५ पूर्व अर्थमन्त्रीको चुनाव : तीन जना ‘ग्रिन’ र एक जना ‘रेड जोन’मा, एकको प्रतिस्पर्धा कडा
काठमाडौं । आगामी मंसिरमा हुने प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा ५ जना पूर्व अर्थमन्त्रीहरुले उम्मेद्वारी दिएका छन् । बहालवाला अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा र पूर्वअर्थमन्त्रीहरु विष्णु पौडेल, वर्षमान पुन, सुरेन्द्र पाण्डे र ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की प्रतिनिधिसभा सदस्यको लागि चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् । चुनाव लक्षित गरेर राजनीतिक दलहरु दुई गठबन्धनमा विभाजित भएका छन् । सामान्यतया चुनाव सँधै पेचिलो र प्रतिस्पर्धात्मक हुने गर्छ नै । फेरि पनि यसपटकको चुनाव थप प्रतिस्पर्धात्मक बन्न पुगेको देखिन्छ । बहालवाला अर्थमन्त्री शर्मा र पूर्व अर्थमन्त्रीहरुको चुनावी प्रतिस्पर्धा हेर्दा केहीको निकै प्रतिस्पर्धात्मक र केहीको तुलनात्मक रुपमा सहज भएको अनुमान गर्न सकिन्छ । जनार्दन शर्मा बहालवाला अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले रुकुम पश्चिमबाट प्रतिनिधिसभा सदस्यको लागि उम्मेद्वारी दिएका छन् । उनी सत्तारुढ गबन्धनको तर्फबाट साझा उम्मेद्वार हुन् । उनीसँग प्रतिस्पर्धामा एमालेका नन्दराम देवकोटा रहेका छन् । शर्मा विगतका निर्वाचनहरुमा निरन्तर रुपमा सोही क्षेत्रबाट निर्वाचित हुँदै आएका छन् । १० वर्षे शसस्त्र युद्धको क्रममा माओवादीले आफ्नो आधार इलाकाको रुपमा विकास गरेको सो क्षेत्रमा तुलनात्मक रुपमा माओवादीको संगठनात्मक उपस्थिति बलियो रहेको छ । माओवादी भित्र प्रभावशाली नेताको रुपमा स्थापित शर्मा लामो समयदेखि सत्तामा निरन्तर रहेकाले सो निर्वाचन क्षेत्रमा भएका विकासका कामको पनि जस लिइरहने मौका पाएका छन् । चालु आर्थिक वर्षको बजेट निर्माण प्रक्रियामा विवादित बन्न पुगेका शर्मालाई संसदीय छानबिन समितिले सफाई दिएपछि थप आत्मविश्वासका साथ शर्मा निर्वाचनमा होमिएको उनका निकटस्थ बताउँछन् । ०७४ सालमा भएको निर्वाचनमा ३४ हजार ४ सय २ मतका साथ १८ हजार ७ सय ४३ मतान्तरले नेपाली कांग्रेशका गोपालजीजंग शाहलाई हराएका थिए । गत बैशाखमा भएको स्थानीय तहको निर्वाचनमा ६ वटा पालिका रहेको रुकुम पश्चिमका अधिकांश पालिकामा माओवादीले बिजयी हासिल गरेको थियो । ६ वटा पालिकामध्ये माओवादी एक्लैले ४ वटा पालिका प्रमुख र २ वटा पालिका प्रमुखमा नेपाली कांग्रेशले जित हासिल गरेको थियो । रुकुम पश्चिमको ६ वटा पालिकाको प्रमुखमा एमालेका उम्मेद्वारले जम्मा ६ सय मत हासिल गरेका थिए । स्थानीय तह निर्वाचनको आधारलाई हेर्दा गठबन्धनको तर्फबाट प्रतिनिधिसभाको लागि साझा उम्मेद्वार रहेका अर्थमन्त्री शर्मालाई एमाले उम्मेद्वारसँगको प्रतिस्पर्धा अत्यन्तै सहज हुने अनुमान गर्न सकिन्छ । वर्षमान पुन ‘अनन्त’ माओवादी