विकासन्युज

विश्वकपमा गोलको वर्षा, नकआउटअघि नै तोडियो सर्वाधिक कीर्तिमान

काठमाडौं । अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा संयुक्त रूपमा भइरहेको फिफा विश्वकप २०२६ ले इतिहासमै सबैभन्दा धेरै गोल भएको विश्वकपको नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ । अझ रोचक कुरा के छ भने नकआउट चरण सुरु हुनुअघि नै यस संस्करणले कतारमा सन् २०२२ मा बनेको १७२ गोलको विश्वकप कीर्तिमानलाई उछिनेको हो । अमेरिका र टर्कीबीचको समूह ‘डी’ को खेलमा अमेरिकाका डिफेन्डर अस्टन ट्रष्टीले गरेको गोल यस विश्वकपको १७३औँ गोल बनेको थियो । त्यससँगै कतार विश्वकपभरि ६४ खेलमा भएको १७२ गोलको कीर्तिमान तोडियो । अझ यो उपलब्धि २०२६ संस्करणमा ५९औं खेलमै सम्भव भएको हो ।  हालसम्म जारी प्रतियोगितामा अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनेल मेसी सर्वाधिक गोलकर्ताको सूचीमा शीर्ष स्थानमा छन् । मेसीले समूह चरणका सुरुआती दुई खेलमै पाँच गोल गर्दै गोल्डेन बुटको दौडमा अग्रता बनाएका छन् ।  अल्जेरियाविरुद्ध ह्याट्रिक गरेपछि उनले अस्ट्रियाविरुद्ध दुई गोल थपेका थिए । त्यही प्रदर्शनसँगै उनले विश्वकप इतिहासका सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान पनि आफ्नो नाममा लेखाएका छन्।  जर्मनीका मिरोस्लाभ क्लोजेको १६ गोलको कीर्तिमानलाई उछिन्दै मेसीले विश्वकपमा आफ्नो कुल गोल संख्या १८ पुर्याएका हुन् । त्यसैगरी, जारी विश्वकपमा ४ गोल गर्ने ४ खेलाडी रहेका छन् । फ्रान्सका उस्मान डेम्बेलेले ह्याट्रिकसँगै प्रतियोगितामा दोस्रो सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडीको दाबेदारीमा आफूलाई उभ्याए ।  उनको कुल ४ गोल भएको छ । उनी फ्रान्सकै केलियन एम्बाप्पे, नर्वेका अर्लिङ हालान्ड र ब्राजिलका भिनिसियस जुनियरसँगै ४ गोल गर्ने खेलाडीको सूचिमा उक्लिएका हुन् ।  यसपटक गोलको वर्षा हुनुका पछाडि धेरै कारण देखिएका छन् । पहिलो, विश्वकपको इतिहासमै पहिलो पटक ३२ बाट ४८ टोली सहभागी भएका छन् ।  टोली संख्या बढेसँगै खेलको संख्या पनि ६४ बाट १०४ पुगेको छ । त्यसका साथै तुलनात्मक रूपमा कमजोर मानिएका केही नयाँ टोलीहरूको सहभागिताले पनि केही एकपक्षीय खेलहरू देखिएका छन्, जसले गोल संख्या बढाउन सहयोग गरेको विश्लेषण छ । यद्यपि गोलको संख्या बढ्नुको कारण खेल संख्यामात्र होइन भन्ने तथ्यले पनि धेरैको ध्यान खिचेको छ । कतार विश्वकपको सम्पूर्ण प्रतियोगिताभरि भएको गोल संख्या यस संस्करणले समूह चरणकै क्रममा उछिनेको छ । अर्थात् अझ धेरै खेल बाँकी रहँदा नै नयाँ कीर्तिमान बनेको हो ।  २०२६ संस्करणलाई अघिल्ला विश्वकपभन्दा पृथक बनाउने अर्को ठूलो पक्ष यसको नयाँ ढाँचा हो । पहिलो पटक तीन देश—अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले संयुक्त रूपमा प्रतियोगिता आयोजना गरेका छन् । यसअघि कुनै पनि विश्वकपमा तीन आयोजक राष्ट्र थिएनन् ।  त्यसैगरी, सहभागी टोली संख्या ४८ पुगेपछि १२ समूह बनाइएका छन्, जहाँ प्रत्येक समूहमा चार टोली छन् । प्रत्येक समूहका शीर्ष दुई टोलीसँगै उत्कृष्ट आठ तेस्रो स्थानका टोली पनि नकआउट चरणमा पुग्ने व्यवस्था गरिएको छ । यसका कारण विश्वकपको इतिहासमै पहिलो पटक ‘राउन्ड अफ ३२’ समावेश गरिएको छ । नयाँ ढाँचाले विश्व फुटबलमा नयाँ राष्ट्रहरूको उपस्थिति पनि बढाएको छ । धेरै टोलीले पहिलो पटक विश्वकप खेल्ने अवसर पाएका छन् भने केही साना राष्ट्रहरूले बलिया टोलीलाई चुनौती दिएर प्रतियोगितालाई थप रोमाञ्चक बनाएका छन् । यसले विश्वकपको प्रतिस्पर्धात्मक दायरा अझ फराकिलो भएको विश्लेषकहरु बताउँछन् । गोलको वर्षासँगै दर्शक उपस्थिति पनि उल्लेखनीय बनेको छ । फिफाका अनुसार यस संस्करणले दर्शक उपस्थितिको हिसाबले पनि नयाँ कीर्तिमानतर्फ अग्रसर भएको छ । विशाल रंगशाला, तीन देशमा फैलिएको आयोजना र फुटबलप्रतिको उत्साहका कारण प्रतियोगिताले विश्वव्यापी आकर्षण अझ बढाएको हो । प्रतियोगिता नकआउट चरणतर्फ अघि बढ्दै जाँदा गोल संख्या अझ तीव्र गतिमा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । यदि यही लय कायम रह्यो भने विश्वकप इतिहासमै पहिलो पटक २०० भन्दा धेरै गोल हुने अनुमान छ।

