एकैदिन १४ हजार ६०० ले बढ्यो सुनको भाउ
काठमाडौं । नेपाली बजारमा सुनको मूल्य बुधबार (आज) ह्वात्तै बढेको छ । केही दिनयता लगातार घट्दै आइरहेको सुनको मूल्य आज तोलामा १४ हजार ६०० रुपैयाँले बढी २ लाख ८८ हजार ५०० रुपैयाँ पुगेको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको छ । हिजो सुनको मूल्य प्रतितोला दुई लाख ७३ हजार ९०० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । यस्तै, चाँदीको मूल्य भने तोलामा ४१५ रुपैयाँले बढेर चार हजार ९२० रुपैयाँ कायम भएको महासंघले जनाएको छ। अघिल्लो दिन चार हजार ५०५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो ।
नागढुंगा सुरुङमार्गमा बैंकमार्फत चिप पाइने, यी बैंक छन् प्रतिस्पर्धामा
काठमाडौं । नागढुंगा सुरुङमार्ग सडकखण्डमा सडक दस्तुर उठाउने प्रक्रियालाई पूर्ण रूपमा आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाइने भएको छ । सडक बोर्ड नेपालका कार्यकारी निर्देशक गणेशबहादुर केसीका अनुसार सुरुङमार्गमा तीन प्रकारका आधुनिक तथा वैज्ञानिक टोल भुक्तानी प्रणाली लागु गर्न लागिएको हो । जसमा नगद, डिजिटल र सबैभन्दा छिटो आरएफआईडी अटोमेटेड प्रणाली रहेका छन् । निर्देशक केसीले नागढुंगा सुरुमार्गमा अब क्यासलेस (नगदरहित) प्रणाली लागू गरिनेछ । यसका लागि विभिन्न वाणिज्य बैंकहरूबीच प्रतिस्पर्धा भइरहेको उनले जानकारी दिए । ‘यो पूर्ण रूपमा डिजिटल पेमेन्ट हुनेछ । नेपाल राष्ट्र बैंकको उपस्थितिमा कृषि विकास बैंक, ग्लोबल आईएमई, नबिल र कुमारीजस्ता बैंकहरू यो प्रक्रियामा सहभागी हुन इच्छुक देखिएका छन्,’ उनले भने । उनका अनुसार सवारीधनीले बैंकमार्फत चिप प्राप्त गर्नका लागि सवारी दर्ता प्रमाणपत्र, फोटो तथा अद्यावधिक गरिएको केवाईसी कागजात अनिवार्य रूपमा बुझाउनुपर्नेछ । भारतमा आरएफआईडी प्रणाली लागू भएपछि टोल सङ्कलन प्रक्रिया सहज हुनुका साथै राजस्व सङ्कलनमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको बताइएको छ । नेपालमा पनि यो प्रणाली पूर्णरूपमा कार्यान्वयनमा आएपछि राजस्व चुहावट नियन्त्रण हुने र सडक मर्मत तथा सुधारका लागि पर्याप्त कोष संकलन हुने अपेक्षा सरकारले गरेको छ । सुरुवाती चरणमा सबै सवारीसाधनमा चिप जडान नभइसकेकाले केही समय ट्राफिक जामको समस्या देखिन सक्ने अनुमान गरिएको छ । त्यसैले सम्बन्धित निकायले करिब ६ महिनासम्म नगद तथा स्क्यानिङजस्ता वैकल्पिक प्रणालीसमेत सञ्चालन गर्ने योजना बनाएको छ । यो प्रणालीले नागढुङ्गा क्षेत्रमा हुने सवारी जाम न्यूनीकरण गर्नुका साथै यात्राको समय बचत, इन्धन खपतमा कमी र समग्र सुरुङमार्ग यात्रालाई थप छिटो, सहज र आकर्षक बनाउने विश्वास गरिएको छ । नागढुंगाबाट उठ्ने दस्तुर सिधै सडक बोर्डको खातामा जम्मा हुने र सोही रकमबाट उक्त सडकको मर्मत सम्भार अनिवार्य रूपमा गरिने योजना छ । यो प्रणाली उक्त सुरुङमार्गमा लागु भएपछि अन्य देशभरका