३७ लाख ९२ हजारले लगाए दादुरा-रुबेलाविरुद्धको खोप
काठमाडौं । सरकारले सञ्चालन गरेको दादुरा-रुबेलाविरुद्धको खोप अभियानअन्तर्गत मुलुकका चार सय १३ स्थानीय तहका सबै बालबालिकाले खोप लगाएका छन् । देशका २४ जिल्लाका ती स्थानीय तहमा सबै बालबालिकालाई खोप लगाइएको छ । बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखाका प्रमुख डा अभियान गौतमका अनुसार ४३ जिल्लाका एक सय ८० स्थानीय तहमा खोप अभियान जारी छ । हालसम्म करिब ६६ प्रतिशत अर्थात् ३७ लाख ९२ हजार चार सय ६८ बालबालिकाले खोप लगाइसकेका छन् । शाखा प्रमुख डा गौतमले हिमाली भेगका आठ जिल्लाका एक सय २२ स्थानीय तहमा हिमपातका कारण खोप अभियान सञ्चालन हुन नसकेको बताए । यही फागुन १३ गतेदेखि दादुरा-रुबेलाको सङ्क्रमणको जोखिमलाई दृष्टिगत गरी सरकारले पश्चिम रुकुम र जाजरकोट जिल्लाबाहेक ७५ जिल्लामा खोप अभियान सञ्चालन गरेको हो । ती जिल्लाका कूल ५७ लाख ४२ हजार नौ सय ९३ बालबालिकालाई खोप लगाउने लक्ष्य छ । भारतसँग सीमा जोडिएका दादुरा-रुबेलाबाट अति सङ्क्रमित २१ जिल्ला तथा काठमाडौं उपत्यकामा नौ महिनादेखि १५ वर्षमुनिका तथा ५१ जिल्लाका नौ महिनादेखि पाँच वर्षसम्मका बालबालिकालाई खोप लगाइँदै छ । खोप अभियानका लागि देशभरि ४८ हजार सात सय ९८ खोप केन्द्रको व्यवस्था गरिएको शाखा प्रमुख डा गौतमले जानकारी दिए । खोप अभियानका लागि ४९ हजार नौ सय ३७ स्वास्थ्यकर्मी र ५९ हजार नौ सय ६ स्वयम्सेवक परिचालन गरिएको छ । रासस
गर्भावस्थामा सिँढी चढ्नु कति सुरक्षित ?
काठमाडों । जब महिलाहरू गर्भावस्थामा हुन्छन् तब चिकित्सकहरू शारीरिकरूपमा सक्रिय रहन सल्लाह दिन्छन् । अहिले धेरैजसो महिलाहरू स्वस्थ जीवनशैली पालना गर्दैनन् । यस्तो अवस्थामा उनीहरूको गर्भावस्थामा नराम्रो असर पर्छ । धेरैजसो महिला घरको भन्दा बजारको खानेकुरा खान मन पराउँछन् । यस्ता खानेकुराले महिलामात्र होइन बच्चाको विकासमा समेत नकारात्मक असर पार्छ । बच्चाले उचित पोषण नपाएमा उसको मानसिक तथा शारीरिक विकास रोकिने डर हुन्छ । उचित पोषणको अभावमा गर्भमा रहेको बच्चामा स्वास्थ्य समस्या देखिने सम्भावना हुन्छ । त्यसैले चिकित्सकहरू गर्भवती महिलालाई नियमितरूपमा शारीरिकरूपमा सक्रिय रहन सल्लाह दिन्छन् । यसले सामान्य डेलिभरीमा समेत मद्दत पुग्ने उनीहरूको भनाइ छ । कतिपय महिलाहरू सुत्केरी हुनुभन्दा केही समयअघि माथि र तल धेरै सिँढीहरू प्रयोग गर्छन् । यसो गर्दा नर्मल बच्चा जन्माउन सजिलो हुने उनीहरूको विश्वास छ । यस्तो अवस्थामा प्रश्न उठ्छ कि सिँढी चढ्दा साँच्चै सामान्य प्रसव हुन्छ वा यो मिथकमात्र हो ? यसबारे थप जानकारी पाउनुहोस् । के सिँढी चढ्दा सामान्य डेलिभरीमा सहयोग पुग्छ ? यदि महिला शारीरिकरूपमा फिट