इन्जिनियर सेरोक्स् सुकुपायोलाई हटाउँदै ऊर्जा मन्त्रालय

काठमाडौं । ऊर्जा मन्त्रालयले इन्जिनियर सेरोक्स् सुकुपायोलाई पदबाट हटाउने भएको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले विद्युत विकास विभागमा कार्यरत इन्जिनियर सेरोक्स् सुकुपायोलाई सेवाबाट हटाउने तयारी गरेको हो ।  नेपाल इन्जिनियरिङ सेवा, सिभिल समूह, हाइड्रोपावर उपसमूह, राजपत्र तृतीय श्रेणीका इन्जिनियर सुकुपायो स्वीकृत बिदा नलिई लगातार ९० दिनभन्दा बढी कार्यालयमा अनुपस्थित रहेपछि सेवाबाट हटाउने तयारी गरेको हो ।  वैदेशिक अध्ययन पूरा गरेपछि ३० दिनभित्र कार्यालयमा हाजिर नभएको तथा अध्ययन बिदापछि अनिवार्य रूपमा गर्नुपर्ने न्यूनतम सेवा अवधि पनि पूरा नगरेको मन्त्रालयले जनाएको छ । यसअघि निजामती सेवा नियमावली, २०५० अनुसार सफाइ पेश गर्ने अवसर दिइए पनि पेश गरिएको सफाइ सन्तोषजनक नभएको मन्त्रालयको भनाइ छ । त्यसैले निजामती सेवा ऐन, २०४९ को दफा ६१(१) को खण्ड (छ) र (ज) अन्तर्गतको कसुरमा सोही ऐनको दफा ५९(ख)(१) बमोजिम भविष्यमा सरकारी सेवाका लागि अयोग्य नठहरिने गरी निजामती सेवाबाट किन नहटाउने भन्दै कारणसहित स्पष्टीकरण पेश गर्न मन्त्रालयले ३० दिनको समय दिएको छ । 

