लकडाउन खुलेपछि एसईई हुने, विद्यार्थीलाई तयारीमा रहन आग्रह
काठमाडाैं । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) लकडाउन खुलेपछि लिइने जनाएको छ । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) का कारण पूर्वनिर्धारित तालिकाअनुसार चैत ६ गतेबाट हुने भनिएकाे एसईई परीक्षा राेकिएकाे छ । मन्त्रालयले अब लकडाउन खुले लगत्तै परीक्षा हुने बताएकाे हाे । विद्यमान ऐनअनुसार लिखित रूपमा लिइने परीक्षाबाट मात्र एसईईले कानुनी मान्यता प्राप्त गर्नेसमेत अधिकारीले स्पष्ट पारेका छन् । ‘एसईई परीक्षा नगरी आन्तरिक मूल्यांकनबाटै गर्ने भन्ने विषयले विद्यार्थी र अभिभावकलाई अन्योलमा पारेको बुझिएको छ,’ मन्त्रालयका सहसचिव तथा प्रवक्ता दीपक शर्माले भने, ‘विद्यमान शिक्षा ऐन कानुनअनुसार लिखित परीक्षाबाट मात्र एसईईले मान्यता पाउनेछ । आन्तरिक मूल्यांकनबाट एसईईलाई मान्यता दिने हो भने त्यसअघि ऐन संशोधन भएमात्र सम्भव छ । हामी (मन्त्रालय) त्यो बिन्दुमा पुगेका छैनौं ।’ शिक्षा पत्रकार सञ्जाल (इजोन)ले आइतबार आयोजना गरेको वेबिनारमा उनले उक्त विचार व्यक्त गरेका हुन् । बोर्डको रेकर्डअनुसार यो वर्ष ४ लाख ८२ हजार ७ सय ७ जनाले एसईई दिने तयारीमा छन् । देशभरिमा १ हजार ९ सय ९७ परीक्षा केन्द्र विस्तार गरिएका छन् । प्रश्नपत्र सबै केन्द्र नजिकको प्रहरी चौकीमा सुरक्षित गरी राखिएका छन् । परीक्षा नियन्त्रक रामराज खकुरेलले कुनै पनि परीक्षार्थीलाई डेरा बस्नु नपर्ने गरी ७ सय २७ केन्द्र थप्ने योजना बनेको बताए ।
लकडाउनले अनलाइन कक्षाको बानी बसायो, अब अन्य समयमा पनि निरन्तरता दिनुपर्छ
विश्व कोरोना भाइरसको महामारीमा छ । कोरोना भाइरसको कारण भएको लकडाउनले मानिसका दैनिक गतिविधी पनि ठप्प छन् । मानिसहरु घरभित्रै छन् । नेपालमा पनि जेठ ११ गतेदेखि लकडाउन जारी नै छ । लकडाउनको कारण सम्पूर्ण शैक्षिक संघ संस्थाहरुको पठनपाठनमा पनि प्रभाव परेको छ । त्यो असर आइआइएमएस कलेजमा पनि परेको छ । लकडाउनको कारण अहिले शैक्षिक संस्थाहरु बन्द हुँदा धेरै जसो विद्यालयहरुले अहिले अनलाइन कक्षालाई प्राथमिकता दिइरहेका छन् । आइआइएमएस कलेजमा अनलाइनमार्फत बीसीए, बीएससी सीआईटी, एमबीए, बीआईटी, बीएचएम, बीबीए गरी जम्मा ६ वटा कोर्स पढाई हुने गर्दछ । १२ सय विद्यार्थी रहेको कलेजमा ५० को हाराहारीमा पूर्णकालीन कर्मचारी कार्यरत छन् । आंशिक कर्मचारीको संख्यामा पनि ५० कै हाराहारीमा छन् । आइएमएमएसको लर्निङ म्यानेजमेन्ट सिस्टमले पहिलादेखि नै भर्चुअल कक्षाहरु प्रयोगमा थियो । त्यसले गर्दा हामीलाई विद्यार्थीहरुलाई अनलाइनमार्फत पढाउन केही हदसम्म सजिलो भयो । पछिल्लो दुई हप्तादेखि हामी अनलाइन कक्षा सञ्चालन गरिरहेका छौं । अहिलेको स्थिती हेरेर विद्यार्थीहरुलाई पढाइमा केही हदसम्म सामेल गराउन र उनीहरुलाई लकडाउनको समयमा उनीहरुको शिक्षामा बाधा नपारोस् भन्ने उद्देश्यले हामीले कक्षा सञ्ंचालन गरेका हौं । यो समयमा पनि हामीले कोर्षनै पुरा गर्ने किसिमले कक्षा संचालन गरेका होईनौं । यो संकटको समयमा पुरै अनलाइनमा जान पनि गाह्रो नै छ । अहिले हामीले सुरुवाती चरणमा विद्यार्थीहरुको लागि संचालन गरिएको अनलाइन कक्षाको रेकर्ड राख्ने गरिरहेका छौं । यसरी विभिन्न समस्याका कारण लाईभ कक्षामा समेल हुन नपाएका विद्यार्थीहरुले पनि हेर्न सक्नेछन् । हामीले विद्यार्थीहरु कक्षा हुने समयको तालिका