नेपालको पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि पहल गर्छुः अस्ट्रेलियाली सांसद
काठमाडौं, १४ कात्तिक । ‘नेपाल भ्रमण गरी पुनःनिर्माणका लागि सहयोग गरौँ’ भन्ने नारासहित अस्ट्रेलियाली सांसद जिङ लीसहितको प्रतिनिधिमण्डल नेपाल भ्रमण गरी आज स्वदेश फर्किएका छन्। एक साता लामो नेपाल भ्रमण सकी स्वदेश फर्किनुअघि यहाँ आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सांसद लीले भूकम्पपछि पनि नेपाल भ्रमण गर्न पूर्ण रुपमा सुरक्षित रहेको आफूले पाएको अनुभव सुनाउँदै नेपाल भ्रमण गरी पुनःनिर्माणमा सहयोग गर्न सबैसँग आग्रह गरे । पर्यटनमा रुचि राख्ने व्यक्तिले भ्रमण गर्नैपर्ने मुलुक नेपाल रहेको उनको भनाइ थियो । उनले भने, “इतिहास, कला, संस्कृति, पदयात्रा, हिमाल, वनजङ्गल, वन्यजन्तु जेजस्ता विषयमा रुचि छ, त्यो सबै पाउन सकिने मुलुक नेपाल भएको मैले पाएँ ।” आफूले काठमाडौं उपत्यका, पोखरा र चितवन घुमेको र तीमध्ये सबैभन्दा सुन्दर पोखरा लागेको अनुभव उनले सुनाए । सांसद लीले भने, “काठमाडौंको पुरानो कला, संस्कृति, पोखराको सुन्दरता, चितवनको हात्तीयात्रा र नेपालीको आतिथ्यता मेरा लागि सबैभन्दा अविस्मरणीय अनुभव रह्यो ।” अस्ट्रेलियाको सत्तारुढ दलका सांसद लीले दक्षिण अस्ट्रेलियाबाट नेपाल भ्रमण गर्ने आफू पहिलो सांसद भएको जिकिर गरे । धेरैभन्दा धेरै अस्ट्रेलियालीले नेपाल भ्रमण गरून् र नेपालबारे बुझून् भन्ने आफ्नो चाहना रहेको बताउँदै उनले त्यसका लागि स्वदेश फर्किएपछि पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाए । आफू अस्ट्रेलिया पुगेपछि नेपाल भ्रमण र यहाँको अवस्थाबारे त्यहाँका संसदमा बोल्ने उनको भनाइ थियो । भ्रमणका क्रममा उनले प्रधानमन्त्री, संस्कृति, पर्यटन, तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री, सांसद लगायत उच्च सरकारी अधिकारीसँग पनि भेट गरेका थिए । भेटमा नेपाली अधिकारीले पुनःनिर्माणमा अस्ट्रेलिया सरकारले गरेको सहयोगप्रति आभार व्यक्त गर्दै नेपालको पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि सांसद लीले चलाएको अभियानप्रति धन्यवाद व्यक्त गरेका थिए । पत्रकार सम्मेलनमा दक्षिण अस्ट्रेलियाका लागि नेपालका अवैतानिक दूत दीपक धमलाले सांसद लीको भ्रमणबाट दुईदेशबीचको सम्बन्ध सुदृढ तथा अस्ट्रेलियामा बसोबास गरिरहेका नेपालीको समस्या समाधान गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । सांसद लीले भूकम्पलगत्तै व्यक्तिगत रुपमा समेत प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा केही रकम सहयोग गरेका थिए । रासस