सडक गेटमा लागु हुने केसीको भनाइ छ । नागढुंगा सुरुङमार्ग र सडक विस्तारमा जापानी प्रविधिको प्रयोग भएको तर काम गर्ने क्रममा चिनियाँ कम्पनीहरूको लो-बिडिङ (न्यून कबोल) का कारण केही प्राविधिक समस्याहरू देखिएको पनि केसीले संकेत गरे । जापानी र चिनियाँ प्रविधिबीच तालमेल मिलाउन केही चुनौती रहे पनि सडक बोर्डले यसलाई प्रभावकारी ढंगले अगाडि बढाउने लक्ष्य राखेको छ । विश्व बैंक र एसियाली विकास बैंकसँगको समन्वयमा सडक बोर्डको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने र सडक मर्मत कार्यलाई राष्ट्रिय बजेटमा बोझ नपर्ने गरी आत्मनिर्भर बनाउने गरी गृहकार्य भइरहेको निर्देशक केसीको भनाइ छ । नागढुङ्गा सुरुङमार्ग सञ्चालनको जिम्मा चिनियाँ कम्पनीले पाउने निश्चित अबको केही दिनमा औपचारिक रूपमा घोषणा गर्ने तयारी आयोजनाले गरेको छ ।
सुजुकी ई–भिटाराको बुकिङ खुला, सुरुवाती मूल्य ५० लाख
काठमाडौं । सुजुकी गाडीको आधिकारिक वितरक सिजी मोटोकर्पले आफ्नो पहिलो प्रिमियम ब्याट्री इलेक्ट्रिक गाडी ‘सुजुकी ई–भिटारा’ को नेपालमा आधिकारिक रूपमा बुकिङ खुला गरेको छ । पोखरामा आयोजित ‘वाडा अटो शो’ को अवसर पारेर सार्वजनिक गरिएको यस गाडीको सुरुवाती मूल्य ४९ लाख ९९ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ, जुन सीमित अवधिका लागि मात्र लागू हुने कम्पनीले जनाएको छ । जापानी इन्जिनियरिङ र विश्वसनीयताको विरासत बोकेको यो ईभीले नेपाली बजारमा विद्युतीय गाडीप्रतिको विश्वासलाई थप बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ । विशेष गरी इलेक्ट्रिक गाडीका लागि नै तयार पारिएको हर्टइक्ट– ई प्लेटफर्ममा निर्मित यो गाडी दुईवटा ब्याट्री विकल्पमा उपलब्ध छ । यसको ४९ किलोवाट आवर ब्याट्रीले १०६ किलोवाट र ६१ किलोवाट आवर ब्याट्रीले १२८ किलोवाटको शक्तिशाली पावर उत्पादन गर्दछ । उत्कृष्ट प्रदर्शनका लागि यसमा इको, नर्मल र स्पोट्र्स गरी तीनवटा ड्राइभिङ मोडका साथै हिउँमा चलाउनका लागि विशेष ‘स्नो टेरेन मोड’ समेत दिइएको छ । आधुनिक प्रविधि र सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै यसमा लेभल–२ एडास , ७ वटा एयरब्याग, र टायर प्रेसर मोनिटरिङ सिस्टम जस्ता सुविधाहरू समावेश गरिएका छन्, जसले यात्रालाई सुरक्षित र भरपर्दो बनाउँछन् । यसको डिजाइन निकै आकर्षक र फ्युरचिस्टिक छ । बाहिरी भागमा १८ इन्चको अलोय ह्विल र मस्कुलर लुक दिइएको छ भने भित्री भागमा १०.२५ इन्चको डिजिटल इन्फोटेनमेन्ट सिस्टम, सनरुफ र भेन्टिलेटेड सिटहरूले प्रिमियम अनुभव प्रदान गर्दछन् । सुजुकीको देशभर फैलिएको विशाल सर्भिस नेटवर्कका कारण ग्राहकले मर्मतसम्भारमा कुनै तनाव झेल्नु नपर्ने र सन् २०३० सम्म थप ६ वटा नयाँ ईभी मोडलहरू ल्याउने योजना रहेको समेत कम्पनीले जानकारी दिएको छ ।
चितवनमा सर्ने क्षयरोगका बिरामी बढी, चौध वर्षमुनिका २७ जनामा क्षयरोग
