लोकतन्त्र खतरामा परे जनताले जोगाउँछन्, नेताले चिन्ता गर्नुपर्दैन : गृहमन्त्री लामिछाने
काठमाडौं । रास्वपाका सभापति तथा उपप्रधान एवं गृहमन्त्री रवि लामिछानेले लोकतन्त्र अप्ठेरोमा परे जनताले जोगाउने भन्दै नेताहरूले चिन्ता गर्नु नपर्ने बताएका छन् । आइतबार नेकपा एकीकृत समाजवादीको १०औं राष्ट्रिय महाधिवेशनलाई आइतबार काठमाडौंमा सम्बोधन गर्दै सभापति लामिछानेले भाषणमा देश र जनताको चिन्ता भए पनि व्यवहारमा नदेखिएको बताए । उनले देश बनाउने कुरामा राष्ट्रिय सहमति गर्न कसले रोकेको छ भन्दै प्रश्न गरेका छन् । ‘मुलुक अप्ठेरोमा कसले पारेको हो ? गरिब किसानले पारेको हो ?’, लामिछानेले प्रश्न गर्दै भने, ‘आम जनता र नेतृत्वको प्राथमिकता अलग अलग भएकाले लाकेतन्त्रमा खतरा भएको हो ।’ उनले जनता र राष्ट्रका साझा मुद्दामा केन्द्रित भएर बहस गरेमात्र समस्याको निकास आउने भन्दै सबै दल त्यसका लागि तयार हुनुपर्ने बताए । उनले सधैँ लोकतन्त्र खतरामा परेको भनेर भाषण गर्ने गरिएको भन्दै भाषण र व्यवहारमा एकरुपता ल्याउन जरुरी रहेको बताए ।
विज्ञान संकायमा उत्कृष्ट नतिजा दिइरहेको ग्लोबल कलेज
काठमाडौं । धेरै बालबालिकालाई भविष्यमा के बन्ने भनेर सोध्दा सबैजसोको उत्तर हुन्छ-डाक्टर वा इन्जिनियर वा पाइलट । तर कुन विषय पढ्दा आफ्नो लक्ष्य भेट्टाउन सकिन्छ भन्ने अन्योलता भने विद्यार्थी र अभिभावकमा हुन्छ । अब के पढ्ने ? पढेपछि के बन्ने ? के कस्ता अवसर हुन्छन् ? विषय छनोट कसरी गर्ने ? करियर काउन्सिलिङ नपाउँदा अधिकांश विद्यार्थीलाई विषय छनोटमै समस्या हुने गर्छ । पछिल्लो समय विश्व बजारका लागि प्रतिस्पर्धात्मक जनशक्ति कसरी बनाउने भन्ने विषयमा विद्यार्थी र शैक्षिक संस्था दुवै जागरुक भएको पाइन्छ । अभिभावक पनि सचेत हुँदै गएका पाइन्छ । एसईई उत्तीर्ण भएका विद्यार्थीको चासोको विषय बनेको छ कहाँ पढ्ने ? के पढ्ने ? कुन कलेजमा पढ्दा प्रभावकारी सिकाई हुन्छ र राम्रो नतिजा हासिल गर्न सकिन्छ ? एसईई पछि विज्ञान, व्यवस्थापन, कानुन, मानविकी, शिक्षा लगायतका संकायहरु मध्ये कुन संकायमा पढ्ने भन्नेमा सबैभन्दा पहिला विद्यार्थीले नै छनौट गर्नुपर्ने हुन्छ । फरक फरक विषय पढाउनका लागि फरक फरक शिक्षालयले ख्याती कमाएका छन् । विज्ञान संकायतर्फ राम्रो शिक्षा दिने संस्थाहरु मध्ये एक हो ग्लोबल स्कुल अफ साइन्स । सन् २०१९ मा स्थापना भएको ग्लोबल स्कुल अफ साइन्सले केही वर्षदेखि विज्ञान संकायमा उत्कृष्ट नतिजा पस्किरहेको छ । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्स नै किन ? एसईईमा राम्रो जीपीए आएको छ र विज्ञान पढ्ने रुची छ भने त्यस्ता विद्यार्थीका लागि ग्लोबल स्कुल अफ साइन्स उपयुक्त गन्तव्य बन्न सक्छ । सन् २०१९ मा स्थापना भएको यो कलेजले स्थापनाको छोटो समयमा नै मेडिकल, इन्जिनियरिङ र आईटी क्षेत्रमा अब्बल विद्यार्थी उत्पादन गर्न सफल भएको छ । गेटबाट भित्र प्रवेश गर्नेवित्तिकै निकै ठूलो कम्पाउन्ड, दायाँतिर फुटसल र बास्केटबलमा रमाइरहेका विद्यार्थी, नजिकै बोटबिरुवाले सजाइएका गमलाको लस्कर पार गर्दै जाँदा स्कूलभित्र कुनै स्टार होटलमा पस्दै गरेको अनुभूति हुन्छ । अत्याधुनिक कक्षा कोठामा विद्यार्थीहरुले निर्धक्क आफ्नो प्रतिभा प्रस्फुटन गर्न सक्छन् । कक्षा कोठामा स्मार्ट बोर्डहरु जडान गरिएका छन् । जहाँ शिक्षकले हरेक विषय डिजिटल प्रविधिबाट अध्यापन गराउँछन् । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्सले आफूलाई मेडिकल र इन्जिनियरिङ विद्यार्थी उत्पादनको हबका रुपमा विकास गर्ने लक्ष्य लिएको छ । सोही अनुसार यहाँ कक्षा ११ मा भर्ना भएको दुई महिनादेखि हरेक सोमबार र बिहीबार कलेजभित्रै मेडिकल तथा इन्जिनियरिङको तयारी कक्षा समेत सञ्चालन हुन्छ । मेडिकल र इन्जिनियरिङ क्षेत्रलाई आफ्नो लक्ष्य बनाएका विद्यार्थीका लागि यो अत्यन्तै उपयोगीसिद्ध भइसकेको छ । