एनएमबि बैंकले पायो युएन वुमन डब्लुईपी अवार्ड
काठमाडौं । युएन वुमन एशिया प्यासिफिकले एनएमबि बैंकलाई २०२४ डब्लुईपी अवार्ड प्रदान गरेको छ । बैंकले लैङ्गिक समानता र सामाजिक समावेशीकरण प्रवर्द्धन गरेकोमा सम्मान उक्त अवार्ड पाएको हो । युएन वुमन र युएन ग्लोबल कम्प्याक्ट बाट कार्यस्थल, बजार र समुदायहरूमा महिला सशक्तिकरण गर्दै लैङ्गिक समानता प्रवर्द्धनका लागि विश्वव्यापी मापदण्डहरू निर्धारण गरिएको छ । एनएमबि बैंकले ती विश्वव्यापी मापदण्डहरू कार्यान्वयन गर्नका लागि बैंकको तर्फबाट सक्दो प्रयास गरेको बताइएको छ । यस अवार्डले एनएमबि बैंकलाई विश्व बजारमा डब्लुईपीअन्तर्गत युएन वुमनद्वारा मान्यताप्राप्त पहिलो नेपाली संस्थाको रूपमा उभ्याएको छ । एसिया-प्यासिफिक देशका ६०० भन्दा बढी आवेदक संस्थाहरूमध्ये यो विशेष अवार्ड बैंकलाई प्रदान गरिएको बताइएको छ । यस अवार्डले एनएमबि बैंकलाई निरन्तर रूपमा समावेशी र दीगो विकास गर्ने आफ्नो उद्देश्य प्राप्त गर्दै अघि बढ्न प्रोत्साहन मिलेको पनि बैंकले जनाएको छ । एनएमबि बैंकले हाल देशभर २०१ शाखाहरू, १८७ एटीएमहरू र ११ एक्सटेन्सन काउन्टरहरूमार्फत उच्चस्तरीय सेवा प्रदान गर्दै आएको छ ।
मुक्तिनाथ म्युचुअल फण्ड : कानुनी बन्देज खुला भए विदेशमा लगानी गर्ने, कस्तो छ वित्तीय अवस्था ?
काठमाडौं । मुक्तिनाथ विकास बैंक प्रवर्द्धक रहेको मुक्तिनाथ म्युचुअल फण्ड-१ बिहीबारदेखि बिक्री खुला गरिएको छ । जुन पहिलो म्युचुअल फण्ड हो । क्यापिटलले एक अर्ब रुपैयाँको म्युचुअल फण्ड बिक्री तथा निष्कासन गरेको हो । क्यापिटलले प्रतिइकाई १० रुपैयाँ अंकित दरका १० करोड इकाई बिक्री गरेको हो । जसमध्ये १३ प्रतिशत अर्थात् एक करोड ३० लाख इकाई कोष प्रवर्धक मुक्तिनाथ विकास बैंक, दुई प्रतिशत अर्थात् २० लाख इकाई योजना व्यवस्थापक मुक्तिनाथ क्यापिटल र बाँकी आठ करोड ५० लाख इकाई सर्वसाधारणका लागि निष्कासन गरेको कम्पनीले जनाएको छ । क्यापिटलले आजबाट निष्कासन गरेको फण्डमा लगानीकर्ताले छिटोमा आजदेखि मंसिर २४ गतेसम्म आवदेन दिन सक्नेछन् । सो अवधिसम्म सबै इकाई बिक्री नभएको अवस्थामा पुस ४ गतेसम्म आवेदन दिन सकिने छ । योजना व्यवस्थापकको परिचय म्युचल फण्डको योजना व्यवस्थापक मुक्तिनाथ क्यापिटल हो । यो कम्पनी ऐन, २०६३ अन्तर्गत कम्पनी रजिष्टर्डको कार्यालयमा २०६६ साल माघ २७ गते पब्लिक कम्पनीको रूपमा दर्ता भएको थियो । कम्पनीले नियामक निकाय नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट भने २०६७ साल असार ११ गतेबाट धितोपत्र व्यवसायीसम्बन्धी कार्य गर्न अनुमति पाएको थियो । कम्पनीले बोर्डबाट २०७१ सालबाट निक्षेप सदस्यता प्राप्त गरेको थियो । त्यस्तै, कम्पनीले २०७१ साल कार्तिक २३ गतेबाट सीडीएस एण्ड क्लियरिङको निक्षेप सदस्यता लिई निक्षेप सदस्य सेवासम्बन्धी कार्य गर्दै आइरहेको छ । यस कम्पनीको कार्यालाय नारायणचौर, नक्सालमा रहेको छ । यस संस्थामा मुक्तिनाथ विकास बैंकको ६०.