मोटोपना अस्ट्रेलियाको स्वास्थ्य जोखिमको पहिलो कारण
काठमाडौं । अस्ट्रेलियामा पहिलो पटक अस्ट्रेलियामा बढी तौल हुनु रोगको प्रमुख जोखिम कारक बनेको छ । सरकारी तथ्यांककाअनुसार अस्ट्रेलियन इन्स्टिच्युट अफ हेल्थ एण्ड वेलफेयरले बिहीबार आफ्नो वार्षिक अस्ट्रेलियन बर्डन अफ डिजिज स्टडी २०२४ प्रकाशित गरेको छ । मोटोपनासहित अधिक तौल हुनुलाई प्रमुख परिमार्जनयोग्य जोखिम कारकको रूपमा पहिचान गरेको थियो । धुम्रपान प्रयोग पहिले प्रमुख जोखिम कारक थियो । तर यसबाट हुने जोखिम २००३ यता ४१ प्रतिशतले घटेको छ । अध्ययनले २०२४ मा अस्ट्रेलियाको कुल रोग बोझको ८.३ प्रतिशत अधिक तौलको जोखिम कारकलाई श्रेय दिएको छ । ७.६ प्रतिशतको लागि धुम्रपानको प्रयोग र ४.८ प्रतिशतका लागि सबै आहार जोखिमहरू जिम्मेवार छन् । २०२२ मा अस्ट्रेलियाका ६६ प्रतिशत वयस्क र २६ प्रतिशत बालबालिका र किशोरकिशोरीहरू अधिक तौल वा मोटो भएको पत्ता लगाएको थियो ।
बढ्यो मस्कको सम्पत्ति, ४०० अर्ब डलर पार गर्ने पहिलो व्यक्ति
एलान मस्क काठमाडौं । विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्ति एलन मस्कको सम्पत्ति बढेको छ । ब्लूमबर्ग बिलिनियर्स इन्डेक्सका अनुसार बिहीबार मस्कको नेटवर्थ बढेर ४४७ अर्ब डलर पुगेको छ । यससँगै उनी ४०० अर्ब डलरको आँकडा पार गर्ने विश्वकै पहिलो व्यक्ति बनेका छन् । विश्वको दोस्रो धनी व्यक्ति अमेजनका जेफ बेजोसको कुल सम्पत्ति मस्कको भन्दा निकै कम छ । बेजोसको कुल सम्पत्ति २४९ अर्ब डलर रहेको छ । एकै दिन कमाए ६३ अर्ब डलर मस्कले एकैदिन ६२.८ बिलियन डलर कमाए । उनको एक दिनको कमाइ विश्वका धेरै अर्बपतिभन्दा बढी छ । ब्लूमबर्ग बिलिनियर्स इन्डेक्सका अनुसार विश्वको २३ औं धनी व्यक्तिको कुल सम्पत्ति ६३.२ बिलियन डलर छ । उनको एक दिनको कमाइले विश्वका कैयौं धनीहरूको कुल सम्पत्तिलाई पछाडि पारेको छ । यो वर्ष मस्कले अहिलेसम्म २१८ अर्ब डलर कमाइसकेका छन् । यदि उनको एक वर्षको कमाइलाई उनको कुल कमाइ मान्ने हो भने पनि उनी विश्वको चौथो धनी हुनेछन् । २ सय अर्ब डलरभन्दा बढीको कुल सम्पत्तिको हिसाबले एलन मस्कपछि दुई जना मात्र छन् । यसमा जेफ बेजोस र मेटाका मार्क जुकरबर्ग छन् । जुकरबर्गको कुल सम्पत्ति २२४ बिलियन डलर छ । अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको विजयपछि मस्कको सम्पत्तिमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । उनको कम्पनी टेस्लाको सेयर बढेपछि मस्कको सम्पत्ति बढेको हो । नोभेम्बर ५ मा भएको निर्वाचनमा ट्रम्प विजयी भएका थिए । नोभेम्बर ४ मा टेस्लाको सेयर मूल्य २४२.८४ थियो । हिजो (बिहीबार) यसको मूल्य ४२४.७७ छ । यस्तो अवस्थामा ट्रम्पको जितपछि टेस्लाको सेयर करिब ७५ प्रतिशतले बढेको छ । टेस्ला बाहेक मस्कको सम्पत्ति उनका अन्य कम्पनीहरू एक्सएआई, स्पेसएक्स आदिमार्फत पनि बढेको छ ।
टेस्लाको ‘सर्ट पोजिसन’ले गेट्सलाई १. ५ बिलियन डलर घाटा, ‘गेट्स ऋणमा डुब्न सक्छन्’
