चैते धानको समर्थन मूल्य तोक्न २५ जिल्लामा स्थलगत अध्ययन गर्दै सरकार
काठमाडौं । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयअन्तर्गतको कृषि विभागले चैते धानको समर्थन मूल्य तोक्न अध्ययन थालेको छ । विभागले किसानलाई उचित मूल्य सुनिश्चित गर्न विभिन्न २५ जिल्लामा स्थलगत अध्ययन थालेको हो । अध्ययनका क्रममा धानको उत्पादनमा लाग्ने खर्च तथा बिउ, मल, श्रम, मुद्रास्फीति र बजार मूल्यको विश्लेषण गरी उत्पादन लागत आधारमा न्यूनतम् समर्थन मूल्य निर्धारण गरिने विभागले जनाएको छ । विभागको टोलीले स्थलगत अध्ययन गरेपछि निर्धारण गरिने वैज्ञानिक मूल्य कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयमा सिफारिस गरेर पठाइने विभागका महानिर्देशक प्रकाश सञ्जेलले जानकारी दिए । स्थलगत अध्ययन प्रक्रियाले किसानद्वारा उत्पादित धानको सही मूल्य सुनिश्चित गर्न सहयोग गर्ने उनले विश्वास व्यक्त गरे । मन्त्रालयले उत्पादन लागत, ढुवानी खर्च, बजार मूल्य तथा अन्य सान्दर्भिक आधार समेटेर प्रतिक्विन्टल मूल्य प्रस्ताव गर्ने विभागका महानिर्देशक सञ्जेलले बताए । ‘उक्त प्रस्ताव मन्त्रिपरिषदमा पेस हुन्छ । त्यसपछि मन्त्रिपरिषदबाट निर्णय भएपछि सार्वजनिक गरिनेछ । सोही आधारमा धानको चिस्यान मापदण्डसमेत मूल्याङ्कन गरिनेछ,’ विभागका महानिर्देशक प्रकाश सञ्जेलले भने । धानको १८ प्रतिशतसम्म चिस्यान भएमा तोकिएको मूल्य लागू हुने जनाउँदै उनले १८ प्रतिशतभन्दा बढी चिस्यान भएमा तौल घटाउने नियम लागू गरिने उल्लेख गरे । उनका अनुसार सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा भएपछि मन्त्रिपरिषद् बैठकले मूल्य तोक्नेछ । यसरी तोकिएको मूल्य आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरिने विभागका महानिर्देशक सञ्जेलले जानकारी दिए । सरकारले तोकेको मूल्यमा खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडमार्फत धान खरिद हुने जनाएको छ । सरकारले गत वर्ष प्रतिक्विन्टल २ हजार ८०० समर्थन मूल्य तोकेको थियो ।
नेप्सेमा साढे ७ अर्ब रुपैयाँको बोनस सेयर सूचीकृत
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)का साढे ७ अर्ब रुपैयाँ बराबरको बोनस सेयर सूचीकृत भएको छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ७ महिनामा विभिन्न कम्पनीको ७ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको बोनस सेयर सूचीकृत भएको हो । चालु आवको ७ महिनामा २१ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँको साधारण सेयर (आईपीओ) सूचीकृत हुँदा ९ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँको हकप्रद सेयर सूचीकृत भएको छ । यसअवधिमा ७ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको म्युचुअल फन्ड, ३ अर्ब ४० करोड रुपैयाँको डिबेन्चर, ९२ करोड ५० लाख रुपैयाँको एफपीओ र २ करोड २९ लाख रुपैयाँको अन्य गरी कुल ५० अर्ब ९४ करोड रुपैयाँको थप सेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएका छन् । समीक्षा अवधिमा नेपाल धितोपत्र बोर्डले १३ अर्ब १३ करोड रुपैयाँको म्युचुअल फण्ड, ६ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँको साधारण सेयर, ४ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँको हकप्रद सेयर, २० करोड रुपैयाँको डिबेन्चर र ५ करोड रुपैयाँको एफपीओ गरी कुल २४ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँको सेयर निष्काशनका लागि अनुमति दिएको छ ।
कालंगा हाइड्रोले चैत १० गतेदेखि आईपीओ बिक्री खुला गर्ने, क-कसले आवेदन दिन पाउँछन् ?
काठमाडौं । कालंगा हाइड्रो लिमिटेडले चैत १० गतेदेखि आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री खुला गर्ने भएको छ । कम्पनीले पहिलो चरणमा आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दा र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीलाई आईपीओ बिक्री गर्ने भएको हो । कम्पनीले जारी पुँजी १ अर्ब ४० करोड रुपैयाँको ३५ प्रतिशत अर्थात् ४९ करोड रुपैयाँको अंकित मूल्य १ सय दरका ४९ लाख कित्ता सेयर बिक्री गर्नेछ । जसमध्ये जारी पुँजीको १० प्रतिशत अर्थात् १४ करोड रुपैयाँको १४ लाख कित्ता सेयर आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दालाई छुट्याएको छ । स्थानीयलाई छुट्याएको सेयरमध्ये ९ लाख १० हजार कित्ता बझाङको केदारस्युँ गाउँपालिका-४ र ५, बित्थडचिर गाउँपालिका-६ र ८, बुंगल नगरपालिका-३, ४, ६, ८ र ५, बैतडीको डिलासैनी गाउँपालिका-१ र २, दार्चुलाको शैल्यशिखर नगरपालिका-१ का स्थानीयलाई र ४ लाख ९० हजार कित्ता बझाङको केदारस्युँ गाउँपालिका, बित्थडचिर गाउँपालिका र बुंगल नगरपालिका, बैतडीको डिलासैनी गाउँपालिका र दार्चुलाको शैल्यशिखर नगरपालिकाका स्थानीयलाई बिक्री गरिनेछ । साथै सर्वसाधारणलाई छुट्याइएको सेयरको १० प्रतिशत अर्थात् ३ लाख ५० हजार कित्ता सेयरमा श्रम स्वीकृती लिई विदेशमा रोजगार गरिरहेका नेपालीले आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीको आईपीओमा न्यूनतम् १० कित्तादेखि अधिकतम २० हजार कित्ता सेयरसम्म आवेदन दिन सकिनेछ । कम्पनीको आईपीओमा आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयले चैत २४ गतेसम्म आवेदन दिन सक्नेछन् । यदि उक्त अवधिमा पूर्ण बिक्री नभएमा २०८३ वैशाख ९ गतेसम्म आवेदन दिने समय लम्बिनेछ । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीले छिटोमा चैत १५ गते र ढिलोमा चैत २४ गतेसम्म आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीको आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा सानिमा क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । स्थानीय बासिन्दाले बिक्री प्रबन्धकका साथै आयोजनाको कार्यालय, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकको केदारस्युँ-१, ग्लोबल आइएमई बैंकको जयपृथ्वी नगरपालिका-१०, बझाङ्ग, गोकुलेश्वर, शैल्यशिवर-९, दार्चुला शाखा, कुमारी बैंकको छबिसपाथिभारा गाउँपालिका र डिलासैनी गाउँपालिका र कृषि विकास बैंकको बुंगल नगरपालिका-४ मा रहेका शाखाबाट आवेदन दिन सक्नेछन् । यस्तै, वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूले नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट अनुमति लिई सीआस्बा सेवामा सहभागी बैंक तथा वित्तीय संस्था र मेरो सेयरमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन् ।
कोशी, बागमती र गण्डकीमा चट्याङसहित वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । हाल नेपालमा पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभाव रहनका साथै हाल गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशसहित कोशी र बागमती प्रदेशका हिमाली र पहाडी भू-भागमा साधारणतया बादल लागेको र बाँकी भू-भागमा आंशिक बादल लागेको छ । कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी र हिमाली भू-भागका थोरै स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपात भइरहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशका हिमाली भू-भागमा आंशिक बादल लाग्नेछ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भूभागका थोरै स्थान र बाँकी हिमाली भू-भागका एक/दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू-भागका एक/दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना छ । त्यसैगरी, आज राति गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली भू-भागमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई भूभागमा आंशिक बादल लाग्ने तथा बाँकी भू-भागमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ । कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको हिमाली भू-भागका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएकोछ ।
समृद्ध राष्ट्र बनाउन विदेशमा रहेका नेपालीको सहकार्य र लगानी आवश्यकः प्रधानमन्त्री कार्की
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले वैदेशिक लगानीलाई उत्पादन मूलक क्षेत्रमा आकर्षित गर्ने र गैर आवासीय नेपालीहरूको पुँजीलाई सुरक्षित र पारदर्शी रूपमा परिचालन गर्ने नीति सरकारको प्राथमिकतामा रहेको बताएकी छिन् । त्यसका लागि दीर्घकालीन लगानी संरचना निर्माण गर्ने सरकारको नीति रहेको उनको भनाइ छ । काठमाडौंमा आयोजित गैर आवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए)को १२औँ महाधिवेशन तथा विश्व सम्मेलनको समापन समारोहमा प्रधानमन्त्री कार्कीले विश्वभर फैलिएका नेपालीहरू नेपालको सद्भावना दूत रहेको उल्लेख गर्दै उनीहरूको योगदानको प्रशंसा गरिन् । उनले गैर आवासीय नेपालीहरूलाई नेपालको विकास र समृद्धिको यात्रामा सक्रिय रूपमा सहभागी हुन आह्वान गर्दै विदेशमा सिकेको ज्ञान, सीप, अनुभव र पुँजीलाई मातृभूमिको विकासमा उपयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् । प्रधानमन्त्री कार्कीले हालै सम्पन्न महाधिवेशनबाट सङ्गठनभित्र देखिएको विभाजन अन्त्य भई एउटै मञ्चमा एकता कायम हुनु सकारात्मक भएको बताइन् । उनले एकता र सहकार्यबाट मात्रै विश्वभर रहेका नेपालीहरूको साझा भावना बलियो बन्ने धारणा राखिन् । नेपालको संविधानले गैर आवासीय नेपालीलाई आर्थिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक अधिकारसहितको नागरिकताको व्यवस्था गरेको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्री कार्कीले यसले प्रवासी नेपाली र मातृभूमि बीचको सम्बन्ध अझ सुदृढ बनाएको बताइन् । नवनिर्वाचित अध्यक्ष डा. हेमराज शर्मासहित सङ्घको नयाँ कार्यसमितिलाई सफल कार्यकालको शुभकामना दिँदै उनले गैर आवासीय नेपालीहरूको योगदान आर्थिक मात्र नभई सामाजिक पुँजी निर्माणमा पनि महत्त्वपूर्ण हुने बताइन् । प्रधानमन्त्री कार्कीले नेपाललाई अवसरयुक्त र समृद्ध राष्ट्र बनाउन स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सबै नेपालीहरूको सहकार्य, लगानी, ज्ञान र नवप्रवर्तन आवश्यक रहेको धारणा राखिन् । उनले यस महाधिवेशनबाट व्यक्त भएको एकता र प्रतिबद्धताले नेपालको विकास र समृद्धिका लागि नयाँ मार्गदर्शन दिने विश्वास व्यक्त गरिन् ।
एनआरएनएका १२ घोषणा: छुट्टै निकाय स्थापनादेखि सङ्कटमा परेकालाई उद्धारमा सहकार्य
