कांग्रेसका पाँच प्रदेश सभापतिहरू भन्छन्– अब नियमित महाधिवेशनमै केन्द्रित हौं
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका पाँच प्रदेश सभापतिहरूले विशेष महाधिवेशनको औचित्य समाप्त भएको निष्कर्ष निकाल्दै पार्टीका सम्पूर्ण नेता कार्यकर्तालाई नियमित महाधिवेशनको तयारीमा केन्द्रित हुन आग्रह गरेका छन् । उनीहरूले कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमितिले मंसिर १५ गतेको बैठकबाट पार्टीको १५औं महाधिवेशन पुस १६ गतेदेखि सुरु गरी पुस २६, २७ र २८ गते सम्पन्न गर्ने तालिका तय गरे पनि तालिका अनुसार काम हुन नसकेको दाबी गरेका छन् । पाँच सभापतिहरूले एक विज्ञप्ति जारी गदै भनेका छन्, ‘महाधिवेशन पूर्व अनिवार्य रूपमा सम्पन्न गर्नुपर्ने क्रियाशील सदस्यता नवीकरण तथा नयाँ सदस्यता वितरणको कार्य तोकिएको समयभित्र पूरा हुन नसकेपछि निर्धारित कार्यतालिकाअनुसार महाधिवेशन सम्पन्न गर्न नसकिएको हो ।’ विशेष महाधिवेशनको औचित्य सकिएको दाबी गर्दै ती सभापतिहरूले तोकिएकै समयमा महाधिवेशन गर्न सक्रिय रहन पार्टी सदस्यहरूलाई आग्रह गरेका छन् । उनीहरूले भनेका छन्, ‘अब एकताबद्ध हुँदै फागुन २१ को निर्वाचनमा दलका नेताहरूलाई जिताउन लागौं ।’
कांग्रेसमा विवाद चुलिँदा शेखरको सक्रियता, नीति र नेतृत्व महाधिवेशन छुट्टाछुट्टै गर्ने प्रस्तावमा छलफल
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसभित्र विशेष वा नियमित महाधिवेशन गर्ने भन्ने विषयमा विवाद चर्किँदै गएपछि वरिष्ठ नेता डा. शेखर कोइरालाले विवाद व्यवस्थापनमा सक्रियता बढाएका छन् । शनिबार बिहान आफू निकट नेताहरूसँग लामो छलफल गरेका कोइरालाले सोमबार पनि निरन्तर रूपमा नेताहरूसँग परामर्श गरेका हुन् । सोमबारको छलफलमा पार्टीका सहमहामन्त्री जीवन परियार र बद्री पाण्डे सहभागी थिए । साथै केन्द्रीय सदस्य डा. गोविन्दराज पोखरेल र काठमाडौंका नेता देवराज चालिसे पनि बैठकमा सहभागी रहेको एक नेताले जानकारी दिए । बैठकमा विशेष महाधिवेशन र नियमित महाधिवेशनका पक्षबीच बढ्दै गएको मनमुटाव कम गर्दै पार्टीलाई एकताबद्ध बनाउने उपायहरूबारे व्यापक छलफल भएको बताइएको छ । सहभागी एक नेताका अनुसार प्रस्तावको रूपमा नेपाली कांंग्रेसभित्र नीति महाधिवेशनको अवधारणा पनि अघि सारिएको छ । पार्टी विभाजनको जोखिम टार्न यसअघि केन्द्रीय समितिले तोकेको समयमै नीति महाधिवेशन गर्ने र त्यसपछि बैशाखमा नेतृत्व महाधिवेशन गर्ने विकल्पमा गम्भीर छलफल भएको स्रोतको भनाइ छ । उक्त प्रस्ताव केन्द्रीय सदस्य डा. गोविन्दराज पोखरेलले बैठकमा राखेका थिए, जसमा वरिष्ठ नेता डा. शेखर कोइराला पनि सकारात्मक देखिएको बताइएको छ । यस विषयमा डा. पोखरेलसँग बुझ्दा उनले भने, ‘हामी पार्टी एकता जोगाउन घनिभूत छलफलमा छौं । अहिले ठ्याक्कै कुन विषयमा के–के छलफल भयो भनेर भन्न हतार हुन्छ । तर यत्ति भन्न सकिन्छ डा. शेखर कोइरालाको नेतृत्वमा पार्टी विभाजन रोक्न अन्तिम समयसम्म छलफल जारी रहन्छ ।’ बैठकमा कार्यदल गठन गरेर सभापति शेरबहादुर देउवालाई प्रतिनिधिसभामा उम्मेदवार नबन्न अनुरोध गर्ने र प्रत्यक्षतर्फको टिकट बाँडफाँट गर्दा सभापति देउवा, वरिष्ठ नेता कोइराला र महामन्त्री गगन थापाको सहमतिमा गर्ने विषयमा पनि छलफल भएको छ । तिनै पक्षबीच सन्तुलन मिलाएर सहमति खोज्ने विषयमा पनि छलफल भएको थियो । यसै क्रममा सहमहामन्त्री बद्री पाण्डेले टिकट बाँड्ने अधिकार कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई दिएर अगाडि बढ्न सकिने प्रस्तावसमेत राखेका थिए । पाण्डेले पार्टी एकताका लागि सभापति देउवालाई आगामी निवचनमा त्याग गर्न आग्रह गर्न सकिने धारणा राखेका छन् । ‘यत्रो वर्ष कांग्रेसरूपी घरको ओतमा बसेका नेताले त्यही घर भत्किन लाग्दा घर जोगाउन देउवाज्यूले पक्कै त्याग गर्नुहुनेछ,’ पाण्डेले भने, ‘कांग्रेस जोगाउन देउवाज्यू त्याग गर्न तयार हुनुहोस भन्ने हाम्रो आग्रह हो ।’ त्यसैगरी, माघ ५ गते उम्मेदवारी दर्ता भएपछि माघ १० गते केन्द्रीय भेला आयोजना गरी एकताको सन्देशसहित उम्मेदवारहरूलाई मतदातामाझ पठाउने विकल्पमा पनि छलफल भएको स्रोतले जनाएको छ । पार्टीभित्र बढ्दो असमझदारीका बीच डा. शेखर कोइरालाको सक्रिय पहलले कांग्रेसलाई विभाजनबाट जोगाउने साझा आधार निर्माण हुने अपेक्षा नेताहरूले गरेको डा. पोखरेलले वताए । उनका अनुसार कांग्रेसको एकता जोगाउन अरू धेरै प्रस्ताव छन् । ती प्रस्ताव लिएर डा. कोइरालाले अव नियमित र विशेष महाधिवेशन पक्षधरहरूलाई भेट्ने तयारी गरिरहेका छन् ।
एनआईसी एशिया बैंकको स्वतन्त्र सञ्चालकमा रामकृष्ण खतिवडा नियुक्त
काठमाडौं । एनआईसी एशिया बैंक लिमिटेडको स्वतन्त्र सञ्चालक पदमा रामकृष्ण खतिवडा नियुक्त भएका छन् । बैंकको सञ्चालक समितिको बैठकले उनलाई आगामी चार वर्षका लागि उक्त पदमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो । बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रमा लामो अनुभव संगालेका खतिवडा चार्टर्ड फाइनान्सियल एनालिष्ट (सीएफए) तथा चार्टर्ड इकोनोमिस्ट (सीएचई) हुन् । उनी पूर्वाधार विकास, परियोजना विकास तथा व्यवस्थापन, ऊर्जा नियमन, सार्वजनिक–निजी साझेदारी (पीपीपी) लगायतका क्षेत्रमा दुई दशकभन्दा बढी व्यावसायिक अनुभव भएका वित्त तथा व्यवस्थापन विज्ञका रूपमा परिचित छन् । खतिवडाले यसअघि नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंक लिमिटेडको सञ्चालक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, विद्युत नियमन आयोगको सदस्य, एनआईबीएल एस क्यापिटल लिमिटेडको महाप्रबन्धक तथा कम्पनी सचिव, हाइड्रोइलेक्ट्रिसिटी