अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति जिमी कार्टरको १ सय वर्षको उमेरमा निधन
काठमाडौं । अमेरिकाका ३९औँ राष्ट्रपति जिमी कार्टरको १ सय वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । वाटरगेट काण्ड र भियतनाम युद्धपछि राष्ट्रपति पद जित्ने बदाम किसान जिम्मी कार्टरले ह्वाइट हाउसको कार्यकालपछि विश्वव्यापी मानवतावादीको रूपमा जीवनलाई पुनः परिभाषित गरेका थिए । सबैभन्दा लामो समयसम्म बाँचेका अमेरिकी राष्ट्रपतिको आइतबार जर्जियाको सानो शहर प्लेन्समा रहेको आफ्नो घर होस्पिस केयरमा प्रवेश गरेको लगभग २२ महिनापछि निधन भएको हो । त्यहाँ उनी र उनकी श्रीमती रोजालिनले आफ्नो जीवनको अधिकांश समय बिताएका थिए । रोजालिनको सन् २०२३ नोभेम्बरमा ९६ वर्षको उमेरमा निधन भएको थियो ।
५ सय भारुबाट व्यवसाय सुरु गरेका धीरुभाईले कसरी खडा गरे रिलायन्स कम्पनी ?
धीरुभाई अम्बानी र उनका छोराहरू- मुकेश र अनिल । काठमाडौं । भारतको सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी रिलायन्स इन्डस्ट्रिजको स्थापना गर्ने धिरजलाल हिराचन्द अम्बानी उर्फ धिरुभाई अम्बानीको आज ९२औं जन्मदिन हो । २८ डिसेम्बर १९३२ मा गुजरातमा जन्मेका उनले व्यापारको संसारमा प्रवेश गरेर नयाँ क्रान्ति सिर्जना गरे । धीरुभाई अम्बानीको निधनपछि उनको विरासत अहिले उनका छोराहरू मुकेश अम्बानी र अनिल अम्बानीले सम्हालिरहेका छन् । साधारण परिवारमा जन्मेका धीरुभाई अम्बानीले सानै उमेरमा घरको जिम्मेवारी लिन थालेका थिए । जसका कारण उनले १० कक्षासम्म मात्रै पढ्न पाए । त्यसपछि उनले फलफूल र पकाैँडा बेच्न थाले । यसमा खासै सफलता नपाएपछि उनी जेठो दाजु रमणिकलालको सहयोगमा सन् १९४८ मा यमनको अडेन सहर गए । यही सहरमा उनले पेट्रोल पम्पमा मासिक ३ सय भारुमा जागिर खान थाले । नोकरीमा मन नगएपछि फर्किए यमनमा धीरुभाईले काम गरेको पेट्रोल पम्पको कम्पनी उनको कामबाट खुसी थियो । कम्पनीले उनलाई प्रबन्धकसमेत बनाएको थियो । तर काममा उनी खासै सन्तुष्ट थिएनन् । उनी आफ्नै व्यवसाय गर्न चाहन्थे । यमनमा ६ वर्ष काम गरेपछि उनी १९५४ मा भारत फर्किए । ५०० भारुबाट व्यापार सुरु धिरुभाई फर्कँदा उनको खल्तीमा ५ सय भारु थियो । यद्यपि त्यसबेला ५०० को मूल्य धेरै थियो । भारत फर्किएपछि उनी सपनाको सहर मुम्बई गए । भारत पुगेपछि उनले पोलिस्टरको माग धेरै रहेको थाहा पाए । भारतीय मसला विदेशमा निकै रुचाइन्छ । उनको व्यवसाय यहीँबाट सुरु भयो । उनले मुम्बईमा एउटा घरमा भाडा लिए र काका चम्पकलाल दिमानीको सहयोगमा रिलायन्स कमर्शियल कर्पोरेशन कम्पनी खोलेका थिए । भाडाको यो कोठालाई उनले अफिस बनाए । एउटा टेबुल, तीनवटा कुर्सी र एउटा लेखन प्याडबाट काम सुरु भयो । उनले अदुवा, बेसार र अन्य मसला पश्चिमी देशमा बेच्न थाले । बिस्तारै व्यापार बढ्यो धीरुभाई अब व्यवसायमा स्थापित भइसकेका थिए । व्यवसायलाई अगाडि बढाउने उनको योजना थियो । सन् १९६६ मा उनले अहमदाबाद (गुजरात) मा कपडा मिल सुरु गरे । यसलाई ‘रिलायन्स टेक्सटाइल्स’ नाम दिइएको थियो । धीरुभाईले विमल ब्रान्ड सुरु गरे । बिस्तारै उनले प्लाष्टिक, म्याग्नम, पेट्रोकेमिकल, बिजुली उत्पादनको व्यवसाय सुरु गरे । कम्पनीको नाम परिवर्तन सन् १९८५ मा धीरुभाईले कम्पनीको नाम परिवर्तन गरी रिलायन्स टेक्सटाइल इन्डस्ट्रिज लिमिटेड राखे । उनले यसको नाम रिलायन्स इन्डस्ट्रिज लिमिटेड राखे । सन् १९९१-९२ मा उनले गुजरातमा पेट्रोकेमिकल्सको कारोबार गर्ने पहिलो प्लान्ट बनाए । त्यसपछि धीरुभाई पेट्रोकेमिकल उद्योगमा प्रवेश गरे । सन् १९९८-२००० मा उनले गुजरातको जामनगरमा विश्वको सबैभन्दा ठूलो रिफाइनरी स्थापना गरे । जुलाई २००२ मा धीरुभाइको निधन धीरुभाई अम्बानीको मृत्यु ६ जुलाई २००२ मा भएको थियो । यसअघि उनले रिलायन्सलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएका थिए । उनको निधनको केही समयपछि रिलायन्स इन्डस्ट्रीज उनका दुई छोरा मुकेश अम्बानी र अनिल अम्बानी बीच विभाजित भयो । रिलायन्स इन्डस्ट्रीज आज भारतको सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी हो । यसको लगाम मुकेश अम्बानीको हातमा छ । बीएसईको आधिकारिक वेबसाइटअनुसार कम्पनीको मार्केट क्याप १६.५२ लाख करोड भारु छ । ः
दक्षिण कोरियामा १८१ यात्रु बोकेको विमान दुर्घटना, दुई जनाको जीबितै उद्धार
काठमाडौं । दक्षिण कोरियाको मुआनमा १८१ यात्रु बोकेको विमान दुर्घटना भएको छ । बैंककबाट फर्कदै गरेको विमानमा चालक दलका छ सदस्यसहित १८१ जना सवार थिए । जेजु एयरको विमान अवतरणका क्रममा धावनमार्गबाट चिप्लिएर भएको दुर्घटनामा दुई जनाबाहेक अन्य यात्रु जीवित रहेको हुनसक्ने सम्भावना क्षीण देखिएको छ । पर्खालमा ठोक्किएपछि विमानमा आगलागी भएको थियो । अहिलेसम्म ९४ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने एक चालक दलका सदस्य र एक यात्रुलाई जीवितै उद्धार गरी स्थानीय अस्पतालमा उपचारका लागि पठाइएको छ । सियोलबाट करिब २८८ किलोमिटर दक्षिणपश्चिममा रहेको दक्षिण जियोला प्रान्तको मुआन काउन्टीस्थित मुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा जेजु एयरको विमान अवतरणका क्रममा धावनमार्गबाट चिप्लिएर पर्खालमा ठोक्किँदा दुर्घटना भएको हो । दुर्घटनाबाट उद्धार गरिएका दुई जनाबाहेक सबै बेपत्ताको मृत्यु भएको अनुमान गरिएको अग्निनियन्त्रक अधिकारीहरूले बताएका छन् । अधिकारीहरुले दुर्घटनामा परी अहिलेसम्म ९४ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन् । ‘विमान भित्तामा ठोक्किएपछि यात्रुलाई विमानबाट बाहिर निकालिएको थियो। जीवित उद्धार भएका दुई यात्रुको पनि स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर रहेको छ,’ अग्निनियन्त्रक निकायका एक अधिकारीले भने । ‘विमान लगभग पूर्णरुपमा ध्वस्त भइसकेको छ र मृतकको पहिचान गर्न कठिन छ,’ ती अधिकारीले भने । उनले भने, ‘अहिले हामी जलेका मृतशरीर निकाल्ने प्रक्रियामा छौँ, यसका लागि केही समय लाग्नेछ ।’ दुर्घटनालगत्तै एक यात्रु र चालक दलका एक सदस्यलाई उद्धार गरी मोक्पोको एक अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । विमानमा सवार मध्ये दुई जना थाई नागरिक बाहेक अधिकांश कोरियाली नागरिक थिए । स्थानीय टिभी स्टेसनहरूले प्रसारण गरेको भिडिओमा विमानले आफ्नो ल्यान्डिङ गियर बिना नै अवतरण कोसिस गरेको देखाइएको छ। विमान भुइँमा चिप्लिँदा कङ्क्रिटको पर्खालमा ठोक्किएर विस्फोट भएको र त्यसबाट एक्कासी आगोको ज्वालो निस्किएको थियो । अधिकारीहरुका अनुसार चराको आक्रमणका कारण ल्यान्डिङ गियर फेल भएर दुर्घटना भएको हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ । दुर्घटनाको कारणबारे थप विवरण पत्ता लगाउन स्थलगत अनुसन्धान सुरु भएको छ । दक्षिण जिओलका अधिकारीहरूले उच्च स्तरमा आपतकालीन निकायहरूलाई सक्रिय पारेका छन् र सबै उपलब्ध उद्धार र प्रहरी कर्मचारीहरूलाई दुर्घटना स्थलमा तैनाथ गरेका छन् । कार्यवाहक राष्ट्रपति चोइ साङ–मोक मध्याह्नतिर दुर्घटनास्थलमा पुगी घटनास्थलको निरीक्षण गरेका छन् । उनले शोक सन्तप्त परिवारजनप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दै अधिकारीहरूलाई खोजी कार्यका लागि हरसम्भव प्रयास गर्न निर्देशन दिएका छन् । रासस