पठाउँछौं । भालीको दिनमा पनि अनलाईन कक्षाहरु सञ्चालन गर्न सजिलाे हुन्छ । अनलाइन कक्षाको समस्या नेपालको अवस्थामा अनलाइन कक्षा राम्रोसँग सञ्चालन गर्न हदसम्म गाह्रो नै छ । हाम्रो समस्या भनेको उपत्यका बाहिर गएका विद्यार्थीहरु कमजोर इन्टरनेटको कारण अनलाइन कक्षामा सामेल हुन सकिरहेका छैनन् । यद्यपी हाम्रो ८० प्रतिशत विद्यार्थीहरु भने सामेल भएका छन् । अनलाइन कक्षालाई लकडाउनपछि पनि यसलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ । यसको लागि हामीले यो लकडाउनको समयमा यसको पुरा अध्यन गर्नुपर्दछ । लकडाउनको समय हाम्रो केही नयाँ सिक्ने समय हो । अझै नयाँ पनि टेक्नोलोजीसँग नजिक भएर काम गर्न सिक्ने समय हो । सबै स्टाफ, फ्याकल्टी मेम्बरर्सलाई तलबको व्यवस्था गर्नु पनि यो समयमा धेरै गाह्रो छ । शैक्षिक संस्थाहरु चल्ने भनेको विद्यार्थीहरुले दिने शैक्षिक शुल्कबाट नै हो । अनलाइन कक्षाका फाइदा अनलाइन कक्षाको धेरै फाइदाहरु छन् । हामी कलेज जानको लागि बिहानै उठेर कपडा लगाएर जानलाई एक दुई घण्टा बढि त्यसमै खेर गइरहेको हुन्छ । अनलाइन कक्षाले समयलाई बचाउँदछ । यस्तै, नेपालको अवस्थामा यो लकडाउनले अब प्रविधीको प्रयोग र त्यसको फाइदा लिन मानिहरुलाई उत्सुक गराउँछ । अनलाइन कक्षामा अब शिक्षकहरुले झनै मेहेनत गर्नुपर्ने देखिन्छ । यदि सबैले आफ्नो पक्षबाट मेहेनत गर्ने हो भने भोलिको दिनमा यसलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ । (आइआइएमएस कलेजका सीईओ सविन्द्र महर्जनसँग डोमी शर्पाले गरेको कुराकानीमा आधारित)
सरकारले एकलाैटी गरेको निर्णयले निजी विद्यालयलाई धरासायी बनाउँछः प्याब्सन
काठमाडौं । जिनी विद्यालयहरुको छाता संस्था (प्याव्सन) ले आफुहरुसँगको छलफल बिना नै गरेको सरकारको निर्णयले निजी विद्यालयलाई धरासायी बनाउने आरोप लगाएको छ । कोरोना भाइरसको महामारीको समयमा धेरै क्षेत्रहरु संकटमा परेको अवस्थामा सरकारले विद्यार्थीबाट एक महिनाको शुल्क नलिनु भन्ने निर्णयले निजी विद्यालयलाई समस्यामा पार्न खोजको आरोप लगाएका हुन् । निजि विद्यालयको संस्था प्याबसनका अध्यक्ष टिकाराम पुरीले सरकारले आफुहरुसँग केही छलफल नगरी विभिन्न निर्णयहरु गरेको गुनासो गरेका छन् । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधी मन्त्रालयले सोमबार एक विज्ञप्ती जारी गर्दै नयाँ शैक्षिक सत्रको भर्ना रोक्न, अभिभावकहरुसँग अनलाईन कक्षाको शुल्क नलिन, एक महिनाको शुल्क मिनाहा गर्ने संस्थागत विद्यालयहरुलाई निर्देशन दिएको थियो । ती कुनै पनि कुराहरु आफुहरुसँग छलफल नै नगरी सरकारले एकलौटी ढंगबाट निर्णय गरेको उनले बताए । ‘हामीहरु मन्त्रालयको निर्णय विरोधी होईनौं तर हामीसँग कुनै पनि सरसल्लाह बिना यी निर्णयहरु भएका हुन, हाम्रो अवस्थाको बारेमा कुनै पनि जानकारी नलिई यस्तो निर्णय गरिनु उचित हुँदैन, यसले हामीलाई धरासायी बनाउँछ,’ उनले भने । ‘सरकारले विद्यार्थीबाट एक महिनाको शुल्क नलिनु भनिरहेको छ, विद्यार्थीको शुल्कबाटै हामीले विद्यालय चलाउने हो, त्यो भए हामीले कसरी शिक्षक र कर्मचारीलाई तलब दिने,’ उनले भने । विद्यालयहरुसँग शिक्षकहरुलाई बैशाख र जेठको तलब खुवाउने छुट्टै कोष पनि नभएको बताउँदै उनले अब शिक्षकलाई तलब खुवाउन भएपनि सरकारले अनुदान दिनुपर्ने उनको भनाइ छ । अब सरकारले आफुहरुलाई २ प्रतिशत व्याजदरमा ऋण उपलब्ध गराउनु पर्ने उनको धारणा छ ।