छिन् र गर्भावस्थाको कारणले कुनै शारीरिक समस्या छैन भने गर्भावस्थामा सिँढी चढ्दा कुनै समस्या हुँदैन । उनी बिना हिचकिचाहट तल र माथि गर्न सिँढी प्रयोग गर्न सक्छन् । वृन्दावन र नयाँ दिल्लीमा रहेको मदर्स ल्याप आइभिएफ सेन्टरका मेडिकल डाइरेक्टर, स्त्री रोग तथा आईभीएफ विशेषज्ञ डा. शोभा गुप्ताका अनुसार गर्भावस्थाको नवौं महिनामा सिँढी प्रयोग गर्न कुनै समस्या हुँदैन । उनी नवौं महिनाबाट गुज्रिरहेका महिलाहरूको लागि सिँढी चढ्नु धेरै राम्रो रहेको बताउँछिन् । तर, कुनै किसिमको शारीरिक समस्या नहोस् भन्ने कुरामा भने ख्याल राख्नुपर्छ । यस्तो अवस्थामा गर्भवती महिलाले सामान्य मानिसजस्तै सिँढीमा छिटो हिँड्नु हुँदैन । महिलाले यस्तो अवस्थामा रेलिङको सहारा लिएर बिस्तारै सिँढी चढ्नुपर्छ । यसो हुँदा जोखिम कम हुने गर्छ । डा. शोभा गर्भवती महिलालाई व्यायाम गर्न पनि सल्लाह दिन्छिन् । उनी भन्छन्, ‘नियमित व्यायाम गर्दा सामान्य प्रसवको सम्भावना बढ्छ ।’ हिँड्नेजस्ता हल्का व्यायाम गर्भवती महिलाका लागि धेरै फाइदाजनक हुन्छ । तर, कुनै पनि प्रकारको व्यायाम गर्दा हतार भने गर्न नहुनेमा उनको जोड छ । व्यायामले तनाव मुक्त गर्छ, शरीरलाई लचिलो बनाउँछ र रक्तसञ्चार सुधार गर्छ । यसरी हेर्दा व्यायामले सामान्य प्रसवको सम्भावना बढाउँछ । गर्भावस्थामा कस्ता गतिविधिहरू गर्नु हुँदैन ? गर्भावस्थाको समयमा महिलाहरूले धेरै प्रकारका शारीरिक गतिविधिबाट टाढा रहनुपर्छ । यस्तो बेला के गर्न हुन्छ के हुँदैन यसबारे थाहा पाइराखौँ । एकै पटक धेरै सिँढीहरू चढ्न हुँदैन । छिटो पाइलाहरू लिएर कहिल्यै सिँढीहरू चढ्नु हुँदैन । तीव्र कसरत र भारी लिफ्टिङ गर्न हुँदैन । व्यायाम गर्दा शरीर दुख्ने वा सास फेर्न समस्या हुने गरेर गर्नु हुँदैन । यदि गर्भावस्थामा रगत बगिरहेको छ भने यस्तो बेला व्यायाम गर्न हुँदैन । यस्तो बेला तुरुन्तै डाक्टरसँग परामर्श लिनपर्छ । यदि कुनै महिलाको रक्तचाप कम छ, पहिले गर्भपात भएको छ भने व्यायाम वा सिँढी चढ्ने विषयमा डाक्टरसँग परामर्श लिनुपर्छ । गर्भावस्थामा सिँढी चढ्न र ओर्लिनु एकदमै सुरक्षित हुन्छ । तर, यो अवधिमा महिला होसियार हुनुपर्छ । एजेन्सी
प्रदेश प्रमुखको उपचारका लागि गण्डकी सरकारले दियो १५ लाख
पोखरा । गण्डकी प्रदेश सरकारले प्रदेश प्रमुख पृथ्वीमान गुरुङको उपचारका लागि १५ लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोग दिएको छ । बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले क्यान्सरको उपचार गराइरहेका गुरुङको उपचारका लागि सो मात्राको सहयोग गर्ने निर्णय गरेको हो । प्रवक्ता सरस्वती अर्याल तिवारीले गुरुङको जटिल रोगको उपचार भइरहेकोले सहयोग दिने निर्णय गरिएको जानकारी दिइन् ।