उपमहासचिव तथा पूर्व अर्थमन्त्री वर्षमान पुन ‘अनन्त’ ले प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि रोल्पाबाट उम्मेद्वारी दिएका छन् । यसअघि ०७४ सालमा भएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा पनि अनन्तले रोल्पाबाट बिजयी हासिल गरेका थिए । उनले ४० हजार ६४७ मत सहित नेपाली कांग्रेशका अमरसिँह पुनलाई २० हजार ७४१ मतान्तरले हराएका थिए । गत बैशाखमा भएको स्थानीय तहको निर्वाचनमा रोल्पाका अधिकांश पालिकामा माओवादीले बिजय हासिल गरेको थियो । १० वटा पालिकामध्ये माओवादी एक्लैले ७ वटा पालिकाको प्रमुखमा बिजयी हासिल गरेको थियो । १० वटा पालिका भएको रोल्पामा एमालेले एउटा मात्रै पालिकाको प्रमुख जितेको थियो भने अन्य २ पालिकामा मात्रै निकटतम् प्रतिस्पर्धी भएको थियो । त्यस्तै नेपाली कांग्रेशले २ वटा पालिकाको प्रमुखमा बिजय हासिल गरेको थियो । नेपाली काँग्रेससँग गठबन्धन गरेको र गत बैशाखमा भएको स्थानीय तह निर्वाचनको मतपरिणामलाई हेर्दा अनन्तलाई आगामी मंसिरमा हुने प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्न सहज हुने देखिन्छ । विष्णु पौडेल नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष तथा पूर्वअर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले रुपन्देहीको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यको लागि उम्मेद्वारी दर्ता गराएका छन् । ०७४ सालमा भएको निर्वाचनमा पौडेलले ४४ हजार ९ मत ल्याएर बिजयी हासिल गरेका थिए भने उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कांग्रेसका युवराज गिरीले २१ हजार ९ सय ४५ मत हासिल गरेका थिए । पूर्वअर्थमन्त्री पौडेलले यसपटक भने गठबन्धनका साझा उम्मेद्वार राजु गुरुङसँग प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । एकीकृत समाजवादीको तर्फबाट साझा उम्मेद्वार रहेका राजु गुरुङले नेपाली कांग्रेस, माओवादी र राष्ट्रिय जनमोर्चाको समर्थन प्राप्त गरेका छन् । गत बैशाखमा भएको स्थानीय तह निर्वाचनको मत परिणामलाई हेर्दा बुटवल महानगरको १ देखि १३, तिलोत्तमाको १ देखि ६ र सैनामैनाको १ देखि ४ वटा समावेश रहेको सो निर्वाचन क्षेत्रमा एकीकृत समाजवादीको आधार कमजोर रहेको देखिन्छ । तर, १ लाख २८ हजारभन्दा धेरै मतदाता रहेको रुपन्देही निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा गत बैशाखमा भएको स्थानीय तहको निर्वाचनको मतपरिणाम आधारलाई हेर्दा भने एमाले सत्तारुढ गठबन्धनभन्दा कमजोर रहेको देखिन्छ । सो निर्वाचन क्षेत्रमा रहेका २३ वटा वडामध्ये कांग्रेसले १४ वटा वडामा, एमालेले ५ वटा वडामा र अन्यले बाँकी वडाको नेतृत्वमा बिजयी हासिल गरेको देखिन्छ । पुर्वअर्थमन्त्री पौडेलका प्रतिस्पर्धीलाई गठबन्धनले राम्रोसँग सहयोग गरेमा बिष्णु पौडेललाई एमालेको तर्फबाट निर्वाचन जित्न निकै चुनौतिपूर्ण रहने