झापामा प्याजखेती प्रवर्द्धन गर्न ५० प्रतिशत अनुदान
झापा । प्याजमा झापा जिल्लालाई आत्मनिर्भर बनाउने उद्देश्यले प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाले ५० प्रतिशत अनुदान दिएर किसानलाई प्याजखेती प्रवर्द्धन सुरु गरेको छ । जिल्लाका शिवसताक्षी, अर्जुनधारा र गौरादह नगरपालिका तथा कमल, गौरीगञ्ज र झापा गाउँपालिकाका कृषक समूहले ५० प्रतिशत अनुदानमा प्याजखेती सुरु गरेको प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाका प्रमुख रवीन्द्र सुवेदीले बताए । उनका अनुसार परियोजनामार्फत जिल्लामा साढे छ हेक्टर जमिनमा प्याजखेती सुरु गरिएको छ । महिला समूह र कृषक समूहद्वारा १० कट्ठादेखि दुई बिगाहा जमिनमा किसानले खेती गरिरहेको उनले बताए । ‘प्याजको परनिर्भरतालाई घटाउन पनि अनुदान दिएर किसानलाई खेतीतर्फ प्रोत्साहन दिइएको हो,’ उनले भने, ‘किसानलाई प्याजको उन्नत बीउबिजन, मल र सिँचाइमा अनुदानलगायत प्रोत्साहनको योजना अगाडि सारिएको हो ।’ व्यावसायिकखेती प्रवर्द्धनका लागि परियोजनाले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा आठ लाख ५० हजार रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ । प्रमुख सुवेदीका अनुसार परियोजनाले प्याजखेतीका निमित्त खुल्ला रूपमा प्रस्ताव आह्वान गरेको थियो । १३ किसानले प्रस्ताव पेस गरे पनि ११ जनाले मात्र खेती गरेको उनले बताए । आयातित प्याजको दिनानुदिन भइरहने मूल्यवृद्धिलाई समेत स्वदेशी उत्पादनले कम गर्ने उनको धारणा छ । गौरीगञ्ज- २ मा आदिवासी महिला कृषक समूहको अगुवाइमा दुई बिगाहा जमिनमा प्याज रोपण कार्य भइरहेको छ । समूहकी अध्यक्ष नविना राजवंशीले परियोजनाको दुई लाख र समूहको दुई लाख गरी चार लाख रुपैयाँमा प्याजको व्यावसायिकखेती गरिएको बताइन् । उनले यसबाट आएको आम्दानीले समूहमा आबद्ध २१ कृषकहरूको हितमा खर्च गर्ने उद्देश्य लिइएको बताइन् । ‘हामीले पहिलोपटक ५० प्रतिशत अनुदान पाएपछि प्याजको व्यावसायिकखेती गरेका हौं,’ उनले भनिन्, ‘यो हाम्रो परीक्षण पनि हो, राम्रो भयो भने अर्को वर्ष थप जमिन भाडामा लिएर भए पनि खेती गर्छौं ।’
तेह्र लाख किशोरीलाई लगाइयो एचपीभी खोप, स्वास्थ्यमन्त्रीद्वारा आभार
काठमाडौं । पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट बचाउने उद्देश्यले स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले सञ्चालन गरेको एचपीभी खोप अभियानबाट १३ लाख किशोरीले खोप प्राप्त गरेका छन् । अभियानको १२औँ दिन शनिबारसम्म १३ लाख किशोरीले खोप लिएका स्वास्थ्य सेवा विभागको परिवार कल्याण महाशाखा प्रमुख डा विवेककुमार लालले जानकारी दिए । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री प्रदीप पौडेलले हालसम्म अभियानलाई सफल पार्न खट्ने सबै स्वास्थ्यकर्मीहरु, स्वयंसेवक, सहयोगी विद्यालयलगायत सबै सहयात्रीहरुलाई अनवरत मेहनतका गरेकामा धन्यवाद ज्ञापन गरेका छन् । गत माघ २२ गते सुरु भएको अभियान यही फागुन ६ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ । अभियानका क्रममा कक्षा ६ देखि १० का छात्रा र १० देखि १४ वर्षका किशोरीलाई स्थानीय तहमा रहेका केन्द्रहरुमार्फत खोप लगाइएको हो । मन्त्री पौडेलको सचिवालयका अनुसार अभियानका क्रममा करिब १७ लाख किशोरीलाई खोप लगाउने लक्ष्य छ । मुलुकमा पाठेघरको मुखको क्यान्सरका कारण ज्यान जाने महिलाहरुको सङ्ख्या उच्च छ । सानै उमेरमा खोप प्रदान गरेर यो समस्या कम गर्ने योजनाअनुसार निरोधात्मक विधिअन्तर्गतका कार्यक्रम सरकारले कार्यानवयन गरिरहेको छ ।