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्समा विद्यार्थी भर्ना भएपछि उनीहरुको दुई वर्षे पढाईको सम्पूणर् जिम्मा कलेजले लिन्छ र हालसम्म यहाँबाट शतप्रतिशत विद्यार्थी उत्कृष्ट नतिजासहित उत्तीणर् भएको कलेजका प्रोग्राम डाईरेक्टर गोकुलदेव बडु बताउँछन् । उनका अनुसार गत वर्ष देशभर विज्ञान संकायमा देशभरीबाट ४७ जनाले ४ जीपीए ल्याएकोमा त्यसमा ग्लोबल कलेज अफ साइन्सबाट मात्रै ६ जना विद्यार्थी थिए । यो निकै ठूलो उपलब्धी भएको उनी बताउँछन । मूलभूत रुपमा धेरै साइन्स कलेजहरुको गहन अध्ययनपछि खोलिएकाले यो कलेज अरु साइन्स कलेजभन्दा केही भिन्न छ, जुन यसको विशेषता हो । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्सले कक्षा ११ मा विद्यार्थी भर्ना भएर नियमित कक्षा सुरु भएपछि हरेक आइतबार अघिल्लो साताभरी अध्ययन अध्यापन गरेका विषयको परीक्षा साप्ताहिक रुपमा सञ्चालन गर्छ र हरेक बुधबार यसको नतिजा आउँछ । नतिजा उनीहरुका अभिभावकलाई समेत दिइन्छ । यसरी एक महिनासम्म चार पटक नियमित परीक्षा लिएपछि विद्यार्थीको शैक्षिक अवस्था कस्तो छ ? पढाएको बुझ्छ वा बुझ्दैन ? पढाईलेखाईको स्तर कस्तो छ ? भन्ने जानकारी हुन्छ । महिनाको अन्त्यमा हरेक अभिभावकलाई महिनामा कति परीक्षा भए ? कति अंक ल्याएको छ ? कलेजमा कति दिन उपस्थित भएको छ ? विद्यार्थीको व्यवहार कस्तो छ ? गृहकार्य समयमा गरेको छ कि छैन ? जस्ता कुराहरु रिपोर्ट बनाएर अभिभावकलाई दिइन्छ । यसबाट विद्यार्थीहरुको डिभिजन सुरु हुन्छ र कमजोर देखिएका विद्यार्थीलाई अतिरिक्त कक्षाको व्यवस्था कलेजले नै गर्छ । उनीहरुले नियमित कक्षा सुरु हुनुभन्दा अघि बिहानीको समयमा गएर अनिवार्य रुपमा अतिरिक्त कक्षा लिनुपर्छ र जब तीन महिनाको टर्मिनल एक्जाममा राम्रो नतिजा निकाल्न सक्छन्, त्यसपछि त्यो कक्षाबाट ‘रिलिज’ गरिन्छ र जसको कमजोर नतिजा छ, उसलाई त्यहाँ राखिन्छ । यसरी निरन्तरको प्रयासबाट सबै विद्यार्थीले शतप्रतिशत नतिजा ल्याउन सफल भएको प्रोग्राम डाईरेक्टर बडुले बताए । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्स पछिल्लो समय विद्यार्थीमात्रै नभएर शिक्षकको पनि रोजाईको स्कुल बनेको छ । यहाँ ४० जना पूणर्कालीन, ३० जना आंशिक शिक्षक र २० जना कर्मचारी छन् । जो जतिबेला पनि विद्यार्थीका समस्या हल गर्न उपस्थित हुन्छन् । पूणर्कालीन शिक्षकहरुले बिहानैदेखि स्कुलमा उपलब्ध हुने भएकाले कमजोर विद्यार्थी र कक्षामा नियमित पढाईका क्रममा नबुझेका तथा सामूहिक छलफलमा आफूले नजानेको कुरा प्रष्टसँग राख्न नसक्ने विद्यार्थीले पनि यो समयमा आएर अतिरिक्त कक्षा लिन वा शिक्षकसँग व्यक्तिगत रुपमा भेटेर समस्या समाधान निकाल्न सक्छन् । जुन कक्षाको अतिरिक्त शुल्क नलाग्ने प्रोग्राम डाईरेक्टर बडु बताउँछन् । सबैभन्दा राम्रो पक्ष भनेको यहाँका शिक्षकले विद्यार्थीलाई ‘फोर्सफुल्ली’ भन्दा पनि विषयवस्तुबारे ‘मोटिभेट’ गरेर अध्यापन गराउने भएकाले अहिलेसम्म यो स्कुलले शतप्रतिशत नतिजा ल्याउन सफल भएको छ । यहाँको सबैभन्दा राम्रो पक्ष भनेकै कलेजमा कुनै पनि विद्यार्थी भर्ना भइसकेपछि उसको पढाईको सम्पूणर् जिम्मा कलेजले नै लिन्छ । यसमा कुनै पनि बाहानामा अभिभावकलाई थप भार पर्नेगरी ट्युसन पढाउन लगाउने, अतिरिक्त कक्षाको व्यवस्था गराउनेजस्ता काम गर्दैन । शिक्षकहरुको सेवा, सुविधा, सम्मान, प्रतिष्ठासँगै समयानुकूल तालिमहरुको समेत व्यवस्था भएकाले यो स्कुल हरेक शिक्षक र विद्यार्थीको रोजाईमा पर्दै आएको छ । यहाँको सबैभन्दा बलियो पक्ष भनेको कुनै अभिभावकले आफ्नो एउटा छोराछोरीलाई यहाँ पढाए भने अर्को छोराछोरी पनि यही पढाउन चाहन्छन् । ‘यो कलेजप्रति अभिभावकको विश्वास हो’ उनले भने । सुविधा सम्पन्न संरचना र भविष्यमुखी शिक्षा एसईईपछिको शिक्षा विद्यार्थीहरुको भविष्यसँग सीधा सम्बन्धित हुन्छ । त्यसैले यो भविष्यको जग बसाल्ने शैक्षिक तह पनि हो । यो स्टेजमा गएर कसैको पढाई कमजोर भयो भने उसको सिंगो करियरमा नै क्षति पुग्न सक्छ । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्स यो कुराप्रति सचेत छ । यहाँको भवन बाहिर भव्यमात्रै होइन, भित्र पनि उत्तिकै सुविधा सम्पन्न छ । यहाँको ल्याबमा एकैपटक ४० देखि ४५ जना विद्यार्थीले प्रयोगात्मक सिकाई क्रियाकलाप (प्राक्टिकल) गर्न पाउँछन् । पढ्ने इच्छा भएका विद्यार्थीलाई यो स्कुल सधैं खुला हुन्छ । शनिबार पनि यहाँ पुस्तकालयमा गएर अध्ययन गर्न सकिन्छ । हरेक कक्षाहरुमा स्मार्ट बोर्ड राखिएकाले विज्ञानका सैद्धान्तिक विषयहरुलाई तत्कालै स्मार्टबोर्डबाट प्राक्टिकल रुपमा हेर्न पाइन्छ । जस्तो मानव शरीरका अंगहरुबारे पढाई भइरहेको छ भने शिक्षक वा विद्यार्थीले हातले चित्र बनाएर देखाइरहनुपर्दैन । स्मार्टबोर्डमा आफूले अध्ययन गरिरहेको र जान्न मन लागेको विषय तत्कालै हेर्न सकिन्छ । जसबाट विद्यार्थीको पढाई सैद्धान्तिकमात्रै नभएर विषयवस्तुबारे व्यवहारिक र प्रयोगात्मक रुपमा स्पष्ट हुन समेत सहयोग बढुले बताए । हरेक विद्यार्थीले यहाँ अनिवार्य रुपमा प्रिजेन्टेसन गर्नुपर्छ । यसले विद्यार्थीको लेखनसँगै, वाककला, सिप र भाषागत ज्ञान समेत बढ्नसक्छ । स्कुलले प्रयोगात्मक ज्ञानका लागि प्रिजेन्टेसनसँगै विभिन्न हाइड्रोपावर, रासायनिक क्षेत्रका साथै महावीर पुनको राष्ट्रिय आविश्कार केन्द्रको भ्रमण गराउने गरेको छ । यसका साथै विभिन्न ‘इन्टरनेशलन एक्सपोजर’ का माध्यमबाट विभिन्न देशको भ्रमण समेत गराउने गरिएको छ । जसबाट विद्यार्थीहरुलाई राष्ट्रिय क्षेत्रका साथै अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा भएको विकास, प्रविधिको प्रयोग, वैज्ञानिक क्षेत्रमा भएका नयाँ आविस्कार आदि क्षेत्रको जानकारी लिने अवसर हुन्छ । ग्लोबल स्कुल अफ साइन्समा अध्ययन गरेका दर्जनौं विद्यार्थी पूणर् छात्रवृत्तिमा एमबीबीएस अध्ययन गरिरहेका छन् भने केही विद्यार्थी विदेशमा समेत पूणर् छात्रवृत्ति प्राप्त गर्न सफल भएका छन् । विद्यार्थीको ध्यान यतिबेला विश्वका नविनतम् प्रविधितर्फ मोडिएको छ । यसलाई ध्यानमा राख्दै ग्लोबल स्कुल अफ साइन्सले विज्ञान संकायमा सैद्धान्तिक ज्ञान र प्रयोगात्मक अभ्याससँगै पाठ्यक्रमसँग सम्बन्धित गतिविधि (सीसीए) तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप (ईसीए) मा समेत विशेष जोड दिँदै आएको छ । ‘विद्यार्थीका लागि करिअर काउन्सिलिङ, प्रिजेन्टेसन, प्रोजेक्ट वर्क, रिसर्चजस्ता विषयमा केन्द्रित गर्ने गरेको छ । अत्याधुनिक भौतिक पूर्वाधार, आधुनिक शिक्षण सिकाई प्रणाली, अत्याधुनिक ल्याब, सुविधासम्पन्न सभाहल, टेक्नो ल्याब, कम्प्युटर ल्याब र लाइब्रेरीको व्यवस्था कलेजका विशेषता हुन्’ प्रोग्राम डाइरेक्टर बढुले भने । छात्रवृत्तिको व्यवस्था के छ ? ग्लोबल स्कुल अफ साइन्समा कक्षा ११ मा ६५० जना र कक्षा १२ मा ६५० जना गरी १ हजार ३ सय विद्यार्थी क्षमता छ । एसईईमा राम्रो नतिजा ल्याउने हरेक विद्यार्थीको ग्लोबल स्कुल अफ साइन्सबाट प्लस टु गर्ने चाहाना हुन्छ । यहाँ हाल ६७ वटा स्कुलबाट एसईईमा सर्वोत्कृष्ट नतिजा ल्याएका विद्यार्थीले अध्ययन गरिरहेका छन् । यसैबाट यो कलेजप्रति