ट्रम्पको शुल्कको धम्कीले युरोपका अटो दिग्गज सशंकित, फरारीलाई भने छैन तनाव
काठमाडौं । युरोपका धेरै अटो कम्पनीहरू अमेरिकी शुल्कको खतराबाट दबाबमा छन् । निर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार आफ्नो कार्यकालको सुरुवातमै चीन, क्यानडा र मेक्सिकोमा भारी शुल्क लगाउने वाचा गरे, जसले अटो उद्योगका आपूर्ति श्रृंखलामा खलल पुर्याउने र लगानीकर्ताहरूलाई उच्च लागतबारे चिन्ता जगाउने सम्भावना छ । ट्रम्पले प्रस्ताव गरेका उपायहरूमा चिनियाँ उत्पादनहरूमा १० प्रतिशत थप शुल्क र क्यानडा तथा मेक्सिकोबाट आयात हुने सामानमा २५ प्रतिशत शुल्क समावेश छ । ट्रम्पले ट्यारिफ लगाउने कुरा गरेसँगै अटो सेयरहरू घटे । यसले अमेरिका र युरोपका निर्माताहरूका लागि गम्भीर परिणामहरू निम्त्याउन सक्छ । तीमध्ये धेरैले मेक्सिकोमा कारखाना बनाएका छन् र अटो पार्ट्स आपूर्तिकर्ताहरूमा निर्भर छन् । ट्रम्पको पहिलो शुल्क घोषणामा युरोपको उल्लेख नभएको कुरा युरोपेली संघका नीति निर्माताहरूका लागि सुखद समाचार मानिनेछ । तर २७ राष्ट्रको यो समूहले ट्रम्पले चाँडै नै युरोपको अटो क्षेत्रमा ध्यान दिने सम्भावनाबारे चिन्ता गरेको छ । यता फरारी भने अधिकांश असरबाट सुरक्षित रहने अपेक्षा गरिएको छ । ‘चाहे शुल्क जुनसुकै होस्, उनीहरूले फरारी अमेरिकामा उत्पादन सुरु गर्ने छैनन् । सबै कुरा इटालीको मारानेल्लोमै हुन्छ,’ मर्निङस्टारकी इक्विटी विश्लेषक रेल्ला सस्किनले सीएनबीसीलाई बताइन् । ‘फरारीको कुरा गर्दा चाहे १० प्रतिशत, २० प्रतिशत वा ३० प्रतिशत शुल्क भए पनि उनीहरूले सजिलै उपभोक्ताहरूमा मूल्य हस्तान्तरण गर्न सक्छन् । किनभने गाडीको मूल्य पहिलै नै महँगो भए पनि उनीहरूका लक्षित ग्राहकहरू छन्,’ उनले थपिन् । मर्निङस्टारकी सस्किनका अनुसार युरोपबाट आउने सबै सामानमाथि ३० प्रतिशत जति उच्च अमेरिकी शुल्कले पनि सम्भावित ग्राहकहरूलाई फरारी किन्नबाट रोक्न सक्दैन । ‘यो हास्यास्पद छ, तर यस्तै हो,’ उनले भनिन् । आरबीसी क्यापिटल मार्केट्सका ग्लोबल अटो विश्लेषक टम नारायणले यस विचारलाई दोहोर्याउँदै फरारीले मूल्य वृद्धिलाई सजिलै ग्राहकमाझ हस्तान्तरण गर्न सक्ने देखिने बताए । ‘यो समयले मात्र बताउने कुरा हो, तर यो सहीजस्तो देखिन्छ,’ केप्लर चुभ्रेक्सका थमस बेसनले बताए । फरारी यस वर्ष युरोपमा आफ्ना प्रतिस्पर्धी कार निर्माताहरूलाई पछि पार्दै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेको छ । मिलान-सूचीबद्ध कम्पनीको सेयर मूल्य यस वर्ष ३४ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ, जुन फ्रान्सको रेनल्ट वा जर्मनीको मर्सिडिज-बेन्ज ग्रुपजस्तै अन्य कम्पनीहरूसँगको तुलनामा निकै बढी हो । ‘हामी फरारीले अमेरिकामा उत्पादन सुरु गर्ने अपेक्षा गर्दैनौं,’ ओड्डो बीएचएफका अटो विश्लेषक एन्थोनी डिकले बताए । पोर्शे