देखिन्छ । सुरेन्द्र पाण्डे एमालेका उपाध्यक्ष तथा पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले प्रतिनिधिसभा सदस्यको लागि चितवन क्षेत्र नम्बर १ बाट उम्मेद्वारी दिएका छन् । ०७४ सालमा भएको निर्वाचनमा बाम गठबन्धनको तर्फबाट सोही क्षेत्रबाट बिजय हासिल गरेका पाण्डेले यसपटक सत्तारुढ गठबन्धनका साझा उम्मेद्वार डा. विश्व पौडेलसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने भएका छन् । चितवन १ मा राप्ती नगरपालिका, रत्ननगर नगरपालिका र खैरहनी नगरपालिका पर्छन् । गत बैशाखमा भएको स्थानीय तहको निर्वाचनमा राप्ती नगरपालिकाको प्रमुखमा एकीकृत समाजवादीका शमशेर लामा निर्वाचित भए । उनले एमालेका प्रतिस्पर्धी गोविन्द प्रसाद कँडेललाई पराजित गरेका थिए । लामाले कुल १२ हजार ५२४ मत प्राप्त गरेर विजयी भएका थिए भने उनका प्रतिस्पर्धीले १२ हजार ५१ ल्याएका थिए । राप्तीका १३ वडामध्ये एमालेले आठ, कांग्रेसले तीन र समाजवादीले दुई वडा जितेको थियो । समाजवादीले राप्तिमा काँग्रेसलाई साथ दिएको खण्डमा काँग्रेसका उम्मेदवारले बढी मत ल्याउने सम्भावना देखिन्छ । यस्तै, चितवन क्षेत्र नम्बर एकमै पर्ने रत्ननगर नगरपालिकाको मेयरमा नेपाली कांग्रेस नै विजयी भएको छ । कांग्रेसका प्रल्हाद सापकोटा सो नगरपालिकामा निर्वाचित भएका थिए । उनले २० हजार ७९६ मत प्राप्त गर्दा एमालेका बिमला दुवाडीले जम्मा १२ हजार ७२८ मत प्राप्त गरकी थिइन् । यस नगरपालिमा पनि काँग्रेस नै बलियो देखिन्छ । चितवनकै खैैरहनी नगरपालिकाको मेयरमा पनि नेपाली कांग्रेसकै नेता निर्वाचित भएका थिए । नेपाली कांग्रेसका शशिकुमार खनिया १४ हजार ५४५ मतले विजयी भएका थिए भने एमालेका लालमणि चौधरीले १३ हजार ६९५ मत मात्रै पाएका थिए । यसरी स्थानीय तहको निर्वाचनको मत परिणामलाई हेर्दा चितवनको क्षेत्र नं. १ मा काँग्रेस नै बलियो भएर आएको देखिएको छ । यसले पनि नेता पाण्डेलाई ठूलो चुनौतिसँगसँगै जोखिम पनि देखिन्छ । चितवन १ मा रहेका तीन पालिका अन्तर्गतका ४२ वटा वडा पर्छन् । जसमध्ये २० वटा वडाका अध्यक्ष एमालेले जितेको छ । कांग्रेसले १८, माओवादी केन्द्रले एक, एकीकृत समाजवादीले एक र स्वतन्त्रले दुई वडाका अध्यक्ष जितेका थिए । चितवन एकमा एमाले र गठबन्धनका उम्मेदवारबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । डा. पौडेल चितवन मात्रै होइन देशभर राम्रो छवि बनाएका व्यक्ती हुन् भने एमालेका नेता पाण्डे लामो क्षेत्रदेखि सो क्षेत्रको विकास निर्माणमा संलग्न छन् । चितवनको विकासमा पाण्डेको भूमीमा पनि ठूलो छ । उनी अर्थमन्त्री हुने समयमा मात्रै होइन अन्य समयमा पनि जतिसक्दो ठूलो योजना तथा बढी बजेट चितवन निर्वाचन क्षेत्र नम्बर एकमा पार्ने कसर गरिरहेका हुन्छन् भने त्यसमा उनी सफल पनि बनेका छन् । राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्षकै हैसियतमा रहेका डा.