विद्यार्थीको आकर्षणलाई बुझ्न सकिन्छ । यहाँ अध्ययन गर्नका लागि यति नै शुल्क लाग्छ भन्ने निश्चित हुदैन । यसो भन्दा यो अभिभावकले तिर्नसक्नेभन्दा असाध्यै महंगो पनि छैन । कलेजले लिने लिखित र मौखिक परीक्षाबाट छनोट भएका २५ जना विद्यार्थीले कक्षा ११ र १२ मा पूणर् छात्रवृत्ति प्राप्त गर्छन् । छात्रवृत्ति प्राप्त गर्न नसकेका विद्यार्थीलाई पनि उनीहरुको एसईईमा प्राप्त जीपीएका आधारमा शुल्कमा छुट हुन्छ । त्यसैले जेहेन्दार विद्यार्थीका लागि ग्लोबल स्कुल अफ साइन्स एक उत्कृष्ट गन्तव्य बन्दै गएको छ । छात्रवृत्ति कसरी पाइन्छ ? एसईईको परीक्षाफल प्रकाशित भएको पाँचौ दिनमा छात्रवृत्तिका लागि इन्ट्रान्स/टप २५ मेरिट फुल स्कलरसिप परीक्षा सञ्चालन हुन्छ । जुन परीक्षामा उत्कृष्ट २५ भित्र पर्नसक्ने विद्यार्थीले २ वर्ष यो कलेजमा पूणर् छात्रवृत्ति प्राप्त गर्छ । यो परीक्षा ६० अंकको हुन्छ । डेढ घन्टाको यो परीक्षामा विद्यार्थीले क्याल्कुलेटरजस्ता सामग्री प्रयोग गर्न पाउँदैनन् र भौतिक रुपमा उपस्थित भएर परीक्षा दिनुपर्छ । यो परीक्षामा लिखितमा न्युनतम ४५ अर्थात ७५ प्रतिशत अंक ल्याउनुपर्छ । उनीहरुको १० अंकको अन्तर्वार्ता हुन्छ । बाँकी रहेको ३० अंक विद्यार्थीको जीपीए अनुसार प्राप्त हुन्छ । जस्तो कुनै विद्यार्थीको ४ जीपीए छ भने उसले यो परीक्षामा पनि ३० अंक नै प्राप्त गर्छ । कसैको ३.९ जीपीए छ भने २६ अंक र ३.८ छ भने २४ अंक प्राप्त गर्छ । यसरी लिखित परीक्षा, अन्तर्वार्ता र जीपीएको अंक जोडेर टप २५ भित्र पर्ने विद्यार्थीले कक्षा ११ र १२ मा पूणर् छात्रवृत्ति पाउँछन् । जुन परीक्षामा ४० प्रतिशतभन्दा बढी अंक ल्याउने विद्यार्थीले ग्लोबल कलेज अफ साइन्समा भर्नाका लागि योग्य हुन्छ । यी विद्यार्थीमा पनि जीपीए राम्रो भएका विद्यार्थीले केही मात्रामा छात्रवृत्ति पाउछन् । जसले यहाँ अध्ययन गर्न चाहने विद्यार्थीलाई थप सहज हुन्छ । बिचमा कुनै कारणबस पूर्ण छात्रवृत्ति पाएको विद्यार्थीको पढाई कमजोर भयो भने पनि उसको छात्रवृत्ति कटौती हुने भन्ने हुँदैन । बरु छात्रवृत्ति नपाएका विद्यार्थीले पढाईमा राम्रो गरेमा उनीहरुले तिर्नुपर्ने शुल्क कम हुन्छ । यसले पनि कलेजप्रति आकर्षण बढेको छ । इन्ट्रान्स परीक्षादेखि युनिट टेस्ट, अतिरिक्त क्रियाकलाप (ईसीए), खेलकुद लगायतका गतिविधि पनि वार्षिक क्यालेन्डरका आधारमा निश्चित गरिएका छन् । जसका कारण कलेजमा कुन समयमा के हुन्छ भन्ने अन्योलता अभिभावक र विद्यार्थीमा हुँदैन । विद्यार्थीलाई विज्ञानको गहिरो अध्ययन गराएर बौद्धिक र सिर्जनशील विद्यार्थी उत्पादन गर्नु कलेजको उद्देश्य हो । विज्ञान कस्तो विषय हो ? यो विज्ञानको युग हो । विज्ञानको परिभाषा रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र वा जीव विज्ञानमा मात्रै सीमित छैन । अर्थशास्त्र, गणितदेखि समाजशास्त्र, राजनीतिशास्त्र जस्ता विषयलाई पनि विज्ञान मानिन्छ । तर विज्ञान संकाय भन्नेबित्तिकै हरेकको मनमा रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र वा जीव विज्ञान आइहाल्छ । यो युग भनेको छनोटका बहुविकल्प भएको युग पनि हो । त्यसैले इच्छाअनुसारको विषय छनोट गर्ने र त्यसमा अब्बल हुने कोशिस हरेक विद्यार्थीले गर्नुपर्छ । विज्ञान विषय पढ्ने इच्छाशक्ति भएका हरेक विद्यार्थीका लागि उपयुक्त विषय हो । यो विषय पढेका विद्यार्थीले भविष्यमा जुनसुकै विषयमा उत्तिकै राम्रो गर्न सक्छन् । क्षमतावान् विद्यार्थीले कक्षा ११ र १२ मा विज्ञान विषय पढ्ने हो भने त्यसपछि अन्यत्र जाने प्रशस्तै ढोकाहरु खुल्छन् । प्लस टु साइन्सपछि इन्जिनियरिङ, मेडिकल साइन्स पढ्ने सोच भएका विद्यार्थीका लागि आधार तयार हुन्छ । विद्यार्थीले आफ्नो लक्ष्य निर्धारण गर्नुपर्छ । के पढेर कहाँ जाने भन्ने प्रष्ट भएर विषय छनोट गर्नु उपयुक्त हुन्छ । साथीभाइ वा अरुको करकापले नभई आफ्नो क्षमता र लक्ष्य निश्चित गरेर अघि बढ्ने विद्यार्थीका लागि विज्ञान उपयुक्त विषय बन्नसक्छ ।