घरमा लक्ष्मी माताको बास गराउन यसरी गरौ पूजा
काठमाडौं, १४ कात्तिक । हरेक मानिसको चाहना हुन्छ, सधै उसको घरमा लक्ष्मीको वास गरुन्, आर्थिक स्थिति राम्रो होस्, व्यक्तिले सबै सुख भोग गर्न सकोस् । यी सबै कुरा प्राप्त गर्नको लागि हिन्दुधर्मालम्बीहरुले हरेक वर्ष कात्तिक कृष्ण औँसीका दिन आज धनधान्य तथा समृद्धिकी देवी लक्ष्मीको पूजा तथा आरधना छ । धनधान्य तथा सुखसमृद्धिकी देवी लक्ष्मीको पूजा तथा उपासना गर्दा घरमा धन सम्पत्ति वृद्धि हुनका साथै सुखसमृद्धि प्राप्त हुने जनविश्वास रहि आएको छ । परम्परादेखि तिहारको तेस्रो दिन लक्ष्मी पूजा पर्व मनाउने प्रचलन छ । आजका दिन घर वरिपरि सर–सर्फाइ गरी सिङ्गारेर बत्तीले झिलिमिली पारेर लक्ष्मीको आव्हान गरिन्छ । यस दिन लक्ष्मीमातालाई मन पर्ने जटा नरिवल, कमल तथा गुलावको फूल, विभिन्न फलफूल तथा पक्वान, सौभाग्यका सामन, कौडा तथा चाँदी तथा चाँदीबाट बनेका भाडाकुडा चढाउने प्रचलन छ । विविध धर्मशास्त्रअनुसार दिपावलीको रात माता लक्ष्मी रातभर पृथ्वीमा भ्रमण गर्नु हुन्छ । त्यसैले यस दिन लक्ष्मी कृपा भयो भने वर्ष भरि कहिल्यै खल्ती रित्तो हुँदैन । ज्योतिष विद्यांका अनुसार माता लक्ष्मीलाई खुसी राख्न तथा उहाँको कृपा प्राप्त गर्न, मानसिक पारिवारिक क्लेश, भूतप्रेतको वाधा आदि वाट छुट्कारा प्राप्त गर्न विशेष ध्यान दिनुपर्छ । यस दिन यी सात ठाउँमा दीप बाल्दा धनलाभ हुने घरमा जहाँ लक्ष्मी माताको पूजा आजा गरिन्छ, त्यहाँ दीप बाल्नु पर्छ र दीप रात भरि बालिराख्नु पर्छ निभ्नु हुँदैन् । ड्ड धनको कामना पूरा गर्नका लागि मूल ढोकाको बाहिर दुईवटा दियो बाल्नु राम्रो मानिन्छ । यदि धन सम्पत्तीको बहुतै समस्या भएको भय पिपलको फेदमा दीपावलीको राती दियो बाल्नु फलदायी मानिन्छ । तर, ध्यान दिनुपर्ने कुरा के हो भने दीप जलाएर हिडे पछि पछाडि फर्केर हेर्नु हुँदैन । घरको आसपासको खाली चौरमा दिपावलीको दिन रातको समय दिप जलाउदाँ पैसाको समस्या पर्दैन । घरको आसपासको मन्दिरमा लक्ष्मी पूजाको दिन दिप बाल्दा सबै देवीदेवताको कृपाका साथै परिवारिक क्लेश हट्ने छ र मानशिक तनावबाट छुट्कारा मिल्छ । वेलपत्रको फेदमा यस दिन दीप जलाउँदा भगवान शिव खुसी लक्ष्मी प्राप्त हुनका साथै मानिसका जीवनमा आउने हरेक प्रकारका दुःख हटेर जानेछ । यदि घर तथा कुनै मानिसको जीवनमा भूत प्रेतको समस्या छ भने दिपावलीको दिन मसान घाटमा पित्रृका नाममा बत्ती बाल्दा भूत प्रेतको भयबाट छुट्कारा मिल्नेछ । मूलढोकामा यी सात चिज राख्दा वर्षभरि धनको लाभ हुने वास्तवमा वास्तुशास्त्र अनुसार मूलढोकालाई महत्वपूर्ण मानिन्छ । यसै कारणले दिपावलीमा मूल ढोका सर–सफाइ तथा सजावट गरी दिप बाल्ने प्रचलन छ । मूलढोकामा यी चिजहरु राख्दा माता लक्ष्मी कृपा प्राप्त हुनेछ । दिपावलीको दिन राम्रो कलशमा शुद्ध जल भरेर कलशलाई सजाएर कलशलाई मूल ढोकाको पूर्व दिशा वा उत्तर दिशमा राख्दा घरको मूल मान्छेलाई लाभदायक हुन्छ । दिपावलीको समय घर वा व्यवसायिक स्थलको मूलढोकामा पूर्ण रुपले सजिएको तोरन ( पिपल, आप, अशोकको पात) लगाउँदा लाभदायक हुन्छ । यसले गर्दा घरभित्र भएका नकारात्मक ऊर्जा नष्ट हुने जनविश्वास रहि आएको छ । दिपावलीको दिन घर वा व्यवसायिक संस्थाको मूल ढोकामा चाँदीको स्वातिक बनाउनु पूर्ण फलदायक मानिन्छ । वास्तुका अनुसार यसो गर्दा घरमा कुनै प्रकारको दुःख विरामी हुनेछैन । यदि यो गर्न नसके कुमकुम (अविर) बाट पनि स्वातिक बनाउन सकिन्छ । दिपावलीका दिन घर वा व्यवसायिक स्थलको मूलढोकामा माता लक्ष्मीको पाइला बनाउनु धेरै लाभदायक मानिन्छ । लक्ष्मीमाताको पाइलाको छाप भने भित्र फर्किएको हुनु पर्दछ । दिपावलीको दिन घर वा व्यवसायिक स्थलको मूलढोकाको माथि माता लक्ष्मी कमलको फूलमाथि विराजमान भएको फोटो लगाउनु धेरै लाभप्रद हुनका साथै परिवारमा सुख र समृद्धि बढ्छ । विधिवत लक्ष्मी पूजा गर्नको लागि आवश्यक सामग्री सुख र समृद्धीकी देवी महालक्ष्मीको मूर्तिलाई स्नान गर्नका लागि तामाको पात्र, तामाको लोटा, जलको कलश, दूध, वस्त्र र आभूषण तयार गर्नु पर्दछ । त्यस्तै चामल, दियो, तेल, धूपबत्ती र अष्टगन्ध तयार पार्नुपर्छ । गुलाबका फूलहरू ल्याउनुस् । प्रसादका लागि फल, दूध, मिठाई, नरिवल, पञ्चामृत, सुक्खा मेवा, सक्खर, पान र दक्षिणा छुट्याउनु पर्छ । लक्ष्मी पूजा गर्ने विधि कुनै पनि शुभकार्य शुरू गर्नुअघि श्री गणेशको पूजा गर्नुपर्छ । भगवान गणेशलाई स्नान गराइ वस्त्र अर्पण गनुपर्दछ । चन्दन, पुष्प र अक्षता पनि चढाउनुस् । त्यसपछि देवी लक्ष्मीको पूजा शुरू गर्नुपर्छ । देवीको प्रतिमामा उहाँको आव्हान गरी आसन भगवतीलाई बसाल्नु पर्छ । स्नान गराउँदा पहिला जल अनि पञ्चामृत अनि फेरि जलले स्नान गराउनु पर्दछ । त्यसपछि माता लक्ष्मीलाई वस्त्र अर्पण गर्नु पर्दछ । अनि आभूषणहरू लगाइ फूलको माला पहिराइ दिनुपर्छ । सुगन्ध अर्पण गर्दै तिलक लगाइदिनु पूजा गर्दा उपयुक्त मानिन्छ । । अनि धूप र दीपले आरती बाल्नु पर्दछ । माता लक्ष्मीलाई गुलाब र कमलको फूल धेरै मन पर्छ । त्यो फूल चढाउन भुल्नु हु्रँदैन । त्यस्तै बेलपत्र चढाउँदा पनि लक्ष्मीमाता प्रसन्न हुनुहुन्छ । ११ वा २१ अक्षता गेडा चामल अर्पण गर्नुस् । श्रद्धानुसार घिउ वा तेलको दियो बाल्नुस् । आरती गरी देवीको प्रतिमालाई