पौडेलले पनि चितवनमा विकासका योजना पार्न ठूलो भूमिका खेलेका छन् । त्यसैले पनि यी दुई जनाबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की पूर्वअर्थमन्त्री तथा हाल सञ्चार एवं सूचना प्रविधि मन्त्री रहेका ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले प्रतिनिधिसभा सदस्यको लागि सुनसरी निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ बाट उम्मेद्वारी दिएका छन् । ०७४ सालमा भएको निर्वाचनमा कार्कीले सोही निर्वाचन क्षेत्रबाट ३२ हजार ३ सय ४७ मत प्राप्त गर्दै एमालेका उम्मेद्वार रमेश श्रेष्ठलाई पराजित गरेका थिए । यसपटक कार्कीले एमालेका उम्मेद्वार जगदिश कुसियतसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् । सुनसरी क्षेत्र नम्बर ४ मा वराहक्षेत्र नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ देखि ११ वडा, इनरुवा नगरपालिका ३, ४ र ८ , रामधुनी नगरपालिका वडानम्बर ४, हरिनगर गाउँपालिकाका १ देखि ७ नम्बर वडा तथा भोक्राहा नरसिंह र कोशी गाउँपालिका पर्छन् । जसमध्ये गत बैशाखमा भएको स्थानीय तहको निर्वाचनमा सो निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने अधिकांश वडामा नेपाली कांग्रेसले विजय हासिल गरेको थियो । सत्तारुढ गठबन्धनको मत र एमालेले स्थानीय तहको निर्वाचनमा प्राप्त गरेको मतलाई हेर्दा सत्तारुढ गठबन्धनका साझा उम्मेदवार कार्कीलाई निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्न सहज हुने अनुमान गर्न सकिन्छ ।
कता हराए पूर्व अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडा ?
काठमाडौं । पूर्व अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडालाई नेकपा एकालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको प्रिय पात्रका रुपमा चिन्ने धेरै छन् । डा. खतिवडामा शक्तिकेन्द्रलाई प्रभावित पार्न सक्ने खुबी र क्षमता भएको व्यक्तिका रुपमा पनि धेरैले चिन्छन् । त्यसैले पनि उनले धेरै संघर्ष गर्नु पर्दैन । संघर्ष यस मानेमा कि उनले अन्यको जस्तो फिल्डमा मरिमेटी काम गर्नु पर्दैन । उनले चाहेको काम वा पद पाउनकै लागि सम्बन्धित निकाय वा व्यक्तिलाई मोहनी लगाउन सक्ने उनमा क्षमता रहेको उनी निकटहरु बताउँछन् । माथिका विषयकाे पुष्टि उनले पाएको पद र संघर्षको तुलना गर्दा पनि प्रष्ट पार्छ । राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्ष, नेपाल राष्ट्र बैंकको गभर्नर, नेपाल सरकारको अर्थमन्त्री हुनुले पनि उनको शक्तिकेन्द्रलाई प्रभावित फार्न सक्ने खुवी प्रष्ट हुन्छ । उनको राजनीतिक यात्रा त्यति धेरै लामो छैन । तर, उनले संघर्ष र राजनीतिक हानथापविनै अर्थमन्त्रालय जस्तो महत्वपूर्ण मन्त्रालय हाँक्ने सुवर्ण अवसर पाए । वि.