ऋणमा डुबेको अमेरिकामा थप तनाव, २०२४ मा ६९४ कम्पनी टाट पल्टिए
काठमाडौं । विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र भएको देश अमेरिकामा गत वर्ष अर्थात् २०२४ मा ६९४ ठूला कम्पनीहरू टाट पल्टिएका छन् । जुन २०१० पछिको सबैभन्दा उच्च हो । गत दुई वर्षमा टाट पल्टिने कम्पनीहरूको संख्या ८७ प्रतिशतले बढेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । आधिकारिक रूपमा यो स्तर २०२० देखि बढेको हो । त्यसपछि कोरोना अवधिमा ६३८ कम्पनीहरू टाट पल्टिए । गत वर्ष गैरआवश्यक वस्तु र सेवा क्षेत्रले सबैभन्दा ठूलो क्षति बेहोरेको थियो । सन् २०२४ मा यस क्षेत्रका १०९ कम्पनीहरू टाट पल्टिएका छन् । यसपछि औद्योगिक क्षेत्रका ९० कम्पनीहरू र स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रका ६५ कम्पनीहरू टाट पल्टिए । मुद्रास्फीति र उच्च ब्याजदरका कारण कम्पनीहरूको अवस्था खराब छ । यस वर्ष फेड रिजर्भले ब्याजदर घटाउने सम्भावना कम छ । मुद्रास्फीतिको पुनरुत्थान र दीर्घकालीन उच्च ब्याजदरले यस वर्ष धेरै कम्पनीहरूलाई समस्यामा पार्न सक्छ । आगलागीले तनाव क्यालिफोर्नियामा लागेको आगलागीका कारण बीमा, विद्युत् लगायतका क्षेत्रका कम्पनीहरू टाट पल्टिने सम्भावना बढेको छ । यसलाई अमेरिकाको इतिहासमा सबैभन्दा भीषण आगलागी मानिएको छ । यसका कारण कम्तीमा २५ जनाको मृत्यु भएको छ र हजारौं घरहरूमा क्षति पुगेको छ । आगलागीले घाटा १५० अर्ब डलरभन्दा बढी हुने अनुमान गरिएको छ । यसबाट बीमा कम्पनीहरूले सबैभन्दा बढी नोक्सानी बेहोर्ने सम्भावना छ। आगलागीपछि उनीहरूको बजार पूँजीकरण १९ अर्ब डलरले घटेको छ । ऋणमा झन् बेहाल अमेरिका अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) र अमेरिकी ट्रेजरीको तथ्याङ्कअनुसार अमेरिकाको ऋण ३६ ट्रिलियन डलर पुगेको छ, जुन कुल गार्हस्थ उत्पादनको करिब १२५ प्रतिशत हो । विश्वको कुल ऋणको ३४.६ प्रतिशत हिस्सा अमेरिकाले ओगटेको छ । यो ऋणको ब्याज तिर्न खर्च हुने रकम देशको रक्षा र स्वास्थ्य बजेटभन्दा बढी हुने अवस्था आएको छ । अब ब्याज रकमभन्दा सामाजिक सुरक्षा बजेटमात्रै बढी छ । यदि यो अवस्था जारी रह्यो भने आगामी तीन वर्षमा अमेरिकी सरकारको सबैभन्दा ठूलो दायित्व ब्याज हुनेछ । ब्युरो अफ इकोनोमिक एनालिसिसको तथ्यांकअनुसार अमेरिकी सरकारको राजस्वको १८ प्रतिशत ऋणको ब्याज तिर्नमात्रै जाने गरेको छ । यो ३० वर्षयताकै उच्च हो । पछिल्लो २४ वर्षमा अमेरिकाको ऋण ६ गुणा बढेको छ । कोरोना महामारी सुरु भएयता अमेरिकाको ऋण १६ ट्रिलियन डलरले बढेको छ । अमेरिकाको इतिहासमा सरकारले यति धेरै ऋण पहिला कहिल्यै लिनुपरेको थिएन । पछिल्लो २४ वर्षमा अमेरिकाको ऋण ६ गुणा बढेको छ । सन् २००० मा अमेरिकाको ऋण ५.७ ट्रिलियन डलर थियो । यो २०१० मा १२.३ ट्रिलियन र २०२० मा २३.