इरानले हटायो ह्वाट्सएप र गुगल प्लेमाथिको प्रतिबन्ध हटायो
काठमाडौं । इरानी अधिकारीहरूले आधिकारिक रूपमा ह्वाट्सएप र गुगल प्ले स्टोरमा प्रतिबन्ध हटाएको छ । यसले देशको इन्टरनेट प्रतिबन्धहरूमा महत्त्वपूर्ण परिवर्तन गरेको छ । शीर्ष सरकारी अधिकारीहरूसँगको बैठकपछि आएको यो निर्णयले केही समयका लागि प्रमुख विश्वव्यापी प्लेटफर्महरूमा पहुँच प्रतिबन्धित इन्टरनेट नाकाबन्दीलाई सहज बनाउने दिशामा नयाँ कदमको सङ्केत गर्छ । तीनै तहका सरकारका प्रमुख, मन्त्री र सर्वोच्च परिषद्का सदस्यहरुको सहभागितामा मङ्गलबार बसेको बैठकमा इन्टरनेट सुशासन र प्रतिबन्ध सम्बन्धी नीतिको पुनरावलोकन र समायोजन गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । सम्बन्धित अधिकारीहरूको मूल्याङ्कनको प्रस्तुतीकरण पछि काउन्सिलले अवस्थित इन्टरनेट प्रतिबन्धहरूमा परिवर्तनहरूलाई अनुमोदन गर्यो । इस्लामिक रिपब्लिक न्यूज एजेन्सी (आईआरएनए) रिपोर्टहरूका अनुसार, प्रतिबन्धहरू हटाउने कदम इरानी सरकारको डिजिटल परिदृश्य प्रबन्ध गर्नको लागि व्यापक दृष्टिकोण अनुरूप छ । यसले नियमन गरिएको साइबरस्पेस शासनको महत्त्वलाई जोड दिन्छ । इन्टरनेट प्रतिबन्धहरू हटाउने राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले आफ्नो राष्ट्रपति अभियानको क्रममा गरेका प्रमुख प्रतिज्ञाहरू मध्ये एक थियो । यद्यपि, प्रगतिको बाबजुद, सरकारले आफ्नो दृष्टिकोणले व्हाट्सएप र गुगल प्ले जस्ता विश्वव्यापी सेवाहरूको पुनः परिचयसँगै स्थानीय प्लेटफर्महरूको विकास र प्रयोगलाई प्राथमिकता दिने कुरामा जोड दिएको छ । यी परिवर्तनहरू देखा पर्दा, स्थानीय व्यवसाय र व्यक्तिगत प्रयोगकर्ताहरू दुवैमा व्यापक प्रभाव अझै पूर्ण रूपमा मूल्याङ्कन गर्न बाँकी छ । प्रतिबन्धहरू सहज बनाउनु इरानमा इन्टरनेट स्वतन्त्रताको लागि एक महत्त्वपूर्ण कदम हो ।
वार्षिक ४५ ट्रिलियन येनको पूर्वाधार निर्यात गर्ने जापानको लक्ष्य
काठमाडौं । जापान सरकारले ऊर्जा र खाद्य क्षेत्रहरूमा आपूर्ति शृङ्खलाहरू वृद्धि गर्ने लक्ष्य राख्दै सन् २०३० सम्ममा देशको वार्षिक पूर्वाधार निर्यात ४५ ट्रिलियन येन (लगभग २८६ बिलियन अमेरिकी डलर) पुर्याउने निर्णय गरेको छ । सरकारले मङ्गलबार नयाँ निर्यात रणनीति जारी गरेको हो । आफ्नो लक्ष्य २०२५ सम्म ३४ ट्रिलियन येनमा पुग्ने विश्वास छ । २०२२ मा जापानको विदेशी पूर्वाधार ३१ ट्रिलियन येनको मूल्यको थियो, जुन २०१४ को तुलनामा लगभग ६० प्रतिशतले बढेको छ । रणनीतिले जापानी कम्पनीहरूलाई ऊर्जा र खाद्यजस्ता प्रमुख आर्थिक सुरक्षा क्षेत्रहरूमा पूर्वाधार निर्यात विस्तार गर्न मद्दत गर्नेछ । देश यी महत्त्वपूर्ण स्रोतहरूको लागि आयातमा अत्यधिक निर्भर रहन्छ ।
भारत छिर्दै चिनियाँ कम्पनी, मुकेश अम्बानीसँग व्यापार सुरु
काठमाडौं । धेरै चिनियाँ कम्पनीहरू पुन: भारत आउन थालेका छन् । यसमा फेसन ब्रान्डदेखि विद्युतीय गाडी (ईभी) र इलेक्ट्रोनिक वस्तुहरू बनाउने कम्पनीहरू समावेश छन् । तीमध्ये धेरैले भारतमा आफ्नो व्यापार सुरु गरेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । आगामी दिनमा कतारमा रहेका चिनियाँ कम्पनीहरूले छिट्टै भारतमा आफ्नो व्यापार सुरु गर्न सक्ने पनि बताइएको छ । यी कम्पनीहरू भारतीय कम्पनीहरूसँग सहकार्यमा प्रवेश गरेका हुन् । यी भारतीय कम्पनीहरूमा मुकेश अम्बानीको रिलायन्स रिटेल, एप्याक ड्युरेबल्स, डिक्सन टेक्नोलोजी आदि पर्छन् । यीमध्ये एउटा कम्पनीले मुकेश अम्बानीको कम्पनीसँग मिलेर व्यापार गर्न थालेको छ । शीनले सुरु गर्यो काम चीनको अग्रणी फेसन ब्रान्ड शीन फेरि भारत फर्किएको छ । यसले रिलायन्स रिटेलसँग आफ्नो व्यापार सुरु गरेको हो । रिलायन्स रिटेलले शीनको