चितवन । चालु आर्थिक वर्षमा जिल्लामा ६२३ जना क्षयरोगबाट पीडित भएका पाइएको छ । नियमित परीक्षणका क्रममा जिल्लामा पहिचान भएका क्षयरोगीमध्ये २७ जना १४ वर्षमुनिका बालबालिका छन् । तीमध्ये चार जना चार वर्षमुनिका छन् । जनस्वास्थ्य कार्यालयका क्षयकुष्ठ अधिकृत जयराम दुवाडीका अनुसार साउनयता पाँच हजार ३८२ जनाको परीक्षण गरिएकामा उनीहरूमा यो रोगको सङ्क्रमण देखिएको हो । जसमध्ये २८७ जनामा नसर्ने र ३३६ जना सर्ने खालको क्षयरोग भएको भेटिएको छ । सङ्क्रमितमध्ये सात जनालाई औषधिले काम नगर्ने खालको क्षयरोग भेटिएको छ । सङ्क्रमितहरूले जिल्लाका १०७ वटा औषधि वितरण गर्ने संस्थाबाट नियमित औषधि सेवन गर्दै आएका छन् । क्षयरोग प्रमाणित गर्नका लागि जिल्लामा २८ वटा ‘माइक्रोस्कोप’ र चारवटा ‘जिन एक्स्पर्ट’ गर्ने संस्था छन् । माइक्रोस्कोपबाट तीन हजार ८१ जनाको परीक्षण गरिएकामा १४३ जनामा सङ्क्रमित भेटिएको थियो । यस्तै जिन एक्स्पर्टबाट दुई हजार ३०१ जनाको परीक्षण गर्दा ३०७ जनामा क्षयरोग सङ्क्रमित देखिएको उनले बताए । जिल्लामा भेटिएका सङ्क्रमितमध्ये २३५ महिला र ३८८ जना पुरुष रहेका छन् । गत आर्थिक वर्षमा एक हजार ८९ जनामा क्षयरोगको सङ्क्रमण भेटिएको थियो । सङ्क्रमितमध्ये २२ जनाको क्षयरोगका कारण मृत्यु भएको थियो । गत वर्ष १३ हजार १०७ जनाको परीक्षण गरिएको थियो । यो रोग माइक्रोब्याक्टेरियम ट्युबरकुलोसिस नामक ब्याक्टेरियाको सङ्क्रमणका कारण हुने रोग हो । रोग लागेको सुरुआती अवस्थामा थोरै काम गर्दा पनि थकान महसुस हुने गर्छ, कमजोरी महसुस हुन थाल्छ । मानिसहरूले यस्ता लक्षणलाई गम्भीरतापूर्वक लिँदैनन्, जसकारण विस्तारै क्षयरोगको ब्याक्टेरियाले सङ्क्रमण भई गम्भीर समस्या निम्त्याउने उनले बताए । रुघाखोकी लाग्नु, ज्वरो आउनु क्षयरोगको प्रारम्भिक लक्षण हो । सामान्यतया यस्ता समस्या पाँच दिनभित्रमा ठिक पनि हुन्छन् । तर, लगातार रुघाखोकी लागिरह्यो, ज्वरो कम भएन, दुई हप्तासम्म पनि खोकी रहिरह्यो भने तुरुन्तै चिकित्सककहाँ जानुपर्छ । यो रोग लागेमा सूर्ति मिसाएर बनेका कुनै पनि पदार्थ सेवन नगर्ने, सुरु गरेको भए तुरुन्तै छाड्ने गर्नुपर्छ । अधिक मदिरा, लागुपदार्थ वा औषधि सेवन गर्न नहुने उनले जानकारी दिए । स्वास्थ्यकर्मीको परामर्श लिई नियमित रूपमा पूरा समय (छदेखि आठ महिना)सम्म निःशुल्क प्राप्त हुने औषधि सेवन गर्ने, औषधि सेवन गर्न सुरु गरेपछि स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहअनुसार समय–समयमा परीक्षण गर्न उनी सुझाउँछन् । रासस
१.२ अर्ब डलर सम्पत्तिका साथ अष्ट्रेलियाका शीर्ष धनाढ्यको सूचीमा शेष घले दम्पत्ति
