी ५ अर्ब पुर्याउनको लागि सो कम्पनीका प्रमोटरले ३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ लगानी अर्थात (चुक्ता पुँजीको ७० प्रतिशत रकम) गर्नुपर्छ । उनीहरुले आईपीओ जारी गर्नुभन्दा अघि पुँजी बढाउन संस्थापक तथा सर्वसाधारणको सेयर अनुपात मिलाउनु पर्ने भएकाले आईपीओको प्रकृया थप लम्बिन सक्ने भएको हो । हाल १८ वटा कम्पनीको चुक्ता पुँजी ४४ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ छ । नयाँ व्यवस्थाअनुसार कम्पनीहरुको कूल पुँजी न्यूनतम ९० अर्ब रुपैयाँ पुग्नुपर्छ । जसको लागि कम्पनीहरुले ४५ अर्ब ३४ लाख ६४ हजार रुपैयाँ पुँजी एक वर्षभित्र जुटाउनु पर्ने दवाव छ । यससँगै अब अधिकांश जीवन कम्पनीहरुले हकप्रद मार्फत पुँजी बढाउन सक्ने सम्भावना बढी छ । यदि बोनस सेयर दिए भने उक्त हकप्रदको प्रतिशत घट्न आउने छ । तर, बोनस र हकप्रदबाट मात्रै पुँजी नबढ्ने अवस्थामा कम्पनीहरु एक आपसमा मर्ज तथा एक्विजिशनको प्रकृयामा पनि जान सक्नेछन् । तोकिएको समयमा तोकिएको अनुसारको चुक्ता पुँजी नपुगेमा फोर्स मर्जरमा लगिने समितिको निर्देशन छ । साथै, कम्पनीहरुले २०७९ वैशाख १० गतेभित्र आ-आफ्नो पुँजी वृद्धि योजना समितिमा पेश गरिसक्नु पर्ने छ । सम्बन्धित समाचार आईपीओ निकाल्न बाँकी ५ बीमा कम्पनीको पुँजी वृद्धि प्रक्रिया कसरी अघि बढ्छ ? निर्जीवन बीमा कम्पनीले मात्रै सवा २४ अर्ब बढी पुँजी थप्नुपर्ने, कुनलाई कति दबाव ? (सूचीसहित) बीमा कम्पनीहरूको चुक्ता पुँजी बढाइयो, एक महिनाभित्रै योजना पेश गर्न निर्देशन
आईपीओ निकाल्न बाँकी ५ बीमा कम्पनीको पुँजी वृद्धि प्रक्रिया कसरी अघि बढ्छ ?
काठमाडौं । बीमा समितिको चैत १० गते बसेको संचालक समिति बैठकले बीमा कम्पनीहरुको चुक्ता पुँजी १५० प्रतिशतले बढाउने निर्णय गर्यो । समितिको निर्णय अनुसार जीवन बीमा कम्पनीहरुको न्यूनतम चुक्ता पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँ र निर्जीवन बीमा कम्पनीको न्यूनतम चुक्ता पुँजी २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ हुने भयो । चुक्ता पुँजी बढाउनको लागि समितिले आगामी २०७९ को चैत मसान्तसम्मको म्याद दिएको छ । अर्थात २०७९ चैत मसान्तसम्ममा जीवन बीमा कम्पनीहरुको न्यूनतम चुक्ता पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँ र निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुको न्यूनतम चुक्ता पुँजी २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ हुनै पर्छ । तर, अहिले संचालनमा रहेका मध्ये ५ वटा जीवन बीमा कम्पनीले साधारण सेयर (आईपीओ) नै जारी गरेका छैनन् । आईपीओ जारी गरेका कम्पनीहरुले हकप्रद जारी गरेर वा मर्जर तथा एक्वीजीसनमा गएर तोकिए अनुसार चुक्ता पुँजी बनाउन सक्ने भएपनि आईपीओ जारी नै नगरेका कम्पनीहरुले कसरी पुँजी पुर्याउँछन् भन्ने प्रश्न पनि खडा भएको छ । बीमा समितिका कार्यकारी