हुथी विद्रोहीले समुद्रको सहाराले कसरी हल्लाइरहेछन् विश्व अर्थतन्त्र ?
काठमाडौं । हमास र इजरायलबीचको युद्ध अहिले लालसागरमा पुगेको छ । हमासलाई समर्थन गर्ने यमनका हुथी विद्रोहीहरूले लालसागर हुँदै जाने जहाजहरूलाई निशाना बनाउन थालेका छन् । हुथी विद्रोहीहरूले गाजामा इजरायलको आक्रमणविरूद्ध लालसागरलाई युद्धको मैदानमा परिणत गरेका छन् । उनीहरूले इजरायलसँग कुनै पनि हिसाबले जोडिएका जहाजहरूलाई निशाना बनाएका छन् । लालसागरमा यी आक्रमणहरू थप चिन्ताजनक छन् किनभने हुथीहरूले यी आक्रमणको बहानामा विश्व अर्थतन्त्रलाई चोट पुर्याइरहेका छन् । यो अर्थतन्त्रमाथिको प्रहारले भारतलाई पनि असर गर्ने छ । भारतले यस मार्गबाट अफ्रिका र युरोपजस्ता देशहरूसँग आयात र निर्यात गर्छ। यस्तो अवस्थामा यी आक्रमणबाट व्यापार–व्यवसाय प्रभावित हुनेछ । यी आक्रमणको डरले शिपिङ कम्पनीहरूले या त निर्यात बन्द गर्नुपर्छ वा सामान ढुवानी गर्न लामो मार्गहरू लिनुपर्छ। लामो बाटो समय र लागत दुवै हिसाबले महँगो छ । हुथी आक्रमणका कारण शिपिङ कम्पनीहरूले अब लालसागरको विकल्प खोजिरहेका छन् । त्यहाँ लालसागरको विकल्प छ, जुन सम्पूर्ण अफ्रिकाको वरिपरि जान्छ । यो मार्ग स्वेज नहर मार्गभन्दा धेरै महँगो र लामो छ । यस रुटबाट ट्रेडिङ समय १५ दिनले बढ्ने छ । समयसँगै माल ढुवानीको लागत पनि बढ्ने छ । अफ्रिकी मार्गबाट व्यापार गर्नुपर्यो भने दूरी हजारौं माइलले बढ्छ । लालसागरको वैकल्पिक मार्गबाट व्यापार गर्दा लागत र समय दुवैमा उल्लेखनीय वृद्धि हुनेछ । जसको प्रत्यक्ष असर अर्थतन्त्रमा पर्नेछ । लामो बाटोबाट व्यापार गर्ने हो भने सामान पुग्न १० देखि १४ दिन बढी लाग्ने र यसले व्यापार लागत ३० देखि ४० प्रतिशतले बढेर सर्वसाधारणलाई प्रत्यक्ष असर पार्छ । भारतले आफ्नो आवश्यकताको ८० प्रतिशत यही मार्गबाट आयात गर्छ । हुथी आक्रमणले कच्चा तेलको आपूर्तिलाई असर गर्ने छ । जहाजले लामो रुट लिँदा मूल्यमा पनि असर पर्ने छ । सामान ढुवानीमा ढिलाइ हुन सक्छ । लामो बाटो लिँदा ढुवानी लागत बढ्छ र कम्पनीहरूमा आर्थिक भार बढ्छ । र, अन्ततः आमजनतालाई असर गर्छ । एजेन्सी
पूर्वप्रम बाजपेयीको जन्मदिनमा छत्तीसगढका किसानलाई सवा ३७ अर्ब भारु बोनस
काठमाडौं । भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) सरकारले छत्तीसगढका किसानलाई ठूलो उपहार दिएको छ । पूर्वप्रधानमन्त्री अटलबिहारी बाजपेयीको जन्मदिनमा १२ लाख किसानको खातामा ३७ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ बोनस हस्तान्तरण गरिएको छ। छत्तीसगढ सरकारले सुशासन दिवसका अवसरमा मोदीको ग्यारेन्टी वाचा पूरा गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन् । मुख्यमन्त्री विष्णुदेव साईले सोमबार आभानपुर विधानसभा क्षेत्रको बेन्द्री गाउँमा आयोजित एक कार्यक्रममा उक्त उपहार दिएका हुन् । दुई वर्ष (खरिफ बजार वर्ष २०१–१५ र २०१५–१६) का लागि धानको बक्यौता बोनसका रूपमा उक्त परिमाणबराबर बोनस रकम किसानहरूको बैंक खातामा हस्तान्तरण गरिएको थियो । सरकारले प्रतिएकड २१ क्विन्टल धान किन्ने राज्यमा विधानसभा चुनावका बेला भाजपाले किसानहरूलाई बकाया बोनस रकम दिने वाचा गरेका थियो । यस अवसरमा मुख्यमन्त्री साईले राज्यका किसानहरूबाट प्रतिएकड २१ क्विन्टलका दरले धान खरिद गर्ने बताए । आवश्यक परे समर्थन मूल्यमा धान खरिद गर्ने म्याद पनि थपिने छ । ‘मोदीको ग्यारेन्टीमा हामीले दुई वर्षको बक्यौता बोनस दिने वाचा गरेका थियौं र आज अटलजीको जन्मजयन्ती सुशासन दिवसमा पूरा भएको छ,’ साईले भने, ‘मोदीको ग्यारेन्टीमा राज्यमात्र नभई सिंगो देशले विश्वास गरेको छ । १८ लाख घर निर्माण स्वीकृति मुख्यमन्त्री साईले राज्यका जनतासँग गरिएका जति पनि वाचा छन्, ती सबै पूरा हुने बताए । साईले भने, ‘हामीले सपथ लिएको भोलिपल्टै मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा गरिबका लागि १८ लाख घर बनाउने स्वीकृति दियौं । यसले विगत पाँच वर्षमा आवासबाट वञ्चित भएका जनतालाई आवास उपलब्ध गराउने छ ।’ आयुष्मान कार्डले १० लाखसम्मको उपचार सुविधा उपलब्ध गराउने साईले महातरी वन्दन योजनाअन्तर्गत विवाहित महिलाको खातामा मासिक १ हजार रुपैयाँ दिने वाचा गरेको पनि बताए । यसका लागि पुरक बजेटमा व्यवस्था गरिएको उनको भनाइ थियो । ‘उज्ज्वला योजनाअन्तर्गत हामी ग्यास कार्ड भएका परिवारहरूलाई ५ सय रुपैयाँमा सिलिन्डर उपलब्ध गराउने काम पनि गर्नेछौं,’ उनले भने, ‘भूमिहीन कृषि मजदुरलाई वार्षिक १० हजार रुपैयाँ उपलब्ध गराउने काम गरिने छ । विभिन्न विभागका एक लाख रिक्त पदहरू पूर्ण पारदर्शिताका साथ भरिने छ ।’ मुख्यमन्त्रीले आफ्नो सरकारले तेन्दुपात संकलन गर्नेलाई प्रतिमानक झोला ५ हजार ५ सय रुपैयाँका दरले पारिश्रमिक दिने पनि बताए । ‘यसका साथै संकलनकर्ताका लागि चरण पादुकालगायतका अन्य लाभकारी योजनाहरूलाई निरन्तरता दिइने छ । राज्यका जनताले अब ५ लाखको सट्टा आयुष्मान कार्डमा १० लाखसम्मको उपचार सुविधा पाउनेछन्,’ साईले भने । एजेन्सी
पेटीएमले हजार कर्मचारीलाई जागिरबाट निकाल्यो, एआईकाे प्रयाेग बढ्दै
काठमाडौं । भारतीय स्टार्टअप कम्पनी पेटीएमले फेरि एकपटक कर्मचारीहरूलाई जागिरबाट निकालेको छ । कम्पनीले १ हजारभन्दा बढी कर्मचारीलाई जागिरबाट निकालेको हो । यो संख्या कुल कर्मचारीको १० प्रतिशत हो । इकोनोमिक टाइम्सका अनुसार पेटीएमको मातृ कम्पनी ओएनई९७ ले १ हजारभन्दा बढी कर्मचारीलाई जागिरबाट निकालेको हो । पछिल्ला केही महिनामा यस्ता विस्थापन धेरै भएका छन् । कम्पनीले लागत घटाउन र नयाँ व्यवसाय स्थापना गर्न यो कदम चालेको जनाएको छ । यस्तो गरिनुको प्रमुख कारण ‘एआई’ प्रविधिलाई मानिएको छ । कम्पनीका अनुसार काममा दक्षता बढाउन एआई अटोमेसनलाई क्रमशः कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ । जसका कारण कम्पनीको लागत घट्ने र कर्मचारी खर्चमा पनि कमी आउने छ । एआईले सोचेभन्दा बढी नतिजा दिएको कम्पनीले दाबी गरेको छ । अर्को वर्ष १५ हजारभन्दा बढी नयाँ कर्मचारी भर्ती गर्ने पनि कम्पनीको भनाइ छ । पेटीएम भारतको सबैभन्दा ठूलो स्टार्टअप कम्पनी हो । यो अहिलेसम्मको कुनै पनि भारतीय स्टार्टअपको सबैभन्दा ठूलो छटाई हो । जानकारीका अनुसार यो वर्ष भारतीय स्टार्टअप कम्पनीहरूले थप २८ हजार मानिसलाई जागिरबाट बिदा गरेका छन् । यसअघि सन् २०२२ र २०२१ मा पनि करिब ५ हजार कर्मचारीलाई निकालिएको थियो । जबकि, जेस्टमनी र बाइजु स्टार्टअप कम्पनीहरू बन्द हुने अवस्थामा छन् । आर्थिक विज्ञहरूका अनुसार भारतीय रिजर्भ बैंक ९आरबीआई० ले केही समयअघि असुरक्षित ऋणका सम्बन्धमा नयाँ दिशानिर्देश जारी गरेको थियो । यसले पेटीएमलाई पनि असर गरेको छ । आरबीआईको यो कदमका कारण पेटीएमले ‘बाई नाउ एन्ड पे बिजनेस लेटर’ बन्द गर्ने निर्णय गरेको थियो । कम्पनीको यस खण्डबाट १० प्रतिशत कर्मचारीलाई निकालिएको विश्वास गरिएको छ । यसबाहेक सेयर बजारमा पनि कम्पनीको प्रदर्शन कमजोर रह्यो । कम्पनीको सेयरमा निरन्तर गिरावट आएको छ । कम्पनीको सेयर मूल्य विगत ६ महिनादेखि निरन्तर ओरालो लागेको छ । एजेन्सी
