विश्व

काठमाडौं । भारत सरकारले पहलगाममा भएको आतङ्ककारी आक्रमणपछि भारत र सुरक्षासम्बन्धी संस्थामाथि झुट्टा र उक्साहपूर्ण सामग्री प्रसारण गरेको आरोपमा पाकिस्तानका १६ युट्युब च्यानलमा रोक लगाएको छ । ती च्यानलहरूमध्ये डन न्युज, एआरवाई न्युज, जिओ न्युजजस्ता चर्चित नामहरू पनि छन्, जसको कूल दर्शक सङ्ख्या ६ करोड ३० लाखभन्दा बढी रहेको छ । गृह मन्त्रालयको सिफारिसमा गरिएको यस कदमसँगै सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको भ्रमपूर्ण सामग्रीमाथि पनि कारबाही गरिएको छ । पहलगाम घटनालाई लिएर गलत प्रस्तुति दिएको भन्दै बीबीसी भारत कार्यालयलाई सरकारी पक्षबाट औपचारिक पत्र पठाइएको छ । अप्रिल २२ गते पहलगामस्थित बाइसरण क्षेत्रमा भएको गोलीकाण्डमा २६ पर्यटकको मृत्यु भएको थियो । उक्त घटनाको अनुसन्धान राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्था (एनआईए) ले गरिरहेको छ । घटनामा संलग्न पाँच जनामध्ये तीन जना पाकिस्तानका र दुई जना स्थानीय भएको खुलेको छ । सरकारले देशको सुरक्षामाथि असर पार्ने गलत प्रचारप्रति कडा कदम चालेको जनाइएको छ ।

काठमाडौं । चिनियाँ निर्माता कम्पनीहरूले उत्पादन रोकी नयाँ बजारतर्फ मोडिन थालेका छन् ।  कम्पनी र विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी शुल्कहरूको प्रभाव परेपछि उत्पादन रोकी नयाँ बजारतर्फ मोडिन थालेका हुन् । अर्डर गुम्दा रोजगारीमा पनि असर परेको छ । 'केही कारखानाहरूले आधा कर्मचारीहरूलाई केही हप्ता घर पठाएको र धेरैजसो उत्पादन रोकिएको बताएका छन्,' शाङ्घाइस्थित  टाइडलवेभ सोलुसन्सका वरिष्ठ साझेदार क्यामरुन जोनसनले भने ।  उनले खेलौना, खेल सामग्री र सस्तो ‘डलर स्टोर’ प्रकारका सामान बनाउने कारखाना सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको बताए । 'यो ठूलो स्तरमा नभए पनि यीउ र डोङगुआनजस्ता मुख्य निर्यात केन्द्रहरूमा भइरहेको छ र यो अझ विस्तार हुने चिन्ता छ,' जोनसनले भने ।  'शुल्कहरू घट्ने आशा गरिएको छ ताकि अर्डरहरू फेरि आउन सकोस्, तर अहिलेका लागि कम्पनीहरूले कर्मचारीहरूलाई बिदामा पठाइरहेका छन् र केही उत्पादन ठप्प पारिरहेका छन्,’ उनले थपे । गोल्डम्यान स्याक्सको अनुमानअनुसार १ करोडदेखि २ करोड चिनियाँ श्रमिकहरू अमेरिकी निर्यात व्यवसायमा संलग्न छन् । गत वर्ष चीनका सहरहरूमा कुल कामदार संख्या ४७३.