विदेशी मुद्रासहित अमेरिकी नागरिक पक्राउ
काठमाडौं । अवैध रूपमा लुकाई छिपाई बाह्य मुलुकतर्फ लैजान लागेको विदेशी मुद्रासहित अमेरिकी नागरिक ४६ वर्षीया नि यानलाई शनिबार दिउँसो प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । बाटिक एयरको उडानद्वारा काठमाडौंबाट मलेसिया जान लागेकी उनलाई त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलको प्रस्थान होल्ड ब्यागेज एरियामा पक्राउ गरिएको हो । जाँचका क्रममा उनको झोलाबाट १२ हजार ७४८ अमेरिकी डलर, २४९ सिङ्गापुर डलर, १२ हजार इन्डोनेसियन रूपिया, १०० मलेसियन रिङ्गिट, विभिन्न कम्पनीका मोबाइल १९ थान, सिम कार्ड २८ थान र मेमोरी कार्ड १२२ थान फेला पारी पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ । उनलाई आवश्यक अनुसन्धान एवम् कारवाहीको लागि प्रहरी वृत्त गौशाला पठाइएको छ ।
क्रिप्टो ठगीबाट हुने आम्दानीलाई कीर्तिमानी उच्च स्तरमा पुर्याउन ‘ठगी’ र ‘एआई’ को साथ
काठमाडौं । ब्लकचेन विश्लेषण कम्पनी ‘चेनएनालिसिस’ले ‘पिग बुचरिङ’ ठगी र ‘जेनेरेटिभ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ (जेनएआई) को बढ्दो प्रयोगले २०२४ मा क्रिप्टो ठगीबाट हुने आम्दानीलाई कीर्तिमानी उच्च स्तरमा पुर्याएको जनाएको छ । पिग बुचरिङ एक प्रकारको वित्तीय ठगी हो जसमा ठगहरूले पीडितहरूसँग लामो समयसम्म सम्बन्ध बनाउँछन्, उनीहरूलाई विश्वासमा लिन्छन् अनि विस्तारै ठग्ने योजना कार्यान्वयन गर्छन् । यसबाट २०२४ मा मात्र ४० प्रतिशत आम्दानी वृद्धि भएको चेनएनालिसिसले बिहीबार प्रकाशित रिपोर्टमा जनाएको छ । २०२४ मा क्रिप्टो घोटालाबाट आम्दानी कम्तिमा ९.९ बिलियन रहेको छ, तर यो आँकडा १२.४ बिलियनसम्म पुग्न सक्छ, जुन एक रेकर्ड उचाइ हो । यदि थप डाटा उपलब्ध भयो भने यो आँकडा बढ्न सक्छ । क्रिप्टो ठगी झन् परिष्कृत बन्दै चेनएनालिसिसका अनुसार, ‘क्रिप्टो धोखाधडी र घोटालाहरू बढ्दै गएका छन् ।’ कम्पनीले पिग बुचरिङ अपरेसनहरूलाई समर्थन गर्ने बजारहरू र जेनएआईको प्रयोगलाई घोटाला गर्नेहरूका लागि आफ्नो अपरेसन विस्तार गर्न सजिलो र सस्तो बनाउने कारकको रूपमा उल्लेख गरेको छ । चेनएनालिसिसले भनेको छ कि जेनएआई प्रविधिले ‘क्रिप्टो घोटालाहरूलाई घातक रूपमा विस्तार गर्न सक्छ ।’ कम्पनीले ब्लकचेनमा सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध लेनदेन डाटा ट्र्याक गरी घोटाला आम्दानी पहिचान गर्छ । कम्पनीका अनुसार २०२० देखि क्रिप्टो धोखाधडी गतिविधि प्रति वर्ष औसत २४ प्रतिशतले बढेको छ । क्रिप्टो करेन्सीहरू विशेष गरी बिटकोइन विगत केही वर्षमा मूल्य र लोकप्रियतामा उचाइमा पुगेको छ । किनभने लगानीकर्ताहरूले उच्च प्रतिफल र ब्लकचेन प्रविधिमा रुचि बढाएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नोभेम्बर निर्वाचनमा जितपछि यो क्षेत्रमा ठूलो उछाल आएको थियो किनभने नियामक वातावरण सजिलो हुने आशामा लगानीकर्ताहरूले क्रिप्टोमा धेरै लगानी गरेका थिए । चेनएनालिसिसका