काठमाडौं । नेपाली मूलका उद्यमी शेष घले र जमुना गुरुङ सन् २०२६ मा पनि अष्ट्रेलियाका धनी व्यक्तिहरूको सूचीमा परेका छन् । द अष्ट्रेलियनले सार्वजनिक गरेको सूचीअनुसार उनीहरू धनाढ्यको क्रमशः १५०औं र १५१औं स्थानमा छन् । सन् २००९ मा पहिलोपटक शीर्ष २५० भित्र परेका यो दम्पतीले लगातार १८ वर्षसम्म सूचीमा आफ्नो स्थान कायम राखेका छन् । मेलबर्न इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीका सह–संस्थापक घले–गुरुङको संयुक्त सम्पत्ति करिब १ अर्ब २१ करोड डलर पुगेको बताइएको छ । १९९० को दशकमा अष्ट्रेलिया पुगेका उनीहरूले सन् १९९६ मा स्थापना गरेको एमआईटी अहिले मेलबर्न र सिड्नीमा क्याम्पससहित अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका लागि प्रमुख निजी शैक्षिक संस्थामध्ये एक बनेको छ । शिक्षासँगै उनीहरू घरजग्गा क्षेत्रमा पनि सक्रिय छन् । मेलबर्नका विभिन्न व्यावसायिक सम्पत्तिमा लगानी गरेका उनीहरूले केही भवनलाई पुनःविकास गर्दै लक्जरी होटल र सर्भिस अपार्टमेन्ट निर्माण गर्ने योजना अघि सारेका छन् । घले–गुरुङले शिक्षा र सामुदायिक क्षेत्रमा योगदान दिँदै नेपाल र विदेशमा होटल व्यवसाय विस्तार गरिरहेका छन् । साथै, शेष घले गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का पूर्वअध्यक्ष समेत हुन् ।
ललितपुरमा अन्तर्राष्ट्रिय महिला उद्यमी मेला हुने
काठमाडौं । महिला उद्यमी महासंघ नेपाल (FWEAN) ले नवौँ अन्तर्राष्ट्रिय महिला उद्यमी व्यापार मेला २०२६ आयोजना गर्ने भएको छ । महिला उद्यमशीलताको प्रवर्द्धन, बजार पहुँच विस्तार तथा आर्थिक सशक्तीकरण गर्ने उद्देश्यले मेला आयोजना गर्न लागिएको महासंघले जनाएको छ । महासंघले विगत २३ वर्षदेखि महिला उद्यमशीलताको विकास र प्रवर्द्धनका लागि विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । सोही अभियानअन्तर्गत आगामी चैत २० देखि २२ गते (अप्रिल ३–५, २०२६) ललितपुरस्थित हेरिटेज गार्डेनमा तीनदिने व्यापार मेला आयोजना गरिनेछ । मेलामा देशका विभिन्न जिल्ला तथा ग्रामीण क्षेत्रका महिला उद्यमीका उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गरिनेछ । हस्तकला, प्राकृतिक रेसाजन्य सामग्री, कृषि उत्पादन, खाद्य परिकार, कपडा, घरेलु सामग्रीलगायत विभिन्न उत्पादनहरू प्रदर्शनीमा राखिने आयोजकले जनाएको छ । साथै अन्तर्राष्ट्रिय महिला उद्यमीहरूको समेत सहभागिता रहनेछ । महिला उद्यमीलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग जोड्ने, व्यवसायिक नेटवर्क विस्तार गर्ने तथा ज्ञान, अनुभव र सीप आदान–प्रदान गर्ने अवसर सिर्जना गर्ने उद्देश्य मेलाले राखेको छ । मेलामा करिब १४० स्टल रहने र सातै प्रदेशका महिला उद्यमीहरूको सहभागिता रहने जनाइएको छ । मेलाको आकर्षणका रूपमा र्याम्प वाक, प्यानल छलफल, बी–टु–बी अन्तरक्रिया, कार्यशाला, डिजिटलाइजेशन तालिम तथा प्राकृतिक फाइबर अर्थतन्त्रसम्बन्धी विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिनेछन् । साथै ‘Enterprising Women Nepal’ पुस्तकको १४औँ संस्करण पनि सोही अवसरमा सार्वजनिक गरिनेछ । आयोजकका अनुसार मेलामा करिब दुई करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुने तथा ५० हजारभन्दा बढी अवलोकनकर्ताले अवलोकन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