२ हजार १०२ चालकलाई कारबाही, २१ लाख रुपैयाँ जरिवाना

काठमाडौं । बितेका २४ घण्टामा २ हजार १०२ सवारीचालक सवारी नियम उल्लङ्घनको कारबाहीमा परेका छन् । यसबाट राज्य कोषमा २१ लाख १० हजार ५१४ रुपैयाँ राजस्व दाखिला भएको छ । काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका अनुसार मादकपदार्थ सेवन गरेको ८९, नियमविपरीत ‘राइड सेयरिङ’ गरेका १०८, सङ्केत बत्ती उल्लङ्घनकर्ता ९९ र तीव्रगतिमा सवारीसाधन हुइँक्याएका ८३ जनालाई कारबाही गरिएको हो । यसैगरी, ‘लेन’ अनुशासन पालना नगर्ने ५९, निषेधित क्षेत्रमा हर्न बजाउने १००, लागुपदार्थ सेवन गरी सवारीसाधन सञ्चालन गर्ने दुई, एकतर्फी सडकमा सवारीसाधन चलाउने ७८ र अन्य सवारी नियम पालना नगरेका १ हजार ४८४ जनालाई कारबाही गरिएको हो ।

मापदण्ड विपरीत सञ्चालित नेशनल बाथरोग सेन्टर बन्द

काठमाडौं । चितवनको भरतपुर-१०स्थित नेशनल बाथरोग सेन्टरका नामबाट सञ्चालन गरिएको भरतपुर मेट्रो क्लिनिक बन्द गरिएको छ । शुक्रबार प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्यालसहित अनुगमनमा पुगेको स्वास्थ्य कार्यालय चितवन र भरतपुर महानगरपालिका स्वास्थ्य शाखाको टोलीले क्लिनिक बन्द गरेको हो ।  भरतपुर मेट्रो क्लिनिक भनेर दर्ता गरिएको क्लिनिक २०८१ सालसम्म मात्र नविकरण गरेको र नेशनल बाथरोग सेन्टरका नामबाट सञ्चालन गरेको पाइएपछि बन्द गरिएको स्वास्थ्य कार्यालय चितवनका जनस्वास्थ्य प्रशासक निर्मल घिमिरेले बताए । ‘नेशनल बाथ रोग सेन्टरका नाममा सेवा प्रदान गरिएको छ । यो बिशिष्टिकृत सेवा हो सङ्घमा दर्ता हुनुपर्छ,’ उनले भने ।  क्लिनिकले भौतिक संरचनालगायतका मापदण्ड पुरा नगरेको उनले बताए । यस्तै क्लिनिकले सेवा प्रदायक चिकित्सकसँग सम्झौता नगरेको र प्रयोगशाला नविकरण नगरेको पाइएको घिमिरेको भनाइ छ ।  लापरवाही गरेर क्लिनिक सञ्चालन गरेका कारण तत्कालका लागि बन्द गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्यालले जानकारी दिए । उनले नियमअनुसार मापदण्ड पुरा गरी दर्ता गरेर सेवा सञ्चालन गर्न निर्देशन दिइएको बताए । 