केही फरक जर्मनीको पोर्शेका लागि भने थप अमेरिकी शुल्क ‘धेरै ठूलो चुनौती’ हुने सम्भावना रहेको बेसन बताउँछन् । फरारीजस्तै, पोर्शे पनि केवल इटालीमा उत्पादन हुन्छ, फक्सवागन स्वामित्वमा रहेको पोर्शेले परम्परागत रूपमा जर्मनीमा आफ्नो लक्जरी मोडलहरू उत्पादन गर्दै आइरहेकाे छ । ‘पोर्शे केही फरक छ,’ मर्निङस्टारकी सस्किनले भनिन् । ‘उनीहरूले १० प्रतिशत शुल्क हस्तान्तरण गर्न सक्नेछन् । तर ३० प्रतिशतजस्तो ठूलो शुल्क ग्राहकमा हस्तान्तरण गर्न केही कठिन हुन सक्छ,’ उनले भनिन् । पोर्शेको सेयर मूल्य यस वर्ष झण्डै २६ प्रतिशतले घटेको छ ।
पेरुमा फेला पर्यो एक करोड २० लाख वर्ष पुरानो गोहीको अवशेष
काठमाडौं । पेरुको मरुभूमिमा फेला परेको एक करोडदेखि एक करोड २० लाख वर्ष पुरानो एक युवा सामुद्रिक गोहीको अवशेषलाई पेरुका वैज्ञानिकहरूले सार्वजनिक गरेका छन् । राजधानी लिमाबाट करिब ३५० किलोमिटर दक्षिणमा रहेको पेरुको ओकुकाजे मरुभूमिमा सन् २०२३ को अन्त्यतिर करिब तीन मिटर (करिब १० फिट) लामो घडियाल गोहीको जीवाश्म फेला परेको थियो । ‘हामीले यो प्रजातिको किशोर घडियाल गोहीको अवशेष फेला पारेका छौं, अहिलेसम्म यसको अधिकतम ठूलो आकार फेला परेको रेकर्ड थिएन। यसको एक करोड २० लाख वर्षभन्दा पहिले नै मृत्यु भएको थियो,’ मेरुदण्डी जीवाश्म विज्ञानका अनुसन्धाता मारियो ग्यामराले एक पत्रकार सम्मेलनमा भने । अवशेषको पुनर्निर्माणको नेतृत्व गरेका ग्यामराका अनुसार यी नमूनाहरूको खप्पर र बङ्गारा आजका गोही र मगरमच्छ (गोही)हरूको भन्दा फरक छ । पेरुको ‘जियोलोजिकल, माइनिङ एन्ड मेटलर्जिकल इन्स्टिच्युट’ र ‘ला युनियन स्कुल’ले संयुक्त रुपमा उक्त खोज गरेका हुन् । पेरुको ओकुकाजे मरुभूमिमा चार खुट्टा भएका बौना ह्वेल, डल्फिन, शार्क र अन्य प्रजातिका मिओसिन कालका ५० लाख बर्षदेखि दुई करोड ३० लाख वर्ष पहिलेका अवशेष पत्ता लागेका छन् ।
ट्रम्पले क्यानडामाथि ट्यारिफ लगाए इन्धनको मूल्य बढ्ने आशंका
काठमाडौं । उद्योगविज्ञहरूले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानडामाथि ट्यारिफ लगाउने धम्की कार्यान्वयन गरेको खण्डमा इन्धनको मूल्य बढ्न सक्ने आशंका गरेका छन् । ट्रम्पले सोमबार सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ट्रुथमार्फत चीन, क्यानडा र मेक्सिकोमाथि थप शुल्क लगाउने वाचा गरेका थिए, जसलाई उनले आफ्नो राष्ट्रपति कार्यकालको पहिलो दिन कार्यान्वयन गर्ने उल्लेख गरेका थिए । ट्रम्पले जनवरी २० मा राष्ट्रपतिको रूपमा दोस्रो कार्यकाल सुरु गर्दैछन् । उनले सोही दिन कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरी क्यानडा र मेक्सिकोबाट सबै आयातमाथि २५ प्रतिशत शुल्क लगाउने योजना रहेको उल्लेख गरेका थिए, जसले क्षेत्रीय स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताका सर्तहरू उल्लङ्घन गर्न सक्छ । गोल्डम्यान स्याक्सका ग्लोबल कमोडिटी रिसर्चका सह-प्रमुख डान स्ट्रायभेनले यदि क्यानडाबाट अमेरिकी आयातित कच्चा तेलमाथि २५ प्रतिशत शुल्क लगाइयो भने ‘यसले तीन समूहका लागि उल्लेखनीय प्रभाव पार्न सक्छ ।’ ‘अमेरिकी परिशोधक (रिफाइनर्स) जो क्यानडाको तेलमा निर्भर छन्, तिनीहरूको नाफा मार्जिन कम हुन सक्छ, उपभोक्ताहरूले उच्च मूल्यको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ र अन्ततः क्यानडाका उत्पादकहरूले आफ्नो तेललाई अर्को बजारतर्फ पठाउन नसक्दा आम्दानी गुमाउन सक्छन्,’ स्ट्रायभेनले भने । अमेरिकी ऊर्जा जानकारी प्रशासनकाे हालैका तथ्यांकअनुसार अमेरिकाले क्यानडाबाट आयात गर्ने कच्चा तेलको मात्रा जुलाई २०२४ मा दैनिक ४.३ मिलियन ब्यारेलको रेकर्डमा पुगेको थियो । उक्त रेकर्ड क्यानडाको ट्रान्स माउन्टेन पाइपलाइनको विस्तारपछि बनेको हो । स्ट्रायभेनका अनुसार मध्य-पश्चिमका परिशोधकहरू क्यानडाबाट आयात रोकिएमा समस्याको सामना गर्न सक्छन् । ‘यदि हामीले क्यानडाको ऊर्जा निर्यातमा २५ प्रतिशत शुल्क देख्यौं भने व्यापार प्रवाहमा प्रभाव पर्न सक्छ,’ स्ट्रायभेनले थपे। सिटीग्रुपले ट्रम्पकाे घोषणापछि जारी गरेको नोटमा मेक्सिको र विशेष गरी क्यानडाले अमेरिकी तेल, प्राकृतिक ग्यास र अटो उद्योगसँग बलियो सम्बन्ध राख्ने उल्लेख गरेको थियो । ‘यसले अमेरिकी परिशोधक र उपभोक्ताहरूका लागि लागत बढाउनेछ,’ सिटीग्रुपको अनुसन्धान टोलीले भने । सिटीग्रुपको नेतृत्व ऊर्जा रणनीतिकार एरिक लीले गरिरहेका छन् । यद्यपि गोल्डम्यान स्याक्सले ट्रम्प प्रशासन ऊर्जा लागत घटाउन केन्द्रित भएकाले यी शुल्कहरू घोषणाअनुसार लागू हुने सम्भावना कम हुने संकेत गरेको छ । ‘ट्रम्पले मध्यावधि चुनावभन्दा १५ महिनाअघि मुद्रास्फीति नियन्त्रण बाहिर जान दिन सक्दैनन्,’ म्याक्वेरी क्यापिटलका ग्लोबल रणनीतिकार भिक्टर श्वेट्सले सीएनबीसीलाई भने । म एक सेकेन्डको लागि पनि विश्वास गर्दिनँ कि समग्र ट्यारिफहरूमा ठूलो वृद्धि हुनेछ, किनभने यसले अमेरिकी घरेलु उत्पादकहरूमा करको प्रतिनिधित्व गर्नेछ । साथै यसले अमेरिकी निर्यातकर्ताहरूमा पनि करको प्रतिनिधित्व गर्नेछ, ‘श्वेट्सले थपे। क्यानडाका व्यापार निकायहरूले पनि आफ्नो चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ‘क्यानडालीका रूपमा हामीले निर्वाचित राष्ट्रपतिको समग्र शुल्क वाचाप्रति सतर्क रहनु आवश्यक छ,’ क्यानडाको पेट्रोलियम उत्पादकहरूको संघकी सीईओ लिसा बैटनले बताएकाे रिपोर्ट छ । राजनीतिज्ञ ड्यानियली स्मिथले ‘ट्रम्प प्रशासनसँग हाम्रो साझा सीमा क्षेत्रका अवैध गतिविधिसँग सम्बन्धित वैध चिन्ताहरू’ रहेको बताइन् । उनले क्यानडाको संघीय सरकारलाई यस्ता मुद्दाहरू तुरुन्त समाधान गर्न आह्वान गरिन् ताकि क्यानडेली निर्यातमाथि ‘अनावश्यक शुल्क’ लाग्न नपाओस् ।