२६ प्रतिशत लगानी रहेको छ । सेयरधनीको हकहितको संरक्षण तथा सम्बद्र्धन गर्ने, लगानीकर्तालाई धितोपत्र व्यवसायीको रुपमा गुणस्तरीय तथा भरपर्दो सेवा उपलब्ध गराउने, पुँजी बजारतर्फको विश्वसनियता अभिवृद्धि गर्न आवश्यक कार्य सञ्चालन गर्ने, सेवाको विकास तथा विस्तार गर्न आवश्यक सहयोग र समन्वय गर्ने योजना व्यवस्थापकको प्रमुख उद्देश्य हुन् । उपलब्ध सीप, श्रम तथा पुँजीलाई उचित परिचालन गरी ग्रामीण तथा सहरी क्षेत्रमा पुँजी बजारसँग सम्बद्ध सुविधाहरू उपलब्ध गराउन आवश्यक वित्तीय साधन, प्राविधिक तथा व्यवस्थापकीय परामर्श सेवा, तालिम तथा प्रविधि उपलब्ध गराई देशको पुँजी बजारको समग्र विकासका लागि सक्रिय रूपमा संलग्न भई सहयोग पुर्याउने योजना व्यवस्थापककाे उद्देश्य रहेको छ । कम्पनीका आगामी योजना र रणनीति कम्पनीले पहिलोपटक बन्दमुखी योजना सञ्चालनमा ल्याएको हो । आगामी दिनमा कम्पनीले समग्र बजारको अवस्था हेरी नयाँ आव २०८१/८२ मा नयाँ खुलामुखी योजना ल्याउने योजना राखेको छ । साथै यस कम्पनीले नयाँ आव २०८१/८२ मा नयाँ खुलामुखी योजनासमेत सञ्चालनमा ल्याउने योजना बनाएको छ । आगामी दिनमा डिम्याट तथा मेरो सेयर खाता खोल्ने, नवीकरण गर्ने, एसआइपीसहित खुलामुखी योजनाको इकाई पुनः खरिद गर्ने योजना कम्पनीको रहेको छ । साथै कम्पनीले प्रवाह गर्ने सम्पूर्ण सुविधाहरूलाई आगमी दिनमा समयसापेक्ष विस्तार गर्दै लैजाने, नयाँ योजनाहरू सञ्चालन गर्ने र आगमी पाँच वर्षमा क्यापिटललाई थप नयाँ उचाइमा पुर्याउने रणनीति लिएको छ । व्यवस्थापकको पुँजी संरचना योजना व्यवस्थापको अधिकृत पुँजी ५० करोड रहेको छ । सो पुँजीलाई प्रतिसेयर एक सयको दरले ५० लाख थान साधारण सेयरमा विभाजन गरिएको छ । त्यस्तै, कम्पनीको ४५ करोड जारी पुँजी र ४० करोड ५० लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको छ । क्यापिटलमा मुक्तिनाथ विकास बैंकसहित ५२ जना सेयरधनी रहेका छन् । योजना व्यवस्थापकमा मुक्तिनाथ विकास बैंकको ६०.२६ प्रतिशत अर्थात् २४ लाख ४० हजार ४५० कित्ता सेयर लगानी छ । यस्तै, लुम्बिनी विकास बैंकको १९.७५ प्रतिशत अर्थात् ८ लाख कित्ता, शशिराज पाण्डेको २.७२ प्रतिशत अर्थात् २.७२ प्रतिशत अर्थात् १ लाख १० हजार कित्ता, उर्मिला पाण्डेको १.९८ प्रतिशत अर्थात् ८० हजार कित्ता सेयर लगानी छ । यस्तै, सौरभ तिमिल्सिनाको १.८५ प्रतिशत अर्थात् ७५ हजार कित्ता, आदर्श राज पाण्डे र सिताराम प्रसाईंको समान ०.९९ प्रतिशत अर्थात् ४० हजार कित्ता, सागरप्रसाद तिमिल्सिना र नारायणकुमार श्रेष्ठको समान ०.