औपचारिक शिक्षाको बिउ रोप्ने दरबार हाईस्कुलको पुननिर्माण अझै सुरु भएन
काठमाडौ । नेपालमा औपचारिक शिक्षाको बिजारोपण गरेको दरबार हाईस्कुलको पुननिर्माण अझै सुरु भएको छैन् । बि.स. १८५४ निर्माण भएको दरबार हाईस्कुल २०७२ बैशाख १२को भूकम्पले भत्किएको थियो । भत्किएको तीन बर्ष बितिसक्दा पनि स्कुल निर्माणको कार्य आरम्भ नहुँदा त्यहाँ अध्ययनरत विद्यार्थीहरु घाम, पानी र धुलो सहेर अध्ययन गर्न बाध्य भएका छन् । विद्यालयका प्रधानाध्यापक हेमचन्द्र महतो भन्छन्–भवन बन्ने प्रक्रिया सुरु भएको छैन्, विद्यार्थीहरुलाई ट्रसमा राखेर पढाईरहेका छौं, घाम, पानी र धुलोले सताईरहेको छ । नेपालमा औपचारिक शिक्षाको विजारोपण गर्दै तत्कालिन श्री ३ महारज वीर शमशेरले दरबार हाईस्कुलको स्थापना गराएका थिए । हाल स्कुलमा ३०० जना विद्यार्थीहरु अध्ययनरत छ भने १६ शिक्षिक शिक्षिकाले अध्यापन गराईरहेका छन् । स्कुल निर्माणका लागि सम्पूर्ण लगानी चीन सरकारले गर्ने सहमति भैसकेको छ । विद्यालय भवनको डिजाइन तयार भैसकेको छ तर पुरातत्व विभागले स्विकृत भने गरिसकेको छैन् । ‘दरबार हाईस्कुलको डिजाइन तयार भएको छ, हामी अध्ययनको अन्तिम चरणमा पुगेका छौं, पुरानो भवन अनुसार नै पुननिर्माणको काम अघि बढ्छ’, पुरातत्व विभागका सिनियर डिभिजनल इञ्जिनियर सम्पत घिमिरेले विकासन्युजसँग भने । प्राचीन स्मारक ऐनमा १ सय वर्ष पुरानो प्राचीन संरचनाको आकार, उचाई र स्वरुपमा कुनै परिवर्तन गर्न नपाइने व्यवस्था छ । सोही ऐन अनुसार नै दरबार हाईस्कुलको पुननिर्माणको काम अघि बढाउन लागिएको हो । नक्सा पास भएसँगै चीन सरकारको पुर्ण लगानीमा स्कुलको पुननिर्माण अघि बढ्ने सिडिई घिमिरेले बताए । (प्रशिक्षार्थी)
गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्सद्धारा आधा जीवन बीमा अभिकर्ता आधारभूत तालिम सम्पन्न
काठमाडौं । गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड शाखा कार्यालय बनेपाको आयोजनामा आधा जीवन बीमा अभिकर्ता आधारभूत तालिम सम्पन्न भएको छ । ४ दिनको आधारभूत तालिममा २७ जना सहभागीहरुको उपस्थिति रहेको थियो । आधारभूत तालिम संस्थाका क्षेत्रीय संयोजक रामचन्द्र भण्डारीले दिएका थिए । बीमा अभिकर्ता भई काम गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरु, जिवन बीमाको आधारभुत अवधारणा तथा अभ्यासहरुको जानकारी साथसाथै जिवन बीमामा गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले खेलेको भुमिकाको बारेमा क्षेत्रीय संयोजक भण्डारीले तालिममा सहभागीहरुलाई स्पष्ट पार्नुहुदै सफल बीमा अभिकर्ता भइ कार्य गर्न सफलता मिलोस् भनी शुभेच्छा प्रकट गरेका छन् । तालिमको औपचारीक समापन गर्दै शाखा कार्यालय बनेपाका शाखा प्रमुख चण्डिका वाग्लेले अभिकर्ताको गुणस्तर तथा उनिहरुको ज्ञानका स्तरको आधारमा बीमाको व्यापार बढ्ने तथा अभिकर्ताको समेत आम्दानी हुने बताएका छन् ।
