२.८६ अंकले घट्यो नेप्से, कारोबार रकमपनि न्यून
काठमाडौँ । साताको दोश्रो दिनपनि नेप्से परिसूचक घटेको छ । सोमबार २.८६ अंकले घटेको हो । ०.२३ प्रतिशतले घट्दा परिसूचक १२४२.०३ बिन्दुमा पुगेको छ । सोमबार सेयर बजारमा १६९ कम्पनीका १२ लाख २१ हजार ४०० कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ३७ करोड ४७ लाख २५ हजार ७४ रुपैयाँको कारोबार भयो । आज विकास बैंक, जलविद्युत, उत्पादनमूलक र जीवन बीमा समूह बाहेक अरु बाँकी समूह राताम्मे भए । बैंकिङ समूह ३.५४, होटल समूह १९.३९, वित्त समूह १.८९, निर्जीवन बीमा समूह ३.०७, अन्य समूह ४.७२, लघुवित्त समूह ०.२६ र म्युचुअल फण्ड ०.०७ अंकले घटेका हुन् । त्यसैगरी विकास बैंक समूह २.७६, जलविद्युत समूह १.११, उत्पादनमूलक समूह ४.८९ र जीवन बीमा समूह ३.१५ अंकले बढेका छन् । आज धेरै कारोबार हुनेमा नेपाल बैंक लिमिटेड पहिलो, प्रभु बैंक दोश्रो, शिवम् सिमेन्ट तेश्रो, एनआइसी एसिया बैंक चौथो र हिमालयय डिस्टिलरी लिमिटेड पाँचौँ स्थानमा रहे । कारोबार रकम क्रमशः रु. २६२०७४९८, १९२९४३२९, १७९३२६१२, १७५४१८४८ र १२६०५९९० रह्यो । बजार घटेको दिन आज सिभिल लघुवित्त वित्तीय संस्थाका सेयरधनीले सबैभन्दा बढी ४.८७ प्रतिशतले नाफा आर्जन गरेका छन् भने मिथिला लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडका सेयरधनीले सबैभन्दा बढी ४.९८ प्रतिशतले घाटा व्यहोरेका छन् ।
कृषि तथा पशुपन्छी बीमाको ५१ करोड ३० लाख अनुदान पाएनन्, किन ढिलाइ गर्दैछ सरकार ?
काठमाडौ । सरकारले बाली तथा पशुपन्छी बीमा गर्ने कृषक बिमितका लागि ७५ प्रतिशत हिस्सामा सघाउने भनेपनि रकम उपलब्ध गराएको छैन । सरकारले अनुदान रकम उपलब्ध नगराउँदा बाली पशुपन्छी बीमाको अुनदान बापत ५१ करोड ३० लाख रुपैयाँ बीमा कम्पनीहरुले पाउन सकेका छैनन् । साे अनुदान रकम कम्पनीहरुले माग गरेका छन् । कम्पनीहरुकाे बीमा शुल्क भने ६८ करोड ४० लाख रुपैयाँ रहेको छ भने ८२ हजार ५ सय बीमालेख रहेको छ । लुम्बिनी जनरल ईन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीइओ) नुरप्रकाश प्रधानका अनुसार सरकारले बिमितलार्ई ७५ प्रतिशत अनुदानको रकम दिन ढिलाइ गर्नुभन्दा त्रैमासिक रुपमा उपलब्ध गराउनु पर्ने बताए । उनले भने– ‘यही असार, साउनमा अनुदानको रकम दिने कुरा त सुनिएको छ, तर यसरी सरकारले ढिलो गर्नु राम्रो कुरा होइन ।’ सरकारले राष्ट्रिय आवश्यकताको कुरामा ध्यान दिँदै कृषि मैत्री पूर्वाधारमा जोड दिनु पर्ने उनको बुझाइ छ । यता, प्रिमियर ईन्स्योरेन्स कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत(सिइओ) सुधुम्न उपाध्यायले सरकारले कृषक बिमितलाई दिने अुनुदानको रकम अघिल्लो बर्षसम्म भुक्तान भई सकेको छ र यो बर्षकोपनि भुक्तान गर्ने प्रकृयामा गईसकेको बताए । सीइओ उपाध्यायले सरकारी तहबाट नै काम भई रहेकाले कृषी बीमा गराउने बिमितलाई आशावादी रहन उनको सुझाव रहेको छ । कुन महिनामा कति माग ? बीमा समितिका अनुसार चालु आवको साउन महिनामा बाली तथा पशुपन्छी बीमामा अनुदान बापत ५ करोड ६३ लाख रुपैयाँको माग भएको छ । यस्तै, भदौ महिनामा ४ करोड ९४ लाख, असोज महिनामा ५ करोड ६१ लाख, कात्तिक महिनामा ४ करोड १४ लाख, मंसिर महिनामा ५ करोड ४ लाख रुपैयाँ माग भएको छ । साथै, पुस महिनामा ५ करोड ९७ लाख, माघ महिनामा ५ करोड ३ लाख, फागुन महिनामा ५ करोड ८३ लाख, चैत्र महिनामा ६ करोड ६९ लाख र बैशाख महिनामा २ करोड ३६ लाख रुपैयाँ माग भएको छ ।
बीमा समितिका कर्मचारी नै बीमाको पहुँच बाहिर
काठमाडौ । ‘बीमा समितिमा रहेका कर्मचारीले नै बीमा गर्दैनन्, हामीले बीमा चेतनाको कुरा गरेर मात्र बीमा बजार बिस्तार हुँदैन’–यो भनाई हाल बीमा समितिमा एक जिम्मेवार अधिकारीको हो । उनले बीमाको आफ्नै महत्व भएपनि जानकारहरुले नै उक्त विषयलाई हेलचेक्राई गर्दै आएका बताए । बीमा समितिका ती कर्मचारीका अनुसार कर्मचारीहरु पढे लेखेका छन्, उनीहरुसँग बीमा गर्नु पर्छ भन्ने ज्ञान छ, बीमा गर्न लाग्ने खर्चपनि छ, तैपनि उनीहरुले नै बीमा गर्दैनन् । यस्तै, राष्ट्रिय बीमा संस्थानमा भेटएका अभिकर्ता गोपाल उपाध्यायले भने– अहिलेसम्म नेपालमा बीमा किन्ने भन्दा बीमा बेच्ने कार्य भईरहेको बताए । उनले बीमा बेच्ने भन्दा भिडाउने नै काम हो भन्ने जानकारी दिए । सोही क्रममा विदेशी राष्ट्रहरुमा बीमा सेवा बेचिने गरेको पाईयो । बीमा बेचिनुको कारण भनेको बिमितमा भएको बीमा चेतना नै प्रमुख हो भन्ने अभिकर्ता उपाध्यायको तर्क छ । बीमा गराउने कम्पनी संख्या ४० अहिले नेपालमा बीमा क्षेत्रमा संलग्न ४० कम्पनीहरु रहेका छन् । हाल नेपालमा जीवन बीमा गराउने १९ वटा कम्पनीहरु छन् । यस्तै, निर्जीवन बीमा गराउने कम्पनी २० वटा छन् । यस्तै, पूनर्बीमा गराउने एक मात्र कम्पनी नेपाल पूनर्बीमा कम्पनी (नेपाल रि) छ । नेपालमा रहेका ४० वटै बीमा व्यवसाय गर्ने कम्पनीहरुको नियमनकारी निकाय बीमा समिति हो । बीमा समितिले सो कम्पनीहरुमा सुपरीवेक्षण, निरीक्षणको काम गर्दै आएको छ । तर, केही दिनअघि मात्रै बीमा समितिमा कार्यरत एक कर्मचारीले बीमामा त्यति धेरै संलग्नता नभएको बताए । उनले आफ्नो मात्र संलग्नता नभएकोमा अचम्म नमान्न भन्दै बीमा समितिमा काम गर्ने अधिकांश कर्मचारीहरु बीमाको पहुँचबाट बाहिर रहेको जानकारी दिए । बीमा समिति भन्छ–बीमाको पहुँच बढ्दैछ बीमा समितिले बीमाको पहुँच वृद्धीको क्रममा रहेको दाबी गर्दै आएको छ । बीमाको पहँुच हालसम्म १८ प्रतिशतमा पुगेको र चालु आर्थिक बर्षको अन्त्यसम्ममा पहुँच २० प्रतिशत पुग्ने बताएको छ ।