चैते धान उत्पादनमा वृद्धि, मूल्यमा गिरावट

काठमाडौं । मोरङमा चैते धान उत्पादनमा वृद्धि भएको छ । गत वर्षभन्दा यस वर्ष २ हजार १९६ मेट्रिकटन बढी धान उत्पादन भएको कृषि ज्ञान केन्द्र मोरङले जनाएको छ । चैते धानको उत्पादन बढेपनि मूल्यमा गिरावटका कारण किसानले जनाएका  छन् । जिल्लामा गत वर्ष १ लाख १ हजार ३७४.१० मेट्रिकटन धान उत्पादन भएकोमा यस वर्ष वृद्धि भई १ लाख ३ हजार ५७०.६० मेट्रिकटन उत्पादन भएको कृषि ज्ञान केन्द्रका सूचना अधिकृत आदर्श सिंहले जानकारी दिए । गत वर्ष १७ हजार ७५५ हेक्टर जमिनमा चैते धान लगाइएकोमा यस पटक वृद्धि भई १७ हजार ८५७ हेक्टर पुगेको उनले बताए । गत वर्ष ५.७१ उत्पादकत्व भएकोमा यसवर्ष वृद्धि भई ५.८० पुगेको हो । अघिल्लो साल चैते धानको मूल्य क्वीन्टल दुई हजार सात सयसम्म पुगेकोमा यस वर्ष घटेर क्वीन्टल २ हजार सम्मममा भइरहेको रङ्गेली नगरपालिका–१ का किसान चन्द्र अधिकारी बताउँछन् । चैते धानले लगानी पनि नउठेको गुनासो गर्दै बेलबारी ९ नलबारीका किसान नरबहादुर कटुवालले भने, ‘भण्डारणको समस्याले गर्दा पनि धान सस्तोमा बेच्नुपरेको छ, किसानको पहुचमा भण्डारण हुनेथियो भने यति सस्तोमा धान बेच्नुपर्ने थिएन ।’ कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार १७ पालिकामध्ये सुन्दरहरैचा, बेलबारी, पथरीसनिश्चरे, उर्लाबारी, कानेपोखरी, रतुवामाई, सुनवर्षी, रङ्गेली र जहदाका किसानले विशेषगरी चैते धानको खेती गर्ने गरेका छन् । 

४-५ दिनमै देशभर मनसुन फैलिने, आज कोशीमा भारी वर्षा हुने

काठमाडौं । हाल कोशी, मधेश र बागमती प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्र, गण्डकी प्रदेशको केही तथा लुम्बिनी प्रदेशको पूर्वी भेगका केही स्थानमा मनसुन वायुको प्रभाव रहेको छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार बाँकी अन्य क्षेत्रमा पश्चिमी तथा स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव रहेको छ । गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका बाँकी भेग तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्रमा आगामी चारदेखि पाँच दिनभित्र मनसुन विस्तार हुने सम्भावना छ । हाल देशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा साधारणतया बादल लागेको छ भने तराई क्षेत्रमा आंशिक बादल लागेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित हल्का वर्षा भइरहेको छ । महाशाखाले आज दिउँसो मुलुकका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका साथै मधेश प्रदेश र कोशी प्रदेशको तराई क्षेत्रमा साधारणतया बादल लाग्ने बताएको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही स्थान तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका एक-दुई स्थानमा मध्यम वर्षा तथा उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी प्रदेशका तराई तथा मधेस प्रदेशका केही, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराईका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थानमा तातो हावा चल्ने सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । यसैगरी, आज राति कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा आंशिक बादल लाग्ने पूर्वानुमान छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी प्रदेशका तराई तथा मधेस प्रदेशका केही स्थान, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका केही क्षेत्र तथा लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना  छ । साथै, महाशाखाले कोशी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एक-दुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने भएकाले त्यसबाट हुन सक्ने जोखिमप्रति सतर्क रहन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।