परिक्रमा गर्नु पर्दछ । अब नैवेद्य अर्पण गर्नु पर्दछ । महालक्ष्मी पूजा अवधिभरि ऊँ श्री महालक्ष्म्यै नमः भनी जप गर्नु पर्दछ । लक्ष्मीको वीच मन्त्र ॐ ह्रीं श्रीं लक्ष्मीभयो नमः।। लक्ष्मीको गायत्री मन्त्र ॐ श्री महालक्ष्म्यै च विद्महे विष्णु पत्न्यै च धीमहि तन्नो लक्ष्मी प्रचोदयात् ॐ।। महालक्ष्मी मन्त्र ॐ श्रीं ह्रीं श्रीं कमले कमलालये प्रसीद प्रसीद ॐ श्रीं ह्रीं श्रीं महालक्ष्मयै नमः।।
फेसबुकमा तिहारको शुभकामना कार्ड यसरी बनाउनुहोस्
काठमाडौँ, १३ कात्तिक। तिहार सुरु भएको छ। फेसबुकमा तिहार को रमझम देखिने प्रोफाइल फोटो, कभर फोटो र शुभकामनाका पोस्टहरु देखिन थालिसकेका छन् । फेसबुकमा यस्ता कार्ड बनाउन फोटोसप वा अरू सफ्टवयरको सहायता जरूरी छैन् । सामान्य मेहनतमै बनाउन सकिन्छ शुभकामना कार्ड । यसरी बनाउनुस् फेसबुकमा तिहारको शुभकामना सर्बप्रथम आफ्नो प्रोफाइलमा जानुहोस् र स्न्यापसागा डटकममा जानुहोस् त्यहाँ पेजको बायापट्टिको सिरानमा ‘भ्यू अल फ्रेम’ अर्थात् सबै फ्रेम हेर्नुहोस् देख्नुहुने छ । भ्यू अल फ्रेममा क्लिक गरेपछी तपाईलाई मनपर्ने फ्रेम हरुको संकलनमा वेबसाइटले लैजाने छ । उपलब्ध फ्रेममध्ये आफुलाई मनपर्ने फ्रेम छनोट गर्नुहोस् । अहिलेको लागि खुलेको पेजको पहिलो फ्रेम ‘शुभ दिपावली’ रोज्नुहोस । तपाईले रोजेको फ्रेममा क्लिक गरेपछि फोटोको पुछारमा ‘क्लिक हियर टु स्टार्ट’ लेखेको हरियो बटन देखिने छ । त्यस बटनलाई क्लिक गर्नुहोस् । पहिलोपटक स्न्यापसागा प्रयोग गर्दै गरेका प्रयोगकर्तालाई यो पेजमा जानु अगाडी यो एप्सको प्रयोग गर्न फेसबुकका सूचनाहरु जरुरी हुनेछ । बटन क्लिक गर्नेबितिकै पप-अपमा अर्को विन्डो ट्याब खुल्ने छ जसले प्रयोगकर्ताको फेसबुकको विवरण माग्ने छ । सिधै अर्को पेजमा जानु अघि प्रयोगकर्ताले सार्वजनिक प्रोफाइल र इमेल ठेगाना माग्ने छ । तर इमेल खुलाउन चहानुहुन्न भने एडिट अप्सनमा गएर इमेल लेखिएको बटनमा रहेको टिकमार्क हटाउनु पर्ने छ । त्यस पछि निलो बटनमा लेखिएको ‘कन्टिन्यु’ क्लिक गरेका आफ्नो तयार भएको तस्बिर हेर्न सकिने छ । यसको अन्त्यमा रहेको सेयर अन फेसबुकमार्फत तयार शुभकामना कार्डलाई सेयर गर्न सकिने छ ।
यस्तो छ भारतीय राष्ट्रपति मुखर्जीको नेपाल भ्रमण कार्यक्रम, जनकपुर र पाेखरा पनि जाँदै