२ ट्रिलियन थियो । यूएस कंग्रेसको बजेट कागजातअनुसार आगामी दशकसम्म देशको ऋण ५४ ट्रिलियन डलर पुग्ने अनुमान गरिएको छ । अमेरिकाले दैनिक १ अर्ब ८ करोड डलरभन्दा बढी ब्याज तिर्न खर्च गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ । यसले सरकारको आम्दानी घटेको र खर्च बढेको स्पष्ट देखाउँछ । अर्थतन्त्र ध्वस्त हुनसक्ने अमेरिकाको अर्थतन्त्र र राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि यति धेरै ऋण राम्रो कुरा नभएको विज्ञहरू बताउँछन् । अबको केही वर्षमा अमेरिकाको ऋण-जीडीपी अनुपात २०० प्रतिशत पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ । अर्थात् देशको ऋण अर्थतन्त्रको दोब्बर पुग्नेछ । यदि यस्तो भयो भने ऋण चुक्ता हुनेबित्तिकै अमेरिकाको अर्थतन्त्र ध्वस्त हुनेछ । जसका कारण सरकारले अनुसन्धान तथा विकास, पूर्वाधार र शिक्षामा कूल खर्चभन्दा ब्याज तिर्न बढी खर्च गर्नुपर्नेछ । देशको अर्थतन्त्र राम्रो अवस्थामा रहेका बेला ऋण बढ्नु चिन्ताको विषय हो । सामान्यतया अर्थतन्त्र कमजोर हुँदा सरकारले आर्थिक वृद्धि बढाउन खर्च बढाउँछ । बढ्दो ऋणका कारण रिपब्लिकन र डेमोक्र्याट दुवै पार्टीबीच प्रायः विवाद हुन्छ । तर सत्य यो हो कि दुवै पार्टीको कार्यकालमा देशको ऋण बढेको छ । यसको असर देशको क्रेडिट रेटिङमा पनि देखिन थालेको छ । गत वर्ष अगस्टमा फिचले अमेरिकाको सार्वभौम ऋणको रेटिङ ‘डबल ए प्लस’ (एए +) बाट घटाएर ‘त्रिपल ए’ (एएए) गरेको थियो । मुडीजले पनि अमेरिकाको एएए कटौती गर्न सक्ने चेतावनी दिएको थियो ।
संसारको सबैभन्दा महँगो घडीको मूल्य ७२९ करोड रुपैयाँ, ३० जना डिजाइनरको ४ वर्ष बढी मेहनत
काठमाडौं । अनन्त अम्बानी लक्जरियस घडीका शाैखिन हुन् । भारतका सबैभन्दा धनी व्यक्ति मुकेश अम्बानीका छोरा अनन्त हालै आफ्नो एउटा घडीका कारण चर्चामा आए । उनले यो घडी घुम्न जाँदा लगाएका थिए । यो घडीको मूल्य ३५.२ करोड रुपैयाँ छ । यो लक्जरी घडी बनाउने कम्पनी रिचर्ड मिलद्वारा बनाइएको हो । जब संसारको सबैभन्दा महँगो घडीको कुरा आउँछ, तब यो घडीले प्रतिस्पर्धामा पनि उत्रिन सक्दैन । २०१४ मा लन्डनमा आधारित गहना कम्पनी ग्राफ डायमन्ड्सले बेसवर्ल्डमा आफ्नो एउटा घडी प्रस्तुत गरेको थियो । सबैभन्दा महँगो घडीको मूल्य कति विलासी घडीहरू केवल समय बताउने उपकरण मात्र होइनन् । यी कला, सम्पदा र उत्कृष्ट शिल्प कौशलको संयोजन हुन् । यी सामान्य सामान जस्तै बजारमा बेचिँदैनन् । यी सुन्दर घडीहरू पारिवारिक विरासत हुन् । उनीहरूका कथाहरूले उनीहरूको मूल्य बढाउँछन् । २०१४ मा ग्राफ डायमन्ड्सले बेसवर्ल्डमा आफ्नो एउटा घडी प्रस्तुत गर्यो । यो अद्भूत घडी कम्पनीका संस्थापक लरेन्स ग्राफले डिजाइन गरेका हुन् । यसमा लगभग ११० क्यारेट दुर्लभ रंगीन हीरा जडित छ । यसलाई बनाउन ३० जना डिजाइनर, रत्नविद् र कालिगढहरूलाई चार वर्षभन्दा बढी समय लागेको थियो । यसको लागत लगभग ७२९.६ करोड रुपैयाँ छ । यो संसारकै सबैभन्दा महँगो घडी हो । एक वर्षपछि ग्राफ डायमन्ड्सले द फेसिनेशन घडी प्रस्तुत गर्यो । यो घडीलाई औंठी पनि बनाउन सकिन्छ । यसमा १५२.९६ क्यारेट सेतो हीरा र बीचमा ३८.१३ क्यारेटको नासपाती आकारको हीरा जडित छ । यसको मूल्य लगभग ५२९.६ करोड रुपैयाँ छ । यो संसारको दोस्रो सबैभन्दा महँगो घडी हो । राजकुमारी डायनाको घडी राजकुमारी डायनाको कार्टियर ट्याङ्क फ्रान्सेज घडी उनका छोरा राजकुमार ह्यारीलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो । पछि राजकुमार ह्यारीले मेघन मार्कललाई उक्त घडी उपहार दिए । अभिनेता पल न्यूम्यानको रोलेक्स पल न्यूम्यान डेटोना घडी २०१७ मा लगभग २२४ करोड रुपैयाँमा लिलामी भएको थियो । मुकेश अम्बानीका कान्छा छोरा अनन्त अम्बानी दुर्लभ घडीहरूको ठूलो सङ्कलक हुन् । उनीसँग पटेक फिलिप ग्रान्डमास्टर चाइम घडी छ । यसको लागत २८.८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी छ ।
