प्रेमिकासँग ब्रेकअप भएपछि कम्पनी बेच्ने अनौठा विनय, मस्क बन्ने चाहना
काठमाडौं । केही व्यक्तिले आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा ठूलो कम्पनी बनाउन खर्च गर्छन् । कतिपय यस्ता छन् जसले सानै उमेरमा ठूलो कम्पनी बनाएर बेच्छन् । तीमध्ये विनय हिरेमठ पनि एक हुन् । तर विनयले कम्पनी बेच्नुको कारण निकै अनौठो छ । आफ्नी प्रेमिकासँग ब्रेकअपपछि उनले कम्पनी बेचेका थिए । उनले आफ्नो कम्पनी ९७५ मिलियन डलर (लगभग १३, ५०० करोड रुपैयाँ) मा बेचेका छन् । कम्पनी बेचेपछि यो पैसाको म के गरूँ भन्दै उनले सोधिरहेका छन् । को हुन् विनय हिरेमठ ? ३३ वर्षीय विनय हिरेमठ भारतीय मूलका व्यापारी हुन् र अमेरिकामा बस्छन् । उनी लूम कम्पनीका सह-संस्थापक हुन् । उनले सन् २०२३ मा आफ्नो स्टार्टअप ९७५ मिलियन डलरमा बेचे । यो एटलासियनद्वारा खरिद गरिएको थियो । विनय आफ्नो कम्पनी बेचेर रातारात अर्बपति बने । अहिले उनले लामो ब्लग लेखेका छन् । जसमा उनले आफ्नो जीवनमा भइरहेको परिवर्तनका बारेमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गरेका छन् । के छ ब्लगमा ? विनयले ब्लगमा लेखेका छन्, ‘म धनी व्यक्ति बनेको छु । अब जीवनमा म के गरूँ बुझ्न सक्दिनँ । गत वर्ष मेरो लागि धेरै गाह्रो थियो । गत वर्ष कम्पनी बेचिसकेपछि म अब फेरि कहिल्यै काम नगर्ने अनौठो स्थितिमा छु । म हरेक कुरामा नयाँ कुरा पाउँछु, तर प्रेरणादायी होइन । मैले पहिले नै यति धेरै पैसा कमाएको छु कि मलाई के गर्ने थाहा छैन ।’ प्रेमिकासँग ब्रेकअप विनयले ब्लगमा आफ्नी प्रेमिकाको बारेमा पनि लेखेका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘मेरी प्रेमिकासँग दुई वर्षदेखि निकै सौहार्दपूर्ण सम्बन्ध थियो । तर असुरक्षाका कारण उनले मसँग ब्रेकअप गरिन् । यो एकदम दु:खपूर्ण थियो ।’ विनयले ब्लगमा आफ्नी प्रेमिकासँग माफी पनि मागेका छन् । उनले आफ्नी प्रेमिकाका लागि लेखेका छन्, ‘सबै कुराको लागि धन्यवाद । मलाई माफ गर, म तिमीलाई चाहिएको हुन सकिन ।’ कम्पनीको प्रस्ताव विनयको कम्पनी लूम किन्ने व्यक्तिले विनयलाई सीटीओको पद र ६ करोड डलरको प्याकेज प्रस्ताव गरेका थिए । विनयले एटलासियनको यो प्रस्तावमा आफूले कुनै निर्णय गर्न नसक्ने बताए । विनयले आफू एलन मस्क जस्तै बन्न चाहेको पनि लेखेका छन् ।
टाटा ग्रुपमा ठूलो परिवर्तन, ऋण र दायित्व व्यवस्थापनमा कम्पनीहरु नै जिम्मेवार
काठमाडौं । भारतको सबैभन्दा ठूलो औद्योगिक घराना टाटा ग्रुपको होल्डिङ कम्पनी टाटा सन्सले नयाँ वर्षमा ठूलो निर्णय गरेको छ । भारतीय सञ्चार माध्यमका अनुसार टाटा सन्सले समूहका कम्पनीहरू विशेष गरी टाटा डिजिटल, टाटा इलेक्ट्रोनिक्स र एयर इन्डिया जस्ता नयाँ कम्पनीहरूलाई उनीहरूको ऋण र दायित्वहरू स्वतन्त्र रूपमा व्यवस्थापन गर्न आग्रह गरेको छ । यससँगै टाटा सन्समा बैंकहरूलाई ‘लेटर अफ कम्फर्ट’ र ‘क्रस डिफल्ट क्लज’ दिने चलन बन्द भएको छ । टाटा सन्सले बैंकहरूलाई आफ्नो नयाँ दृष्टिकोणको बारेमा जानकारी गराएको र भविष्यमा इक्विटी लगानी र आन्तरिक स्रोतबाट नयाँ उद्यममा पुँजी छुट्याउने बताएको छ । टाटा सन्सले गत वर्ष रिजर्भ बैंक अफ इन्डिया (आरबीआई)सँग आफ्नो दर्ता प्रमाणपत्र स्वेच्छाले आत्मसमर्पण गरेको थियो । यसअघि सूचीविहीन रहनका लागि २० हजार करोडभन्दा बढीको ऋण चुक्ता गरेको थियो । नयाँ व्यवसायका लागि फन्डिङ लाभांश र टाटा कन्सल्टेन्सी सर्भिस (टीसीएस) बाट लिइनेछ । टीसीएस मार्केट क्यापको आधारमा टाटा समूहको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो र देशको दोस्रो ठूलो कम्पनी हो । टाटा सन्सले बैंकहरूलाई प्रत्येक श्रेणीमा सूचीकृत अग्रणी कम्पनीले मात्र होल्डिङ संस्थाको रूपमा काम गर्ने बताएको छ । कस-कसले आफै ऋण व्यवस्थापन गर्ने ? स्रोतहरूले परम्परागत रूपमा टाटा स्टिल, टाटा मोटर्स, टाटा पावर र टाटा कन्ज्युमर जस्ता पुराना सूचीबद्ध समूहका कम्पनीहरूले आफ्नो ऋण आफै व्यवस्थापन गर्ने बताएकाे छ । तसर्थ टाटा सन्सको अडानमा भएको परिवर्तनले उनीहरूमा खासै प्रभाव पार्ने सम्भावना छैन । यद्यपि वर्षौंदेखि टाटा सन्सले सुरु गरेका व्यवसायहरू पुँजी बाँडफाँडका लागि होल्डिङ कम्पनीमा निर्भर रहँदै आएका छन् । स्रोतका अनुसार एक पटक महत्त्वपूर्ण स्तरमा पुगेपछि यी कम्पनीहरूले आफ्नो पूँजी आवश्यकताहरू पनि आफै व्यवस्थापन गर्नेछन् । टाटा सन्सले यी कम्पनीहरूलाई केही वर्षभित्रै आफ्नो शीर्ष व्यवसायमा सहभागी गराउनेगरी महत्त्वपूर्ण रकम ल्याएको छ । तर, टाटाका सञ्चालक कम्पनीहरूलाई कर्जा दिन बैंकहरूलाई कुनै समस्या छैन । यसको कारण यी कम्पनीहरूमा टाटा सन्सको महत्त्वपूर्ण हिस्सेदारी रहेको छ । बैंकर्सहरूले होल्डिङ कम्पनीको वित्तीय स्थिरता र यसको सहायक कम्पनीहरूमा ठूलो इक्विटी सेयरले स्पष्ट ग्यारेन्टी बिना पनि बैंकहरूलाई आश्वासन दिने बताएका छन् । यही कारणले गर्दा अधिकांश ठूला बैंकहरूले टाटा कम्पनीहरूलाई सबैभन्दा बढी कर्जा दिने गरेका छन् । आर्थिक स्थितिमा परिवर्तन सेप्टेम्बर २०२२ मा आरबीआईले टाटा सन्सलाई माथिल्लो तहको एनबीएफसीको रूपमा वर्गीकृत गरेकाे थियाे । यस श्रेणीमा परेका कम्पनीहरूले तीन वर्षभित्र सूचीकृत हुन आवश्यक छ । टाटा सन्सले यसबाट छुट मागेको छ । मार्च २०२३ र मार्च २०२४ बीच टाटा सन्सको वित्तीय स्थितिमा ठूलो परिवर्तन भएको थियाे । कम्पनीको २० हजार ६४२ करोड रुपैयाँ ऋण थियो र अहिले २ हजार ६७० करोड रुपैयाँ नगद छ । मार्च २०२४ मा टाटा सन्सले टीसीएसमा २३.४ मिलियन सेयर बेचेर करिब ९ हजार ३०० करोड रुपैयाँ उठायाे । यो मुख्यतया ऋण तिर्न प्रयोग भएको स्रोतले बताएको छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
३५ हजार फिटको उचाइमा हवाइजहाजको वाईफाईले कसरी गर्छ काम ?