काठमाडौं । अर्बपति एलन मस्क र बिल गेट्सबीच फेरि विवाद उत्पन्न भएको छ । टेस्लाको सेयरले गर्दा दुईबीच विवाद उत्पन्न भएको हो । मस्कले यदि टेस्ला संसारको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी बन्यो भने गेट्स ऋणमा डुब्न सक्ने बताएका छन् । गेट्सले टेस्लाको सेयरमा ‘सर्ट पोजिसन’ लिएका थिए । यसको मतलब यो हो कि उनले टेस्लाको सेयर घट्ने अनुमान गरेका थिए । मस्कका अनुसार यसबाट गेट्सलाई १.५ बिलियन डलर नोक्सान भएको छ । हाल टेस्लाको मार्केट क्याप १.२५ ट्रिलियन डलर छ भने एप्पलको ३.७२ ट्रिलियन । टेस्ला शीर्ष स्थानमा पुग्न लगभग २०० प्रतिशत ग्रोथ हुनुपर्छ । मस्कले सोशल मिडिया प्लेटफर्म एक्स (पुरानो ट्वीटर) मा लेखेका छन्, ‘यदि टेस्ला विश्वको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी बन्यो भने गेट्सको ‘सर्ट पोजिसन’ ले उनलाई ब्याङ्करप्ट (ऋणमा डुब्नु) बनाउनेछ ।’ दुई अर्बपतिबीच लामो समयदेखि चलिरहेको विवादको यो नयाँ अध्याय हो । यस विवादको जराे टेस्ला स्टकमा लिइएको गेट्सको ‘सर्ट पोजिसन’ हो । वाल्टर आइज्याक्सनको जीवनी मस्क (२०२३) अनुसार गेट्सले यो ‘सर्ट पोजिसन’ मा १.५ बिलियन डलर गुमाए । सर्ट पोजिसन भनेको के हो ? ‘सर्ट पोजिसन’ एक सेयर बजार रणनीति हो । यसमा लगानीकर्ताले आफूसँग नभएको सेयर उधारो लिएर बिक्री गर्छ । सेयरको मूल्य घट्ने उसको अपेक्षा हुन्छ । त्यसपछि कम मूल्यमा सेयर किनेर नाफा कमाउँछ । गेट्सले सन् २०२१ मा सीएनबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा आफ्नो पोजिसनबारे बोल्न अस्वीकार गरेका थिए । यद्यपि उनले टेस्लाको उपलब्धिको प्रशंसा गरे । उनले भनेका थिए, ‘एलनले टेस्लासँग जे गरे त्यो शानदार छ ।’ टाइम्स अफ इन्डियाको रिपोर्टका अनुसार मस्क र गेट्सबीचको विवाद टेस्ला स्टकको विरुद्ध गेट्सको ‘सर्ट पोजिसन’बाट सुरु भएको थियो । २०२२ मा गेट्सले टेस्लाविरुद्ध शर्त लगाएको बताएका थिए । वाल्टर आइज्याक्सनको जीवनी मस्क (२०२३) अनुसार गेट्सले यस शर्तबाट १.५ बिलियन डलर गुमाए । भर्खरै एक पूर्व प्रयोगकर्ता टेस्लाकोनोमिक्सले मस्कको पुरानो ट्वीट पोस्ट गरेको थियो । यसमा मस्कले भनेका थिए, ‘यदि टेस्ला विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी बन्न सफल हुन्छ भने त्यो सर्ट पोजिसनले बिल गेट्सलाई समेत ब्याङ्करप्ट बनाउन सक्छ ।’ गेट्सले टेस्लाविरुद्ध ठूलो बाजी लगाउँदा टेस्ला केही वर्ष पहिले सबैभन्दा कमजोर थियो । टेस्लाको सेयर ५६.९१ प्रतिशतले वृद्धि टेस्लाको सेयर यस वर्ष ५६.९१ प्रतिशतले बढेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति चुनावमा डोनाल्ड ट्रम्पले जित हासिल गरेसँगै मस्क मालामाल भएका हुन् । मस्कको ट्रम्पसँग गहिरो सम्बन्ध छ । गत महिना टेस्ला र स्पेसएक्सका सीईओसमेत रहेका मस्कले सम्पत्तिमा नयाँ कोसेढुंगा हासिल गरे । उनी अहिलेसम्मकै धनी व्यक्ति बनेका हुन् । फोर्ब्सका अनुसार आफ्नो कम्पनीको सेयर मूल्यमा भएको वृद्धि र उनको उद्यमको बढ्दो मूल्याङ्कनका कारण मस्कको कुल सम्पत्ति ३३४.३ बिलियन डलरको सर्वकालीन उच्च बिन्दुमा पुगेको छ । मस्क र गेट्सबीचको यो विवादले दुई दिग्गजबीचको प्रतिस्पर्धा झल्काउँछ । एकातिर प्रविधिको क्षेत्रमा नयाँ प्रयोगका लागि परिचित मस्क छन् । अर्कोतर्फ परोपकारी कार्यमा सक्रिय गेट्स छन् । यी दुईबीचको विवाद अझै जारी रहन सक्छ ।