चीनले अमेरिकी टिकटक मस्कलाई बेच्ने सम्भावना खोज्दै : रिपोर्ट
न्युयोर्क । चिनियाँ अधिकारीहरूले भिडियो–सेयरिङ प्लेटफर्म टिकटकले चीनबाट तत्काल विनिवेश गर्नुपर्ने अमेरिकी कानूनको सामना गरिरहेको बेला अर्बपति एलन मस्कलाई अमेरिकी टिकटक सञ्चालन बेच्ने सम्भावना खोजिरहेको ब्लुमबर्ग न्युजले सोमबार रिपोर्ट गरेको छ । यस मामिलासँग परिचित अज्ञात व्यक्तिहरूलाई उद्धृत गर्दै रिपोर्टले बेइजिङमा छलफल भइरहेको एउटा परिदृश्यलाई उल्लेख गरेको छ । त्यहाँ मस्कको सोशल मिडिया कम्पनी एक्सले चिनियाँ मालिक बाइटडान्सबाट टिकटक खरीद गर्नेछ र यसलाई पहिले ट्विटर भनेर चिनिने प्लेटफर्ममा एकीकृत गर्नेछ । रिपोर्टले टिकटकको अमेरिकी सञ्चालनको मूल्य ४० देखि ५० अर्ब डलरको बीचमा रहेको अनुमान गरेको छ । यद्यपि मस्क हाल विश्वको सबैभन्दा धनी व्यक्तिका रूपमा रहे पनि मस्कले लेनदेन कसरी कार्यान्वयन गर्न सक्नुहुनेछ वा उनलाई अन्य सम्पत्तिहरू बेच्नु पर्ने हो कि होइन भन्ने स्पष्ट नभएको ब्लुमबर्गले बताएको छ । अमेरिकी सरकारले गत वर्ष एउटा कानून पारित गरेको थियो । उक्त कानूनअनुसार टिकटकको बाइटडान्सलाई या त अत्यन्त लोकप्रिय प्लेटफर्म बेच्न वा बन्द गर्न आवश्यक छ । राष्ट्रपति–निर्वाचित डोनाल्ड ट्रम्पले पदभार ग्रहण गर्नुभन्दा एक दिनअघि यो आइतबार लागु हुनेछ । अमेरिकी सरकारले टिकटकले बेइजिङलाई डाटा सङ्कलन गर्न र प्रयोगकर्ताहरूको जासुसी गर्न अनुमति दिएको आरोप लगाएको छ र यो प्रचार प्रसारको माध्यम हो । चीन र बाइटडान्सले ती दावीलाई कडा रूपमा अस्वीकार गरेका छन् । टिकटकले अमेरिकी सर्वोच्च अदालतमा अपिल गर्दै कानूनलाई चुनौती दिएको छ । अदालतले शुक्रबार मौखिक तर्क सुनेको थियो । सुनुवाइमा नौ सदस्यीय बेन्चका बहुमत कन्जरभेटिभ र लिबरल न्यायाधीशहरू बिक्री गर्न बाध्य पार्नु पहिलो संशोधनको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अधिकारको उल्लङ्घन हो भन्ने टिकटकका वकिलको तर्कप्रति शङ्कास्पद देखिएका थिए । चिनियाँ अधिकारीहरूले कसरी अघि बढ्ने भन्नेमा अझै सहमति जुटाउन बाँकी रहेको उल्लेख गर्दै ब्लुमबर्गले बेइजिङको सम्भावित मस्क कारोबारको विचारलाई ‘अझै प्रारम्भिक’ का रूपमा वर्णन गरेका छन् । चिनियाँ सरकारको योजनाका बारेमा बाइटडान्सलाई कति थाहा थियो भन्ने स्पष्ट नभएको अधिकारीहरूले बताए । टिकटकले टिप्पणीका लागि एएफपीको अनुरोधलाई तुरुन्तै जवाफ दिएन तर भेराइटीले एक प्रतिनिधिलाई उद्धृत गर्दै भनेको छ, ‘हामीलाई शुद्ध काल्पनिक कुरामा टिप्पणी गर्न अपेक्षा गर्न सकिँदैन ।’ ट्रम्पका निकट सहयोगी मस्कले आगामी चार वर्षमा वासिङ्टनमा प्रभावशाली भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ । उनले विद्युतीय कार कम्पनी टेस्ला पनि चलाउँछन् । टेस्लाको चीनमा प्रमुख कारखाना छ र देश अटो निर्माताको सबैभन्दा ठूलो बजारहरूमध्ये एक हो। ट्रम्पले चिनियाँ वस्तुहरूमा नयाँ शुल्क लगाउने बारम्बार धम्की दिएको छ । यसले उनको पहिलो कार्यकालमा सुरु भएको व्यापार युद्धलाई विस्तार गर्नेछ । यसलाई निवर्तमान राष्ट्रपति जो बाइडेनले मोटामोटी कायम राखे र केही मामलामा थप गरे । रासस