फ्रान्सको शानदार जित, डेम्बेलेको ह्याट्रिक

काठमाडौं । फिफा विश्वकप फुटबलअन्तर्गत समूह ‘आई’ को अन्तिम खेलमा फ्रान्सले नर्वेलाई पराजित गरेको छ । फ्रान्सले नर्वेलाई ४-१ ले पराजित गरेको हो । यससँगै फ्रान्सले समूह विजेताका रुपमा नकआउट चरणमा स्थान पक्का गरेको छ । फ्रान्सका स्टार उस्मान डेम्बेलेले पहिलो हाफमै ह्याट्रिक गरेका थिए । ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा उनको यो पहिलो ह्याट्रिक हो ।  जारी विश्वकपमा उनले ४ गोल गरिसकेका छन् । जारी विश्वकपमा लियोनेल मेसी ५ गोलसहित शीर्ष स्थानमा छन्। पहिलो हाफमै फ्रान्सले ३-१ को अग्रता बनाउन सफल भएको थियो । नर्वेका लागि थिलो आसगार्डाले एक गोल फर्काए । खेलको अन्तिम समयमा फ्रान्सका डिजायर डउले चौंथो गोल गरेका थिए । फ्रान्सविरुद्धको खेलमा अर्लिङ हालान्ड र मार्टिन ओडेगार्डसहित १० खेलाडी थिएनन् । उनीहरुको साटो अर्कैलाई खेलाइएको थियो । सुरुवातबाटै उत्कृष्ट लयमा देखिएको फ्रान्सले दबदबा कायम गर्यो।  डेम्बेलेले खेलको ३२औं मिनेटमै ह्याट्रिक पूरा गर्दै विश्वकप इतिहासकै दोस्रो सबैभन्दा छिटो ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी बनेका छन् । यसअघि सन् १९५४ मा एरिक प्रोब्स्टले अस्ट्रियाका लागि चेकोस्लाभिया विरुद्ध २४औं मिनेटमै ह्याट्रिक गर्दै सर्वाधिक चाँडो ह्याट्रिक गर्ने खेलाडीको कीर्तिमान बनाएका थिए ।  त्यसैगरी, सेनेगलले इराकलाई ५-० ले पराजित गर्दै नकआउट पुग्ने सम्भावनालाई कायम राखेको छ ।

८ करोडभन्दा बढी हिनामिनाको आरोपमा कर्मा छेरिङ शेर्पा पक्राउ

काठमाडौं । विद्यालयको करोडौं रुपैयाँ हिनामिना गरेको तथा सम्पत्ति दुरुपयोग गरेको आरोपमा कर्मा छेरिङ शेर्पालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।  प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले शुक्रबार काठमाडौंको बुढानिलकण्ठ नगरपालिका-६, गणेशचोकबाट उनलाई नियन्त्रणमा लिएको हो ।  सीआईबीका प्रवक्ता प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक अनुपम शमशेर जबराका अनुसार शेर्पाविरुद्ध ठगी र आपराधिक विश्वासघातसम्बन्धी कसुरमा काठमाडौं जिल्ला अदालतबाट पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि उनलाई पक्राउ गरिएको हो । प्रहरीका अनुसार टुङ्गरम इन्टरनेसनल एकेडेमी प्रालिका तर्फबाट अख्तियारप्राप्त रामचन्द्र बहाला श्रेष्ठले दिएको जाहेरीका आधारमा अनुसन्धान अघि बढाइएको हो ।  शेर्पाले विद्यालयको कार्यकारी प्रमुखका रूपमा एकल हस्ताक्षरबाट बैंक खाता सञ्चालन गर्ने जिम्मेवारी सम्हालेका बेला आफ्नो पदको दुरुपयोग गर्दै विद्यालयको सम्पत्ति र रकम विभिन्न प्रपञ्चमार्फत हिनामिना गरेको आरोप छ ।  सीआईबीका अनुसार उनले डर, त्रास र अनुचित प्रभाव प्रयोग गरी विद्यालयको करिब ८ करोड ७८ लाख ३० हजार ८०२ रुपैयाँ हिनामिना गरेको, भक्तपुरको दधिकोटस्थित विद्यालयको करिब २९ रोपनीभन्दा बढी जग्गा आफू सम्बद्ध कम्पनीहरूलाई बिक्री गरेको तथा विद्यालयका लागि छुट्याइएको रकमबाट व्यक्तिगत तथा आफू सम्बद्ध कम्पनीका नाममा जग्गा र सवारीसाधन खरिद गरी संस्थालाई ठूलो आर्थिक नोक्सानी पुर्‍याएको आरोप लगाइएको छ । सीआईबीले शेर्पालाई पक्राउ गरी ठगी र आपराधिक विश्वासघातसम्बन्धी कसुरमा थप अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ । प्रहरीले यस घटनामा संलग्न अन्य व्यक्ति तथा आर्थिक कारोबारबारे पनि अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ ।