अमेरिकी करको मारले कोरियाली अर्थतन्त्र संकटमा
काठमाडौं । दक्षिण कोरियाको केन्द्रीय बैंकले अमेरिकी उच्च शुल्कका कारण व्यापार सम्झौता भए पनि ‘ठूलो’ आर्थिक धक्का पर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ । बिहीबार जारी गरिएको रिपोर्टमा बैंकले प्रतिस्पर्धी निर्यातकर्ताभन्दा बढी दरमा शुल्क बढाइएकाले र उत्पादन–विशेष करमा उच्च जोखिम भएकाले यस्तो असर पर्ने जनाएको छ । ‘वार्तामा तुलनात्मक रूपमा सफलता प्राप्त भए पनि अमेरिकाले हाम्रो देशमाथि लगाउने औसत शुल्क दर कोरिया-अमेरिका स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताअन्तर्गतको शून्य शुल्कबाट बढेर करिब १५ प्रतिशत पुगेको छ,’ बैंक अफ कोरियाले भनेको छ । ‘त्यसैले अमेरिकी बजारमा अत्यधिक निर्भर घरेलु अर्थतन्त्रका लागि ठूलो धक्का पर्नेछ,’ रिपोर्टमा उल्लेख छ । बैंकले अमेरिकी शुल्क नीतिको असर यस वर्ष आर्थिक वृद्धिदरमा ऋणात्मक ०.४५ प्रतिशत अंक र आगामी वर्ष ०.६ प्रतिशत अंक रहने अनुमान गरेको छ । यसअनुसार २०२५ मा वृद्धिदर ०.९५ र २०२६ मा १.६ प्रतिशत पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । गत जुलाई अन्त्यतिर सोलले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग व्यापार सम्झौता गरेको थियो । उक्त सम्झौताअनुसार अमेरिकाले कोरियाबाट हुने आयातमा १५ प्रतिशत शुल्क लगाउने सहमति भयो, जुन पहिले धम्की दिइएको २५ प्रतिशतभन्दा कम भए पनि अघिल्लो १० प्रतिशत आधार दरभन्दा उच्च हो । बैंक अफ कोरियाका अनुसार ट्रम्पले अप्रिलमा दिएको पहिलेको धमकीसँग तुलना गर्दा दक्षिण कोरियालाई अमेरिकी प्रमुख ५० निर्यातकर्तामध्ये नवौं ठूलो शुल्क कटौती मिलेको हो । तर ट्रम्पको व्यापक शुल्क नीतिअघि भएको अवस्थासँग तुलना गर्दा जापान र युरोपियन युनियनलगायत आधाभन्दा बढी प्रमुख निर्यातकर्ताभन्दा कोरियाले अझै उच्च दरमा शुल्क वृद्धि भोग्नुपरेको छ । कोरिया-अमेरिका स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता र अमेरिकी आयातित गाडी तथा फलाम–इस्पात उत्पादनमाथि लगाइएका भारी करका कारण दक्षिण कोरियाले बढी दरमा शुल्क वृद्धि सामना गर्नुपरेको बैंकले जनाएको छ । ट्रम्पको नोबेल सपना र अमेरिकाको आर्थिक यथार्थ
अमेरिकी कार्यस्थलमा युवा कामदारहरू एआई प्रतिस्थापनको जोखिममा : अध्ययन
काठमाडौं । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले अमेरिकामा २२ देखि २५ वर्ष उमेर समूहका कर्मचारीहरूलाई विस्थापित गर्न थालेको छ र सन् २०२२ को अन्त्यदेखि एआई–सम्बन्धित व्यवसायहरूमा रोजगारी १३ प्रतिशतले घटेको देखिएको छ । यो अध्ययन स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयका अर्थशास्त्री एरिक ब्रिनजोल्फसन, भारत चन्द्र र रुयु चेनले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो पेरोल प्रोसेसिङ कम्पनी अटोमेटिक डाटा प्रोसेसिङको तथ्याङ्क प्रयोग गरी गरेका हुन् । अध्ययनले सन् २०२५ जुलाईसम्मका दशौँ हजार कम्पनीको रोजगारी ढाँचा ट्र्याक गरेको थियो । अध्ययनको निष्कर्षले पहिलो पटक ठूला स्तरमा च्याटजिपिटीजस्ता उत्पादक एआई उपकरणहरूले रोजगार बजारलाई पुनःआकार दिइरहेको प्रमाण प्रस्तुत गरेको छ । अध्ययनमा भनिएको छ, 'जेनेरेटिभ एआईलाई व्यापक रूपमा अपनाएपछि सबैभन्दा बढी एआई–सम्बन्धित व्यवसायहरूमा प्रारम्भिक क्यारियरका कामदारहरूले कम्पनी स्तरका अन्य प्रभावहरू नियन्त्रण गरिसकेपछि पनि रोजगारीमा १३ प्रतिशत गिरावटको अनुभव गरेका छन् ।' यसमा जागिर कटौती नै मुख्य कारण रहेको र तलब कटौती माध्यमिक भएको उल्लेख गरिएको छ । यी परिवर्तनहरूको सबैभन्दा ठूलो असर युवा सफ्टवेयर विकासकर्ताहरू र ग्राहक सेवा प्रतिनिधिहरूले बेहोरेका छन् । बाइसदेखि २५ वर्ष उमेरका सफ्टवेयर विकासकर्ताहरूको रोजगारी सन् २०२२ को अन्त्यमा देखिएको शिखर अवस्थाबाट झण्डै २० प्रतिशतले घटेको छ भने सोही पेशामा वृद्ध कामदारहरूको रोजगारी स्थिर वा बढ्दो देखिएको छ । लेखकहरूले एआई–प्रभावित रोजगारीमा युवा कामदारहरूको गिरावटलाई समग्र कार्यबलमा हुने आगामी ठूलो परिवर्तनको प्रारम्भिक चेतावनी सङ्केतका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । शोधकर्ताहरूले ३५ देखि ५० लाख कामदारको मासिक पेरोल रेकर्डको विश्लेषण गर्दै रोजगारी वर्गीकरणलाई अघिल्लो शैक्षिक अध्ययनहरूद्वारा परिभाषित एआई एक्सपोजर सूचकसँग जोडेका छन् । नतिजामा, एआईले कार्य स्वचालित गर्ने व्यवसायहरूले रोजगारीमा तीव्र गिरावट भोगे भने एआईले मानव क्षमतामा सहयोग गर्ने कामहरूले निरन्तर वृद्धिको अनुभव गरे । यो समय सन् २०२२ नोभेम्बरमा च्याटजिपिटीको सुरु हुने अवधिसँग मेल खान्छ, जसले अमेरिकी कार्यस्थलहरूमा एआई उपकरणहरूको तीव्र प्रयोगलाई गति दियो । सन् २०२५ को मध्यसम्ममा, अमेरिकी सर्वेक्षणमा सहभागीमध्ये ४६ प्रतिशतले आफ्ना कार्यस्थलमा ठूला भाषा मोडेल प्रयोग गरेको बताएका छन् । यद्यपि अध्ययनले एआईको प्रभाव व्यवसायको प्रकारअनुसार निकै फरक पर्ने देखाएको छ । स्वास्थ्य सहयोगी, नर्सिङ सहायक र अन्य कम एआई–प्रभावित भूमिकाहरूमा युवा कामदारहरूको रोजगारी बढेको छ । एआईले मुख्यतया विद्यालयमा सिकाइने संहिताबद्ध ज्ञानलाई प्रतिस्थापन गर्छ, तर कार्य अनुभवबाट प्राप्त मौन ज्ञानलाई भने प्रतिस्थापन गर्न सक्दैन भन्ने शोधकर्ताहरूको सुझाव छ । रासस
ट्रम्पको धम्कीका बाबजुद पनि भारतमा एप्पलको विस्तार जारी रहने, २.५ अर्ब डलर लगानी गर्दै
काठमाडौं । अमेरिकी प्रविधि कम्पनी एप्पलले भारत सरकारलाई जानकारी दिँदै भारतमा आफ्नो विस्तार योजनालाई सुस्त पार्ने कुनै उद्देश्य नराखेको स्पष्ट पारेको छ। टाइम्स अफ इन्डियाको रिपोर्टअनुसार कम्पनीले वार्षिक ४० मिलियन युनिट आईफोन उत्पादन क्षमता बढाएर करिब ६० मिलियन युनिट पुर्याउने लक्ष्यसहित करिब २.५ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्दैछ । यो अतिरिक्त उत्पादनको ठूलो हिस्सा निर्यात, विशेषगरी अमेरिकाका लागि हुनेछ । एप्पलले भारतमै छिट्टै बजारमा आउने आईफोन १७ एसेम्बल गर्न सुरु गरिसकेको छ । स्रोतहरूका अनुसार कम्पनीले भारत सरकारलाई देशभित्र आफ्ना विस्तार योजना र लगानी सुस्त नपार्ने पक्का आश्वासन दिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतबाट हुने आईफोन निर्यातको खुलेआम विरोध गरे पनि यो विस्तार योजना रोकिएको छैन । हालका लागि, स्मार्टफोन र कम्प्युटरहरू नयाँ अमेरिकी ट्यारिफबाट प्रभावित छैनन् । तर ट्रम्पले आफ्नो विरोध स्पष्ट रूपमा जनाइसकेका थिए ।