६२ प्रतिशत अर्थात् २५ हजार कित्ता, तुलसीप्रसाद उप्रेती र सीतारम काफ्लेको समान ०.४९ प्रतिशत अर्थात् २० हजार कित्ता सेयर छ । सञ्चालक र व्यवस्थाक टिम यस कम्पनीको सञ्चालक समितिमा ६ जना रहेका छन् । कम्पनीको अध्यक्षमा मुक्तिनाथ विकास बैंकबाट नारायणकुमार श्रेष्ठ रहेका छन् भने सञ्चालकमा डण्डपानी ढकाल, उमेश रेग्मी, लीलानाथ ढकाल, दिपाञ्जली खकुरेल र सुमन कोइराला रहेका छन् । कम्पनीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)मा कविन्द्रध्वज विक्रम जोशी छन् । ४ वर्ष बढी समयदेखि मुक्तिनाथ क्यापिटलको सीईओको भूमिका रहेका उनीसँग एनआइएमबी एस क्यापिटल, प्रभु क्यापिटल, र लक्ष्मी सनराइज बैंकमा गरी साढे २ दशक बढीको बैंकिङ अनुभव छ । कम्पनीको प्रमुख सञ्चालन अधिकृतमा अनिल महर्जन छन् । मुक्तिनाथ क्यापिटलमा तीन वर्षदेखि काम गर्दै आएका महर्जनसँग आरविवि मर्चेन्ट बैंकिङ, एनआइएमबि एस क्यापिटल, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक र अन्य बैंक तथा वित्तीय संस्थामा २ दशक बढीको अनुभव छ । लगानी क्षेत्र फण्डबाट संकलन भएको रकम आधारभूत विश्लेषण प्रतिवेदन र प्राविधिक विश्लेषण प्रतिवेदनको आधारमा बजारको अवस्था र योजनाको लगानी नीति हेरी सोहीअनुरूपको आवधिक लगानी योजना तयार गर्नेछन् । यसरी तयार गरिएको योजनालाई लगानीको रकमको आधारमा आवश्यकताअनुरूप सम्बन्धित लगानी व्यवस्थापन समिति, नियम अनुपालन अधिकृत, विभागीय प्रमुख, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, सञ्चालक समितिसम्म पुर्याइ आवश्यक परिमार्जन तथा स्वीकृति गराई योजना प्रबन्धकमार्फत डिलरको माध्यमबाट कार्यान्वयन गरिनेछ । लगानी योजनामा बजारको आवश्यकता तथा जोखिमको आधारमा कुनै परिमार्जन गर्नु परे सोमा आवश्यक संशोधनका लागि योजना प्रबन्धकले आवश्यक कदम चाल्ने कम्पनीको भनाइ छ । धितोपत्रसम्बन्धि कानुनले विदेशमा लगानी गर्न सकिने व्यवस्था गरेको भए तापनि अन्य कानुनी व्यवस्थाले सो गर्न नसकिने हुँदा यस योजनाको रकमलाई हाल विदेशमा लगानी गर्ने कुनै योजना रहेको छैन । तथापि भविष्यमा कानुनले बन्देज नगरेको तथा योजनाको हित अनुकूल हुने देखिएमा नियमन निकायको स्वीकृति लिई आवश्यक अध्ययन गरी विदेशमा लगानी गर्न सकिने कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीले फण्डबाट संकलन भएको रकम बैंकमा निक्षेपको रूपमा जम्मा गर्नुका साथै मुद्रा बजार उपकरण र बोर्डबाट तोकिएको क्षेत्रमा लगानी गर्नेछ । योजना व्यवस्थापको रेटिङ कम्पनीले केयर रेटिङ लिमिटेडबाट केयर–एनपी, त्रिपल बी (आइएस) प्राप्त गरेको छ । उक्त रेटिङले मोडेरेट डिग्री अफ सेफ्ली रिर्गार्डिङ टाइमली सर्भिसिङ अफ फाइनान्सियल अब्लिगेसन इन नेपाल जनाउँछ । म्युचुअल फण्डको प्रतिफल कम्पनीले सामूहिक