इन्भेष्टमेन्ट एण्ड डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेड (एचआईडीसीएल) को वित्तीय विश्लेषक तथा सहायक महाप्रबन्धक, लगानी बोर्ड नेपाललगायत विभिन्न संस्थामा उच्च पदमा रहेर काम गरेका छन् । एनआईसी एशिया बैंकको स्वतन्त्र सञ्चालक पदमा नियुक्त भएको अवसरमा बैंक परिवारले खतिवडालाई सफल कार्यकालको शुभकामना व्यक्त गर्दै हार्दिक स्वागत तथा बधाई ज्ञापन गरेको छ ।
त्रिभुवन विमानस्थलबाट १ वर्षमा अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा गर्नेको संख्या करिब ५० लाख, ५ वर्षमा ३४९ प्रतिशतले वृद्धि
काठमाडौं । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट एक वर्षको अवधिमा साढे ५० लाखभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यात्रुले यात्रा गरेका छन् । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार सन् २०२५ मा त्रिभुवन विमानस्थलबाट ४९ लाख ६३ हजार ४६६ जना यात्रुले यात्रा गरेका छन् । सन् २०२५ मा त्रिभुवन विमानस्थलबाट ४९ लाख ६३ हजार ४६६ जना यात्रुले यात्रा गरेका छन् । यो तथ्यांक आगमन र प्रस्थान गर्ने दुवैको संख्या हो । क्यानका अनुसार सन् २०२५ मा सन् २०२० को तुलनामा ३४९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । सन् २०२० मा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट ११ लाख ५ हजार ८५८ जनाले यात्रा गरेका थिए । तथ्यांकअनुसार हरेक वर्ष त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट यात्रा गर्ने यात्रुको संख्या बढ्दो क्रममा देखिन्छ । तथ्यांकअनुसार सन् २०२२ मा २२ लाख २३ हजार ३३३ यात्रुले विमानस्थलबाट यात्रा गरेका छन् । सन् २०२३ मा यो संख्या दोब्बरले बढेको छ । क्यानको तथ्यांकअनुसार सन् २०२३ मा ४३ लाख २९ हजार ४ सय जना यात्रुले आवतजावत भएका छन् । आन्तरिकतर्फ ४५ लाख पर्यटकले गरे यात्रा वर्षभरिमा त्रिभुवन विमानस्थलबाट ४५ लाख १९ हजार ३२२ जना आन्तरिक यात्रुले आवतजावत गरेका छन् । यो संख्या आव २०२० को तुलनामा २२१.४८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । सन् २०२० मा १४ लाख ५ हजार ७७७ जनाले यात्रा गरेका छन् । सन् २०२२ मा त्रिभुवन विमानस्थलबाट सबैभन्दा धेरै यात्रुले आन्तरिकमार्फत यात्रा गरेका छन् । उक्त वर्षमा ४९ लाख १३ हजार ३५७ जना पर्यटकले यात्रा गरेका छन् । सन् २०२१ मा त्रिभुवन विमानस्थलबाट ३५ लाख ७६ हजार ९४२ जना आन्तरिक हवाई यात्रुले यात्रा गरेका छन् । सन् २०२३ मा ४३ लाख २५ हजार ५६ जना यात्रुले यात्रा गरेका छन् । कुन विमानस्थलबाट कति पर्यटकले यात्रा गरे ? क्यानको तथ्यांकअनुसार भैरहवा विमानस्थलबाट सन् २०२३ र २०२४ मा मात्रै अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुले यात्रा गरेका छन् । तथ्यांकअनुसार उक्त विमानस्थलबाट सन् २०२३ मा २ हजार ३ सय १५ र सन् २०२४ मा ९ हजार २०२ जना यात्रुले आवतजावत गरेका छन् । आन्तरिकतर्फ सन् २०२४ मा ६ लाख १० हजार ४३७ जनाले यात्रा गरेका छन् । सन् २०२० मा उक्त विमानस्थलबाट १ लाख ८१ हजार ७०३ जना यात्रुले आवतजावत गरेका थिए । तथ्यांकअनुसार गौतमबुद्ध विमानस्थलबाट सन् २०२१ मा ५ लाख ५८ हजार र सन् २०२३ मा ५ लाख ४९ हजार यात्रुले यात्रा गरेका छन् । एक वर्षको अवधिमा पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट १० लाख १६ हजार, नेपालगञ्ज एयरपोर्टबाट ४ लाख ९९ हजार, विराटनगर एयरपोर्टबाट ६ लाख ५९ हजार, चन्द्रगढी एयरपोर्टबाट ३ लाख ७२ हजार आन्तरिक यात्रुले यात्रा गरेका छन् । त्यस्तै, लुक्ला एयरपोर्टबाट २ लाख ४ हजार, भद्रपुर एयरपोर्टबाट २ लाख ३४ हजार, सुर्खेत एयरपोर्टबाट १ लाख ५९ हजार, जनकपुरबाट २ लाख ९५ हजार, सिमराबाट २ लाख ७३ हजार, धनगढी एयरपोर्टबाट २ लाख ८५ हजार यात्रुले यात्रा गरेका छन् । जोमसोम एयरपोर्टबाट २४ हजार, जुम्ला एयरपोर्टबाट ११ हजार, रामेछाप एयरपोर्टबाट ४६ हजार, सिमकोट एयरपोर्टबाट १६ हजार, फाप्लु एयरपोर्टबाट ११ सय, बाजुरा एयरपोर्टबाट ८८ हजार यात्रुले यात्रा गरेका छन् । त्यसैगरी, एक वर्षमा डोल्पाबाट ५ हजार, सल्लेबाट २ हजार, तुम्लिङटार एयरपोर्टबाट ३१ हजार, ताप्लेजुङबाट २ हजार, राराबाट ८ हजार, भोजपुरबाट ४ हजार, राजविराजबाट ३६ हजार, गुलीमीबाट १ हजार साँफेबजारबाट ७५१, दाङबाट ७७६, खानीडाँडाबाट ७५२, बझाङबाट २ हजार, इलामबाट ५३१ र थामखर्कबाट ६२ जना आन्तरिक यात्रुले यात्रा गरेका छन् । २०२५ मा पर्यटन क्षेत्रलाई फर्केर हेर्दा
युके पठाइदिने भन्दै ठगी गर्ने तीन जना पक्राउ
काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीमा आकर्षक तलबको प्रलोभनमा पारी युके पठाइदिने भन्दै रकम ठगी गरेको अभियोगमा तीन जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरी सार्वजनिक गरेको छ । पक्राउ पर्नेमा दाङ राप्ति गाउँपालिका–१ बस्ने प्युठान, प्युठान नगरपालिका–९ घर भएका ३९ वर्षीय इन्द्रबहादुर केसी, काठमाडौं स्वयम्भू बस्ने धादिङ थाक्रे गाउँपालिका–५ का ४० वर्षीय आइते तामाङ र काठमाडौं महानगरपालिका–१५ बस्ने ३४ वर्षीय विजय गुरूङ रहेका काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयका प्रवक्ता एवं प्रहरी उपरीक्षक काजीकुमार आचार्यले जानकारी दिए । उनले भने, 'पक्राउ परेकामध्ये इन्द्र र आइतेले युके पठाइदिने भन्दै सात जना पीडितबाट १३ लाख रुपैयाँ र विजयले युके पठाइदिने भन्दै एक जना पीडितबाट पाँच लाख रुपैयाँ लिई सम्पर्कविहीन भएको भन्ने पीडितको उजुरीको आधारमा पक्राउ गरिएको हो ।' पक्राउ परेकामध्ये इन्द्र र आइतेलाई आवश्यक अनुसन्धान तथा कारबाहीको लागि जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौं तथा विजयलाई वैदशिक रोजगार विभाग ताहाचल काठमाडौं पठाइएको प्रवक्ता आचार्यले बताए ।