४५ मिलियन थियो । अमेरिकाले चिनियाँ सामानमा १०० प्रतिशतभन्दा बढी शुल्क थपेको छ, जसको जवाफमा चीनले पनि समान शुल्क लगाएको छ । यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बिहीबार बेइजिङसँग वार्ता भइरहेको दाबी गरे पनि चिनियाँ पक्षले कुनै वार्ता भइरहेको नभएको जनाएको छ । ग्वाङ्झाउस्थित सप्लाई चेन व्यवस्थापन कम्पनी इमेक्स सोर्सिङ सर्भिसेसका संस्थापक तथा सीईओ आश मोङ्गाले भने, 'भर्खरै शुल्क दोब्बर हुँदा परेको प्रभाव कोभिड महामारीभन्दा ठूलो छ ।' साना व्यवसायहरूका लागि केही मिलियन डलरको मात्र स्रोत हुँदा अचानक शुल्क बढ्नु असह्य हुने र व्यवसाय नै बन्द हुने खतरा रहेको उनले बताए । चिनियाँ उत्पादन आयात गर्ने ग्राहकहरूको ठूलो माग भएकाले उनीहरूले 'ट्यारिफ हेल्प' नामक नयाँ वेबसाइट सुरु गर्दैछन्, जसले चीन बाहिरका आपूर्तिकर्ताहरू खोज्न साना व्यवसायहरूलाई मद्दत गर्नेछ । लाइभ स्ट्रिमिङ रणनीति व्यापारमा परेको बाधाले चिनियाँ निर्यातकहरूलाई नयाँ बिक्री रणनीति अपनाउन बाध्य बनाएको छ । शाङ्घाइ नजिकैको निङ्बोमा आधारित खेलकुद पोशाक निर्माता वुडस्वुलले चीनमा अनलाइन बिक्री सुरु गरेको छ । करिब एक हप्ता पहिले सुरु गरिएको यो बिक्री च्यानलबाट कम्पनीले ३० भन्दा बढी अर्डर प्राप्त गरेको छ, जसको कुल मूल्य ५,००० युआन (६९० डलर) भन्दा बढी छ । यो हराएको व्यापारलाई बचाउने एउटा सानो प्रयास हो । 'हाम्रो सबै अमेरिकी अर्डर रद्द गरिएका छन्,'वुडस्वुलका फ्याक्ट्री म्यानेजर तथा ब्रान्ड निर्देशक ली यानले भने । पहिले उत्पादनको आधा भाग अमेरिकी बजारमा जान्थ्यो । अब नयाँ बजार बनाउन कम्पनीलाई दुईदेखि तीन महिना लाग्ने लीले बताए । कम्पनीले २० वर्षभन्दा बढी युरोप, अस्ट्रेलिया र अमेरिकाका ग्राहकहरूलाई सेवा दिएको थियो । लाइभ स्ट्रिमिङ प्रयास बेइजिङको निर्देशनमा चिनियाँ प्रविधि कम्पनीहरूले घरेलु बजारमा सामान पुनर्निर्देशन गर्न गरेको प्रयासको हिस्सा हो । वुडस्वुलले बाइडुमार्फत आफ्नो उत्पादन अनलाइन बेचिरहेको छ, जहाँ खोज इञ्जिन एपमा पनि लाइभस्ट्रीमिङ इ-कमर्स प्लेटफर्म छ । लीले बाइडुमा भर्चुअल हुमन लाइभ स्ट्रिमिङ सुविधा छनोट गरेको बताए, जसबाट दुई हप्ताभित्र बिक्री सुरु गर्न सकिएको थियो । बाइडुले यो महिनाको सुरुवातमा कम्तीमा केही सय चिनियाँ व्यवसायहरूलाई घरेलु ई–कमर्स च्यानल सुरु गर्न मद्दत गरेको जनाएको छ, जसमा १० लाख व्यवसायका लागि अनुदान र निःशुल्क एआई उपकरण जस्तै ‘हुइबोक्सिङ’ भर्चुअल हुमन्स प्रदान गर्ने घोषणा गरिएको थियो । यी भर्चुअल ह्युमन्सले ग्राहकसँगको अन्तरक्रिया स्वचालित बनाउन प्रयोग गरिन्छ । घरेलु बजारको चुनौती ई-कमर्स कम्पनी जेडी.कमले २०० अर्ब युआन (२७.२२ अर्ब डलर) बराबरको चिनियाँ निर्यात सामग्री किन्ने र त्यसलाई चीनमै बिक्री गर्ने योजना घोषणा गरेको थियो । खाना वितरण कम्पनी मिटुआनले पनि निर्यातकर्ताहरूलाई घरेलु बजारमा वितरण गर्न मद्दत गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ । तर यो २७.२२ अर्ब डलर भनेको अमेरिका निर्यात गरिएको कुल ५२४.६६ अर्ब डलरको मात्र ५ प्रतिशत हो । 