आर्थिक सर्वेक्षणमा शिक्षा: कक्षा १२ सम्म पुग्दा ७७ प्रतिशत विद्यार्थीले छोड्छन् विद्यालय
काठमाडौं। गएको बर्षको आर्थिक सर्वेक्षम अनुसार कक्षा १२ मा गएर ७७ प्रतिशत भन्दा बढी विद्यार्थीले पढाईलाई निरन्तरता नदिएको देखाएको छ। कक्षा १ मा भर्ना भएका ९६.५ प्रतिशत विद्यार्थी कक्षा १२ मा पुग्दा २२.२ प्रतिशत मात्र रहेको सोमबार प्रकाशित आर्थिक बर्ष सर्वेक्षणले देखाएको हो। त्यस्तै कक्षा १० मा पुग्दा नपुग्दै ४१.५ प्रतिशत भन्दा बढी विद्यार्थीहरुमै हराएको देखाएको छ। कक्षा १ का विद्यार्थी कक्षा १० मा पुग्दा ५८.५ प्रतिशत मात्र रहेको सर्वेक्षणले देखाएको हो। संसदमा सोमबार सार्वजनिक गरिएको आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार गत आर्थिक बर्ष २०७५ मा प्राथमिक तह (१-५) को खुद भर्नादर ९६.५ प्रतिशत, आधारभुत तह (१-८) को ९२.७ प्रतिशत र माध्यमिक तह (९-१२) को ४६.४ प्रतिशत पुगेको छ। त्यस्तै कक्षा १ मा भर्ना हुने विद्यार्थीमा ५ बर्ष भन्दा माथिका ९६.३ प्रतिशत रहेको छ। यस्तै प्रदेशगत रुपमा भर्नादर हेर्दा आधारभुत तह(१-८) मा सबै प्रदेशमा ९५.० प्रतिशत भन्दा बढी रहेको छ। आधारभुत भर्ना कक्षा(६-८) मा औसत खुद भर्नादर ८८.९ प्रतिशत रहेको र प्रदेश नं २ मा यसको दर ६३.८ प्रतिशत मात्र रहेकोले यस प्रदेशमा कक्षा ५ अध्न्यन गरेर कक्षा ८ मा पुग्दा नपुग्दै धेरै विद्यार्थीले कक्षा छोडिएको देखिएको छ। प्रदेश नं ५ र कर्णाली प्रदेशमा पनि यस्तो भर्नादर क्रमश : ८६.० प्रतिसत र ८९.९ प्रतिशत रहेको छ। यस्तै आधारभुत तहका आन्तरिक सक्षमता हेर्दा अझैपनी उतिर्णदर ८९.५ प्रतिशत रहेको छ। यस्तै कक्षा दोर्हाउने प्रतिशत ७.० प्रतिशत रहेको छ भने छोड्ने दर ३.६ प्रतिशत रहेको छ।
बाराको विद्यालयलाई नेपाल बैंकले गर्यो ५० लाख आर्थिक सहयोग
काठमाडौँ । नेपाल बैंक लिमिटेडले बारा जिल्लाको चैनपुरमा सञ्चालित नेपाल राष्ट्रिय प्राविलाई रु ५० लाख आर्थिक सहयोग प्रदान गरेको छ । गत चैतमा आएको हावाहुरीबाट क्षतिग्रस्त उक्त विद्यालयको २ तलाको ६ कोठाको भवन निर्माणका लागि संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत सो रकम उपलव्ध गराएको बैंकले जनाएको छ । उक्त रकमको चेक शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री गिरिराजमणि पोख्रेलको उपस्थितिमा विद्यालय परिसरमा आयोजित एक समारोहका वीच नेपाल बैक लिमिटेड संचालक समितिका अध्यक्ष वासुदेव अधिकारी हस्तान्तरण गरे । विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष श्रीराम ठाकुर र विद्यालयका प्रधानाध्यापक मदनप्रसाद कुर्मीलाई रहक हस्तान्तर गरिएको हो ।
विद्यार्थीलाई ५ लाखसम्म सहुलियतमा ऋण दिन सुरु: ६ प्रतिशत ब्याज, पढाई सकिएको ४ बर्षमा भुक्तानी
काठमाडौं । भक्तपुर नगरपालिकाले प्रति विद्यार्थी ५ लाखसम्म सहुलियत ब्याजदरमा ऋण दिन शुरु गरेको छ । आर्थिक कारणले कुनैपनि जेहेन्दार विद्यार्थीहरुले पढ्नबाट बन्चित हुनु नपरोस् भन्ने उद्देश्यले नगरपालिकाले यस्तो व्यवस्था शुरु गरेको नगरपालिकाका मेयर सुनिल प्रजापतिले बताए । नगरपालिकाले ऋण दिने सम्बन्धी ‘भक्तपुर नगरपालिका शैक्षिक ऋण निर्देशिका २०७५’ प्रकाशित गरेको छ। ६ प्रतिशत ब्याजमा भक्तपुर नगरपालिका भित्र स्थायी बस्ने गरीब तथा जेहेन्दार विद्यार्थीलाई शैक्षिक ऋण दिइने छ। विद्यार्थीले आफु जेहेन्दार र गरीब भएको वडाबाट सिफारिस लिएर आउनुपर्ने र त्यसपछि नगरपालिकाले आफ्नो वार्षिक बजेटको सिमामा रहेर पहिलो आउनेलाई प्राथमिकता दिने बताएको छ। यसका लागि नगरपालिकाले ५ करोड बजेट छुट्याएको नगरपालिकाका सचिवालय प्रमुख दामोदर श्रीवास्तवले जानकारी दिए । ऋण माग गर्ने विद्यार्थीले कुन तहमा कुन बिषय लिएर अध्ययन गर्ने हो भन्ने कुरा प्रस्ट रुपमा खुलाउनु पर्नेछ । ऋण एसईई भन्दा माथि पिएचडीसम्म अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले मात्र पाउने व्यवस्था रहेको छ । ऋण प्राप्त गरिसकेपछी विद्यार्थीले पढाई सिद्दद्धएको ४ बर्ष भित्रमा सबै पैसा फिर्ता गरिसक्नु पर्ने जसअन्तर्गत विद्यार्थीले पढाई सकिएको पहिलो बर्षमा २५ प्रतिशत, दोस्रो बर्षमा ५० प्रतिशत ऋण, तेस्रो बर्षमा ७५ प्रतिशत र चौथो बर्षमा सबै ऋण चुक्ता गरिसक्नु पर्नेछ। एक परिवारको एकजना सदस्यले मात्र ऋण पाउने छन् र ऋण एकमुस्ट तथा किस्ताबन्दीमा लिन सकिने छ । पढाई सकिएको ४ बर्षमा नबुझाए उनको सम्पत्तिहरु रोक्का गरिनुको साथै ५ प्रतिशत जरिवाना तिर्नुपर्नेछ । शैक्षिक ऋण प्रत्येक वडाको १० जनालाई मात्र दिईने छ । यसअनुसार १०० जना विद्यार्थीले पाँच-पाँच लाख ऋण पाउनेछन् ।