मुक्तिनाथ विकास बैंक २०औं वर्षमा प्रवेश, देशभर सामाजिक कार्यक्रम
काठमाडौं । मुक्तिनाथ विकास बैंक लिमिटेडले उन्नाइसौं वर्ष पूरा गरी बीसौं वर्षमा प्रवेश गरेको अवसरमा पुस १९ गते देशभर विविध सामाजिक तथा रचनात्मक कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । बैंकले केन्द्रीय कार्यालय लाजिम्पाटसहित जनकपुर, नारायणगढ, धादिङ, पोखरा, इटहरी, बुटवल र लम्कीस्थित क्षेत्रीय कार्यालयहरूमा आयोजना गरिएको बृहत् रक्तदान कार्यक्रममा कुल ७५५ युनिट रगत संकलन गरी सम्बन्धित स्थानीय रक्तसञ्चार गृहलाई हस्तान्तरण गरेको जनाएको छ । यसै अवसरमा ‘सन २०५० मा मेरो नेपाल’ शीर्षकमा कक्षा ८ देखि १० सम्मका विद्यार्थीहरूबीच राष्ट्रव्यापी चित्रकला प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो । प्रतियोगितामा देशभरबाट ७९१ विद्यार्थीको सहभागिता रहेको बैंकले जनाएको छ । काठमाडौंकी रिया खड्काले सर्वोत्कृष्ट चित्र सिर्जना गर्दै प्रथम स्थान हासिल गरेकी छन्। उनले नगद ५० हजार रुपैयाँसहित प्रमाणपत्र प्राप्त गरेकी छन् । यस्तै, हरेक क्षेत्रीय कार्यालयअन्तर्गत उत्कृष्ट चित्रकारलाई जनही १० हजार रुपैयाँ नगद तथा प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको छ । प्रतियोगिताका विजेता स्वतन्त्र विषयविज्ञको छनोटका आधारमा घोषणा गरिएको बैंकले जनाएको छ । बैंकले सातै प्रदेशलाई समेट्दै विभिन्न विद्यालयका कक्षा ११ र १२ मा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूलाई छात्रवृत्ति, विद्यालयका विद्यार्थीहरूलाई न्यानो कपडा तथा स्टेशनरी सामग्री वितरण, बागमती सफाइ महाअभियानका लागि सरसफाइ सामग्री हस्तान्तरण, सेवा आश्रमजस्ता गैरनाफामूलक संस्थालाई न्यानो सिरक र डस्ना सहयोग, फोहोर व्यवस्थापनका लागि डस्टबिन वितरणलगायत कार्यक्रमसमेत गरेको छ । यस्तै, हुम्ला जिल्लाको अदानचुली गाउँपालिकाका दुर्गम बस्तीका गरिब तथा विपन्न वर्गका व्यक्तिलाई जीविकोपार्जनका लागि सिलाइ मेसिन वितरण गरिएको छ भने ई–नेबल नेपालमार्फत बालबालिकालाई कृत्रिम हातसमेत हस्तान्तरण गरिएको बैंकले जनाएको छ । केन्द्रीय कार्यालय लाजिम्पाटमा आयोजित मुख्य कार्यक्रमको उद्घाटन बैंक सञ्चालक समितिका अध्यक्ष खिमप्रकाश मल्लले गरेका थिए । कार्यक्रममा नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत समिर शेखर बज्राचार्यले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए भने बैंकको अवस्था, प्रगति तथा गतिविधिबारे प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रद्युमन पोखरेलले जानकारी गराएका थिए । कार्यक्रमका अवसरमा मुक्तिनाथ विकास बैंकको संस्थागत गीत विमोचन गरिएको थियो भने संस्थामा १० वर्ष सेवा अवधि पूरा गरेका ४७ जना कर्मचारीलाई सम्मान गरिएको थियो । कार्यक्रममा बैंकका सञ्चालक, सेयरधनी, सेवाग्राही तथा कर्मचारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रम सञ्चालन बैंकका व्यवस्थापक तेजबहादुर गिरीले गरेका थिए ।
