बागलुङमा स्वास्थ्यचौकी नबन्दा सेवा प्रवाहमा समस्या
बागलुङ । बागलुङ नगरपालिका–१० भकुण्डभस्थित स्वास्थ्यचौकी भवन निर्माण सम्पन्न नहुँदा सेवा प्रभावहमा समस्या भएको छ । निर्माण थालेको सात वर्ष बित्दा पनि भवन अधुरै छ । विसं २०७२ कात्तिकमा रछिना एण्ड कन्स्ट्रक्सन प्रालिले १८ महिनामा सक्नेगरी भवन निर्माणको जिम्मा लिएको थियो । अहिले वर्षौं पुरानो जीर्ण भवनबाट सेवा प्रवाह हुँदैआएको छ । पटक–पटक म्याद थप गर्दा पनि भवन बनाउन नसकेको सघन सहरी तथा भवन निर्माण आयोजनाका इन्जिनियर योगेन्द्र बस्ताकोटीले बताए । निर्माण कम्पनीले हालसम्म ९० प्रतिशत काम सकेको जनाएको छ । कार्यालयले केही दिन अगाडि ठेक्का तोड्नका लागि सूचना प्रकाशन गरेको र निर्माण कम्पनीले माघ महिनाभित्रै काम सक्ने भन्दै पत्र पठाएको बस्ताकोटीले बताए । ‘ठेक्का तोड्ने या काममा लगाउने भन्ने विषयमा निर्णय भएको छैन’, उनले भने । भवनको लागत एक करोड ७० लाख ४८ हजार रहेको छ । स्वास्थ्यचौकी प्रमुख उमेश सर्बुजाले समयमै भवन नबन्दा पुरानो साँघुरो भवनबाट सेवा प्रवाह गर्नुपरेको गुनासो गरे । एउटै भवनबाट बर्थिङ सेन्टर, खोप, बिरामी जाँच्नेलगायत काम गरिँदैआएको छ । ‘पुरानो भवनमा पर्याप्त कोठा छैनन्, एकै पटक धेरै बिरामी आए कहाँ जाँच गर्ने ?, कहाँ खोप लगाउने ?, कहाँ प्रसूति गराउने भन्ने समस्या हुन्छ’, उनले भने । रासस
कर्णाली र सुदूरपश्चिममा हिमपातको सम्भावना
काठमाडौं । कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू–भागमा हिमपातको सम्भावना रहेको छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार मुलुकमा हाल पश्चिमी वायुको सामान्य प्रभाव रहेको छ । प्रदेश नं १, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू–भागमा आंशिकदेखि सामान्य बदली भइरहेको छ । तराईका भू–भागमा बिहानीपख हुस्सु लाग्ने सम्भावना रहेकाले दैनिक जनजीवन, स्वास्थ्य, सडक तथा हवाई यातायातमा सामान्य प्रभाव पर्न सक्ने हुँदा आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले सबैमा अनुरोध गरेको छ ।
‘बालबालिका शिक्षकसित साथीजस्तै व्यवहार खोज्छन्’
टीकापुर । बालबालिकाले शिक्षकसित साथीजस्तै व्यवहार खोज्छन् । विद्यार्थीलाई पढाइसँगै उनीहरुमा रहेको अन्तर्निहित क्षमतालाई उजागर गरी क्षमता विकास गर्ने काम शिक्षकबाटै हुने भएकाले परिवारका सदस्यसँग गरिने व्यवहार शिक्षकसँग खोजिरहेका हुन्छन् । कालिका आधारभूत विद्यालयकी शिक्षिका शान्ति काफ्ले साना बालबालिकाले अझ बढी स्नेह खोज्ने बताउछिन् । ‘बालबालिकालाई असल मार्ग देखाउने, सपना देखाउने काम परिवार, साथी, विद्यालय, आफन्त सबैले गर्छन्’, उनी भनिछन्, ‘शिक्षकले त भविष्य देखाउनुपर्छ । आमाको काखबाट विस्तारै विद्यालय आउने बालबालिका शिक्षक पनि आमाजस्तै माया गरुन भन्ने चाहन्छन् ।’ काफ्लेले साना नानीबाबु काखमै निदाउने, घरजस्तै वातावरणमा खान र खेल्न खोज्ने बताइन् । ‘आजभोलि तीन वर्ष पार नगर्दै बालबालिकालाई विद्यालय पठाइन्छ । साना नानीबाबु विद्यालयमा पनि आमा खोज्छन्’, उनी भन्छिन्, ‘हामीले पनि आमाजस्तै माया गरे पो उनीहरु विद्यालयमा टिक्छन् । नभए विद्यालय आउनै मान्दैनन् ।’ शिक्षण सिकाइ क्रियाकलापको मूल उद्देश्य पनि यही हो । बालबालिकालाई पढाइसँगै असल बनाउन अभिभावक, विद्यार्थी स्वयं र शिक्षकको अहम् भूमिका रहन्छ । बालबालिका अभिभावकजस्तै शिक्षकबाट माया, स्नेह र साथीजस्तो व्यवहार खोज्छन् । अभिभावकले आफ्ना बालबालिका र आफ्ना सपना पूरा गर्ने, गराउने आधार खडा गर्न विद्यालय र शिक्षकप्रतिको विश्वासमा विद्यालय पठाउने गरेका कर्णाली मावि टीकापुरका शिक्षक नारायण ढुङ्गाना बताउछन् । ‘विद्यार्थी विद्यालयमा रहँदा शिक्षकलाई असल अभिभावक, असल साथी ठान्छन’, ढुङ्गाना भन्छन्, ‘अभिभावक र विद्यार्थीको शिक्षकप्रतिको यही विश्वासका कारण शिक्षक शिक्षक बन्न सकेका हुन् । हामीले जतिखेर, जहाँ पनि उनीहरुका अपेक्षा पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ बालबालिकामा भएका अन्तर्निहित क्षमतालाई उजागर गर्नका निम्ति शिक्षक पुल बनेका हुन्छन् । शिक्षक माया भट्टराई विद्यार्थीलाई पढाउँदा सङ्ख्या धेरै हुने भएकाले छलफल र अन्तक्र्रिया गर्न समस्या हुने गरेको बताउछन् । ‘सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थी धेरै हुँदा समस्या हुन्छ’, उनले भने, ‘विद्यार्थीले छलफल र प्रयोगात्मक कक्षा मन पराउँछन् ।’ शिक्षिका दिलाकुमारी रावलले साना बालबालिका पढाइभन्दा खेल्न, दैनिक दिइने खाजा र शिक्षकको नजिक हुन मन पराउने गरेका बताइन् । ‘हामीकहाँ विपन्न समुदायका बालबालिका बढी छन् । उनीहरु दिउँसो विद्यालयमा दिइने खाजा कुरेर बस्छन्’, उनले भनिन्, ‘शिक्षकसँग खेल्न, कुराकानी गर्न र खेल्दै पढ्न खोज्छन् ।’ शिक्षक पदमबहादुर बुढा विद्यार्थी शैक्षिक सामग्रीको प्रयोग गर्दा खुसी हुने र सैद्धान्तिकभन्दा प्रयोगात्मक कुरामा बढी ध्यान दिने गरेका बताउछन् । ‘हामीले पढाउँदा शैक्षिक सामग्रीको सकेसम्म धेरै प्रयोग गर्छौं’, उनी भन्छन् ‘प्रयोगात्मक कक्षा गरेर अध्ययन गराउँदा सिकाइ छिटो हुन्छ ।’ शिक्षक धनञ्जय ढुङ्गाना विद्यार्थी शिक्षकजस्तै सक्रिय नभएको बताउछन् । ‘विगतका विद्यार्थी धेरै मेहनती तर अहिले सोचेजस्तो मेहनती छैनन्’, उनले भने, ‘बालबालिकाको सिकाइ सुधारका लागि शिक्षक र विद्यार्थी दुवै मेहनती हुनुपर्छ ।’ शिक्षिका तारा साउँद प्राविधि र अन्य ज्ञान नभएको शिक्षकलाई विद्यार्थीले नपत्याउने भएकाले शिक्षकले हरेक कुराको ज्ञान लिनुपर्ने बताउछिन्। ‘अहिलेका बालबालिकाले मोबाइल, इन्टरनेटजस्ता प्रविधिको प्रयोग गरी धेरै कुरा जानेका हुन्छन्’, उनी भन्छन्, ‘कुनै कुराको ज्ञान शिक्षकसँग छैन भने विद्यार्थीले हेप्छन् । त्यसैले शिक्षक धेरै मेहनती हुनुपर्छ । हरेक प्रविधि र ज्ञानसँग परिचित हुनुपर्छ ।’ रासस
अजोड इन्स्योरेन्स कुन सूचकमा कति बलियो ?