काठमाडौँ, १३ कात्तिक । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा भारतका राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जीले यही कात्तिक १७ देखि १९ सम्म नेपालको राजकीय भ्रमण गर्ने भएका छन् । राष्ट्रपति भण्डारीले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अतिविशिष्ट कक्षमा आफ्ना भारतीय समकक्षीलाई स्वागत गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ । भारतीय राष्ट्रपतिले राष्ट्रपति भण्डारीलाई शीतलनिवासमा भेटवार्ता गर्नेछन् भने उनको सम्मानमा राष्ट्रपति भण्डारीले राजकीय भोजको आयोजना गर्ने कार्यक्रम रहेको परराष्ट्र मन्त्रायले जनाएको छ । त्यसैगरी राष्ट्रपति मुखर्जी नेपालका लागि भारतीय राजदूत रणजीत रायले आयोजना गर्ने स्वागत समारोहमा सहभागी हुनेछन् । भारतका राष्ट्रपतिले कात्तिक १८ गते पशुपतिनाथको पूजाअर्चना गर्ने कार्यक्रम छ । सोही दिन उनलाई काठमाडौँ विश्वविद्यालयले मानार्थ उपाधि प्रदान गर्नेछ । भारतका राष्ट्रपतिको सम्मानमा नागरिक अभिनन्दन पनि हुनेछ । उनले नेपाल–भारत नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठानले आयोजना गर्ने कार्यशालामा संबोधन गर्नेछन् । राष्ट्रपति मुखर्जी यहाँ रहँदा राजनीतिक दलका नेताहरुले उनीसँग शिष्टाचार भेट गर्नेछन् । भारतका राष्ट्रपतिले कात्तिक १९ गते जनकपुरको भ्रमण गरी त्यहाँस्थित जानकी मन्दिरमा पूजाअर्चना गर्ने र उनको सम्मानमा नागरिक स्वागत आयोजना हुनेछ । सोही दिन राष्ट्रपति मुखर्जी पोखराको भ्रमणमा पनि जानेछन् । भारतका राष्ट्रपतिबाट १८ वर्षपछि नेपालको भ्रमण हुन लागेको हो । यसअघि भारतका राष्ट्रपति के आर नारायणन नेपालको भ्रमणमा आएका थिए । राष्ट्रपति मुखर्जी कात्तिक १९ गते काठमाडौँबाट नयाँदिल्ली प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको पनि परराष्ट्र मन्त्रालयले आज जारी गरेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ । रासस
मन्त्रीको हैसियतमा उपाध्याय र पौड्याल राजदूतमा नियुक्त
काठमाडौँ , १३ कात्तिक । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले काठमाडौँ निवासी दीपकुमार उपाध्यायलाई गणतन्त्र भारतका लागि नेपाली राजदूतमा नियुक्त गरेकी छिन् । त्यसैगरी गुल्मी बलेटक्सारका लीलामणि पौड्याललाई जनवादी गणतन्त्र चीनका लागि नेपाली राजदूतमा नियुक्त गरेकी छिन । राष्ट्रपति भण्डारीले नेपालको संविधानको धारा २८२ को उपधारा ९१० बमोजिम मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा उनीहरुलाई राजदूतमा नियुक्त गरेकी हुन् । राजदूत उपाध्यायलाई मन्त्रिस्तरको कूटनीतिक दर्जा दिइएको राष्ट्रपतिको कार्यालयले जनाएको छ । रासस
नायक राजेश हमाल र मन्त्री जनर्दन शर्माकाे लाेकप्रियता बढ्याे, प्रचण्ड र अाेलीकाे घट्याे