लगानी कोष नियमावलीमा तोकिएबमोजिम स्थिर आम्दानी (बैंक मुद्दती निक्षेप र डिबेञ्चर) हुने उपकरणमा योजना आकारको २५ प्रतिशतभित्र हुने गरी लगानी गरिने प्रक्षेपण गरिएको छ । यस्तै, प्राथमिक तथा दोस्रो बजारमा गरिने लगानी योजनाको आकार अधिकतम ७३ प्रतिशतसम्म हुने अनुमान गरिएको कम्पनीको भनाइ छ । माग तथा अल्प सूचनामा लगानी हुने रकम लगानी अधिकतम् ५२ प्रतिशतसम्म हुने र बजारको अनुकूलताअनुसार घटीबढी गरिने छ । समग्रमा कम्पनीले म्युचुअल फण्डका इकाईधनीहरूलाई औसतमा प्रत्येक वर्ष २० प्रतिशत प्रतिफल दिने प्रक्षेपण गरेको छ । तर, बजारको उतारचढावसँग निर्भर हुने भएकाले प्रतिफलमा थपघट भने हुन सक्ने कम्पनीले जनाएको छ ।
प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सहित ५ जना विरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा
काठमाडौं । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सहित ५ जना विरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्धा दायर गरेको छ । आयोगले सिरहा जिल्लाको धनगढीमाई नगरपालिकाका तत्कालीन प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गोपाल प्रसाद बगाले, लेखा अधिकृत पुरुषोत्तम कुमार प्रसाद, स्वास्थ्य शाखा प्रमुख सुरैत चौधरी, जिन्सी शाखा प्रमुख सम्पैत यादव र आयातकर्ता कम्पनी हेल्पिङ मल्टिपर्पाेज प्रालि मैतिदेवी काठमाडौंका सञ्चालक माधव प्रसाद गौतम विरुद्द आयोगले मुद्दा दायर गरेको हो । उनीहरु विरुद्ध आयोगले नेपाल सरकार/सार्वजनिक संस्थालाई हानिनोक्सानी पुर्याउने कार्य गरेको भन्दै शुक्रबार आरोपपत्र दायर गरेको हो । उनीहरुमाथि मिलेमतोमा बिक्रेतासँग औषधि खरिद नगरी बिल बनाएर दाखिला नगरी रकम निकासा गरेको भन्ने उजुरी निवेदन सम्बन्धमा अनुसन्धान गर्दा प्रमाणित भएपछि आरोपपत्र दायर गरिएको आयोगले जारी गरेको विज्ञप्तीमा उल्लेख छ । उनीहरुमाथि नेपाल सरकारको सःशर्त अनुदान शीर्षकबाट विनियोजित रकममध्ये १७ प्रकारका औषधिको खरिदमूल्य भन्दा बाहिर गएको र आ.व. २०७८/०७९ मा ३२ प्रकारका औषधिहरुमध्ये १७ प्रकारका औषधिहरु उल्लिखित दररेटभन्दा बढी मूल्यमा खरिद गरेको आरोप लगाईएको छ । आयोगले ५ जना विरुद्ध ४ लाख ६० हजार रुपैयाँ मागदाबी गर्दै मुद्दा दायर गरेको छ ।
खातामा प्यान अद्यावधिक गर्न ग्राहकलाई एनआईसी एशिया बैंकको आह्वान
काठमाडौं । एनआईसी एशिया बैंकले ग्राहकहरुलाई आफ्नो खातामा स्थायी लेखा नम्बर (प्यान)अध्यावधिक गर्न आह्वान गरेको छ । बैंकका ग्राहकको खाताबाट गरिएको करकट्टीको विवरण ‘आयकर ऐन २०५८’ बमोजिम आन्तरिक राजश्व विभागद्वारा जारी गरिएको स्थायी लेखा नम्बर प्रणालीमा आवद्ध गर्नुपर्ने भन्दै ग्राहकले बैंकको पोर्टल वा मोबाइल बैंकिङ एप एनआईसी एशिया मोबाइल बैंकिङको ‘प्यान अपडेट’ अप्सनमा ट्याब गरी आफ्नो प्यान यथाशीघ्र अद्यावधिक गर्नसक्ने बैंकले जानकारी दिएको छ । साथै, ग्राहकले आफूलाई पायक पर्ने यस बैंकको जुनसुकै शाखा कार्यालयबाट पनि आफ्नो खातामा प्यान अध्यावधिक गर्न आवेदन दिन सकिने प्रबन्ध मिलाइएको छ । यस बैंकबाट निक्षेपकर्ताको ब्याज भुक्तानी वापत काटिएको करलाई ईटिडीएस रेकर्डमा जनाउनको लागि प्यान अत्यावश्यक रहेको बताइएको छ । उक्त प्यान अद्यावधिक भएपछि ग्राहकको करकट्टीको विवरण ईटिडीएस सो प्यानमा प्रविष्ट गरिने हुँदा आयकरको प्रणालीले स्वचालित रुपमा अनुसूची १० मा करकट्टीको विवरण मिलान गर्ने गर्दछ । जसले गर्दा ग्राहकलाई करकट्टी प्रमाणपत्र र कर चुक्ता प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सहज हुनुका साथै प्रमाणपत्र लिन बैंकसम्म धाउनुपर्ने अवस्था पनि अन्त्य हुने बैंकले विश्वास लिएको छ । ग्राहकले प्यान अद्यावधिक नगराउँदा ईटीडीएसमा ब्याजकर दाखिला नभएको अवस्थामा र त्यस उप्रान्त ब्याजकरमा थप समायोजन गर्नु परेको अवस्थामा बैंक जिम्मेवार नहुने व्यहोरा समेत बैंकले आफ्ना ग्राहकलाई जानकारी दिएको छ ।
संस्कार एकेडेमीका करिब १५० जना विद्यार्थी दीक्षित
काठमाडौं । संस्कार एकेडेमीले ‘प्रोफेसनल वास्तु कन्सल्ट्याण्ट’ कोर्षको ३ दिनको विशेष प्राक्टिकल कार्यशाला आयोजना सम्पन्न गरेको छ । एकेडेमीले अनलाइन प्रविधिबाट ’प्रोफेसनल वास्तु कन्सल्ट्याण्ट’ कोर्ष अध्ययन गरेका करिब १५० जना विद्यार्थीहरूलाई दीक्षितसमेत गरेको छ । ’घरलाई स्वर्ग बनाउने यात्रा’ मा अगाडि बढेको संस्कार एकेडेमीले नेपालमा आधुनिक र वैज्ञानिक रूपमा काम गर्न सक्ने ’प्रोफेसनल वास्तु कन्सल्ट्याण्ट’ तयार गर्दै आइरहेको छ । संस्कार एकेडेमी वास्तुबाहेक ज्योतिष, अंक ज्योतिष, हस्ताक्षर विश्लेषण, वैज्ञानिक लोगो तथा भिजिटिङ कार्ड डिजाइन, एनएलपी तथा हिप्नोसीसलगायत अन्य धेरै विधामा व्यावसायिक रूपमा काम गर्ने जनशक्ति उत्पादन गर्दै आइरहेको संस्था हो । आफ्ना विद्यार्थीहरूलाई अहिलेको समयअनुसार आधुनिक र वैज्ञानिक रूपमा वास्तुको काम गर्न सक्ने गरी योग्य बनाएर मात्रै बजारमा पठाउने गरेकोले अनलाइन अध्ययनपश्चात यस किसिमको प्राक्टिकल कार्यशाला राखी विद्यार्थीहरूलाई वास्तुको हरेक प्रकारको वैज्ञानिक र प्रभावकारी उपचार गर्न सक्षम बनाउने र वास्तुमा प्रयोग हुने प्रविधि र उपकरणहरूमा समेत दक्ष बनाउने उद्देश्यले संस्कार एकेडेमीले यस्तो कार्यक्रम गर्दै आइरहेको वरिष्ठ वास्तु गुरु आचार्य राजा बाबु शाहले बताए । डा. कुलबहादुर गुरुङले सहरीकरण गरेको कार्यक्रममा इञ्जिनियरहरू सुशील अमात्य, राजेन्द्र लिगल, श्रीराम श्रेष्ठ, सुशील श्रेष्ठ लगायतले वास्तुविद्लाई आवश्यक पर्ने इञ्जिनिएरिङको व्यावहारिक ज्ञान दिएका