कमिसनतन्त्र र भ्रष्टाचार संघदेखि प्रदेशसम्मै बढेर गयो : उपेन्द्र यादव
काठमाडाैं । जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले मुलुक जटिल अवस्थामा रहेको बताएका छन् । आइतबार काठमाडौंमा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) को राष्ट्रिय महाधिवेशनलाई सम्बोधन गर्दै उनले कमिसनतन्त्र र भ्रष्टाचार संघदेखि प्रदेशसम्मै बढेर गएको दाबी गरे । उनले लोकतान्त्रिक संस्थाहरू बिस्तारै प्रभावहीन हुँदै गएको बताउँदै लोकतन्त्र भनेको जनताको शासन रहेको उल्लेख गरे । दलको शासन, दलतन्त्र र नेताको शासन नेतातन्त्र हुँदै स्वेच्छारीतन्त्रमा नेपालको लोकतन्त्र बदलिँदै गएको उनको टिप्पणी छ । उनले नेपालको शिक्षा प्राणली ध्वस्त भएको प्रमाणित भएको बताए । अध्यक्ष यादवले आज पनि लोकतन्त्र बिस्तारै कमजोर भइरहेको बताए । अहिले लोकतन्त्रमा खतरा राजनीतिक दलहरूभित्रबाट नै रहेको टिप्पणी गरे ।
महिनाको १५ दिन पाँचतारे होटलमा खाना खाने नेताहरूले समाजवाद ल्याउन सक्दैनन् : अध्यक्ष राउत
काठमाडौं । जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा. चन्द्रकान्त राउतले ४३ प्रतिशत जनता गरिबीको रेखामुनि रहेको देशमा महिनाको १५ दिन पाँचतारे होटलमा खाना खाने नेताहरूले समाजवाद ल्याउन नसक्ने बताएका छन् । आइतबार काठमाडौंमा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) को राष्ट्रिय महाधिवेशनलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । उनले महिनाको १५ दिन पाँचतारे होटलमा खाना खान जाने नेताहरूले म समाजवादी हुँ भन्न नसुहाउने बताए । कर्णालीका नागरिकले बिरामी हुँदा सिटामोल नपाउने देशमा विदेशमा गएर उपचार गर्ने नेताहरु समाजवादी हुन नसक्ने जानकारी दिए । नागरिकका छोराछोरी सरकारी अस्पतालमा जाने तर सरकारी अस्पतालको गुणस्तर सुधार नगर्ने र आफ्ना सन्तानलाई निजी विद्यालयमा भर्ना गर्ने नेताहरु समाजवादी हुन नसक्ने बताए । ‘म महिनाको १५ दिन जति पाँच तारे होटलमा गएर खाना खान्छु भने जहाँ ४३ प्रतिशत जनता गरिबीको रेखामुनी बाँचिरहेका छन् भने म आफूलाई समाजवादी भन्ने की नभन्ने, जुन ठाउँमा कर्णालीमा मान्छे बिरामी हुँदा खाने कुरा हुँदैन, नुन पाइरहेका छैनन्, सिटामोल पाइरहेका छैनन्, म महंगो अस्पतालमा उपचार गराउँछु, विदेशमा गएर उपचार गराउन चाहन्छु, म आफ्नो छोराछोरीलाई महंगो बोर्डिङ स्कुलमा भर्ना गर्दछु, जहाँ अधिकांश विद्यार्थीको स्थिति राम्रो छैन, म समाजवादी हो की होइन’, उनले भने । अध्यक्ष राउतले समाजवादी बन्न हुनुपर्ने मापदण्ड नेताहरूले पालना गर्न नसकेको बताए ।
कैलालीको सत्ती भन्सारले ११ महिनामा संकलन गर्यो ९ करोड राजस्व
कैलाली । कैलालीको सत्ती भन्सार कार्यालयले चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को ११ महिनामा ९ करोड ८० लाख ७८ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ । सत्ती भन्सार कार्यालयले चालु आवमा १२ करोड १ लाख ४७ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य लिएको थियो । अबको १५ दिनमा उक्त लक्ष्यमा पुग्न मुस्किल हुने देखिन्छ । गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष राजस्व बढ्ने सत्ती भन्सार कार्यालयका प्रमुख दिनहरि सापकोटाले बताए । गत आर्थिक वर्षमा सो भन्सार कार्यालयले १६ करोड ९४ लाख ४१ हजार राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य लिएको थियो । तर सो आवमा ७ करोड ५० लाख ४० हजार रुपैयाँ मात्र राजस्व संकलन भएको प्रमुख सापकोटाले बताए । ‘यस वर्ष हामी लक्ष्य प्राप्तिको नजिक पुगेका छौँ,’ उनले भने । सत्ती भन्सार कार्यालयले प्रशासनिक सेवा शुल्कवापत ६४ हजार, बेरुजुबाट १ लाख, एकलौटी फार्म तथा व्यक्तिगत आयमा लाग्ने करतर्फ ४१ हजार, अन्तःशुल्क आयातमा २३ लाख ११ हजार, भन्सार महसुल आयातमा ५ करोड १ लाख, कृषि सुधार शुल्कमा १ लाख ८ हजार, भन्सारसम्बन्धी अन्य आयमा ६ लाख ३९ हजार, मुल्य अभिवृद्धि कर आयातमा ४ करोड ४६ लाख ९७ हजार तथा हरित करबाट ४ हजार राजस्व संकलन भएको प्रमुख सापकोटाले बताए । सत्ती भन्सार भएर आयातको तुलनामा निर्यात शून्य रहेको छ । यस बाहेक जिल्लामा धनगढीस्थित त्रिनगर भन्सार कार्यालय रहेको छ । सो भन्सार भएर खाद्यान्न, लत्ताकपडा, दैनिक उपभोग्य सामग्री तेकुनियाँ भएर आयात गरिँदै आएको छ । खुला सीमाका कारण राजस्व संकलनमा समस्या भएको प्रमुख सापकोटाको भनाइ छ ।
आकस्मिक हडतालपछि ४०० बढी उडान रद्द
क्यानडा । क्यानडाको एयरलाइन वेस्टजेटले मेकानिक्स युनियनको आकस्मिक हडतालपछि ४०० भन्दा बढी उडानहरू रद्द गरेको छ । क्यानडाको दोस्रो ठूलो वायुसेवा कम्पनी वेस्टजेटले ४९ हजार यात्रुप्रभावित हुने गरी ४०७ उडान रद्द भएको जनाएको छ । एयरलाइन प्रशासन ‘युनियनसँग वार्ता गर्न अनिच्छुक’ भएको कारण एयरक्राफ्ट मेकानिक्स फ्रेटरनल एसाेसिएसनले आफ्ना सदस्यहरूले शुक्रबार साँझदेखि हडताल सुरु गरेको र यो अपरिहार्य भएको बताएको छ । संघीय सरकारले बिहीबार बाध्यकारी मध्यस्थताका लागि मन्त्रीस्तरीय आदेश जारी गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय र आन्तरिक उडान प्रभावित हुने गरी आकस्मिक हडताल भएको हो । त्यसपछि नयाँ सम्झौताका लागि युनियनसँग दुई हप्तासम्म चलेको अशान्त छलफलपछि यस्तो भएको हो । वेस्टजेटले सोमबार क्यानडा डेमा समापन हुने लामो सप्ताहन्तका लागि आइतबारसम्म विमान पार्किङ जारी राख्ने जनाएको छ ।एयरलाइन्ससँग करिब २०० वटा जहाज छन् र आइतबार साँझसम्ममा करिब ३० वटा उडान भर्ने कम्पनीले जनाएको छ । रासस
नेप्सेको ओरालो यात्रा जारी, कारोबार रकममा पनि घट्यो
काठमाडौं । साताको पहिलो कारोबार दिन नेप्से परिसूचक घटेको छ । आइतबार नेप्से परिसूचक १४.८३ अंक घटेर २०३७.०९ विन्दुमा झरेको छ । नेप्सेसँगै कारोबार रकम पनि घटेको छ । आइतबार ३२० स्टकको ३ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । बिहीबार ३ अर्ब ७१ करोडको सेयर कारोबार भएको थियो । मुक्तिनाथ कृषि कम्पनीको सेयरमूल्य सर्वाधिक ७.०६ प्रतिशत बढेको छ । कारोबारमा आएको मनकामना स्मार्ट लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयरमूल्य सर्वाधिक ९.३० प्रतिशत घटेको छ । कारोबार रकमका आधारमा नेपाल फाइनान्स शीर्ष स्थानमा रहेको छ । फाइनान्सको १२ करोड ८८ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर खरिदबिक्री भएको छ । १३ उपसमूहमध्ये वित्त ०.३४ र उत्पादन तथा प्रशोधन उपसमूह ०.३ प्रतिशतले बढेको छ भने बाँकी सबै समूह घटेको छ । लघुवित्त उपसमूहको परिसूचक सर्वाधिक १.३७ प्रतिशत घटेको छ भने जलविद्युत उपसमूहको परिसूचक पनि १ प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ । सेन्सेटिभ इण्डेक्स २.४२ अंक घटेको छ भने फ्लोट इण्डेक्स १.०६ अंक र सेन्सेटिभ फ्लोट इण्डेक्स ०.९७ अंक घटेको छ ।
न्यायाधीशसँग चुस्की लाउँदै थिए सुरेन्द्र, पक्राउ गर्न प्रहरीकै अवरोध