निर्देशक राजुरमण पौडेल भने आईपीओ जारी नगरेका कम्पनीहरुलाई पनि चुक्ता पुँजी बृद्धि गर्न समस्या नहुने बताउँछन् । आईपीओ जारी नगरेका कम्पनीहरुले पहिला प्रमोटरले पुँजी थप्ने र त्यसपछि आईपीओ जारी गर्न सक्ने उनले बताए । ‘कम्पनीहरुले प्रमोटेरले ७० प्रतिशत र सर्वसाधारणले ३० प्रतिशत लगानी गर्ने भनेका छन्, आईपीओ जारी नगरेका कम्पनीहरुले पहिला प्रमोटरले थप्ने रकम थप गर्नुपर्यो, त्यसपछि ३० प्रतिशतका दरले हुने रकम बराबरको आईपीओ जारी गरे हुन्छ, तर तोकिएको समयभित्रमा (२०७९ चैत मसान्तभित्रै) प्रमोटरले लगानी थपेर आईपीओ पनि जारी गरिसक्नु पर्छ,’ कार्यकारी निर्देशक पौडेलले विकासन्युजसँग भने । संचालनमा रहेका ५ वटा जीवन बीमा कम्पनीहरुले आईपीओ जारी गरेका छैनन् । आईपीओ जारी नगर्ने कम्पनीहरुमा सन् नेपाल, महालक्ष्मी, सिटिजन्स, आइएमई र रिलायवल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी हुन् । यी कम्पनीहरु आईपीओ जारी गर्ने प्रक्रियामा भने गइसकेका थिए । आईपीओ जारी गर्ने प्रक्रियामा गइसकेका कम्पनीहरुका प्रमोटरले फेरि पुँजी थप गर्नुपर्ने भएपछि आईपीओ जारी गर्ने समय भने लम्बिने भएको छ । जीवन बीमा कम्पनीहरुको हकमा चुक्ता पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउनै पर्ने भएकोले प्रमोटरले ३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ लगानी (चुक्ता पुँजीको ७० प्रतिशतका दरले हुने रकम) गर्नुपर्छ । बाँकी हुने १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बराबरको आईपीओ जारी हुनेछ । नयाँ व्यवस्था अनुसार सन् नेपाल, महालक्ष्मी, आईएमई र रिलायवल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीका प्रमोटरहरुले २ अर्ब १० करोड रुपैयाँका दरले लगानी थप गर्नुपर्ने भएको छ । किनभने यी ४ वटै कम्पनीमा प्रमोटरले १ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ लगानी गरेका छन् । तर, सिटिजन्स लाइफका प्रमोटरले १ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ लगानी गरिसकेकाले थप १ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ मात्रै लगानी गर्दा हुनेछ ।
निर्जीवन बीमा कम्पनीले मात्रै सवा २४ अर्ब बढी पुँजी थप्नुपर्ने, कुनलाई कति दवाव ? (सूचीसहित)
काठमाडौं । बीमा क्षेत्रको नियामक निकाय बीमा समितिले कम्पनीहरुलाई पुँजी बढाउन निर्देशन दिएको छ । चैत १० गते बसेको समितिको बोर्ड बैठकले जीवन तथा निर्जीवन व्यवसाय गर्ने कम्पनीहरुलाई हालको चुक्ता पुँजी बढाउन निर्देशन दिएको हो । समितिले जीवन कम्पनीलाई ५ अर्ब र निर्जीवन बीमा कम्पनीलाई २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ पुँजी पुर्याउन तोकेको हो । दुबै किसिमका व्यवसाय गर्ने कम्पनीलाई एक वर्षभित्र पुँजी पुर्याउन समितिको निर्देशन छ । समितिको निर्देशनसँगै निर्जीवन बीमा कम्पनीलाई एक वर्षभित्रै कूल २४ अर्ब रुपैयाँ बढी पुँजी थप्न दवाव परेको छ । नेशनल र दी ओरियन्टलबाहेक अन्य १८ वटा निर्जीवन बीमा कम्पनीले २०७९ चैत मसान्तभित्र हालको पुँजीमा २४ अर्ब २४ करोड ३९ लाख रुपैयाँ थप्नु पर्ने देखिएको हो । जुन हालको पुँजीको तुलनामा ११६.