'केही व्यवसायहरूले भनेका छन् कि १२५ प्रतिशत शुल्कमा उनीहरूको व्यापार मोडेल काम गर्न सक्दैन,' चीनस्थित अमेरिकी वाणिज्य चेम्बरका अध्यक्ष माइकल हार्टले शुक्रबार भने । उनले पछिल्लो हप्ता चिनियाँ कम्पनीहरूबीच प्रतिस्पर्धा बढेको पनि बताए । उनका अनुसार दुबै देशका शुल्कहरू कुनै न कुनै स्तरमा रहिरहनेछन्, केही छुटसहित । अमेरिकाको उपनगर ग्राहक (सहर नजिकैको क्षेत्र) का लागि डिजाइन गरिएका उत्पादनहरू सिधै चिनियाँ अपार्टमेन्ट बासिन्दाका लागि उपयुक्त नहुन सक्छन् । चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू रेड नोट र डोउयिन (टिकटकको स्थानीय संस्करण) मार्फत उपभोक्ताहरूलाई समर्थनको लागि आग्रह गरिए तापनि थकान बढ्दै गएको चोजान नामक चिनियाँ मार्केटिङ परामर्श संस्थाकी संस्थापक एश्ली डुडारेनोकले बताइन् । अमेरिकाबाहिर बजार हेर्दै अहिले चिनियाँ कम्पनीहरूले तेस्रो मुलुकमार्फत अमेरिकी बजारमा सामान पठाउने प्रयास कम गरिरहेका छन्, किनकि अमेरिका ट्रान्सशिपमेन्टमा कडा निगरानी गरिरहेको छ । धेरै कम्पनीहरूले भारत र दक्षिण–पूर्व एसियामा उत्पादन केन्द्र स्थानान्तरण गरिरहेका छन् भने केही युरोप र ल्याटिन अमेरिकातिर ग्राहक खोजिरहेका छन् । केही कम्पनीहरूले पहिले नै अन्य व्यापार मार्गमा व्यवसाय बनाइसकेका छन् । लियु सुले बेइजिङ मिङयुचु नामक ई-कमर्स कम्पनी सञ्चालन गर्छन्, जसले ब्राजिलमा बाथरुम उत्पादनहरू बेच्दछ । यद्यपि विनिमय दर र ढुवानी लागतको उतार-चढावले चुनौतीहरू दिएको उनले बताए । ब्राजिलसँगको व्यापार चीन-अमेरिका तनावबाट खास प्रभावित नहुने अपेक्षा उनको छ । २०१८ देखि २०२४ सम्म चीनबाट ब्राजिल र घानामा निर्यात दोब्बर भएको छ । कोभिड महामारीको समयमा घानामा आधारित कोट्री लजिस्टिक्स स्थापना भएको थियो, जसले सामानको स्रोत व्यवस्थापन र ढुवानी संयोजनमा मद्दत गर्छ । सीईओ ब्राइट टड्ज्र्रोहका अनुसार, कम्पनी अहिले वार्षिक ३ लाख देखि १० लाख डलरसम्म आम्दानी गर्छ । अमेरिकी ट्यारिफलाई लिएर लचिलो बन्दै चीन ट्रम्पको ट्यारिफको असर जर्मनी, बेलायत र दक्षिण कोरियासम्म देखिन सुरु ट्यारिफ युद्धको धुवाँ सेलाउँदै, अमेरिका र चीन वार्तातर्फ उन्मुख अमेरिकामा बढ्दो जोखिमको डरले स्वीस बैंकमा खाता खोल्नेको संख्या बढ्दै

काठमाडौं । अमेरिकी ट्यारिफ (कर) का विषयमा चीनको व्यवहार केही लचिलो बन्दै गएको देखिएको छ । चीन सरकार अहिले केही महत्त्वपूर्ण सामग्रीहरूलाई अमेरिकाबाट आउने सामानहरूमा लगाइएको १२५ प्रतिशत करबाट हटाउने कि नहटाउने बारे विचार गर्दैछ। यो जानकारी चीनमा रहेका अमेरिकी व्यवसाय समूहका प्रमुखले दिएका हुन् । इकोनोमिक टाइम्सका अनुसार चाइना अमेरिकन चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष माइकल हार्टले बेइजिङमा आयोजित एक कार्यक्रममा चीनको वाणिज्य मन्त्रालयका अधिकारीहरूले चीनका विभिन्न व्यवसायहरूसँग संवाद गरेको जानकारी दिए । उनीहरूले उक्त संवादमार्फत अमेरिकाबाट आउने कुन-कुन सामग्रीहरू आपूर्ति शृंखलाका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छन् भनी बुझ्न खोजेका थिए । साथै ती सामग्रीहरूमा नयाँ चिनियाँ करले कस्तो असर पार्न सक्छ भन्ने पनि बुझ्ने प्रयास गरिएको थियो । व्यवसायमा नकारात्मक असर पर्ने सम्भावना हार्टले भने, 'केही कम्पनीहरूले भनेका छन् कि यदि लामो समयसम्म करयुद्ध चलिरह्यो भने उनीहरूका व्यवसायहरू चीनमा टिक्न सक्ने छैनन् र अन्ततः चीन छाड्नुपर्नेछ । यो कुरा हामीले चीन सरकारलाई बताएका छौं किनकि उनीहरू चाहन्छन् कि विदेशी कम्पनीहरूले चीनमा आएर लगानी गरुन् ।’ त्यस्तै, हार्टले थपे कि जीवनरक्षक औषधीहरू र स्वास्थ्यसम्बन्धी सामग्रीहरूमा कर लाग्दा सर्वसाधारणमा प्रतिकूल असर पर्न सक्छ । त्यसैले यस्ता सामग्रीहरूप्रति सबैभन्दा बढी चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । चीनको आर्थिक वृद्धिमा चुनौती यो व्यापार तनाव चीनको आर्थिक वृद्धिका लागि ठूलो चुनौती बनिरहेको छ । चीनको अर्थतन्त्र ठूलो मात्रामा निर्यातमा आधारित रहेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनबाट अमेरिका आउने आधाभन्दा बढी वस्तुहरूमा कर १४५ प्रतिशतसम्म बढाइदिएका छन् । यसै कारणले चीनको दक्षिणी भागमा केही उद्योगहरूले यो महिनाको सुरुतिरैदेखि उत्पादन बन्द गरिसकेका छन्, जसले चीनमा बेरोजगारी बढ्न सक्ने चिन्ता निम्त्याएको छ । चीनले पनि जवाफस्वरूप अमेरिकाबाट आउने सामानहरूमा भारी कर लगाएको छ र आफ्ना नागरिकलाई चिनियाँ उत्पादन किन्न प्रेरित गरिरहेको छ । केही सामग्रीहरू चीनमा उपलब्ध छैनन् तर केही सामग्रीहरू जस्तै एडभान्स्ड कम्प्युटर चिप्स चीनले आफै उत्पादन गर्न सक्दैन । चीन यस्ता चिप्सका लागि अझै पनि विदेशी कम्पनीहरूमाथि निर्भर छ । त्यसैले चिनियाँ प्रविधि उद्योगका धेरै व्यक्तिहरूलाई आशा छ कि सेमिकन्डक्टरहरू कर छुटको दायरामा आउनेछन् । चीनले अमेरिकी सेमिकन्डक्टरहरूमा लगाइएको करमा छुट दिन सक्ने केही संकेतहरू देखिएका छन् । यसै महिनामा चीनको एक सरकारी व्यापार संघले भनेको थियो कि यदि एडभान्स्ड चिप्स अमेरिका बाहिर उत्पादन हुन्छन् भने तिनीहरूमा चीनको कर लाग्ने छैन, चाहे ती अमेरिकी कम्पनीहरूले नै चीनलाई बेचेका किन नहोस् । धेरैजसो एडभान्स चिपहरू जस्तै एनभीडीया, एएमडीजस्ता कम्पनीहरूले डिजाइन गरे पनि तिनीहरू ताइवानमा निर्माण गरिन्छन् । चीनको निर्देशनअनुसार कर निर्धारण गर्दा यस्ता चिपहरूलाई 'अमेरिकामा निर्मित' मानिने छैन ।