काठमाडौँ , १३ कात्तिक । पछिल्ला राजनीतिक गतिबिधिबाट सामाजिक संजाल तथा आमसंचार मध्यम मा राजनीतिक दलका नेताहरुको लोकप्रियता घटेको छ । अनलाइन संचार मध्यमहरुको पहुचमा भएका मानिसहरुले राजनीतिक दलका नेताहरु भन्दा कलाकारहरुतर्फ आफ्नो ध्यान खिचेका छन् । शुक्रबार मात्रै सिन्धुपाल्चोकको गिरान्चोकमा चर्चित हास्य कलाकार जोडी सिताराम कट्टेल र कुन्जना घिमिरेले भूकम्प पीडित जनतालार्इ सुब्यबस्थित वस्ती वितरण गरेपछि त झन् कलाकारहरु प्रति ठूलो श्रद्दा बढेकाे देखिएकाे छ भने नेताहरु प्रति सामाजिक संजालमा ठूलो आक्रोश पनि व्यक्त भएको पाइएको छ । अक्टोबर महिनाको अन्तिम साता नेपाली चलचित्रका महानायक राजेश हमाल नार्कोसी डट कम को पब्लिक फिगर अाइकनमा पहिलो नम्बरमा उक्लेका छन् । यसघि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल पहिलोमा थिए । उनी दोश्रोमा झरेका छन् । तेश्रो र चौथोमा क्रमश चर्चित हास्य कलाकार जितु नेपाल र नायक तथा बिमान चालक बिजय लामा छन् । पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पाचौमा छन् भने शेरबहादुर देउबा छैठौमा छन् । गायिका तिर्सना बुढाथोकी सातौमा छिन । उर्जा मन्त्नी जनार्दन शर्माले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुख आयुक्त लोकमान सिंह कार्की बिरुद्दको महा अभियोग प्रस्ताबको भित्री नेतृत्व समाचार अनलाइनहरुमा चर्चित भएपछी उनका पाठक पनि निकै बढेका छन् । उनी आठौमा छन् । नबौ स्थानमा अस्ट्रेलियाका नेपाली मुलका धनाड्य तथा गैर आवाशीय नेपाली संङका अध्यक्ष शेष घले छन् । दसौमा भने युबा गायिका मिलन अमात्य छन् । नार्कोसी डट कम अस्ट्रेलियाको सिड्नीमा मुख्यालय रहेको नेपाली भाषाका सबै अनलाइन पोर्टलबाट समाचार, विचार तथा श्रव्य दिर्ष्य सामग्री एकिकृत गरि अनलाइनका पाठकबीच पुर्याउदै अाएकाे न्यूजपाेर्टल हाे ।
संविधान संशोधनमा एमालेकाे शर्त ‘प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रमुखको व्यवस्था हुनुपर्छ’
काठमाडौँ, १३ कात्तिक । नेकपा (एमाले) संविधान संशोधनको लागि प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रमुखको व्यवस्था हुनुपर्ने सर्त अगाडि सार्ने भएको छ । संविधान संशोधनको विपक्षमा उभिदै आएको एमालेले प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्टपति वा प्रधानमन्त्रीको व्यवस्था राख्न अरु दल सहमत भए एमाले संविधानका बाँकी विषयमा संशोधन गर्न तयार हुने जनाउ दिएको छ । एमालेका महासचिव ईश्वर पोखरेलले संविधान संशोधन गर्ने हो भने प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रमुखको व्यवस्था हुनुपर्ने बताए । एमाले काठमाडौँ– ४ नम्बर वडा कमिटीले शनिबार आयोजना गरेको चियापान कार्याक्रममा उनले संविधानमा