विकास नायक अवार्ड : सिर्जना र अर्थ
विकास नायक अवार्डको सिर्जना मौलिक तरिकाबाट गरिएको छ । अवार्डमा दुई पातसहितको मुना र ताराभित्र बुद्धको अनुहार देख्न सकिन्छ । मुनाले सिर्जना, विकास र समृद्धिलाई प्रतिविम्बित गर्छ । हरियो पात दिगो र समावेशी विकासको सूचक पनि हो । यसले प्रकृति, कृषि, वातावरण र जीवन्त अर्थतन्त्रलाई पनि संकेत गर्दछ । नेपाली समाजमा शुभकार्यमा शुभारम्भमा नै मुनाको प्रयोग गरिन्छ, जसले सफलताको कामना गर्छ । भी आकारमा रहेको मुनाले विजयको संकेत पनि गर्छ । पातमा देखिएका नसा र मुनाको डाँठ भागले विकासको जग बलियो छ भन्ने संकेत गर्दछ । तारा उत्कृष्टता, नेतृत्व र मार्ग दर्शनको प्रतीक हो । यसले समाज र राष्ट्रलाई दिशा देखाउने नायकत्व जनाउँछ । उज्यालो फैलाउने र अरूको लागि प्रेरणाको स्रोतको संकेतको रूपमा पनि तारालाई लिइन्छ । ताराभित्र रहेका आँखाहरूले दूरदर्शीता, सजगता, विवेकपूर्ण निर्णय क्षमताको संकेत गर्दछ । नाकले एकताको सन्देश दिन्छ भने निधारमा रहेको चिन्हले नैतिक चेतना र वृद्धिसहितको शक्तिलाई प्रतिविम्बित गर्दछ । बुद्ध प्रतीकले शान्तिको प्रतीक दिन्छ । अवार्डमा प्रयोग भएका रंगहरूले ऊर्जा, प्रतिवद्धता, परिवर्तन र विश्वासको संकेत गर्दछ । अवार्ड डिजाइन गर्दा विकास, शान्ति र एकतालाई विशेष जोड दिइएको छ । अवार्डको तलमाथि नेपाली काठ प्रयोग गरिएको छ । अवार्डको डिजाइनदेखि निर्माणसम्म सबै कार्यमा नेपालीपन देख्न सकिन्छ ।
विदेशी विश्वविद्यालयबाट मान्यताप्राप्त कलेजमा अब डीआई राख्न नपाइने, शुल्क पनि सार्वजनिक गर्नुपर्ने
काठमाडौं । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले विदेशी विश्वविद्यालयबाट मान्यता लिई नेपालमा सञ्चालन भइरहेका कलेजहरूलाई शुल्कको विवरण पारदर्शी रूपमा सबैले देख्ने गरी सार्वजनिक गर्न निर्देशन दिएको छ । विद्यार्थीबाट लिइने कार्यक्रम अन्तर्गत सबै प्रकारका शुल्कको विवरण पारदर्शी रूपमा सबैले देख्ने गरी सार्वजनिक गर्न र त्यसको प्रमाणित प्रति मन्त्रालयमा १५ दिनभित्र अनिवार्य रूपमा पेस गर्न भनेको छ । मन्त्रालयबाट विदेशी शिक्षण संस्थाको सम्बन्धनमा उच्च शिक्षा सञ्चालन गर्नेसम्बन्धी निर्देशिका, २०५९ अनुसार विभिन्न शैशिक कार्यक्रम सञ्चालनका लागि अनुमति लिएका शिक्षण संस्थाहरूले निर्देशिकाअनुसार काम नगरेको, विदेशी शिक्षा दिने नाममा ठगी गरेको चर्को शुल्क लिएको गुनासो आउन थालेपछि मन्त्रालयले १० बुदे