बागमती नगरपालिकाका मेयर थापासहित ६ जनाविरुद्ध ३० करोडको भ्रष्टाचार मुद्दा
काठमाडौं । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले बागमती नगरपालिकाका मेयर भरतबहादुर थापासहित ६ जनाविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ । अख्तियारले सार्वजनिक सम्पत्ति हानिनोक्सानी गरेको अभियोगमा मेयर थापासहित उपमेयर लीलाकुमारी मोक्तान, नगरपालिकाका तत्कालीन प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बिमलकुमार पोखरेल, योजना प्रमुख इन्जिनियर सागर पौडेल, तत्कालीन लेखा अधिकृत विश्वराज पोखरेल र जिल्ला समन्वय समिति सर्लाहीका तत्कालीन प्रमुख मेथुर चौधरीविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको हो । उनीहरूविरुद्ध मंगलबार भरत ताल निर्माणको आवरणमा सार्वजनिक सम्पत्ति हानिनोक्सानी गरेको अभियोगमा विशेष अदालतमा ३० करोड २९ लाख ३४ हजार ८ सय ९७ रुपैयाँ बिगो कायम गरी मुद्दा दायर भएको छ । आरोपित सबैलाई कायम भएको बिगो छुट्टाछुट्टै असुल गर्नुपर्ने अख्तियारको माग छ । उनीहरूविरुद्ध ३ वटा कसुर लगाइएको अख्तियारले जनाएको छ ।
३० हजार मेट्रिक टन डीएपी खरिद गर्न कृषि सामग्री लिमिटेडद्वारा ठेक्का आह्वान
काठमाडौं । डीएपी मल खरिदका लागि कृषि सामग्री लिमिटेडले ठेक्का आह्वान गरेको छ । कम्पनीले मंगलबार ३० हजार मेट्रिक टन डीएपी मल ई बिडिङमार्फत खरिद गर्न ठेक्का आह्वान गरेको हो । यसका लागि जुलाई २६ सम्म कृषि सामग्री कम्पनीमा बोलपत्रदाताले आवेदन दिइसक्नुपर्ने कम्पनीको सूचनामा उल्लेख छ । कम्पनीका अनुसार डीएपी मल आगामी आर्थिक वर्ष गहुँ बालीका लागि खरिद गर्न लागिएको हाे । अहिले कम्पनीमा ९८ हजार ६ सय २९ मेट्रिकभन्दा बढी मल मौज्दात छ ।
अभिकर्ता सहकारीमा डुब्दा बीमा क्षेत्रमा असर गर्यो : सीईओ खत्री
नेशनल लाईफ इन्स्यारेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) हुन् सुरेश प्रसाद खत्री । बीमा क्षेत्रमा प्रवेश पनि नेशनल लाईफ इन्स्यारेन्सबाटै गरेका खत्री अहिले सोही कम्पनीको नेतृत्व गरिरहेका छन् । एउटा इन्ट्री लेवलदेखि त्यो संस्थाको नेतृत्व गर्ने अवसर सीमितले मात्रै पाउँछन् । तर, त्यो अवसर सीईओ खत्रीले पाए । बीम क्षेत्रमा तीन दशक अनुभव भएका खत्रीले नेशनल लाईफ इन्स्योरेन्समा २०५१ सालमा प्रवेश गरेका थिए । अहिले यही कम्पनीको नेतृत्व गरिरहेका खत्रीसँग वर्तमान बीमा व्यवसाय, यस क्षेत्रका अवसर, चुनौती र जोखिमसँगै आगामी कार्यदिशाका विषयमा विकासन्युजका लागि सीआर भण्डारीले संक्षिप्त कुराकानी गरेका छन् । बीमा कम्पनीहरू बलियो हुँदा उनीहरूले खोज तथा अनुसन्धानमा काम गर्छन, नयाँ-नयाँ बीमा पोलिसी ल्याउनेछन्, त्यसले बीमा क्षेत्रलाई धेरै अगाडि बढाउँछ भन्ने सोचका साथ कम्पनीहरूबीच मर्ज तथा पुँजी वृद्धि गरियो । पुँजी वृद्धिसँगै तपाईंको कम्पनीले यसतर्र्फ के-के काम गरिरहेको छ ? नेशनल लाइफले मर्ज नगरी नियामकले तोकेको पुँजी पुर्याइसकेको छ । नयाँ बीमा पोलिसी ल्याउन कम्पनीले गृहकार्य गरिरहेको छ । बीमा प्राधिकरणको उद्देश्य अनुरूप कम्पनीले अभिकर्ताहरूसँग छलफल तथा बहस गरेर नयाँ बीमा योजना ल्याउने तयारी गरेको छ । कस्तो किसिमको प्रडक्ट ल्याउने भनेर बजारसँग निर्भर हुन्छ । अहिले पनि बीमा सम्बन्धी सचेतनाको अभाव छ । सहरी क्षेत्रका ग्राहकहरू सचेत भएकाले नयाँ प्रडक्टमा अभ्यस्त हुनुहुन्छ भने ग्रामिण भेगमा त्यस किसिमको वातावरण बनिसकेको छैन । तैपनि नयाँ–नयाँ प्रडक्ट विकास गरेर सकारात्मक तरिकाले अगाडि बढ्ने कम्पनीको रणनीति छ । अर्थतन्त्रमा संकुचन आउँदा बीमा क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष असर गर्याे । यो संकटबाट माथि उठ्न तपाईंको कम्पनीले कस्ता किसिमका अभ्यास गरिरहेको छ ? कम्पनीले नयाँ अभ्यास गर्दैमा सबै समस्या समाधान हुँदैन । आर्थिक मन्दी विश्वभर नै छ । त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपालमा पनि परेको हो । तुलनात्मक रूपमा केही चलायमान हुन खोजिरहेको छ । के कारणले बजार डाउन भएको हो भनेर राज्यले गम्भीर भएर सोच्नुपर्छ । बीमा कम्पनीले प्रडक्टहरू सस्तो बनाएर मात्रै हुँदैन । सकेसम्म स–सानो बीमा गराएर सबैलाई समेट्नु पर्छ । बैंकहरूले नयाँ कर्जा लगानी गर्न सकेका छैनन, त्यसैले बीमा कम्पनीको व्यापार घटेको हो भनेर बीमकहरूबाट पटक–पटक सुनिन्छ । बीमा कम्पनीहरू आफ्नो तरिकाले किन अगाडि बढ्न सकिरहेका छैनन् ? व्यापार विस्तारमा बैंकप्रतिको निर्भरता कम गर्न बीमा कम्पनीहरूले नयाँ के काम गरिरहेका छन् ? बैंकसँग निर्भर भएर बीमा बजार चलेको भन्ने सान्दर्भिक होइन । बैंकले कर्जा उपलब्ध गराएपछि व्यापार हुने, यदि उपलब्ध नगराएपछि व्यापार नहुने भन्ने हुँदैन । आर्थिक मन्दीको कारण नै व्यापारमा असर परेको हो । आर्थिक मन्दी बीमा, बैंकिङ लगायत राज्यभर एकै किसिमको प्रभाव परेको छ । एउटा क्षेत्र अर्काे क्षेत्रसँग सम्बन्धित भएकाले प्रभाव परेको हो । जस्तो बैंक बीमासँग र बीमा बैंकसँग पनि सम्बन्धित छ । कर्जा प्रवाह भएपछि त्यसको बीमा गर्नु पर्ने हुन्छ । ऋणीहरूको जीवन बीमा गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यो बीमासँग सम्बन्धित भयो । त्यसैले एकअर्कासँग परिपुरक नै हुन् । सबै मिलेर राज्यले स्थीर नीति नियम बनायो भने पक्कै पनि सहज हुन्छ । कम्पनीहरूको व्यापार व्यवसाय पनि वृद्धि गर्न अभिप्रेरित हुन्छ । अहिले बीमा कम्पनीहरूका लागि नयाँ अवसर के-के छन् ? अधिकांश युवाहरू विदेश पलायन भएका छन् । त्यहाँबाट व्यापार ल्याउन सकियो भने कम्पनीको व्यवसाय वृद्धिसँगै राज्यको स्रोत पनि जुट्छ । अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीमा भन्दा स्वदेशी कम्पनीमा सो रकम आउँथ्यो । अहिले बीमा व्यवसायका समस्या, जोखिम र अवरोध के-के छन् ? पहिलाको तुलनामा प्राधिकरणबाट सकारात्मक नीति तथा नियम बनेर आएका छन् । ती नीति नियमहरू व्यवहारिक पनि छन् । अहिले नियामकबाट असहयोग भएको अभ्यास छैन । तर, आर्थिक मन्दीका कारण व्यवहारिक समस्या धेरै छन् । बीमा कम्पनीहरूले अभिकर्ताहरूमार्फत बीमा गर्ने हो । तर, अभिकर्ताहरूले लगानी गरेका सहकारी संस्थाहरू डुबेका छन् । जसले गर्दा उहाँहरूले व्यक्तिगत लगानीबाट ग्राहक बनाउन सक्नु भएको छैन । आर्थिक मन्दीका कारण बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट कर्जा प्रवाह हुन सकेको छैन । बीमा कम्पनीहरूको संरक्षण र प्रवर्द्दनमा नेपाल बीमा प्राधिकरणले खेल्नुपर्ने भूमिका के हो ? नयाँ व्यापार व्यवसायका स्रोत खोज्नुपर्छ । एउटा कम्प्लायन्स पनि हुनुपर्छ । र, व्यवसाय पनि सोही अनुरूप अगाडि बढाउनु पर्छ । कम्प्लायन्स बिनाको व्यवसाय सम्भव छैन । कम्प्लायन्स र व्यवसाय दुइटैलाई समानुपातिक हिसाबले लगियो भने उपयुक्त हुन्छ ।
राष्ट्रियसभाबाट सुरक्षित कारोबार विधेयक पारित
काठमाडौं । राष्ट्रियसभाबाट ‘सुरक्षित कारोबार (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८०’ सर्वसम्मतले पारित भएको छ । सभाको आजको बैठकमा अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले विधेयक प्रस्तुत गरेका थिए । त्यसअघि प्रस्तुत विधेयकमाथि छलफलका क्रममा उठेका प्रश्नको जवाफ दिँदै उनले यस विषयमा समितिमा पर्याप्त छलफल भएको बताए । उनले भने,’यो विधेयकमा जनताको दैनिक काराबोर खासगरी धितोसम्बन्धी व्यवस्था छ । उत्पादनमूलक व्यवसाय माछापोखरी, फलफूल बगान, पशु फार्म आदिमा धितोको व्यवस्था हुनेछ । यो संशोधनपछि थप व्यावहारिक र समयसापेक्ष हुन्छ ।’ विधेयकमाथिको छलफलमा सांसदद्वय देवेन्द्र दाहाल र कमला पन्तले भाग लिइ आफ्ना धारणा व्यक्त गरेका थिए । यसैगरी बैठकमा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री रेखा शर्माले राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगको २३औँ वार्षिक प्रतिवेदन र राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगको पाँचौँ वार्षिक प्रतिवेदन पेस गरेका थिए । राष्ट्रियसभाको अर्को बैठक आगामी असार ४ मगंलबार १ः१५ बजे बस्ने छ ।
अचेल गाउँघरमा ढिँकीजाँतो देखिँदैनन्
लमजुङ । यहाँ युवापुस्ताको बेवास्ता र आधुनिक प्रविधिले सहज बनाएसँगै परम्परागत ढिँकीजाँतो लोप हुन थालेको छ । केहीवर्ष अघिसम्म गाउँगाउँमा घरैपिच्छे ढिँकीजाँतो हुने लमजुङमा यसको संरक्षण गर्न नसक्दा लोप हुन थालेको हो । ढिँकीजाँतोमा कुटानीपिसानी गर्दा धेरै दुःख र समय लाग्ने, गाउँगाउँमा आएको मिलले छिटोछरितो र सहज हुने भएपछि ढिँकीजाँतो लोप हुने अवस्थामा पुगेको स्थानीयको भनाइ छ । दोर्दी गाउँपालिका–३ श्रीमञ्जाङका ९४ वर्षीय चिजकुमारी श्रेष्ठले आफ्नो जीवनको धेरैवर्ष ढिँकी कुटेर र जाँतो पिनेरै जीवन बिताए पनि पछिल्लो समय लोपहुने अवस्था आएको बताउँछिन् । ढिँकीमा कुटेको धानको चामल, काउनो, साबा साथै जाँतोमा पिनिएको मकैको भात, कोदोको ढिँडो, फाँपरको रोटी तथा ढिँडोले परिवारलाई खुवाएर जीवन धान्दै आएको कुरा अब स्मरणमा सीमित भएको उनले सुनाइन् । ‘विगतमा ढिँकीजाँतोमा सङ्घर्ष गरिएका ती दिन र समय अहिले कथा जस्तै भएका छन् । पहिले गाउँमा ढिँकीजाँतो नभएको कुनै घर नै हुँदैन थियो तर अचेल ढिँकीजाँतो देखिन छाडे । अहिले सम्झदा पनि कथा जस्तै लाग्छ’, उनले भनिन् । दूधपोखरी गाउँपालिकाकी ८६ वर्षीय यमकुमारी गुरुङले पछिल्लो पुस्ताले चासो नदिँदा परम्परागत ढिँकीजाँतो लोप हुने अवस्थामा पुगेको बताइन् । ‘हाम्रा पालामा सबैले घरमा ढिँकी राख्थे, मकैको बेग्लै, कोदोको बेग्लै जाँतो राख्थे, गाउँमा विकास आयो, धान कुट्ने र पिन्ने मिसिन आयो, अहिले केलाई चाइयोरु ढिँकीजाँतो’, उनले भनिन्, ‘ढिँकीजाँतोमा कुटानीपिसानी गरिएका उतिबेलाका खानाको स्वाद सम्झदा पनि जिब्रो रसाउँछ । त्यो शौभाग्य अहिलेका चेलीबुहारीले त देख्न पाएनन् ।’ त्यस्तै, दोर्दी गाउँपालिका–३ श्रीमञ्जाङका ९४ वर्षीय चिजकुमारी श्रेष्ठले आफ्नो जीवनको धेरैवर्ष ढिँकी कुटेर र जाँतो पिनेरै बिताए ती परम्परागत सामान देख्न नपाएको धेरै भइसकेको सुनाइन् । ‘हाम्रो धेरै समय त्यसैमा बित्यो तर पछिल्लो समय त्यसबाट कुटेका पिसेका खाने कुरा त कल्पनामा सीमित भएका छन् । समय परिवर्तन भएजस्तै हाम्रा मौलिकता पनि हराउन थाले । निकै दुःख लाग्छ’, उनले गुनासो गरिन् । ढिँकीजाँतो प्रसस्त हुने यस वडास्थित नेवारगाउँ, गैरीगाउँ, लामागाउँ, डाँडागाउँ, दासडाँडा, बाहुनगाउँ लगायतका गाउँमा अहिले देख्नै मुस्किल पर्दै गएको छ । एक हजारभन्दा बढी घरधुरी रहेका ती गाउँमा पाँच/१० वटाभन्दा धेरै ढिँकीजाँतो छैनन् । ढिँकीजाँतो भएका घरमा पनि कमै प्रयोग गर्ने गरेका छन् । त्यस्तै, मस्र्याङ्दी गाउँपालिका–५ घेर्मुका ३५ घरमध्ये अहिले एकाध घरमा मात्र ढिँकी रहेको स्थानीय काम सार्की गुरुङले बताए । करिब १०/१२ वर्ष गाउँमा बिजुलीबाट चल्ने मिल आएसँगै ढिँकीजाँतो लोप भएको उनको भनाइ छ । यसरी परम्परागत ढिँकीजाँतो लोप भए पनि यसको संरक्षण गर्न नसकिएकोमा उनले दुःखमनाउ गरे । सोही गाउँपालिका–३ ढगैँका स्थानीय पूर्णबहादुर गुरुङले १० वर्षअघिसम्म गाउँका प्रायः सबै घरमा ढिँकीजाँतो प्रयोग गर्दै आए पनि अहिले एक दुई जनाको घरमा मात्र रहेको बताए । बेँसीसहर नगरपालिका–२ नरुवाल गाउँमा करिब १४ वर्ष अघिसम्म प्रत्येक घरमा ढिँकीजाँतो थियो । विद्युतीय मेसिन आएसँगै विस्तारै घट्दै गएर छ वर्ष अघिबाट गाउँमा दुई जनाको घरमा मात्रै ढिँकीजाँतो रहेको स्थानीय सावित्री रानामगरले बताउँछन् । ‘गाउँमा धान कुट्ने मेसिन आयो, सबै खुसी बन्न थाले । ढिँकीजाँतोमा धान, मकै कुट्न तथा पिन्नेलाई समय लाग्ने साथै दुःखसमेत धेरै गर्नुपर्ने भएकाले गाउँलेले यस्ता परम्परागत सामग्रीको प्रयोग गर्न छाडे तर हामीलाई त धेरै माया लाग्छ ।’ विद्युतीय मेलमा एकमुरी धान कुट्नलाई करिब आधा घण्टा लाग्छ तर ढिँकीमा बिहानभरीमा पनि धान कुटी नसकिने भएकाले यहाँका स्थानीयले बाध्य भएर ती परम्परागत सामान प्रयोग गर्न छोडेको धेरैको बुझाइ छ । रासस
बेलायतमा बढ्यो बेरोजगारी दर
काठमाडौं । मंगलबार प्रकाशित आधिकारिक तथ्यांक अनुसार बेलायती बेरोजगारी अझै बढेको पुष्टि भएको छ । बेलायतको बेरोजगारी दर अप्रिलको अन्त्यसम्म तीन महिनामा बढेर ४.४ प्रतिशत पुगेको छ, जुन मार्चको अन्त्यसम्मका तीन महिनामा ४.३ प्रतिशत रहेको राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालय (ओएनएस) ले जनाएको छ । चालु महिनाको तथ्यांकले श्रम बजार विचलित हुन सक्ने संकेतहरू देखाउँदै छ, रिक्त पदहरूको सङ्ख्या अझै घट्दै र बेरोजगारी बढ्दै छ, यद्यपि आय वृद्धि भने अपेक्षाकृत बलियो रहेको ओएनएसले जनाएको छ । विश्लेषकहरूले ६.