काठमाडौं । अजोड इन्स्योरेन्स कम्पनीको चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा ५.३८ प्रतिशत बढेर ४ करोड ८८ लाख ३२ हजार हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ४ करोड ६३ लाख ४० हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो । चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद बीमा शुल्क आर्जन ३४.४३ प्रतिशत बढेर ३० करोड ६१ लख ३९ हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले २२ करोड ७७ लाख ३६ हजार रुपैयाँ खुद बीमा शुल्क आर्जन गरेको थियो । पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद दावी भुक्तानी ३० प्रतिशत बढेर १५ करोड ६ लाख ७९ हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ११ करोड ५६ लाख ९३ हजार रुपैयाँ खुद दावी भुक्तानी गरेको थियो । यस अवधिमा कम्पनीले अभिकर्तालाई २ करोड ५ लाख रुपैयाँ कमशिन दिएको छ । कम्पनीको पुनर्बीमाबाट ११ करोड ३५ लाख रुपैयाँ कमिसशन आय र लगानी, कर्जा तथा अन्यबाट हुने आम्दानी २ करोड ४० लाख रुपैयाँ रहेको छ । समिक्षा अवधिमा कम्पनीको चुक्ता पूँजी १ अर्ब रुपैयाँ, जगेडा कोष ५१ प्रतिशत बढेर १७ करोड ८७ लाख रुपैयाँ र बीमा कोष ४४ प्रतिशत बढेर १९ करोड ६० लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको कुल बीमा शुल्क आर्जन ९० करोड ४८ लाख रुपैयाँ, बीमा लेख जारी संख्या ७० हजार १९८, कुल दावी भुक्तानी रकम ५३ करोड २८ लाख रुपैयाँ रहेको छ । ४ हजार ८९६ वटा दावी वापत ८३ करोड २२ लाख रुपैयाँ भुक्तानी हुन बाँकी रहेको छ । समिक्षा अवधिमा कम्पनको प्रतिसेयर आम्दानी ९.७६ रुपैयाँ रहेको छ । यस्तै कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ १३९.२२ रुपैयाँ छ भने मूल्य आम्दानी अनुपात ५३.२७ गुणा रहेको छ ।
राष्ट्रिय बीमा कम्पनीको नाफा ९३ प्रतिशत बढ्यो, ईपीएस २८०.६७ रुपैयाँ पुग्यो
काठमाडौं । राष्ट्रिय बीमा कम्पनीको चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा ९२.५३ प्रतिशत बढेर ३७ करोड ४१ लाख ९० हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १९ करोड ४३ लाख १५ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो । चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद बीमा शुल्क आर्जन ६४.६७ प्रतिशत बढेर २१ करोड २१ लाख ५० हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १२ करोड ८८ लाख ८९ हजार रुपैयाँ खुद बीमा शुल्क आर्जन गरेको थियो । पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद दावी भुक्तानी ७३ प्रतिशत बढेर ३ करोड १९ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १ करोड ९२ लाख ३६ हजार रुपैयाँ खुद दावी भुक्तानी गरेको थियो । यस अवधिमा कम्पनीले अभिकर्तालाई ४१ लाख रुपैयाँ कमशिन दिएको छ । कम्पनीको पुनर्बीमाबाट ९ करोड ४६ लाख रुपैयाँ कमिसशन आय र लगानी, कर्जा तथा अन्यबाट हुने आम्दानी ११ करोड ९९ लाख रुपैयाँ रहेको छ । समिक्षा अवधिमा कम्पनीको चुक्ता पूँजी २६ करोड ६६ लाख ३९ हजार रुपैयाँ, जगेडा कोष ३ अर्ब ५७ करोड २३ लाख रुपैयाँ र बीमा कोष २ अर्ब ८५ करोड ४० लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको कुल बीमा शुल्क आर्जन १ अर्ब २८ करोड ७ लाख रुपैयाँ, बीमा लेख जारी संख्या २४ हजार ८५१, कुल दावी भुक्तानी रकम ६ करोड ८३ लाख रुपैयाँ रहेको छ । समिक्षा अवधिमा कम्पनको प्रतिसेयर आम्दानी २८०.