काठमाडौं । ‘दुई जना गुण्डाजस्तो केटाहरू मेरो घर वरिपरि घुमिरहेका छन्, मलाईं उनीहरूप्रति शंका लागिरहेको छ, उनीहरू को हुन् ? सोधीखोजी गर्नुपर्यो,’ सुरेन्द्र भण्डारीले आफ्नो घर नजिक पर्ने स्थानीय प्रहरीलाई फोन गरेर दिएको सूचना हो यो ।’ लालीगुराँस बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिृकत (सीईओ)समेत रहेका भण्डारीबाट यस्तो सूचना पाएपछि स्थानीय प्रहरी पनि सतर्क बन्यो । र, लगत्तै उनको घर नजिक पुगेर ती ‘केटाहरू’लाई धपायो । उनीहरूले स्थानीय प्रहरीलाई कुनै प्रतिकार गरेनन् । अर्थात् आफूहरू त्यहाँ आउनुको कारण स्थानीय प्रहरीसँग खुलाएनन् । ‘हामी दुई/तीन दिनदेखि उनको (सुरेन्द्र) को निगरानीमा थियौं । उनी घरमै छन् भन्ने निश्चित भइसकेको थियो । तर, झट्ट घरभित्रै छिर्ने कुरा भएन,’ त्यसैले सम्पूर्ण विषयवस्तु बुझ्न उनको घर वरपर निगरानी गरिरहेका थियौं,’ काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय स्रोतले भन्यो, ‘सिभिल ड्रेसमा देखेर शंका लागेको रहेछ, र स्थानीय प्रहरीलाई खबर गरिएछ, स्थानीय प्रहरी आएर हामीलाई सोधखोज गरेपछि हामीलाई थाहा भयो ।’ काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टीम केही दिनदेखि सुरेन्द्रकोे निगरानीमा थियो । घरमै छन् भन्ने सूचना पाइसकेको थियो । त्यसपछि शुक्रबार राति उनलाई पक्राउ गर्यो । ‘हामीले सहकारीका सबै पदाधिकारीलाई पक्राउ गर्नु थियो, सुरुमा अन्यलाई पक्राउ गर्दा सूचना चुहिने डरले हामीले सुरुमै सुरेन्द्रलाई समात्यौं, त्यसपछि अरुको ठेगाना सजिलै पत्ता लाग्यो र पक्राउ गर्न सफल भयौं,’ प्रहरी स्रोतले भन्यो । प्रहरीले सीईओ भण्डारीसहित संस्थाका अध्यक्ष अमरदास श्रेष्ठ, कोषाध्यक्ष अमृत कुमार अर्याल र सञ्चालक समिति सदस्य कदमबाबा जोशी प्रधानलाई शुक्रबार पक्राउ गरेर आइतबार सार्वजनिक गरिसकेको छ । प्रहरी स्रोतका अनुसार उनी पक्राउ पर्दा एक जना न्यायाधीशसँग रक्सी पिइरहेका थिए । ‘न्यायाधीशको नाम नखोलौं, हाम्रो टीम पक्राउका लागि पुग्दा उनी एक जना न्यायाशीसँग रक्सी पिइरहेका थिए,’ स्रोतले भन्यो । काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले रकम ठगेको गरेको आरोपमा उनीहरूलाई पक्राउ गरेको हो । उनीहरूलाई रकम ठगेको आरोपमा पक्राउ गरिएको प्रहरी उपरीक्षक काजी कुमार आचार्यले जानकारी दिए । सो सहकारीका सञ्चालक र लेखा समिति गरेर ९ जनाविरुद्द जिल्ला अदालत ललितपुरले गत चैतमा पक्राउ पुर्जी जारी गरेको थियो । उनीहरू विरुद्द गत माघमा महेश थापाले उजुरी दिएका थिए । सो सहकारीका सञ्चालक तथा पदाधिकारी मिलेर ३ करोड रुपैयाँ ठगी गरेको आरोपसहित जिल्ला प्रहरी परिसर ललितपुरमा जाहेरी दर्ता भएको छ । यस्तै, दावा डोमा शेर्पाको जाहेरीले वादी नेपाल सरकार प्रतिवादी धु्रब खरेल समेत भएको ठगी सम्बन्धि कसुर मुद्दाको अनुसन्धानको सिलसिलामा लालिगुराँस सहकारी संस्थाका सञ्चालक तथा पदाधिकारीहरू उपर आवश्यक अनुसन्धान गर्न जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंलाई सरकारी वकिल कार्यालय काठमाडौंले निर्देशन सहितको पत्र पठाएपछि उनीहरुलाई पक्राउ गरिएको पनि प्रहरी उपरीक्षक आचार्यलले जानकारी दिए । उनका अनुसार अब उनीहरुलाई जिल्ला प्रहरी परिसर ललितपुर पठाइने छ । यस सहकारीमा कुल ६ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ बचत र २२ हजार बचतकर्ता रहेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ । उनीहरुलाई पक्राउ गरेपछि अब सहकारीका बचतकर्ताको उजुरीका आधारमा सहकारीको बचत ठगेको आरोपमा पनि थप अनुसन्धान अगाडि बढाइने प्रहरीको भनाइ छ । को हुन् उनीहरू ? अमरदास श्रेष्ठ ७६ वर्षीय श्रेष्ठ लालिगुराँस बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका अध्यक्ष हुन् । उनी नाम मात्रैका अध्यक्ष भए पनि सहकारीको साँचो भने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भण्डारीसँग नै थियो । ३१ वर्ष नेपाल बैंकमा काम गरेका उनले सो बैंकको चिफ म्यानेजरबाट अवकास पाएका थिए । वि.