स. २०६६ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको सरकारले खतिवडालाई राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्ष पदमा नियुक्ती गरेको थियो । योजना आयोगको उपाध्यक्षको भूमिका निर्वाह गर्दागर्दै खतिवडा नेपाल राष्ट्र बैंकको गभर्नर बने । गभर्नरको पदावधी सकिएको केही समयपछि नै खतिवडालाई ०७२ सालमा ओली नेतृत्वको सरकारले पुनः राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्ष बनायो । बामगठबन्धनको तर्फबाट ओलीको नेतृत्वमा सरकार बनेपछि तिनै खतिवडालाई पहिला अर्थमन्त्रीमा नियुक्ति गरेर पछि राष्ट्रपतिमार्फत् राष्ट्रिय सभा सदस्यको सपथ ग्रहण गराइयो । राजनीतिक पृष्ठभूमी नभएको व्यक्ति नेपाल सरकारको अर्थमन्त्री भएपछि तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी भित्र एक किसिमको मतभेद पनि सिर्जना भएको थियो । तर, उनी ओलीले रुचाइएको पात्र भएकै कारण पदमा टिकिरहे । पछि संवैधानिक रुपमा अर्थमन्त्रीमा रहिरहन नसक्ने अवस्था भएपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओलीले आफ्नो आर्थिक सल्लाहकार बनाए । त्यसलगत्तै उनलाई फेरि अमेरिकाको राजदुत बनाए । नेपाल सरकारको अर्थ र सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री भई ७औं मर्यादा क्रममा रहेर काम गरिसकेका खतिवडा १२ औं मर्यादा क्रमको राजदूूतमा सिफारिस हुँदा धेरैले आश्चर्य मात्र मानेन् डा. खतिवडा पदकै लागि जे र जस्तो पनि गर्न सक्ने रहेछन् भन्ने स्वयम् उनैले पुष्टि गरे । हुनत त्यस अघि पनि उनी पदकै लागि कुनै मर्यादा क्रम नहेर्ने व्यक्तिका रुपमा परिचित भइसकेका थिए । नेपाल सरकारको अर्थमन्त्रीबाट बाहिरिएको १० दिनमै उनी मन्त्रीसरहको सेवा र सुविधा पाउने गरी प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको विशेष आर्थिक सल्लाहाकार नियुक्त हुँदा मात्र होइन ८ औं मर्यादा क्रममा रहेको राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्ष भइसकेकोे व्यक्ति नेपाल राष्ट्रबैंकको ११ औं मर्यादा क्रममा नियुक्त भएर काम गर्नुले पनि उनी पदकै लागि कतिसम्म गर्छन् भन्ने कूरा पनि विगतका विभिन्न घटना क्रमहरूले पनि उनलाई प्रष्ट्याइसकेको थियो । अर्थमन्त्रीबाट राजीनामा दिएको २७ दिनपछि उनी फेरि अमेरिकाकोे राजदुुतमा सिफारिस भए । जुन नेपाल सरकारको मर्यादाक्रममा १२औं नम्बरमा पर्छ । जुन उनी नेतृतवमा रहेको मर्यादा क्रमको हालसम्मको तलको मर्यादाक्रम हो । अध्यक्ष ओलीका विश्वासपात्र हुनु नै खतिवडाका लागि एकपछि अर्को महत्वपूर्ण पद सुरक्षित हुने आधार भएको धेरैको बुझाइ छ । अहिले देश चुनावी माहोलमा होमिएको छ । नेताहरु जनताको घरदैलोमा व्यस्त छन् । जित आफ्नो पक्षमा पार्नका लागि नेताहरुले आफ्नो एजेण्डा लिएर जनतामाझ जान थालिसकेका छन् । तर, अर्थमन्त्री समेत भइसकेका एमालेका नेता डा.