६७ रुपैयाँ रहेको छ । यस्तै कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ १४३९.७७ रुपैयाँ छ भने मूल्य आम्दानी अनुपात ९९.७५ गुणा रहेको छ ।
चैतसम्म कर्जा चुक्ता गर्ने ऋणीलाई नेपाल बैंकले ब्याज छुट दिने
काठमाडौं । नेपाल बैंकले ऋणीहरूलाई कर्जा चुक्ता गरे ब्याज छुट दिने भएको छ । बैंकबाट कर्जा लिएर चुक्ता गर्न बाँकी रहेका ऋणीहरुले चुक्ता गरे ब्याज छुट दिने भएको हो । बैंकले प्रदान गर्ने उक्त छुटको व्यवस्था २०७९ चैत मसान्तसम्म मात्र रहने जनाएको छ । तर, ब्याज छूट सुविधाको हुकमा सर्तहरू लागू हुने बैंकले बताएको छ । वि.स. २०७० साल चैत्र मसान्त अगाडिसम्म खराब वर्गमा वर्गीकरण भएका बक्यौता साँवा २५ लाख रुपैयाँ सम्मका खराब कर्जा तथा अपलेखित कर्जा ऋणीहरूलाई ब्याजमा छुट सुविधा दिने भएको हो । बैंकको ब्याज छुट सहितको अवसर प्राप्त गरी कर्जा चुक्ता गर्नका लागि शाखा कार्यालय वा प्रधान कार्यालयमा सम्पर्क गर्न आग्रह गरेको छ । बैंकले बक्यौता साँवा १ लाख रुपैयाँसम्मका कर्जामा बाँकी साँवाको १० प्रतिशत, ५ लाख रुपैयाँसम्मका कर्जामा ३० प्रतिशत, १० लाख रुपैयाँसम्मका कर्जामा ४० प्रतिशत, १५ लाख रुपैयाँसम्मका कर्जामा ६० प्रतिशत, २० लाख रुपैयाँसम्मका कर्जाम ७० प्रतिशत, २५ लाख रुपैयाँसम्मका कर्जामा ८० प्रतिशत बराबरको रकम ब्याज लिएर बाँकी ब्याज मिनाहा गर्ने बैंकले जनाएको छ ।
आइएमई जनरलको नाफा १३ करोड बढी, आयात कडाई गर्दा वृद्धि हुन सकेन
काठमाडौं । आइएमई जनरल इन्स्योरेन्सको चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा ८ प्रतिशत बढेर १३ करोड ९ लाख १६ हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १२ करोड १३ लाख ६८ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो । चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद बीमा शुल्क आर्जन ८ प्रतिशत बढेर ४० करोड ५६ लाख २४ हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ३७ करोड ६३ लाख २५ हजार रुपैयाँ खुद बीमा शुल्क आर्जन गरेको थियो । पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद दावी भुक्तानी ७ प्रतिशत घटेर १२ करोड ६३ लाख ७५ हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १३ करोड ७२ लाख १५ हजार रुपैयाँ खुद दावी भुक्तानी गरेको थियो । यस अवधिमा कम्पनीले अभिकर्ता कमशिन १ करोड ३८ लाख रुपैयाँ गरेको छ । कम्पनीको पुनर्बीमा कमिसशन आय १२ करोड ४३ लाख रुपैयाँ र लगानी, कर्जा तथा अन्यबाट हुने आम्दानी २ करोड २४ लाख रुपैयाँ रहेको छ । समिक्षा अवधिमा कम्पनीको चुक्ता पूँजी ४७ प्रतिशत बढेर १ अर्ब ७० करोड १६ लाख रुपैयाँ, जगेडा कोष ६ प्रतिशत बढेर ३२ करोड ८० लाख रुपैयाँ र बीमा कोष १५ प्रतिशत बढेर ६१ करोड ११ लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको कुल बीमा शुल्क आर्जन ९० करोड २६ लाख १४ हजार रुपैयाँ, बीमा लेख जारी संख्या ५७ हजार २०५ वटा, कुल दावी भुक्तानी रकम ३९ करोड १ लाख रुपैयाँ, ७ हजार ७८७ दावी वापत १ अर्ब २८ करोड १८ लाख रपैयाँ भुक्तानी हुन बाँकी रहेको छ । यस अवधिमा कम्पनको प्रतिसेयर आम्दानी १५.