थिए । आचार्य राजा बाबु शाहबाट योगा, ध्यान, अंक ज्योतिष, स्वर विज्ञानको थप सेसनमा अतिरक्त ज्ञान पाएपछि सहभागीहरूले खुशी प्रकट गरे । कार्यक्रममा कोच आशा शाहले ’ग्राफोलोजी र सिग्नेचर एनालाइसिस’ को मास्टर क्लास दिएका थिए । वास्तु र ज्योतिषको क्षेत्रमा काम गरिरहेकाहरुको अलावा इञ्जिनिएर, अर्किटेक्ट, इन्टेरिएर डिजाइनर, अधिवत्ता, ब्याङ्कर लगायत अन्य विविध पेशा र व्यवसायका मानिसहरू कार्यक्रमबाट दीक्षित भई अब प्रोफेसनल वास्तु कन्सल्ट्याण्ट बनेका छन् । वास्तु धार्मिक विषय नभएर हरेक मानिसको घर र जीवन सग जोडिएको उर्जा विज्ञान भएकोले यसप्रति सबैको रुचि बढदैछ । काभ्रे, धुलिखेलस्थित सारथी होटेलमा मङ्सिर १३ गते देखि ३ दिनसम्म चलेको कार्यक्रममा देशै भरीबाट वास्तु पढिरहेका सहभागीहरू दीक्षित हुन् पुगेका थिए । नेपालमा वास्तु सम्बन्धि यतिको ठुलो कार्यक्रम यस भन्दा अघि सायदै भएको थियो ।
चीनको औपचारिक भ्रमण सकेर प्रधानमन्त्री ओली स्वदेश फिर्ता
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली जनवादी गणतन्त्र चीनको चारदिने औपचारिक भ्रमण सकेर बिहीबार स्वदेश फर्किएका छन् । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अतिविशिष्ट कक्षमा प्रधानमन्त्री ओलीलाई उपप्रधानमन्त्री तथा सहरी विकासमन्त्री प्रकाशमान सिंह, गृहमन्त्री रमेश लेखक, नेपाल सरकारका उच्च पदस्थ अधिकृत, सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूले स्वागत गरे । प्रधानमन्त्री ओलीको स्वागतमा नेपाली सेनाको एक टुकडीले सम्मान गारत अर्पण गरेको थियो । चीनका प्रधानमन्त्री ली छ्याङको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा प्रधानमन्त्री ओली यहीँ मङ्सिर १७ गते चीन प्रस्थान गरेका थिए । बेइजिङमा रहँदा प्रधानमन्त्री ओलीले चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङसँग भेटवार्ता गरेका थिए । साथै प्रधानमन्त्री ओली र चिनियाँ समकक्षी ली तथा राष्ट्रिय जनकंग्रेस (एनपिसी)का अध्यक्ष चाओ ल चीसँगको भेटमा द्विपक्षीय हितका विविध विषयमा विचार विमर्श भएको थियो । उनको चीन भ्रमणका क्रममा नेपाल–चीनबीच विभिन्न सहमतिमा हस्ताक्षरसमेत भएको छ । प्रधानमन्त्री ओली नेतृत्वको नेपाली प्रतिनिधिमण्डलमा उहाँकी धर्मपत्नी राधिका शाक्य, परराष्ट्रमन्त्री डा आरजु राणा देउवा, प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार विष्णुप्रसाद रिमाल, प्रधानमन्त्रीका आर्थिक तथा विकास सल्लाहकार डा युवराज खतिवडा, सांसदहरू, विशिष्ट श्रेणीका सरकारी अधिकारी, निजी क्षेत्रका प्रतिनिधि र सञ्चारकर्मीलगायत थिए ।
१६ अंकले घट्यो नेप्से, ८ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ बढीको कारोबार