निर्देशन जारी गरेको हो । कलेजहरूले शिक्षण संस्थाभित्र विद्यार्थीलाई अनुशासनमा राख्न डिसिप्लिन इन्चार्ज (डीआई) राख्ने गरेकोमा मन्त्रालयले डिआई नराख्न भनेको छ । यसबाट विद्यार्थीको सिकाइमा नकारात्मक असर परेको भन्ने गुनासो मन्त्रालयमा परेको बताउँदै मन्त्रालयले त्यस्तो व्यवस्था तत्काल हटाई विद्यार्थीलाई सहयोग र सल्लाह प्रदान गर्न विद्यार्थी परामर्श कक्ष स्थापना गरी विद्यार्थीलाई उचित परामर्श प्रदान गर्न भनेको छ । यस्तै, कलेजहरूले विद्यार्थी, अभिभावक र सरोकारवालाहरूले गुनासो तथा सुझाव पृष्ठपोषण राख पाउने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने र त्यसरी प्राप्त गुनासोलाई नियमित रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने, प्रति कक्षा रहने विद्यार्थी संख्या तथा कक्षागत दैनिक सिकाइ क्रियाकलाप सञ्चालन तालिका सबै विद्यार्थी तथा अभिभावकलाई जानकारी गराउनुपर्ने र संस्थाको सूचना पाटी तथा वेबसाइटमार्फत सार्वजनिक गर्नुपर्ने भनेको छ । शिक्षण संस्थालाई अनुमति दिइएका विषय, तह र अवधिका कार्यक्रम निर्धारित स्थानमा मात्र सञ्चालन गनुपर्ने, मन्त्रालयबाट शिक्षण संस्थाले सञ्चालन अनुमति प्राप्त गरेका विषय र अवधिका कार्यक्रम मात्र शिक्षण संस्थाले आफ्नो वेबसाइटमा जानकारी राख्नुपर्ने, अर्को शिक्षण संस्थाका कार्यक्रमको जानकारी सञ्चालक समूह भनी कुनै पनि अवस्थामा शिक्षण संस्थाको वेबसाइटमा जानकारी नराख्ने, निर्देशिकाले तोकेको सङ्ख्यामा छात्रवृत्ति प्रदान गर्दा पारदर्शी र निष्पक्ष रूपमा विद्यार्थी छनोट गरी छात्रवृत्ति प्रदान गर्नुपर्ने र सोको विवरण शिक्षण संस्थाको वेबसाइटमा सार्वजनिक गर्ने र मन्त्रालयमा अनिवार्य रूपमा विवरण पेस गर्न पनि मन्त्रालयले कलेजलाई भनेको छ। यस्तै, विषयगत योग्यता र दक्षता भएका शिक्षकहरूबाट मात्र अध्यापन गराउनुपर्ने, निर्देशिकामा उल्लेखित प्रावधानहरू तथा अनुमति प्रदान गर्दा शिक्षण संस्थाले गरेको कबुलियतनामाका सर्तहरू अनिवार्य रूपमा पालना गर्नुपर्नेछ । अन्यथा शिक्षण संस्थालाई दिइएको कार्यक्रम सञ्चालनको अनुमति जुनसुकै वेला रद्द हुन सक्ने चेतावनी पनि मन्त्रालयले दिएको छ । के भन्छन् कलेज सञ्चालकहरू शिक्षा मन्त्रालयले दिएको निर्देशनलाई धेरैजसो कलेजले सकारात्मक रूपमा लिएका छन् । उनीहरू योभन्दा अगाडि पनि मन्त्रालयले यस्तै निर्देशन दिँदै आएको र आफूहरूले पालना गर्दै आएको प्रतिक्रिया दिएका छन् । यो पटक नयाँ कुरा भनेको शिक्षण संस्थाभित्र डीआई नराख्न भनेका हो । सफ्टवेरिका कलेजका प्राचार्य प्रमोद पौडेल मन्त्रालयको निर्देशनमा कुनै विशेष कुरा नरहेको बताउँछन् । ‘डीआई नराख्न दिएको निर्देशनबमोजिम हामीले राखेका छैनौं, हामीले शुल्क जहिले हामी सार्वजनिक गरिरहेका हुन्छौं र मन्त्रालयमा पनि