सिद्धार्थ बैंकका ५१ कार्यक्रममार्फत २६४९ विद्यार्थी लाभान्वित
काठमाडौं । सिद्धार्थ बैंक लिमिटेडले विद्यार्थीहरूलाई वित्तीय रूपमा सक्षम र सचेत बनाउने उद्देश्यले ग्लोबल मनी वीक २०२६ को अवसरमा देशव्यापी वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । बैंकले मार्च १६ देखि २२, २०२६ सम्म सप्ताहव्यापी रूपमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी अभियान सम्पन्न गरेको जनाएको छ । ‘स्मार्ट मनी टक्स’ भन्ने नारासहित मनाइएको यस वर्षको अभियान अन्तर्गत बैंकले सातै प्रदेशका विद्यालय तथा क्याम्पस गरी ३८ स्थानमा विद्यार्थी लक्षित वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम सञ्चालन गरेको थियो । कार्यक्रममा बैंकिङ सेवा, डिजिटल कारोबार तथा त्यसमा अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे जानकारी प्रदान गरिएको थियो । विद्यार्थीहरूमा वित्तीय ज्ञान, सीप, सकारात्मक मनोवृत्ति तथा व्यवहार विकास गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको कार्यक्रममा २ हजार १७१ जना विद्यार्थी सहभागी भएका थिए । साथै, बैंकिङ प्रणालीको व्यवहारिक ज्ञान प्रदान गर्न ४७८ विद्यार्थीलाई बैंकका विभिन्न शाखाहरूमा भ्रमण गराइएको बैंकले जनाएको छ । ग्लोबल मनी वीक अवधिभर बैंकले कुल ५१ वटा कार्यक्रममार्फत २ हजार ६४९ विद्यार्थीलाई वित्तीय शिक्षा प्रदान गरेको जनाएको छ । सप्ताहभर बैंकले सामाजिक सञ्जालमार्फत दैनिक रूपमा जानकारीमूलक सामग्री प्रकाशन गर्दै वित्तीय सचेतना विस्तार गर्ने प्रयास पनि गरेको थियो । देशका सबै वर्ग, क्षेत्र र समुदायसम्म वित्तीय सेवाको पहुँच विस्तार गर्दै सर्वसाधारणलाई वित्तीय रूपमा सक्षम बनाउने उद्देश्यअनुसार सञ्चालन गरिएका कार्यक्रमहरूले ग्लोबल मनी वीकका मूल उद्देश्य हासिल गर्न सकारात्मक योगदान पुगेको बैंकको विश्वास छ ।
१.२३ खर्बको पेट्रोलियम पदार्थ आयात, ५२.१५ अर्ब रुपैयाँ सरकारलाई राजस्व
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षको ८ महिनामा १ खर्ब २३ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको छ । वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार गत आवको सोही अवधिको तुलनामा चालु आवमा इन्धन आयात बढेको छ । पेट्रोलियम पदार्थको आयातबाट ५२ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ । त्यसैगरी, ६३ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ बराबरको ७ लाख २ हजार ३०० किलोलिटर डिजेल आयात भएको छ । सोही अवधिमा २५ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ बराबरको २ लाख ९० हजार ३८२ किलोलिटर पेट्रोल, २० अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ बराबरको २० करोड २८ लाख २० हजार ९३२ किलोग्राम एलपी ग्यास आयात भएको छ ।