खतिवडा अहिले गुपचुप छन् । एमालेले प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाका लागि प्रत्यक्ष र समानुपातिकमा सिट बाँडफाँड पनि गरिसकेको छ । एमालेमा कतिपय चर्चित अनुहारले पनि टिकट पाएका छैनन् भने कतिपय समानुपातिकमा परेका छन् । तर, पूर्व अर्थमन्त्री खतिवडाको नाम न प्रत्यक्षमा नत समानुपातिकमा । निर्वाचनमा आम जनतामा जाने, चुनौती मोल्ने र संघर्ष गर्ने विषय बिना नै लाभको पद पाउने शुनिश्चित भएपछि खतिवडाले उम्मेद्वारीको रुपमा आफूलाई अगाडि बढाउन नखोजेको एमाले स्रोत बताउँछ । एमालेले प्रतिनिधिसभाको समानुपातिकतर्फ ११० जनाको बन्द सूची निर्वाचन आयोगमा पेस गरेको छ । त्यस्तै एमालेले प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्षतर्फ १३९ स्थानमा उम्मेद्वारी दिएको छ । लामो समयदेखि राज्यको विभिन्न निकायको उच्च तहमा एमालेको तर्फबाट नियुक्ति भएर लाभ लिँदै आएका खतिवडा आगामी प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा उम्मेद्वार हुन चाहेनन् वा उनलाई एमालेले उम्मेद्वार बनाएन ? उनी न कुनै नेताको उम्मेदवारी दर्तामा देखिएका छन् नत कुनै जनताको घरदैलोमा व्यस्त देखिन्छन् । आखिर कता हराए डा. युवराज खतिवडा ?
के अब सेयर बजार उकालो लागेको हो ? यस्तो भन्छन् लगानीकर्ता
काठमाडौं । दशैंअघिसम्म नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक १८५३.७६ अकंमा थियो । तर, दशैंपछिको पहिलो दिन अर्थात् आइतबार ४४.६२ अंक बढेर १८९८.३८ अंकमा बन्द भयो । कारोबार रकम पनि रकम पनि दशैं अघिभन्दा केही बढी नै भएको छ । दशैंपछि खुलेको बजारमा हरियाली छाउँदा लगानीकर्तामा उत्साह छाएको छ । दशैं अघिसम्म ओरालो लाग्दै आएको सेयर बजार दशैं पछि भने बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । पछिल्लो सयम अर्थतन्त्र चलायमान र सूचकहरु बलियो बन्दै गएपछि सेयर बजार पनि बढ्ने अपेक्षा लगानीकर्ताहरुले गरेका हुन् । प्रदेश तथा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०७९ को रौनक पनि जनतामाझ बढेको हुँदा सेयर बजार आगामी दिनमा बढ्ने सेयर विश्लेषकहरु बताउँछन् । बजारलाई अन्तराष्ट्रिय र राष्ट्रिय घटनाहरुले पनि प्रभाव पार्ने भएकाले विश्व अर्थतन्त्र चलायनमान भइरहेकाले सेयर बजार बढ्ने धारणा उनीहरुको छ । एक जना सेयर विश्लेषकका अनुसार दशैं पछिको सेयर बजार तरलताका आधारमा घटबढ हुन सक्ने बताउँछन् । हाल तरलता सहज भइरहेकाले सेयर बजार पनि माथि जाने उनको बुझाइ छ । आफ्नो नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा उनले दशैं पछि सेयर बजार लो लिक्वीडिटीमा अघि बढ्ने भएकाले कम भोलुममा चलखेल हुन सक्ने बताए । ग्लोबल रेसियो हेर्दा अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्ने किसिमका गतिविधि भइरहेकाले सेयर बजार घट्न सक्ने उनको बुझाइ छ । ‘दशैं पछि माहोल हेर्दा सेयर बजार लो लिक्वीडिटीमा अगाडि बढ्छ, लो लिक्वीडिटीमा अगाडि बढ्दा कारोबार रकम कम हुने