शासकीय स्वरुप र निर्वाचन प्रणालीमा संशोधन गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । सरकार बदल्ने र भत्काउने फोहोरी खेल बढेकाले अब मुलुक बनाउन प्रत्यक्ष कार्यकारीका लागि एमालेले पहल गर्ने उनको कथन छ । महासचिव पोखरेलले भने ‘‘संविधान जसरी पनि जारी गर्नुपर्ने भएकाले हामीले अहिलेको शासकीय स्वरुप र निर्वाचन प्रणालीमा सहमति गर्न बाध्य भएका थियौँ । एमालेले सरकार छाडेपछि मोर्चा बदलिएको छ तर राष्ट्र निर्माणको मिसन बदलिएको छैन।” वर्तमान सरकार संविधान संशोधन गरेर मधेशमा भईरहेको असन्तुष्टिलाई संबोधन गर्दै स्थानीय तहको निर्वाचन गराउने र संविधान कार्यान्वयन प्रभावकारी बनाउने बताउँदै आएको छ । तर एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा अाेलीले औचित्य पुष्टि भए मात्र संविधान संशोधनमा जान सकिने बताउँदै आएका छन् ।
दयाको सम्बन्ध होइन, आपसी लाभको सम्बन्ध अावश्यक
काठमाडौं, १३ कात्तिक । नेपालले अबको डेढ दशकमा अल्पविकसित देशको सूचीबाट स्तरोन्नति गरी विकाशिल राष्ट्र बन्ने लक्ष्य निर्धारण गरेको छ । हाल भइरहेको विकास गतिलाई हेर्दा अबको १५ वर्षमा नभइ ३० वर्षमा पनि सो लक्ष्य पूरा नहुन सक्छ । सरकारकै प्रमुख प्राथमिकतामा परेको र राष्ट्रिय गौरवको बबई सिंचाइ आयोजन शुरु भएको झण्डै तीन दशक बितिसकेको छ । तर, हालसम्म पनि आयोजनाका धेरै कामहरु हुन बाँकी नै छ । यो त एक उदाहरण मात्र हो, यसरी समयमा सम्पन्न हुन नसकेका आयोजनाको सूचि धेरै हुन्छ, जसले देश विकासमा सहयोग गरी राष्ट्रलाई समृद्ध बनाउन विशेष भूमिका निर्वाह गर्दछ । यस्तो परिस्थितिको दल दलमा हामी फसेको भएपनि हाम्रा दुई छिमेकी देश विश्वकै अर्थतन्त्रमा खास भूमिका र महत्व राख्ने सूचीमा दर्ता भइसकेका छन् । उत्तरतिरको छिमेकी चीन विश्वकै एक नम्बर अर्थतन्त्रको आकारमा भएको देश बनिसकेको छ । चीनको अर्थतन्त्रले विश्वको एक नम्बर मानिएको अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई समेत उछिनिसकेको तथ्याङ्क अन्तराष्ट्रिय मुद्रा कोषले सार्वजनिक गरिसकेको छ । दक्षिण छिमेकी भारत आफूलाई विश्व अर्थतन्त्रको निर्णायक साझेदारका रूपमा स्थापित गर्ने अभियानमा छ । भूराजनीतिका कारण पनि हामीले अपेक्षा राखेको समृद्धिका निम्ति भारत र चीन सितै सहकार्य गर्नु जरुरी छ । भारतसित खुला सिमाना, भाषिक, सांस्कृतिक र सामाजिक सामिप्ताले बढी नजिक छौं भने चीनसँग भौगोलिक सामिप्यता कारण केही कठिनाइ भएपनि सूचना र प्रविधिको युगमा भौगोलिक जटिलता मात्र निकट सम्बन्धको अवरोध होइन । दुबै राष्ट्र हाम्रा लागि उत्तिकै महत्वका राख्दछन् । विश्व