प्रेमिकालाई दिन फूल नभेटेपछि सुरु भएको फूल पसल भयो अर्बौंको
काठमाडाैं । विकास गुटगुटिया त्यस्ता व्यक्ति हुन् जसले आफ्नो प्रेमिकालाई दिनका लागि बजारमा फूल भेट्टाउन सकेनन् । त्यसैले उनले फूलको व्यवसाय सुरु गरे । यो व्यवसाय यति फस्टायो कि आज उनको कम्पनीको कारोबार करोडौंको छ । गुटगुटियाले मात्र ५ हजार रुपैयाँबाट फूल व्यवसाय सुरु गरेका हुन् । तर, उनको मिहिनेत र लगनशीलताको फल हो कि दिन दुई गुणा र रात चौगुणाले व्यापार बढेको हो । अब उनी आफ्नो कम्पनीलाई ५ अर्बको लक्ष्यमा लैजान चाहन्छन् । दिल्लीको बजारमा फूल पाएनन् व्यवसाय सुरु गर्ने सबैको बेग्लाबेग्लै कथा हुन्छ । मानिसहरूले कतैबाट प्रेरणा लिएरमात्र स्टार्टअप सुरु गर्छन्। तर, विकास गुटगुटियाको कथा भने रोचक छ । उनले यो सन् १९९४ अघिको कथा भएको बताए । उनी आफ्नी प्रेमिकालाई फूल दिन चाहन्थे। तर, उनले दिल्लीको बजारमा मनपर्ने फूल वा गुच्छा भेट्न सकेनन् । विकासले फुटपाथका फूलहरू ओइलाएको देखे । त्यहीँबाट उनलाई फूलको व्यवसाय गर्ने सोच आयो । ५ हजार रुपैयाँबाट फूल व्यवसाय सुरु विकासले फूल पसल खोल्ने सोच बनाए । उनले १९९४ मा फूल तथा उपहार केन्द्र खोलेका थिए । उनले जम्मा ५ हजार रुपैयाँबाट व्यवसाय सुरु गरेका हुन् । बिस्तारै काम अगाडि बढ्दै थियो, उनले सँगै सहकार्य गर्नका लागि साथी भेट्टाए । ती साथीले उनको व्यवसायमा साढे २ लाख रुपैयाँ लगानी गरेका छन् । लगानी प्राप्त हुनासाथ विकासको व्यापारमा नयाँ ऊर्जा थपियो । उनले आफ्नो व्यवसाय विस्तार गरे । उनले दिल्लीको साउथ एक्स्टेन्सनमा मात्रै २ सय वर्गफिटको ठाउँमा चारजनासँग पहिलो फर्न्स एन पेटल्स स्टोर खोलेका थिए । फुटपाथका सस्ता फूलसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सजिलो थिएन फुटपाथमा बेचिने सस्तो फूलसँग प्रतिस्पर्धा गरेर दबदबा तोड्न सहज नभएको विकासले बताए । विकासले निकै मिहिनेत गरेर ग्राहकहरू जुटाएका थिए । उनले एयरकन्डिसनवाला पसल खोले। त्यहाँ फूलहरू धेरै समय ताजा रहन्थ्यो। साथै, उनले साधारण फूललाई मात्र नभई गुच्छा र मालालाई पनि डिजाइनर लुक दिए । जसका कारण उनलाई कर्पोरेट क्षेत्रबाट पनि अर्डर आउन थाल्यो । धेरै देशमा शाखा विस्तार यसपछि विकासले आफ्नै वेबसाइट सुरु गरे । यहाँ उनले फूल, गुच्छा र डिजाइनर मालाका लागि ठूलो अर्डर प्राप्त गर्न थाले । तर, २००९ मा उनले करिब २५ करोड रुपैयाँ घाटा बेहोरेका थिए । हारबाट विकासले धेरै पाठ सिके । बिस्तारै उनको व्यापार २ अर्बको भयो । आज उनको कम्पनीको विश्वका धेरै देशमा शाखा छन् । एजेन्सीकाे सहयाेगमा
२० देशका पर्यटकलाई इन्डोनेसियाको ‘फ्रि भिसा’