काठमाडौं । ‘हाम्रो एकता, समृद्धिको आधार’ भन्ने मूल नारासहित आयोजित गैर आवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए) को १२औँ विश्व सम्मेलन तथा वृहत् अन्तर्राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन सम्पन्न भएको छ । सम्मेलनले नेपालको विकासमा प्रवासी नेपालीको लगानी, श्रमिक अधिकार र संस्थागत एकतालाई प्राथमिकतामा राख्दै १२ बुँदे घोषणापत्र जारी गरेको छ । फागुन ३० गतेदेखि चैत २ गतेसम्म काठमाडौंमा भएको सम्मेलनले विश्वभर छरिएका नेपाली समुदायलाई नेपालको समृद्धि, विकास तथा विश्वव्यापी रूपमा रहेका नेपालीको हित प्रवर्द्धनका लागि एकताबद्ध भएर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ । सम्मेलनले नेपालमा गैर आवासीय नेपालीहरूको लगानी भित्र्याउन कानुनी तथा नीतिगत सुधार गर्दै सहज वातावरण बनाउन सरकारसँग आग्रह गरेको छ । सम्मेलनले रोजगारी सिर्जना, उद्यमशीलता विकास तथा भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा प्रवासी नेपालीको लगानीलाई प्रोत्साहन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । घोषणापत्रमा गैर आवासीय नेपालीको लगानी व्यवस्थापनका लागि छुट्टै निकाय स्थापना, बैंक खाता खोल्ने र लगानी फिर्ता लैजान सहज व्यवस्था गर्न सम्बन्धित ऐन तथा नियमावली संशोधन गर्न सरकारसँग माग गरिएको छ । सम्मेलनले मध्यपूर्वको पछिल्लो अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै सङ्कटमा परेका नेपालीको उद्धार, राहत र पुनःस्थापनामा नेपाल सरकार तथा अन्तर्राष्ट्रिय निकायसँग सहकार्य सुदृढ गर्ने जनाएको छ । यसैगरी, विश्वका विभिन्न देशमा कार्यरत नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षा, अधिकार र सम्मानजनक रोजगारी सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित देश, अन्तर्राष्ट्रिय संस्था तथा नेपाल सरकारसँग सहकार्य गर्ने प्रतिवद्धतासमेत व्यक्त गरिएको छ । घोषणापत्रमा प्रवासमा जन्मिएका दोस्रो पुस्ताका युवालाई नेपाली भाषा, संस्कृति र इतिहाससँग जोड्न शिक्षा, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा डिजिटल माध्यममार्फत पहल गरिने उल्लेख छ । सम्मेलनले जलविद्युत्, कृषि, पर्यटन, सूचना प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मूलक उद्योगमा गैर आवासीय नेपालीको लगानी प्रवर्द्धन गर्दै लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका लागि नेपाल सरकारसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । यसैगरी, विश्वभर रहेका नेपालीहरूको ज्ञान, अनुभव र पुँजीलाई मातृभूमिसँग जोड्दै समृद्ध, समावेशी र आत्मनिर्भर नेपाल निर्माणमा योगदान गर्ने सामूहिक सङ्कल्प पनि गरिएको छ । सम्मेलनमा ४ हजार २८६ प्रतिनिधि सहभागी भएका थिए । तीमध्ये ४ सयभन्दा बढी प्रतिनिधि काठमाडौंमा भौतिक र बाँकी प्रतिनिधि अनलाइनमार्फत सहभागी भएका आयोजकले जनाएको छ ।
‘भ्लगर’ मोटरसाइकल चालकमाथि हातपात गर्ने कार चालकको पहिचान खुल्यो
काठमाडौं । नगरकोट जाने बाटोमा बाइक राइडरमाथि कुटपिट गर्ने कार चालकको पहिचान खुलेको छ । जिल्ला प्रहरी परिसर, भक्तपुरले मोटरसाइकल चालकमाथि कुटपिट गर्ने कार चालकको पहिचान खुलेको जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार कार चालकको पहिचान खुलिसकेको छ । कार चालक नगरकोटदेखि तल पर्ने भक्तपुरकै रहेको प्रहरीले जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार कार चालकको खोजी भइरहेको छ । शनिबार नगरकोट जाने बाटोमा कार चालकले लक्स के राई र विशाल तामाङमाथि हातपात गरेका थिए । प्रहरीले खोजी गरेपछि कार चालक फरार रहेका छन् ।
एनआरएनएलाई एकजुट बनाउँदै निर्वाचन र नागरिकताको मुद्दामा केन्द्रित हुने अध्यक्ष केसीको घोषणा