अनुसार अन्य फाइदाजनक घोटालाहरूमा क्रिप्टो ड्रेनर्स पनि हो । यसमा घोटाला गर्नेहरूले ब्लकचेन परियोजनाको रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गरी पीडितहरूको क्रिप्टो वालेटको नियन्त्रण लिन्छन् । यसैगरी, उच्च प्रतिफल दिने ठगी लगानीकर्ताहरूलाई ठूलो नाफाको आश्वासन दिँदै ठग्ने प्रविधि हो । जनवरी २०२४ मा एक क्रिप्टो ड्रेनर ठगी गर्ने समूहले अमेरिका सुरक्षा नियामक (एसईसी) को नक्कली पहिचान प्रयोग गरेको घटना सार्वजनिक भएको थियो । चेनएनालिसिसका अनुसार क्रिप्टो करेन्सी एटीएमहरू पनि घोटालाका प्रमुख ठगीका केन्द्र हुन् जसमा अपराधीहरूले प्रायः सरकारी अधिकारी वा ग्राहक सेवा प्रतिनिधिको रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गरी पीडितहरूलाई मेशिनमा नगद जम्मा गर्न प्रेरित गर्छन् । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा) क्रिप्टोको प्रचार गरेपछि अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपतिविरुद्ध महाभियोग लगाउने विपक्षी दलको धम्की
पोखरामा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको भवन उद्घाटन
काठमाडौं । अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले निराशाबाट मुलुकलाई बाहिर निकाल्न सरकारले सार्थक पहल गरिरहेको बताएको छ । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको गण्डकी प्रादेशीक कार्यालय पोखरा र शाखा कार्यालय पृथ्बीचोकको नवनिर्मित भवन शनिबार उद्घाटन गर्दै अर्थमन्त्री पौडेलले यस बैंकबाट सबै सेवाग्राहीहरुलाई विश्वासनीय र सहज ढङ्गले सेवा प्राप्त हुन सकोस् भनी शुभकामना व्यक्त गरेका छन् । उनले सरकारको स्वामित्वमा रहेको वाणिज्य बैँकले प्रवाह गर्ने सेवा र दिने सुविधाहरुलाई समय सापेक्ष बनाउँदै प्रत्येक सेवाग्राहीले आफ्नोपनको महसुश गर्नेगरी कार्य गर्न बैंक व्यवस्थापनलाई निर्देशन गरे । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक सञ्चालक समितिका सदस्य लक्ष्मण घिमिरेको सभापतित्वमा भएको कार्यक्रममा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत देवेन्द्ररमण खनालले शिथिल अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन बैंकले आधार दरमा थोरै मात्र प्रिमियम जोडेर एकल अंकमा ब्याजदर कायम गरेको बताए । उनले सस्तो ब्याजदरको फाइदा उठाउँदै व्यवसायीहरुलाई कर्जा लिएर देशको आर्थिक विकासमा योगदान गर्न आव्हान गर्न गरे । प्रतिस्प्रर्धी बजारको माग अनुसार बैंकले सेवा र सुविधाहरुलाई समय सापेक्ष बनाउनुपर्ने आवश्यकतालाई महसुश गरी बैंकले आफ्नो कार्यलाई परिमार्जित रुपमा अगाडि बढाएको बताए । साझा प्रतिवद्धताले मात्र समृद्धि सम्भव रहेको स्मरण गराउँदै प्रमुख कार्यकारी अधिकृत खनालले बैंकलाई आजको अवस्थासम्म ल्याउन सहयोग गर्ने सम्पूर्णलाई धन्यावाद ज्ञापन गर्दै आगामी दिनमा पनि यस्तै साथ सहयोग भए बैंक उत्कृष्ट बन्ने विश्वास व्यक्त गरे । कार्यक्रममा गण्डकी प्रदेश सरकारका उद्योग तथा पर्यटन मन्त्री माननीय मित्रलाल बस्याल, प्रमुख जिल्ला अधिकारी भरतमणि पाण्डे, नेपाल राष्ट्र बैंक पोखराका प्रमुख दिपकराज लामिछाने, बैंक सञ्चालक समिति सदस्य प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवाली, पोखरा उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष गोकर्ण कार्कीले शुभकामना मन्तब्य व्यक्त गरेका थिए । कार्यक्रममा बैंकका उपकार्यकारी अधिकृतहरु पवन रेग्मी, रामकुमार थापा, विभागीय प्रमुख आनन्द सुवेदी, प्रादेशिक प्रबन्धक पुष्पचन्द्र थापा, कम्पनी सचिव प्रमोद अधिकारी, शाखा प्रबन्धकहरु लगायत कर्मचारीहरुको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रममको पूर्व संध्यामा वित्तीय साक्षरताको लागि प्रभातफेरी कार्यक्रम समेत सञ्चालन गरिएको थियो ।
घाम ताप्ने क्रममा छतबाट खसेर चन्द्रागिरि नगरपालिकामा एकजनाको निधन
काठमाडौं । काठमाडौंको चन्द्रागिरिमा घरको छतबाट खसेर एक जना पुरूषको निधन भएको छ । आइतबार बिहान चन्द्रागिरि नगरपालिका-५ हाइभिजनस्थित साढे दुई तले घरमाथिबाट खसेर एक जना पुरूषको निधन भएको जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी अपिलराज बोहोराले जानकारी दिए । छतमा घाम ताप्ने क्रममा दोलखा शैलुङ गाउँपालिका-३ घर भएका ५२ वर्षीय होमबहादुर श्रेष्ठ रेलिङमा अल्झिएर दुई तला माथिबाट खसेका हुन् । घाइते भएका उनको उपचारका लागि सतुङगलस्थित अस्पतालमा ल्याइएको थियो । त्यहाँ उपचारको क्रममा उनको निधन भएको एसपी बोहोराले बताए ।
क्रिप्टोको प्रचार गरेपछि अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपतिविरुद्ध महाभियोग लगाउने विपक्षी दलको धम्की
काठमाडौं । अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति जेभियर मिलेईलाई विपक्षी सांसदहरूले महाभियोगको सामना गर्नुपर्ने धम्की दिएका छन् । सांसदहरूका अनुसार उनले प्रचार गरेको एक क्रिप्टोकरेन्सी केही समयमै धराशयी भएको थियो । शुक्रबार राति मिलेईले एक्स (ट्विटर) मा ‘$LIBRE’ नामक कम चिनिएको क्रिप्टोकरेन्सी सिफारिस गरेका थिए, जसको मूल्य छिट्टै ५ डलर प्रति सिक्का पुग्यो । तर केही घण्टामै उक्त क्रिप्टोकरेन्सी १ डलरभन्दा तल झर्यो । अर्जेन्टिनाको फिनटेक च्याम्बरले यसमा धोखाधडी हुनसक्ने सम्भावना व्यक्त गरेको छ । यसमा डेभलपर्सहरूले प्रारम्भमा लगानी भित्र्याएर सिक्काको मूल्य बढाउँछन्, तर पछि आफ्नो हिस्सेदारी बिक्री गरेर मूल्य गिराउँछन् । ‘यो काण्डले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा हामीलाई लज्जित बनाएको छ। त्यसैले राष्ट्रपतिविरुद्ध महाभियोग प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता छ,’ विपक्षी गठबन्धनका सांसद लिआन्ड्रो सान्तोरोले भने । मिलेईले एक्समा गरेको पोस्ट केही घण्टापछि हटाएका थिए । स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार पोस्ट केही घण्टासम्म मात्र रहेको थियो । उनले पछि स्पष्टीकरण दिँदै भने, ‘म यो परियोजनाका विवरणहरूबारे जानकार थिइनँ । जब मलाई थाहा भयो, मैले यसलाई प्रचार नगर्ने निर्णय गरें ।’
कृषि उपकरणमा विदेशकै भर, आयातित उपकरणको प्रचार गर्दै व्यवसायी