बुझाएकै हुन्छौं । यो त हामीले सदैव गर्दै आएको काम हो,’ उनले भने । उनले सफ्ट्वेरिकाले स्टुडेन्ट अफेयर अफिसर, स्टुडेन्ट कन्डक्ट अफिसर राख्ने गरेको बताए । उनी प्लस टु लेभलमा विद्यार्थीलाई कन्ट्रोल गर्न राख्नुपर्ने आवश्यक भएपनि स्नातक तह र स्नातकोत्तर तहमा यो राख्न आवश्यक नहुने बताउँछन् । कोभेन्ट्री विश्वविद्यालयबाट मान्यता लिएर नेपालमै विश्वस्तरीय सूचना प्रविधिसहितको शिक्षा दिइरहेको सफ्टवरिकाले सबैकुरा पारदर्शी रुपमा काम गरिरहेको दावी पौडेलको छ । ‘हामीले कानुन विपरीत कुनै काम गरेका छैनौं, विद्यार्थीबाट कुनै शीर्षकमा एक्स्ट्रा चार्ज नलिने, एउटा कोर्ष भनेर अर्को कोर्ष सञ्चालन गर्ने कुरा हामीले गरेका छैनौं, हाम्रा सबै कार्यक्रम पारदर्शी छन्,’ उनले भने । आईएसएमटी कलेजका प्राचार्य ध्रुवबाबु जोशी पनि विद्यार्थीलाई डीआईका नाममा धम्क्याउन नपाइने बताउँछन् । उनी यसको पालना विदेशी मात्र नभइ स्वदेशी विश्वविद्यालयबाट मान्यता लिएका कलेजले पनि गर्नुपर्ने जिकिर गर्छन् । ‘हामीले कानुनअनुसार पढाउने हो, कानुनअनुसार राज्यले दिएको जे कानुनले स्वीकार गर्छ, त्यो हामीले गर्ने हो,’ उनले भने । उनले कलेजले विद्यार्थीबाट लिने शुल्क विद्यार्थीले तिर्न नसक्ने किसिमको नरहेको बताए । आईएसएमटीले कलेजले एक पटक सार्वजनिक गरेको शुल्क पढाइ विद्यार्थी भर्ना भएदेखि पढाइ नसकिञ्जुलेसम्म रहने गरेको बताए । उनी नेपालबाट अष्टे«लिया जाने विद्यार्थी एक वर्षको लागि २५ लाख शुल्क तिरेर जाने गरेको बताउँदै त्यसलाई ठिक भन्ने कि महंगो भन्ने भन्दै प्रश्नसमेत गरे । ‘विदेश जाँदा जति शुल्क पनि तिर्नहुने, त्यही शिक्षा नेपालमै सस्तोमा दिँदा पनि ठगिए, शोषण गर्यो भन्न मिल्दैन,’ उनले भने । टेक्सास कलेजका बिजनेस डेभलपमेन्ट निर्देशक नारायण पोखरेल डीआई राख्ने विषयमा कलेज पहिलेदेखि नै सहमत नरहेको बताउँछन् । उनका अनुसार टेक्सासले स्टुडेन्ट एसोसिएसन काउन्सिलिङ भनेर एकजना काउन्सिलर राखेको भएपनि डीआई भनेर राखेको छैन । उनी भन्छन्, ‘विद्यार्थीलाई अनुशासनमा राख्नैपर्छ तर त्यसको नाममा डीआई नै राखेर कडा नियम लगाउनुपर्छ भन्ने होइन । अनुशासनको बारेमा हामीले नसिकाउने हो भने कलेज र विद्यार्थी दुवैका लागि राम्रो हुँदैन । शिक्षालयमा अनुशासन निकै महत्वपूर्ण हुन्छ ।’ पोखरेलले टेक्सासले कुनै विद्यार्थीले भनेको मानेन, राम्रो पढेन, अनुशासनमा रहेन भने अभिभावकलाई खबर गरिदिने गरेको बताए । ‘हामीले अभिभावकलाई भन्छौं, आफै पनि सम्झाउँछौं, त्यति गर्दा पनि भएन भने त्यस्तो विद्यार्थीलाई पढाउन सक्दैनौं । यसो भन्दैमा अनुशासनमा राख्नको लागि डीइआइमात्र विकल्प भन्न भन्दैनौं,’ उनले भने । उनले टेक्सासले विद्यार्थीलाई कुनैपनि बहानामा विभिन्न शीर्षकमा शुल्क नलिने गरेको दाबीसमेत गरे ।