विद्यार्थीसँग चर्को शुल्क असुल्दै निजी विद्यालय, अनुमति बिना कक्षा सञ्चालन
काठमाडौं । उपत्यकाका ठुला निजी विद्यालयहरुले अवैध रुपमा भर्ना शुल्क असुलेको फेला परेको छ । आपूर्ति व्यवस्थापन तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले गरेको अनुगमनका क्रममा विद्यार्थीबाट अत्याधिक मूल्य असुलेको पाइएको हो । विद्यालयले जिल्ला शिक्षा कार्यालयले स्विकृत गरेको मूल्यका आधारमा मात्र भर्ना लिन पाउछन् । तर, ललितपुरको रातो बंगला स्कुल, प्रिमियर ईन्टरनेशन र जेम्स स्कुलले जिल्ला शिक्षा कार्यालयबाट स्वीकृती नलिई मनपरी भर्ना शुल्क असुलेको पाइएको छ । रातो बंगला स्कुलले यस आर्थिक वर्षमा भर्ना शुल्क बापत ७५ हजार रुपैयाँ र २५ हजार रुपैयाँ धरौटी लिएको देखिएको छ । त्यस्तै अतिरिक्त कक्षाअन्तर्गत २१ हजार ४ सय ६० रुपैयाँ देखि २६ हजार सात सय ५० रुपैयाँ लिएको पाइएको छ । उक्त शुल्क अत्याधिक रहेको विभागको निश्कर्ष छ । विभागले गत पुस ६ गते रातो बंगलालाई प्रमाण सहित पेश हुन ७ दिनको समय दिएको शिक्षा विभागका अधिकृत रामप्रसाद शर्माले बताए । उनका अनुसार विद्यालयले जिल्ला शिक्षा कार्यालयको स्विकृती बिना नै बढी शुल्क लिएको पाइएको हो । उनले भने, ‘विद्यालयले दुई तिहाई अभिभावकको स्विकृतीका आधारमा जिल्ला शिक्षा कार्यालयमा भर्ना शुल्क प्रस्ताव गर्नुपर्छ । यद्यपी रातो बंगलाको हकमा यस्तो गरेको पाइएन ।’ त्यस्तै रातो बंगलामा कानुनले तोकेको १० प्रतिशत छात्रावृत्ति पनि प्रदान नगरेको पाइएको छ । प्रिमियर ईन्टरनेशनलले पनि जिल्ला शिक्षा कार्यालयको स्वीकृतीपत्र र शुल्कको संरचना देखाउन नसकेको विभागले जनाएको छ । विभागले विद्यालयलाई शुल्कको लागि अभिभावकको बैठक राखी गरिएको सिफारिस र जिल्ला शिक्षा कार्यालयको स्वीकृती पत्र पेश गर्न निर्देशन दिएको छ । अनुमति बिना नै कक्षा सञ्चालन रातो बंगलाले प्रि प्राइमरी कक्षाको अनुमति नलिई सञ्चालनमा ल्याएको पाइएको छ । विद्यालयले अनुमतिका लागि आवेदन दिएको स्पष्टिकरण दिएको विभागका अधिकृत श्री प्रसाद अधिकारीले जानकारी दिए । विभागले विद्यालय सञ्चालकलाई प्रि प्राइमरी कक्षा वैधानिक निकायबाट स्वीकृती लिएर मात्र सञ्चालन गर्न निर्देशन दिएको छ । स्वीकृतीबिना नै शुल्क वृद्धि ललितपुरको जेम्स स्कुलले जिल्ला शिक्षा कार्यालयबाट स्वीकृती नै नलिई कक्षा १ मा मनपरी शुल्क बढाएको पाइएको छ । विद्यालयले कक्षा १ को शुल्क चार हजार ३ सय २५ बाट पाँच हजार १ सय ९० पुर्याएको छ । त्यस्तै वार्षिक शुल्कको मासिक शुल्क दोब्बर हुनुपर्नेमा बढी देखिएको विभागको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । त्यस्तै विद्यालयले खेलकुद, पुस्तकालय र मर्मत लगायत विभिन्न शिर्षकमा अतिरिक्त शुल्क लिएको छ । विभागले स्पष्टीकरण सहित हाजिर हुन विद्यालयलाई निर्देशन दिएको छ ।