इन्डोनेसिया । इन्डोनेसियाली सरकारले विदेशी पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्ने उद्देश्यले चीनलगायत २० देश र त्यस क्षेत्रका पर्यटकहरूका लागि ‘फ्रि भिसा’ नीति लागू गर्न लागेको छ । पर्यटनमन्त्री सान्डियागा उनले बिहीबार सो नीतिबारे जानकारी गराएका हुन् । ‘फ्रि भिसा नीति आर्थिक प्रभाव, पारस्परिकताको सिद्धान्त र सुरक्षा पक्षसहित केही अन्य विचारहरूमा आधारित छ’, युनोले जकार्तामा इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोसँगको भेटपछि पत्रकार सम्मेलनमा सो कुरा बताएका हुन् । आधिकारिकरूपमा लागू गर्नुअघि सो नियमावलीलाई एक महिना अगाडि नै अन्तिम रूप दिने उनले जानकारी गराएका छन् । इन्डोनेसियाले सन् २०२४ मा १ करोड ४० लाख विदेशी पर्यटकहरू भित्र्याउने गर्ने लक्ष्य राखेको छ । यदि त्यसो भएमा देशको अर्थतन्त्रमा २०० ट्रिलियन रुपैयाँसम्म योगदान पुग्नसक्ने अपेक्षा गरिएको छ । ‘आशा छ हामीले सो लक्ष्यमा पुग्न पर्यटक आगमनको सङ्ख्या बढाउन सक्छौँ । विशेष गरी उच्च खर्च गर्ने पर्यटकहरूलाई लक्षित गरेर स्थानीय अर्थतन्त्र सुधार गर्न सक्छौँ’, युनोले भनेका छन् । रासस
जलवायु परिवर्तन र वायु प्रदूषणको विनाशकारी चक्र तोड्न विश्वका ८ सहर प्रमुखहरुको प्रतिबद्धता
काठमाडौं । काठमाडौंसहित विश्वका ८ ठूला सहरका प्रमुखहरुले जलवायु परिवर्तनसँगै वायु प्रदुषणको विनाशकारी चक्र र सहरी केन्द्रहरुमा त्यसको गहिरो जोखिमको प्रभाव तोड्न संयुक्त प्रतिबद्धता जनाएका छन् । संयुक्त अरव इमिरेट्समा संयुक्त राष्ट्रसंघको जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी २८ औं सम्मेलन (कोप-२८) चलिरहँदा स्वस्थ सहरका लागि साझेदारी (पार्टनरसिप फर हेल्दी सिटीज) को विश्व सञ्जालमा आबद्ध सहरका प्रमुखहरुले यस्तो प्रतिवद्धता जनाएका हुन् । प्रतिवद्धता जनाउने सहरहरुमा काठमाडौं महानगरपालिकासहित अमेरिकाको सिकागो, रोमानियाको बुखारेस्ट, ब्राजिलको फोर्टालिजा, इन्डोनेसियाको जकार्ता, बंगलादेशको ढाका, रवंदाको कीगाली र उगान्डाको काम्पला सहर छन् । प्रमुखहरुले बुधबार सार्वजनिक एक संयुक्त प्रतिबद्धता पत्रमा भनेका छन्- ‘जनसंख्याको आकार र चुनौतीहरूसँगको निकटताले, सहरहरुले परिवर्तनको उदाहरणीय नेतृत्व गर्न सक्ने प्रचुर सम्भावना बोकेका छन् । कोप २८ मा विश्व नेताहरू भेला भइरहँदा, हामी विश्वभरका सहरहरूलाई वायु अनुगमनका प्रभावकारी कार्यक्रमहरू अपनाउन र आफ्ना नागरिकहरूको जीवन सुधार गर्न तथ्याङ्कमा आधारित सार्वजनिक स्वास्थ्य कार्य प्रवर्धन गर्न आह्वान गर्दछौँ ।’ प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दै काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाह (बालेन) ले वायु गुणस्तर अनुगमन सञ्जाललाई सुदृढ गरेर भरपर्दाे नीति सहित बिद्यमान वायु प्रदुषण न्यूनीकरण गर्ने नीति रहेको बताएका छन् । समुदायलाई सचेत बनाउँदै प्रदुषण न्यूनीकरणमा उत्तरदायी बनाउन लक्षित कार्यक्रमहरु सञ्चालनका क्रममा छन् । प्रतिबद्धता पत्रमा उल्लेख छ । बंगालादेशको ढाका उत्तर नगरका प्रमुख मोहम्मद अतीकुल इस्लामले, आफ्नो सहरले प्रदुषण मापन यन्त्रहरु जडान गरेर वायु गुणस्तर निगरानीलाई थप बलियो बनाउदै प्रभावकारी जनस्वास्थ्य नीति अवलम्बनको क्रममा रहेको बताए । रोमानियाँको बुखारेस्ट नगरका प्रमुख निकुसर दानले वायु प्रदुषण सम्बन्धी तथ्याङ्कमा नागरिकको पहुँच होस् भन्ने अभिप्रायले सहरभरि जडान गरिएका प्रदुषण मापन यन्त्रहरुको तथ्याङ्क अनलाइनमा हेर्न मिल्ने ड्यासबोर्ड सन् २०२३ को सेप्टेम्बरबाट सञ्चालनमा ल्याइएको बताए । रुवाण्डाको किंगाली नगरका प्रमुख पुडेन्स बिङ्गिसाले वायु प्रदुषणको प्रभाव मूल्याङ्कन गर्ने योजना बनाएको, कार फ्री डे र कार फ्री जोन निर्धारण गरिएको बताएका छन् । युगान्डाको कम्पाला महानगरका प्रमुख एरियास लुक्वागोले उपलब्ध प्रमाणहरूको समीक्षा गरिरहेको, वायु प्रदुषण र यससँग सम्बन्धित स्वास्थ्य घटनाहरूको स्थानीय सम्बन्ध विश्लेषण गरिरहेको बताए । यसका असरहरु सार्वजनिक गर्ने गरिएको उनको भनाइ छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाको सिकागो सहरका प्रमुख ब्रान्डन जोन्सनले, आफ्नो सहरले समुदाय स्तरमा वायु प्रदुषण अनुगमन रणनीति विकास भएपछि पर्यावरणीय न्यायमार्फत आर्थिक योगदान गरिरहेको उल्लेख गरेका छन् । बायु प्रदुषणको अवस्था ठाउँअनुसार फरक हुने बताउँदै उनले अनुगमन रणनीतिका बारेमा समुदाय स्तरमा समान बुझाइ विकास गर्न ध्यान दिएको जनाए । ब्राजिलको फोर्टालेजा नगरका प्रमुख जोसे सार्टाले, सहरका बासिन्दाहरूको स्वास्थ्यमा प्रदुषकहरू प्रभावको अनुमान सुनिश्चित गर्न अध्यादेश जारी गरेको बताएका छन् । यस्तै इन्डोनेसियाको जकार्ता नगरका गभर्नर हेरु बुडी हार्टाेनोले जनचेतनाका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिएको बताए । वायु गुणस्तर र सार्वजनिक सम्बन्धलाई प्रवर्धन गर्न तथ्याङ्कको उपयोग महत्वपूर्ण हुने उनको भनाइ छ । सार्वजनिक स्वास्थ्यमा बढ्दै गएको प्रभाव र जोखिम घटाउन, सहरहरुलाई स्वस्थ्य बनाउन आफूहरु साझेदारी अंशको रूपमा रहेको प्रमुखहरुको भनाइ छ । नसर्ने रोगबाट हुने मृत्यृको रोकथाम गर्दै सुरक्षित, उत्थानशील, अधिक लचिलो र अधिक समान सहर निर्माणमा आफूहरुले साझा संकल्पका साथ काम गरिरहेको उनीहरुको भनाइ छ । जनस्वास्थ्य र वातावरणका लागि वायु प्रदुषण सबैभन्दा ठूलो जोखिम रहेको विश्व स्वास्थ्य संगठनले औल्याएको छ । जसका कारणबाट वार्षिक ७० लाख मानिसको मृत्यु हुने गरेको छ । विश्वका सहरहरुले मुटु रोग, स्ट्रोक र फोक्सोको क्यान्सर जस्ता गैरसंक्रामक रोगको जोखिम बहन गरिरहेका छन् । सहरी क्षेत्रका बालबालिका विषाक्त हावामा सास फेर्दै हुर्किरहेका छन् ।