० प्रतिशतमा आयोजित बोनस बाहेक औसत नियमित तलब वृद्धि, बैंक अफ इङ्ल्यान्डको लागि वर्णन गरे । अप्रिलमा ज्याला वृद्धिको लागि लामो समयसम्म चिन्ताको विषय हुने अनुसन्धान परामर्श पूँजी अर्थशास्त्रका उप प्रमुख बेलायत अर्थशास्त्री रुथ ग्रेगरीले उल्लेख गरे । तर, रोजगारीमा तीव्र गिरावट र बेरोजगारी दर बढ्दै जाँदा तलब वृद्धि पनि चाँडै नै दृढ गिरावटको बाटोमा फर्कने उनीहरूले जनाएका छन् । गत महिना मुख्य ब्याजदर १६ वर्षको उच्च ५.५२ प्रतिशतमा राखेको थियो तर बेलायतको मुद्रास्फीति निराशा जनक भएपछि गर्मीमा कटौती हुने संकेत गरेको छ । केन्द्रीय बैंकले अर्को हप्ता जुन–२० मा आफ्नो पछिल्लो ब्याज दरको निर्णय घोषणा गर्नेछ, जसको अघिल्लो दिन मेको मुद्रास्फीति तथ्यांक उल्लेख हुनेछ । बेलायतको वार्षिक मुद्रास्फीति अप्रिलमा तीन वर्षको न्यून २.३ प्रतिशतमा झरेको तथ्यांकले देखाएको छ । एजेन्सी
‘नयाँ संविधानबाट बालेन, रवि र हर्कहरूको उदय भयो’
काठमाडौं । नेकपा (माओवादी केन्द्र) का राष्ट्रिय सभा सदस्य झक्कुप्रसाद सुवेदीले जनता पुराना पार्टीसँग रिसाएर नयाँ राजनीतिक दल आएको भन्नेकुरा सत्य नभएको बताएका छन् । मंगलबारको राष्ट्रिय सभा बैठकमा बोल्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । तथ्यलाई अहिले हल्लाले छोपेको बताए । पुराना पार्टीप्रतिको निराशाले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने, काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र साह र धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर हर्क साम्पाङको उदय भएको नभइ नयाँ संविधानले उनीहरुलाई जन्माएको जानकारी दिए । शिर उठाउने गणतन्त्र र समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीले लामिछाने, बालेन र हर्कहरूलाई निर्वाचित गरेको बताए । ‘कसैले के भन्छन् भने नयाँ पार्टी आए । तथ्यले के भन्छ भने बालेन आए, हर्क आए, रविहरु आए । तर उनीहरुले भोट पाए, चुनाव जिते पुराना पार्टीहरुसँगको निराशाले होइन । बालेन, हर्क र रविहरु नयाँ संविधानले जन्माएका हुन् । यदी यो संविधान हाम्रो त्यति ठूलो बलिदानबाट, कुवार्नीबाट आउँदैन थियो भने रवि, बालेन र हर्कहरुको यहाँ उपस्थिति देखिँदैन थियो’, उनले भने । उनले गणतन्त्रले जनताको शिर उठाएको बताए ।
वायुसेवा निगमकी क्याप्टेन भावना पन्तको निलम्बन फुकुवा
काठमाडौं । नेपाल वायुसेवा निगमकी क्याप्टेन भावना पन्तको निलम्बन फुकुवा भएको छ । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले मंगलबार उनको निलम्बन फुकुवा गरेको हो । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उडान सुरक्षा प्रावधान उल्लंघन गरेको आरोप लगाउँदै प्राधिकरणले उनलाई जेठ २१ गतेबाट निलम्बनमा राखेको थियो । विमानस्थलको संवेदनशील क्षेत्रमा अन्तर्वार्ता दिएको भन्दै पन्तविरुद्ध प्राधिकरणमा उजुरी परेको थियो । तर, उनले स्वीकृति लिएरै अन्तर्वार्ता दिएको पुष्टि भएपछि निलम्बन फुकुवा गरिएको हो । पन्तले नेवानिको न्यारो बडी जहाज ‘ए३२०-२००’ उडाउथिन् । यस्तै पन्तसँगै निलम्बनमा परेका क्याप्टेन विजय लामाको भने निलम्बन यथावत छ ।