काठमाडौं । साताको पाँचौ अर्थात् अन्तिम कारोबार दिन बिहीबार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक दोहोरो अंकले घटेको छ । आज नेप्से परिसूचक १५.९३ अंकले घटी २७३४.९३ बिन्दुमा पुगेको छ । बिहीबार सेयर बजारमा ४० वटा कम्पनीको सेयर मूल्य बढ्दा २०१ वटा कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ । साथै, ३ वटा कम्पनीको सेयर मूल्यमा कुनै परिवर्तन आएको छैन । यस्तै, ३०७ कम्पनीको १ करोड ६७ लाख कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ८ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ बढीको कारोबार भएको छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै कारोबार गर्ने नेपाल फाइनान्स लिमिटेड रहेको छ । नेपाल फाइनान्स लिमिटेडले ४२ करोड १९ लाख रुपैयाँ बढीको कारोबार गरेको हो। साथै, एनआरएन इन्फ्रास्ट्रक्चर एन्ड डेभलपमेन्ट कम्पनीको २९ करोड, लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पाेरेशनको २० करोड ८७ लाख, रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनीको २० करोड ११ लाख र जानकी फाइनान्स लिमिटेडको १३ करोड ९८ लाख रुपैयाँ बढीको काराेबार गरेका छन् । आज खानीखोला हाइड्रोपावर, सुपरमादी हाइड्रोपावर, मानुषी लघुवित्तलगायतको सेयर बढे पनि सपोर्ट माइक्रोफाइनान्स, नेपाल फाइनान्सलगायतको सेयर मूल्य घटेको छ। आज उपसमूहका लाइफ इन्स्याेरेन्स र व्यापार सूचकबाहेक अन्य राताम्य छन् ।
कन्याममा २३ करोड खर्चेर बनेको ‘टि टेस्टिङ एण्ड प्रोमोसन सेन्टर’ सञ्चालन हुँदै
इलाम । सूर्योदय नगरपालिका–७ कन्याममा निर्माण भएको ‘टि टेस्टिङ एण्ड प्रोमोसन सेन्टर’ सञ्चालनको तयारीमा छ । कोसी प्रदेश सरकार र नगरपालिकाको २३ करोड रुपैयाँ लगानीमा बनेको उक्त सेन्टर यही मङ्सिर २७ देखि सञ्चालनमा आउन लागेको हो । नगरप्रमुख रणबहादुर राईले मङ्सिर २७ गते कोसी प्रदेशका मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम तय भएको जानकारी दिए । ‘उद्घाटनमा प्रदेशका अन्य मन्त्रीहरू पनि आउनुहुन्छ’, उनले भने, ‘यो मुलुकको पहिलो चिया अनुसन्धान तथा प्रवर्द्धन केन्द्र हो, केन्द्रको पूर्वाधार निर्माणको सबै काम सम्पन्न भएको छ ।’ अहिले सेन्टरको भौतिक पूर्वाधार तयार भएको भन्दै आवश्यक उपकरणसमेत जडान भएका नगरप्रमुख राईले जानकारी दिए । उनका अनुसार केन्द्रमा चिया चाख्ने (टि टेस्टिङ)को काम हुनेछ भने चिया अनुसन्धानका लागि भौतिक पूर्वाधार तयार छ । ‘आवश्यक थप उपकरण व्यवस्थापन गरिँदैछ । इलामका लागि मात्र होइन, यो सेन्टर देशका लागि पनि नमूना हुने विश्वास लिएका छौँ’, नगरप्रमुख राईले भने, ‘चियाको स्वाद, गुणस्तर जाँचदेखि चियासम्बन्धी सबै किसिमका अध्ययन यही केन्द्रमा हुनेछ ।’ केन्द्रमा विश्वभरका जोसुकै चिया व्यापारी वा टी–इन्स्पेक्टर (चियाविज्ञ) ले चियाको गुणस्तर जाँच गर्न सक्ने उनले बताए । कन्याम घुम्न आउने पर्यटकले थरिथरिका चियाका स्वाद लिन पाउने नगर कार्यालयले जनाएको छ । सेन्टर सञ्चालनका लागि नगरले कार्यविधि तयार गरेको छ । नगरप्रमुख राईले टि टेस्टिङ नगरअन्तर्गत हुने बताउँदै अनुसन्धानको काम भने नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट)ले गर्ने जानकारी दिए । चिया रोप्न सुरु भएको करिब एक सय ६० वर्षपछि इलाममा अनुसन्धान केन्द्र निर्माण हुँदा यहाँका किसानमा उत्साह थपिएको छ । चिया किसान मनोज भट्टराईले केन्द्र स्थापनापछि चियामा लाग्ने स–साना रोगको पहिचान हुने र उत्पादन बढाउन किसानलाई सहज हुने बताए । चिया प्राविधिकसमेत गाउँमा उत्पादन गर्न केन्द्रले मद्दत गरेमा किसानलाई थप सहज हुने उनको भनाइ छ । ‘यहाँ सामान्यतया चिया प्रशोधन कम हुने, उत्पादन भएको चिया परम्परागत शैलीमा टिप्ने र प्रशोधन हुँदै आएको छ । अनुसन्धान केन्द्रले चियामा नयाँ आयाम स्थापना गर्न मद्दत पुग्ने आशा छ’, भट्टराईले भने । चियाका लागि प्रख्यात इलामको कन्याम चियाबारीबीचमा निर्मित केन्द्रमा पर्यटक थप आकर्षित हुने विश्वास लिइएको उनले बताए । केन्द्र चियाको व्यापार प्रवर्द्धनमा सहयोगी बन्ने कोसी प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री रामबहादुर रानामगरले बताए । ‘अहिले गुणस्तरीय चिया जाँच गर्ने, यसको व्यापार र गुणस्तर प्रवर्द्धन गर्न किसानलाई समस्या भइरहेको छ’, उनले भने, ‘अब कन्याममा मुलुकको नमूनाका रूपमा अनुसन्धान केन्द्र स्थापना भएको छ ।’ चिया उत्पादनका हिसाबले इलाम महत्वपूर्ण र उर्वरभूमि मानिन्छ । सूर्योदय नगरपालिकालाई चियाको राजधानीका रूपमा चिनिएको छ । यहाँ अनुसन्धान केन्द्र स्थापना भएपछि नेपाली चियासम्बन्धी अनुसन्धान गर्न चाहनेलाई सहज हुने जनाइएको छ । किसान धीरज अधिकारीले भने, ‘स्वदेश र विदेशमा रहेका चिया अध्ययन, अवलोकन र अनुसन्धान गर्ने आउने हुँदा हाम्रो जिल्लामा पर्यटकको सङ्ख्यामासमेत वृद्धि हुने अपेक्षा छ ।’ नगरपालिका कोसी प्रदेशको पर्यटकीय नगरी भएकाले पनि केन्द्र स्थापनापछि पर्यटक आगमन बढ्ने उनले उल्लेख गरे । केन्द्र निर्माणले समग्र जिल्लाको विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने सरोकार भएकाहरू बताउँछन् । नगरपालिकामा अन्य ठूला लगानीका आयोजनामध्ये कुनै निर्माणको अन्तिम चरणमा छन् भने कुनै निर्माण भइरहेका नगरप्रमुख राईले बताए । उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय दातामार्फत केही ठूलो लगानीका आयोजना आउने चरणमा छन् । जिल्लामा उत्पादित चिया १० प्रतिशत नेपालमा, ७० प्रतिशत भारत र थप २० प्रतिशत तेस्रो मुलुक निर्यात हुने गरेको जनाइएको छ । रासस