ब्याकेन्ड टेस्ट सुरु गरेको छ । यो रिलायन्सको फेसन र लाइफस्टाइल प्लेटफर्म अजियोबाट सुरु भएको थियो । इकोनोमिक टाइम्सका अनुसार शीनले अजियोमा महिलाका लागि क्याजुअल र वेस्टर्न पहिरनको परीक्षण र सूचीकरण गर्न थालेको छ । सन् २०२० मा प्रतिबन्ध भारत–चीन सीमा विवाद चर्किएपछि भारत सरकारले सन् २०२० को जुन महिनामा धेरै चिनियाँ एप्सलाई भारतमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो । यो प्रतिबन्ध विद्युतीय तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले लगाएको हो । यी एपहरूमा शीन एप पनि समावेश गरिएको थियो । रिलायन्स रिटेल भेन्चर्स लिमिटेडले गत वर्ष शीनसँग साझेदारी गरेको थियो । हिसेन्स भारत आउन आतुर हिसेन्स चीनको सबैभन्दा ठूलो टेलिभिजन निर्माता हो । यो कम्पनीले टिभीका पार्टपुर्जा पनि बनाउँछ । अब यसले भारतमा आफ्नो नजर राखेको छ । यो कम्पनीले भारतीय ठेक्का उत्पादक इप्याक ड्युरेबलको सहायक कम्पनीको २६ प्रतिशत सेयर खरिद गर्ने योजना बनाएको छ । भिभोले डिक्सनसँग मिलेर नयाँ कम्पनी बनायो चिनियाँ स्मार्टफोन कम्पनी भिभोले पनि भारतीय कम्पनीसँगको सहकार्यमा आफ्नो क्षेत्र विस्तार गरिरहेको छ । हालै यो कम्पनीले भारतीय कम्पनी डिक्सन टेक्नोलोजीसँगको सहकार्यमा नयाँ कम्पनी स्थापना गरेको छ । यस अन्तर्गत भीभोले भारतमा स्मार्टफोन बनाउनेछ । यो नयाँ कम्पनीले भिभोका लागि मात्र नभई अन्य कम्पनीका लागि पनि स्मार्टफोन उत्पादन गर्नेछ । नयाँ कम्पनीमा डिक्सन टेक्नोलोजीको सेयर ५१ प्रतिशत र भिभोको ४९ प्रतिशत हुनेछ । २०२० पछि स्थिति फेरियो चीनबाट हुने लगानीको नियम पनि निकै कडा बनाइएको छ । यसका साथै भारत सरकारले चिनियाँ कम्पनीको कोषमा पनि अनुसन्धान थालेको थियो । चिनियाँ इलेक्ट्रोनिक्स उत्पादन कम्पनी हायरले गत वर्ष नयाँ कारखानाका लागि १ हजार करोड रुपैयाँ लगानी गर्न भारत सरकारलाई निवेदन दिएको थियो । तर अहिलेसम्म स्वीकृत भएको छैन । दुई देशबीचको व्यापार कस्तो ? भारत र चीनबीचको व्यापारमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । सन् २०२० मा गलवान उपत्यकामा भएको झडपपछि यसमा उल्लेख्य कमी आएको थियो तर अहिले अवस्था फेरिएको छ । दुई देशबीचको व्यापार अहिले यति बढेको छ कि भारतले अमेरिकालाई समेत पछि पारेको छ । आर्थिक वर्ष २०२३-२४ मा चीनसँग भारतको आयात १०० अर्ब डलर नाघेको छ । ग्लोबल ट्रेड रिसर्च इनिसिएटिभ (जीटीआरई) को तथ्याङ्कअनुसार भारत र चीन बीचको द्विपक्षीय व्यापार आर्थिक वर्ष २०२३-२४ मा ११८.४ बिलियन थियो । तर, आर्थिक वर्ष २०२४-२५ मा स्थितिमा केही परिवर्तन आएको थियो । वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०२४-२५ को अप्रिलदेखि अगस्टसम्म अमेरिका र भारतबीच ५३ अर्ब डलरको व्यापार भएको छ । भारत र चीनबीच ५२ अर्ब ४३ करोड डलरको व्यापार भएको थियो । यस अवधिमा ४६ अर्ब ६ करोड डलरको आयात र ५ अर्ब ७ करोडको निर्यात भएको छ । भारत र चीन दुबै ब्रिक्स प्लस समूहका राष्ट्र भारत र चीन दुबै ब्रिक्स प्लस समूहका राष्ट्र हुन् । विश्वव्यापी व्यापारमा ब्रिक्स प्लस समूहको प्रभुत्व बढ्दै गएको जनाइएकाे छ । इवाई भारतको ‘इकोनोमी वाच’ प्रतिवेदनअनुसार विश्वव्यापी आयात-निर्यातमा ब्रिक्स प्लस देशहरूको हिस्सा द्रूत गतिमा बढिरहेको छ । विश्वव्यापी व्यापारिक वस्तु निर्यातमा ब्रिक्स प्लस समूहको हिस्साले २०२६ सम्ममा जी-७ समूहलाई उछिन्न सक्छ । ब्रिक्स प्लस देशमा भारत, रुस र चीनको भूमिका प्रमुख छ । ब्राजिल, रुस, भारत, चीन र दक्षिण अफ्रिका मिलेर बनेको ब्रिक्समा अब पाँच देश थपिएका छन् । जसमा इजिप्ट, इथियोपिया, इरान, साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्स पर्छन् ।