३९ रुपैयाँ रहेको छ । यस्तै कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ १५५.१९ रुपैयाँ छ भने मूल्य आम्दानी अनुपात ३१.२० गुणा रहेको छ । समिक्षा अवधिमा बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रमा आएको तरलताको समस्याले गर्दा बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रबाट कर्जा प्रवाहमा कमी आएको र सवारी साधन लगायतका विभिन्न वस्तु तथा सेवाहरुको आयातमा कडाई गर्दा कारण बीमाको वृद्धिमा तुलनात्मक रुपमा कमी भएको कम्पनीले बताएको छ । साथै अब तरलता समस्या समाधान हुँदै जाँदा समग्र व्यवसाय विस्तार भई बीमा व्यवसायमा पनि सकारात्मक वृद्धि हुने अपेक्षा कम्पनीले गरेको छ ।
नेशनल लाइफको नाफामा ५८ प्रतिशतको छलाङ, बीमा कोष ५६ अर्ब माथि
काठमाडौं । नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्सको चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा ५७.७३ प्रतिशत बढेर २२ करोड ७३ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १४ करोड ४१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो । चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद बीमा शुल्क आर्जन १०.८९ प्रतिशत बढेर ७ अर्ब ५३ करोड ४७ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ६ अर्ब ७९ करोड ७७ लाख रुपैयाँ खुद बीमा शुल्क आर्जन गरेको थियो । पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको खुद दावी भुक्तानी ४५ प्रतिशत बढेर ३ अर्ब ७२ करोड ५ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले २ अर्ब ५६ करोड ८७ लाख रुपैयाँ खुद दावी भुक्तानी गरेको थियो । यस अवधिमा कम्पनीले अभिकर्ता कमशिन ७३ करोड ९३ लाख रुपैयाँ गरेको छ । कम्पनीको पुनर्बीमा कमिसशन आय २ करोड २६ लाख रुपैयाँ र लगानी, कर्जा तथा अन्यबाट हुने आम्दानी २ अर्ब १२ करोड ८० लाख रुपैयाँ रहेको छ । समिक्षा अवधिमा कम्पनीको चुक्ता पूँजी ३७.८७ प्रतिशत बढेर ४ अर्ब ६४ करोड ४ लाख रुपैयाँ, जगेडा कोष ७७.६६ प्रतिशत घटेर २६ करोड ६५ लाख ३९ हजार रुपैयाँ, बीमा कोष १९.१४ प्रतिशत बढेर ५६ अर्ब १५ करोड ९१ ला रुपैयाँ र महाविपत्ती कोष ३७ करोड २० लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको कुल बीमा शुल्क आर्जन ७ अर्ब ६८ करोड ७१ लाख रुपैयाँ, कुल बीमा लेख संख्या १७ लाख २ हजार २७९ वटा, कुल दावी भुक्तानी रकम ३ अर्ब ७६ करोड ४२ लाख रुपैयाँ, २५ हजार २२ वटा दावी वापत ७७ करोड ८९ लाख ६८ हजार रपैयाँ भुक्तानी हुन बाँकी रहेको छ । यस अवधिमा कम्पनको प्रतिसेयर आम्दानी ९.८० रुपैयाँ रहेको छ । यस्तै कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ ११३.७६ रुपैयाँ छ भने मूल्य आम्दानी अनुपात ६५.९२ गुणा रहेको छ ।