काठमाडौं । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का अध्यक्ष डा. बद्री केसीले संसारभर छरिएर रहेका नेपालीहरूलाई एउटै सूत्रमा बाँध्ने र उनीहरूको अधिकार सुनिश्चित गर्ने अभियानमा संघ प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन् । सोमबार राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । सन् २००३ मा स्थापना भएको यस संस्थाले दुई दशक लामो इतिहासमा अनेकौं उतारचढाव झेल्दै हाल ८० लाख नेपालीलाई आफ्नो नेटवर्कमा जोड्न सफल भएको उनले उल्लेख गरे । अध्यक्ष केसीका अनुसार हाल एनआरएनए विश्वका ९२ देशमा फैलिएको छ । नेपाल सरकारको उपस्थिति ४० देशमा मात्र सीमित रहे पनि एनआरएनएले ९२ वटै देशमा रहेका नेपालीहरूको प्रतिनिधित्व गरिरहेको छ । ‘जसको शरीरमा नेपाली रगत बगिरहेको छ, उनीहरू सबैलाई गोलबन्द गर्नु नै हाम्रो मुख्य एजेन्डा हो,’ केसीले भने । विगतमा एउटा समितिले अर्कोलाई नटेर्ने जस्ता आन्तरिक विवादहरू देखिए तापनि अहिले संस्था पुनः एकजुट भएको उनको दाबी छ । भदौमा भएको ‘जेनजी’आन्दोलनको समयमा एनआरएनए भवन समेत सुरक्षित रहन नसकेको दुःखद स्मरण गर्दै उनले अबका दिनमा त्यस्ता अशान्तिका घटना दोहोरिन नहुनेमा जोड दिए । यसैबीच, मुलुकमा समयमै निर्वाचन सम्पन्न गरी शान्ति बहाली गरेकोमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई एनआरएनएले ‘राष्ट्र माता’ को रूपमा घोषणा गर्ने निर्णय गरेको छ । आगामी निर्वाचनमा गैरआवासीय नेपालीहरूलाई पनि मताधिकार दिनुपर्ने मागलाई केसीले प्रमुखताका साथ उठाएका छन् । यसपटकको निर्वाचनमा प्रयास गर्दागर्दै पनि प्राविधिक कारणले सम्भव नभएको बताउँदै उनले भने, ‘संविधान वा नागरिकता ऐन संशोधन गरेर भए पनि विदेशमा रहेका नेपालीलाई ‘नेपाली’ कै रूपमा बस्न पाउने वातावरण सुनिश्चित गरिनुपर्छ ।’ मध्यपूर्वमा बढ्दै गएको युद्धको डढेलोले त्यहाँ कार्यरत नेपालीहरूमा त्रास सिर्जना गरेको प्रति संघले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ । अध्यक्ष केसीले जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा रहेका नेपालीहरूको तत्काल उद्धार गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् । ‘सरकारले उद्धारको प्रक्रिया अगाडि बढाओस्, एनआरएनए त्यसका लागि आवश्यक हरेक किसिमको सहयोग र समन्वय गर्न तयार छ,’ उनले प्रतिबद्धतासमेत जनाए । हाल विश्वभर करिब ८० लाख नेपालीहरू छरिएर रहेको र उनीहरूसँग नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को हाराहारीमा सम्पत्ति रहेको उल्लेख गर्दै उनले अब उक्त विशाल पुँजी र क्षमतालाई सिधै नेपालको विकाससँग जोड्ने काम एनआरएनएले गर्ने दावीसमेत गरे । विशेषगरी साना-साना लगानी भित्र्याउनका लागि कानुनी व्यवस्था सरल र सहज बनाइएमा वार्षिक रूपमा थप २ खर्ब रुपैयाँ नेपाल भित्र्याउन सकिने उनको दाबी छ। देश विकासमा गैरआवासीय नेपालीहरूको भूमिका अपरिहार्य रहेको चर्चा गर्दै उनले अभियानलाई सफल पार्न सरकारले आवश्यक कानुनी र नीतिगत सहजीकरण गरिदिनुपर्नेमा जोड दिए । त्यसैगरी, एनआरएनएका संस्थापक अध्यक्ष उपेन्द्र महतोले व्यक्तिगत सफलताले जतिसुकै उचाइ छोए पनि देश समृद्ध हुन सकेन भने व्यक्ति सफल हुन नसक्ने बताए । देश बनाउने अभिप्रायले एनआरएनएको गठन भएपनि बीचमा मनोटोनस हुँदा केही समस्या आएको उनको भनाइ छ । एनआरएनएप्रति पहिला नेपालीले दिएको विश्वास अनि उत्साह फेरि दिन उनले आग्रह समेत गरे ।