सं. २०६१ सालमा लागिगुँरास सहकारीको सचिव बनेका उनी सो पदको जिम्मेवारीमा दुई वर्ष बसेका थिए । २०६४ सालमा सो सहकारीको उपाध्यक्ष बनेका उनी ८ वर्षसम्म उपाध्यक्षकै जिम्मेवारी सम्हाले । वि.सं २०७४ सालदेखि हालसम्म उनी सो सहकारीको अध्यक्ष भएर काम गरिरहेका छन् । सुरेन्द्र भण्डारी लालिगुराँस सहकारीको पर्याय हुन् सुरेन्द्र भण्डारी । उनी सो सहकारीका संस्थापक अध्यक्ष समेत हुन् । २०५६ सालदेखि हालसम्म निरन्तर रुपमा उनी सो सहकारीको विभिन्न पदमा रहेर काम गरेका थिए । सुरुमा सहकारीमा म्यानेजरका रुपमा काम गरेका उनी त्यसपछि प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, संचालक समिति सदस्य हुँदै हाल प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा सचिव पदमा कार्यरत छन् । उनी विसं २०६६ र २०७६ सालमा गरी दुई पटक राष्ट्रिय सहकारी विकास बोर्डको सञ्चालक पनि बने । उनी २०७२ देखि २०७७ सम्म राष्ट्रिय सहकारी महासंघको सञ्चालक भएर पनि काम गरे । नेपाली काँग्रेस निकट उनको घर गोरखा भए पनि हाल ललितपुरको भैंसेपाटीमा बस्छन् । नेपाली कांग्रेस निकट सहकारी तथा वित्त विभागको सचिव समेत रहेका भण्डारी गोरखाबाट निर्वाचित महाधिवेशन प्रतिनिधि समेत हुन् । अमृत कुमार अर्याल ७५ वर्षीय अर्यालको घर काठमाडौंको लाजिम्पाट हो । उनी लालिगुराँस सहकारीको कोषाध्यक्ष हुन् । उनले पनि ३१ वर्ष नेपाल बैंकमा काम गरे । उनी कामु शाखा प्रबन्धक भएर बैंकबाट अवकास भएका थिए । वि.सं २०६५ सालदेखि लालिगुराँस सहकारीको सदस्यको रुपमा काम गरिरहेका उनी हाल सो संस्थाको कोषाध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका छन् । कदम जोशी प्रधान प्रधान लामो समय शिक्षण पेशामा थिइन् । उनले २०४७ सालदेखि शिक्षण पेसा सुरु गरेकी थिइन् । त्यसपछि उनी सहकारीमा आवद्ध भइन् । २०७४ सालदेखि हालसम्म उनी लालिगुराँस सहकारीको सञ्चालक समिति सदस्यमा कार्यरत छिन् । कुन-कुनमा छ लगानी ? प्रहरीका अनुसार सहकारीका सञ्चालक तथा पदाधिकारीहरू मिलेर बचतकर्ताको बचत घरजग्गामा लगाएका छन् । सर्वसाधारणहरूलाई आकर्षक ब्याज दिने र चाहिएको बखत जम्मा भएको रकम झिक्न पाइन्छ भनेर विश्वास दिलाई सञ्चालकहरूलाई लाभ र बचतकर्तालाई हानी पुर्याइ निक्षेप अपचलन गरेको धारणा प्रहरीको छ । यस सहकारीको कार्यक्षेत्र साविक बागमती, गण्डकी, नारायणी र लुम्बिनी अञ्चलका २६ जिल्लामा रहेको बुझिएको छ । यस सहकारीले पर्सामा लालिगुराँस डेरी एण्ड रिसर्च फर्म सेन्टर र ललितपुरको गोदावरीमा दुग्ध प्रशोधन उद्योग सञ्चालन गरिरहेको पनि भेटिएको छ । प्रहरीले अझैं सहकारी र संस्थाको सञ्चालकले रकम दुरुपयोग गरेर अन्य धेरै कम्पनीमा लगानी गरेको हुन सक्ने अनुमान गरेको छ । यसअघि लालिगराँस सहकारीले लगानी गरेका कम्पनीहरूको नाम आफ्नो वेवसाइटमार्फत् नै सार्वजनिक गरेको थियो । सो बेला उक्त सहकारीले लालीगुराँस जनस्वास्थ्य कोअपरेटिभ, लालीगुराँस राष्ट्रिय उच्च मावि, जय लालीगुराँस इन्भेस्टमेन्ट एन्ड ट्रेडिङ, लालीगुराँस हस्पिटल, भैरवकुन्ड हाइड्रोपावर र लालीगुराँस एजुकेसन फाउन्डेसनमा लगानी गरेको सार्वजनिक गरेको थियो । सम्बन्धित सामग्री : अदालतको आदेशपछि पनि लालिगुराँस सहकारीले ५३ लाख बचत फिर्ता नगरेपछि… अर्बौंको सम्पत्ति बिक्री गरेर सञ्चालक फरार भएपछि समस्याग्रस्त घोषणा, मिलेभगतमा सरकार जसलाई सहकारीले अर्बपति बनाएर सडकमा पुर्यायो