भएकाले चलखेल गर्ने सम्भावना बढी हुन्छ, कारोबार रकम तन्केर अघि बढ्छ तर, बजार बढेपछि बुलिसमा गयो भनेर निष्कार्ष निकाल्नु भने हुँदैन,’ उनले भने, ‘ग्लोबल रेसियो हेर्दा लास्ट टाइममा बजारमा प्रभाव परेको थियो, ताइवान र चाइना, रुस र यूक्रेनको युद्ध चलिरहेको छ, अमेरिकाले ताइवानलाई सहयोग गरेका कारण चाइनासँग पनि अमेरिकाको मनमुटाव छ, विश्व गतिविधि हेर्दा विश्व युद्ध नै नहोला भन्न सकिन्न ।’ अबको एक महिनाभित्र सेयर बजार २ हजार माथि जान सक्दैन भने बजारमा गाह्रो अवस्था आउन सक्ने उनको बुझाइ छ । अहिलेको अवस्थामा गाह्रो नपर्दा सम्म सेयर बिक्री नगर्ने सोच लगानीकर्तामा हुनु पर्ने उनले बताए । ‘सेयर बजार १६ सय इण्डेक्समा आएपनि खरिद गर्ने अवसरका रुपमा लिनुपर्छ, ३२ सयबाट धेरै ठूलो अंक तल झरिसकेको छ, २८ सयमा झर्दा बिक्री गर्नै पर्छ भन्ने थियो, गुजारा चलाउन गाह्रो भएको छ भने मात्रै बिक्री गर्ने हो तर बिक्री गर्नुपर्ने जरुरी छैन भने लगानीकर्ताले सेयर होल्ड गरेर बस्नुपर्छ, बजार अझै तल झरेको बेलामा खरिद गर्ने मुडमा हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘ट्रेडरले अहिलेको सिनारियोमा बजार घट्यो भने किन्ने र बजार बढेको छ भने बिक्री गर्नुपर्ने हुन्छ, टे«डरको काम भने बजारमा लिक्वीडिटी प्रोभाइड गर्ने हो ।’ लगानीकर्ता राधा पोखरेल बजारमा तरलता सहज हुँदै गएकाले बढ्ने अपेक्षा गरेको बताउँछिन् । अहिले लाभांश वितरणको सिजन पनि चलिरहेकाले पनि सेयर बजार सकारात्म रुपमा अघि बढ्ने उनको भनाइ छ । ‘बजारमा तरलता सहज अवस्थामा आयो भने सेयर बजार सकारात्मक रुपमा अघि बढ्न सक्छ, अहिले तरलता सहज अवस्थामा नै रहेकाले बढ्ने अपेक्षा छ, लाभांश वितरण गर्न सिजन पनि हो, बैंकहरुले नगद दिइरहेका छन्, यदि बैंकहरुले बोनस सेयर दियो ने सकारात्मक हुन्थ्यो तर बैंकहरुले नगदमा जोड दिएका छन्,’ उनले भने, ‘चुनाव पनि नजिक आइरहेको छ, यी सबै कुराहरु हेर्दा बजार बढ्ने अपेक्षा छ तर तरलता असहज भयो भने बढ्न नसक्न पनि सक्छ ।’ लगानीकर्ता विष्णु अग्रावल बजार अहिलेदेखि नै बढ्ने तर्क गर्छन् । यदि अहिले बजार नबढे मंसिरमा बढ्ने उनको धारणा छ । ब्याजदर किक आउट र तरलता सहज अवस्थामा रहेकाले सेयर बजार बढ्ने उनको अनुमान छ । ‘आइतबार बजार बढ्दा आगामी दिनमा पनि बढ्छ, ब्याजदर पनि किक आउट भइसकेको छ, ब्याजदर योभन्दा माथि बढ्न सक्ने अवस्था छैन, बरु अर्काे महिनादेखि ब्याजदर घट्ने सम्भावना छ, तरलता अभाव पनि पहिला जस्तो चर्काे छैन,’ उनले भने, ‘केही कुरमा तलमाथि भएपछि छुट्टै कुरा हो नत्र बजार बढ्छ, कि अहिलेदेखि बजार बढ्न सुरु गर्छ, होइन भने मंसिरको चुनावपछि बजार बढ्छ नै ।’ अहिले लाभांश सिजन र चुनाव पनि नजिक आइरहेकाले बजार बढ्ने उनको बुझाइ छ । अन्तराष्ट्रि अर्थतन्त्र हेर्दा केही दिनसम्म तल रहेपनि सबै ठिक अवस्थामा आउने उनले बताए ।