अर्थतन्त्रमा उदयमान राष्ट्रबीचको सेतु नेपाल बन्न सक्नुपर्छ । दुई उदयमान आर्थिक शक्तिका बीचमा उभिएको नेपालजस्तो अल्पविकसित देशका लागि त भारत र चीनको आर्थिक गतिको लाभ लिन सक्नुपर्छ । आधुनिक वैदेशिक सम्बन्ध आपसी हित र लेनदेनमा आधारित सहकार्यमा अडिएको हुन्छ । यो विश्वका औसत देशहरूको आर्थिक सम्बन्ध र साझेदारीका तथ्यले प्रमाणित गरिसकेको विषय हो । यी देशहरुबीचको सम्बन्ध सदाको लागि सदावहार राख्न यस्ता सम्बन्धबाट थप फाइदा लिन हामीले कुटनीतिक तबरबाट विशेष सोच विचारका साथ अघि बढ्नु पर्दछ । छिमेकी राष्ट्रसँगको सम्बन्ध कुन देशको प्रमुखले कतिपटक भ्रमण ग¥यो वा गरेन भन्नेमा निर्धारण हुँदैन । जुनसुकै देशको विदेश नीतिको मुख्य आधार भनेको आर्थिक हित र स्वार्थ नै हो । आपसी आर्थिक हितमा आधारित सम्बन्ध दिगो र लाभदायी हुन्छ भने दयामा पाएको सम्बन्ध जुनसुकै बेला पनि धरापमा पर्न सक्छ । यो तथ्यको केन्द्रमा रहेर कसरी दुबै छिमेकीबाट बढीभन्दा बढी लाभ लिन सकिन्छ र दीगो सहकार्यका आधारहरू के के हुन सक्छन्, यस्ता आर्थिक विकासमा ध्यान जानु जरुरी छ । तर, आन्तरिक राजनीतिक खिचातानी र स्वार्थकेन्द्रका कारण हामीले समयमै विकास निर्माणका कार्यहरु सम्पन्न गर्न नसकी आफ्नो खुट्टामा बञ्चरो हानिरहेका छौं । भारत र चीनले एशियामा आफ्नो प्रभाव विस्तार गरिराख्दा त्यसलाई आफ्नो हितमा जोड्न नसक्नु कमजोरी हाम्रै हो । भारत र चीनका निम्ति हामी सहयोगी हुन सक्छौं । तर, हाम्रा निम्ति यी उदीयमान अर्थतन्त्र अवसरको खानी नै हुन् । विश्वको आर्थिक मञ्चमा आआफ्नो वर्चस्व स्थापित गर्ने उद्देश्यमा अग्रसर देशहरूको बीचमा रहेका हामीले विकासको सपनामात्र देखिरहेका छौं । दुई शक्तिशाली अर्थतन्त्रको होडलाई अवसरका रूपमा उपयोग भने सकेका छैनौ । नेपालप्रति दुवै छिमेकीको स्वार्थमा समानता नहुन सक्छ । यी दुबै राष्ट्रले नेपालको विकासविना आफ्नो समृद्धि पूर्ण नहुने बताइ सकेका छन् । उनीहरुको यी विचारलाई हामीले शक्तिमा परिणत गर्न तथा यसबाट बढी भन्दा बढी फाइदा लिन भारत र चीनसित आर्थिक साझेदारी र सहकार्यका नयाँ आयामहरूको खोजी गरिनु र सही मार्गमा हिड्नु आजको आवश्यकता हो । छिमेकीलाई विश्वासमा लिएर विकासका अवसरहरूको अधिकतम उपयोग गर्नुको विकल्प छैन । एउटासित सम्बन्ध बढाउँदा अर्को पछिहट्छ कि भन्ने मनोविज्ञानमा जेलिएको बस्नु हुँदैन । यी दबैलाई समदूरीमा राखेर सहकार्य गर्दै यी दबै राष्ट्रसँगको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउनु पर्छ । यसैले यी दुबै राष्ट्र प्रमुखको भ्रमण हाम्रा लागि उत्तिकै महत्व राख्दछन् ।