काठमाडौं । संसारभरका विभिन्न एयरलाइन्सले ३५ हजार फिटको उचाइमा यात्रुलाई वाईफाई सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएका छन् । प्रश्न छ- हवाईजहाज ३५ वा ४० हजार फिटको उचाइमा उडिरहेको छ भने यस्तो उचाइमा वाईफाई कसरी काम गर्छ त ? यसको लागि संकेत कहाँ र कसरी आउँछ ? अर्को प्रश्न- एयरलाइन्सले फोन स्वीच अफ गर्दा वा फ्लाइट मोडमा टेक अफ गर्नुअघि नै किन वाईफाई सुविधा दिइरहेका छन् ? यस बारेमा यहाँ संक्षिप्त वर्णन गर्ने प्रयास गर्नेछाैं । हवाइजहाजमा प्रयोग हुने इन्टरनेट दुई प्रकारको प्रविधिमा आधारित हुन्छ । ग्राउन्ड सिस्टम उडानमा जडान गरिएको एन्टेनाले जमिनको नजिकैको टावरबाट सिग्नल लिन्छ । यी संकेतहरू जमिनमा टावर नभएको क्षेत्रमा विमान नगएसम्म जारी रहन्छन् । यस प्रविधिमा जमिनमा जडान गरिएका टावरहरूले सिग्नललाई माथितिर प्रक्षेपण गर्छन् । यसमा हवाइजहाजको तल अनबोर्ड एन्टेना जडान गरिएको हुन्छ । स्याटेलाइट सिस्टम नामले नै यस प्रविधिमा वाईफाई सिग्नल स्याटेलाइट (उपग्रह) मार्फत आउने बताउँछ । यस प्रविधिमा भू-स्थलबाट उपग्रहमार्फत विमानमा इन्टरनेट पठाइन्छ । यसमा अनबोर्ड एन्टेना हवाइजहाज माथि लगाइएकाे हुन्छ । आज यो प्रविधि विमानहरूमा वाईफाईको लागि व्यापक रूपमा प्रयोग भइरहेको छ । एलन मस्कको कम्पनी स्टारलिंकले यो प्रविधिमा इन्टरनेट उपलब्ध गराउँदै आएको छ । यसरी पाउँछन् यात्रुले सिग्नल ग्राउन्ड वा स्याटेलाइट प्रणालीबाट इन्टरनेट सिग्नलहरू विमानमा राखिएका एन्टेनाहरूमार्फत अनबोर्ड राउटरमा पठाइन्छ । यो राउटरमार्फत जहाजमा बसेका यात्रुले आफ्नो फोन, ल्यापटप आदिमा वाईफाई जडान गर्न सक्छन् । टेक अफपछि विमान निश्चित उचाइ (लगभग १० हजार फिट) पुगेपछि मात्रै वाईफाई सुविधा प्रयोग गर्न सकिन्छ । उडानमा वाईफाईमार्फत इन्टरनेटको गति जमिनमा उपलब्ध गतिभन्दा धेरै सुस्त हुन्छ । मोबाइल डाटा किन प्रयोग गर्न हुँदैन ? विमानमा मोबाइल डाटा प्रयोगमा रोक लगाइएको छ । यति मात्र होइन, टेक अफ गरेपछि कसैलाई पनि फोन गर्न मिल्दैन । वास्तवमा मोबाइल डाटाले उडान विमानहरूमा धेरै समस्याहरू सिर्जना गर्दछ । केही अनुसन्धानले यो विमानको नेभिगेसन प्रणाली, राडार आदिमा समस्या निम्त्याउन सक्ने देखाएको छ । पाइलटको हेडसेटमा पनि समस्या हुन सक्छ र उसले राम्रोसँग सञ्चार गर्न नसक्ने हुन सक्छ, जसका कारण दुर्घटना हुनसक्छ ।