८० प्रतिशतले बढी हो । तोकिएको पुँजीअनुसार १८ वटा कम्पनीहरुको न्यूनतम पुँजी कूल ४५ अर्ब रुपैयाँ हुनुपर्छ । उनीहरुसँग हाल २० अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ (कूल) मात्रै पुँजी छ । जुन गत वर्षको प्रस्तावित बोनस र हकप्रद सेयर समेत गरिको पुँजी हो । समितिको निर्देशन अनुसार अन्य कम्पनीको तुलनामा राष्ट्रिय बीमा कम्पनी (आरबीसीएल) ले सबैभन्दा बढी पुँजी थप्नुपर्ने देखिन्छ । हाल २६ करोड ६६ लाख रुपैयाँ पुँजी रहेको कम्पनीले एक वर्षभित्रै ८३७.७३ प्रतिशत बढी पुँजी बढाउनुपर्ने छ । जुन रकमको आधारमा २ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ बढी हो । त्यस्तै, ४ वटा कम्पनीले शतप्रतिशतभन्दा बढीले पुँजी वृद्धि गर्नुपर्ने छ । जसमा यूनाईटेडले ३४३.१७ प्रतिशत, हिमालयन जनरलले ११३.०४, प्रुडेन्सियलले ११०.७९ र प्रिमियर इन्स्योरेन्सले १०३.६५ प्रतिशतले पुँजी बढाउनुपर्ने देखिएको छ । समितिले तोकेको न्यूनतम पुँजी पुर्याउन शिखर इन्स्योरेन्सले भने सबैभन्दा कम अर्थात ९.३६ प्रतिशतले मात्रै पुँजी बढाए हुन्छ । हाल हकप्रद जारी गरिरहेको कम्पनीको चुक्ता पुँजी हकप्रदपछि २ अर्ब २८ करोड ६० लाख रुपैयाँ पुग्ने छ । र, तोकिएको साढे २ अब पुँजी पुर्याउन कम्पनीलाई २१ करोड ४० लाख रुपैयाँ मात्रै आवश्यक छ । १८ वटा कम्पनीमा १३ वटा कम्पनीले बोनस तथा हकप्रद सेयर प्रस्ताव गरिसकेका छन् । जसमा शिखर र आईएमई जनरल इन्स्योरेन्सले हकप्रद जारी गर्दै छन् भने बाँकीले बोनस सेयर प्रस्ताव गरेका छन् । आईएमई जनरलले भने बोनस सेयर पनि प्रस्ताव गरिसकेको छ । बोनस र हकप्रद पश्चात कम्पनीको चुक्ता पुँजी १ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ पुग्ने छ । राष्ट्रिय बीमा कम्पनीसहित ५ वटा कम्पनीले भने हालसम्म लाभांश तथा हकप्रद केही पनि प्रस्ताव गरेका छैनन् । समितिको निर्देशनसँगै सम्पूर्ण कम्पनीहरुलाई पुँजी वृद्धि योजना बनाउन आवश्यक छ । उनीहरुले एक महिनाभित्रै अर्थात बैशाख १० गतेभित्रै आ-आफ्नो पुँजी वृद्धि योजना बोर्डबाट पास गराई बीमा समितिमा पेश गर्नु पर्ने समितिको निर्देशन छ । यससँगै कम्पनीहरुले बोनस तथा हकप्रदबाट पुँजी बढाउन सक्ने छन् । तर, बोनस तथा हकप्रदबाट मात्रै पुँजी वृद्धि नभएमा समितिले मर्जरलाई विशेष प्राथमिकतामा राखेको छ । कम्पनीहरुले तोकेको समयमा पुँजी पुर्याउन नसके मर्जर तथा एक्वीजिसन मार्फत पनि पुँजी कायम गर्नुपर्ने समितिका कार्यकारी निर्देशक राजुरमण पौडेलले बताएका छन् । सम्बन्धित समाचार बीमा कम्पनीहरूको चुक्ता पुँजी बढाइयो, एक महिनाभित्रै योजना पेश गर्न निर्देशन