काठमाडौं । काठमाडौंमा जारी ‘सातौँ नेपाल एग्रीटेक तथा नेपाल फुड एण्ड बेभरेज इन्टरनेशनल एक्स्पो’ आइतबार सम्पन्न हुँदैछ । शुक्रबारदेखि जारी कृषि मेलाले नेपालको कृषि क्षेत्रलाई उपयुक्त हुने नविनतम् प्रविधि तथा सेवाको पहिचान गर्न मद्दत मिल्ने र तीनको प्रयोगद्वारा कृषि उत्पादन वृद्धि भई मुलुकलाई कृषि उपजमा आत्मनिर्भर बन्न टेवा पुग्ने विश्वास गरिएको छ । मेलाले कृषिमा प्रविधिको प्रयोगलाई बढावा दिने कृषि व्यवसायीको विश्वास छ । कृषि उपकरणको प्रचार प्रसारका लागि मेलामा स्वदेशी तथा विदेशी कृषि उपकरण कम्पनीहरुले स्टल राखेका छन् । मेलाले नेपालमा भएको कृषिसम्बन्धी सेवा र वस्तुलाई निर्यात गर्न मद्दत पुर्याउने र विदेशबाट गुणस्तरीय कृषि उपकरण आयात गर्ने उनीहरुको विश्वास छ । कृषि मेलालाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा भएका विजनेसहरुलाई एक,अर्कामा आदानप्रदान गर्ने रुपमा बुझेको मुक्तिनाथ कृषि कम्पनी लिमिटेडका नायव महाप्रवन्धक रामशरण तिमल्सिनाले बताए । उनले नेपालमा रहेको वस्तु तथा सेवालाई निर्यात गर्न तथा नेपाललाई आवश्यक कृषि उपकरण आयात गर्न सकियोस् भनेर मेलामा जोडिएको बताए । कृषि उपकरण व्यवसायीहरुले गरिरहेका कामहरुबारे सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरुलाई देखाउने यो उत्तम विकल्प भएको समेत उनको भनाइ छ । कृषिसम्बन्धी कुनैपनि उपकरण र कृषि व्यवसायको योजना बनाउनका लागि मुक्तिनाथ कृषि उपयुक्त भएको उनको भनाइ छ । उनले भने, ‘सरकारी गैरसरकारी निकायहरुलाई हामीले के गरिरहेका छौं भन्ने विषयवस्तु देखाउनका लागि पनि यो प्लेटफर्म उपयुक्त हुन्छ भनेर हामी यहाँ उपस्थित भएका छौं ।’ बाँकेको नेपालगञ्जमा कृषि सोलुसन नामक कम्पनी चलाउँदै आएकी पार्वती घिमिरेले नेपालमा कृषि यन्त्रको उपकरणको प्रयोग बढ्दै गएको बताइन् । युवाहरु विदेश पलायन हुँदा गाउँ कृषि प्रयोगका उपकरणहरुको प्रयोग बढेको उनको भनाइ छ । उनले नेपालमा कृषि उपकरण उत्पादन नहुने भएका कारण विदशकै भर पर्नुपरेको बताइन् । कृषि उपकरणको माग बढेको भएपनि उत्पादन नहुँदा चीन र भारतबाट उपकरण आयात गरेर बेच्ने गरेको उनले बताइन् । चीन र भारतबाट आयातित गुणस्तरीय वस्तुको प्रचार प्रसारका लागि मेलामा सहभागि भएको उनले उल्लेख गरिन् । उनले भनिन्, ‘अहिले नेपालमा कृषि उपकरणको एकदमै बढ्दो माग छ । देशको स्थिति देखि नै रहनु भएको छ । सबै युवाहरु पलायन भइसकेको अवस्था छ । त्यसकारण गाउँमा खेतिपाती गर्ने मान्छेहरु एकदमै कम छ । प्रविधि बिना कृषिमा अगाडि बढ्न सकिदैन भन्ने धारणा सबैको भइनै सकेको अवस्था पनि छ ।’ जर्मनी स्टिल कम्पनीका नेपाली वितरक कुमार शाक्यले रुख काट्ने मेसिनको माग बढ्दो भएपनि अन्य उपकरणहरु माग सोचेजति नभएको बताए । उनले मेलाको माध्यमबाट कृषिलाई गुणस्तरीय कृषि उपकरणको व्यवस्था गरी किसानले भोग्दै आएका समस्याहरु समाधान गर्ने आफ्नो मुख्य उद्देश्य रहेको बताए । उनले पहिले चिनियाँ कम्पनीसँग सहकार्य गर्दै आएको भएपनि कम गुणस्तरको सामान पठाउने गरेको कारण जर्मनी कम्पनीसँग सहकार्य गरेको बताए । उनले भने, ‘यो हाम्रो जर्मनी कम्पनी हो । पहिले म कृषिसम्बन्धी चिनियाँ उपकरणहरु ल्याएर बेच्थेँ । त्यो अलिकति ड्यरेबल भएको जस्तो लागे मलाई बजारमा माग प्रतिष्पर्धा बढेसँगै उसले गुणस्तर घटाइदिन्छ ।’ एक्सपोमा कुखुरा पालन, माछा पालन, बाख्रा पालन, गाई भैँसी पालन, डेरी, कृषिका मेसिनरी औजार, उपकरण, भेटेरिनरी, खाद्य प्रविधिबारे जानकारी प्राप्त गर्न सकिने आयोजकले जनाएको छ । मुख्य प्रदर्शनी स्थलमा सबै विधाका अलग–अलग समूह स्टल रहने र प्रदर्शनीमा प्रवेश निःशुल्क रहेको छ ।
