बिटकोइनको मूल्य एक लाख डलरमाथि, अझै बढ्ने विश्लेषण
काठमाडौं । विश्वको सबैभन्दा पुरानो, सबैभन्दा ठूलो र लोकप्रिय क्रिप्टोकरेन्सी बिटकोइनको मूल्य एक लाख डलर नाघेको छ । बिटकोइन पहिलो पटक यो स्तरमा पुगेको हो । डोनाल्ड ट्रम्प अमेरिकी राष्ट्रपतिमा विजयी भएपछि यसको मूल्य लगातार बढिरहेको छ । हाल बिटकोइनको मूल्य एक लाख २७७ डलर पुगेको छ । ट्रम्प सरकारले क्रिप्टो-अनुकूल नीतिहरू बनाउने लगानीकर्ताहरूको आशा छ । यही कारणले गर्दा क्रिप्टोकरेन्सीको मूल्य बढिरहेको हो । यो वर्ष बिटक्वाइनको मूल्य शतप्रतिशतले बढेको छ । ट्रम्पको चुनावी विजयपछि चार सातामा यसको मूल्य ४५ प्रतिशतले बढेको छ । योसँगै बिटकोइनको मार्केट क्याप पहिलो पटक २ ट्रिलियन डलर नाघेको छ । अमेरिकी धितोपत्र तथा विनिमय आयोगका अध्यक्ष ग्यारी जेन्सलरको राजीनामापछि क्रिप्टोकरेन्सीका लगानीकर्ताले राहत पाउने अपेक्षा गरिएको छ । धितोपत्र तथा विनिमय आयोगसेक्युरिटीज एण्ड एक्सचेन्ज कमिसनको नेतृत्वका लागि पल एट्किन्सलाई मनोनयन गरेको घोषणा गरेका छन् । एट्किन्ससँग टोकन एलायन्सको सह-अध्यक्षको रूपमा क्रिप्टोकरेन्सी नीतिमा अनुभव छ । बिटकोइनको मूल्य कति पुग्ला ? ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियानमा डिजिटल एसेट्सलाई समर्थन गरी अमेरिकालाई क्रिप्टो राजधानीको रूपमा स्थापित गर्ने बताएका थिए । साथै उनले राष्ट्रिय बिटकोइन रिजर्भ सिर्जना गर्ने कुरा पनि गरेका थिए । हङकङमा आधारित एक स्वतन्त्र क्रिप्टोकरेन्सी विश्लेषक जस्टिन डी’एनेथनले बिटकोइनले एक लाख डलर पार गर्नु एउटा कोशेढुङ्गा मात्र नभएको बताए । उनका अनुसार यो वित्त, प्राविधिक र भूराजनीतिमा परिवर्तनको प्रमाण हो । केही समयअघि काल्पनिक भनी खारेज गरिएको आजको यथार्थ हो । यससँगै दुई वर्षअघि एफटीएक्स क्रिप्टो एक्सचेन्ज बन्द हुँदा क्रिप्टोकरेन्सी क्षेत्रले ठूलो संकटको सामना गरेको थियो । कम्पनीका संस्थापक साम बैंकम्यान फ्राइड जेल जानु परेको थियो । डिजिटल सम्पत्ति लगानी फर्म क्यानरी क्यापिटलका संस्थापक स्टीवन म्याकक्लर्गले डिसेम्बर २५ सम्म बिटक्वाइनको मूल्य १ लाख २० हजार डलर पुग्ने बताए ।
माइक्रोसफ्टविरुद्ध १.२७ अर्ब डलरको मुद्दा, ग्राहकलाई महँगो शुल्क लिएको आरोप
काठमाडौं । माइक्रोसफ्टविरुद्ध मंगलबार १.२७ अर्ब डलरभन्दा बढी क्षतिपूर्ति दाबी गर्दै मुद्दा दायर भएको छ । माइक्रोसफ्टमाथि प्रतिस्पर्धी क्लाउड कम्पनीका ग्राहकलाई अनुचित रूपमा महँगो शुल्क लगाएको आरोप छ । माइक्रोसफ्ट एक अमेरिकी बहुराष्ट्रिय प्रविधि कम्पनी हो, जसले कम्प्युटर सफ्टवेयर, उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्स, व्यक्तिगत कम्प्युटर र सम्बन्धित सेवाहरू दिँदै आइरहेको छ । यसको प्रधान कार्यालय संयुक्त राज्य अमेरिकाको रेडमन्ड, वासिङ्टनमा अवस्थित छ । अमेजन वेब सर्भिसेज (एडब्ल्यूएस), गुगल क्याउड प्लेटफर्म वा अलिबाबा क्याउड माइक्रोसफ्ट अजुरक्लाउडका प्रतिस्पर्धीहरू हुन् । यिनका ग्राहकहरूले विन्डोज सर्भर सफ्टवेयर लाइसेन्सका लागि बढी शुल्क तिर्नुपरेको मुद्दामा बताइएको छ । माइक्रोसफ्टले आफ्नो अजुर प्लेटफर्ममा विन्डोज सर्भर चलाउने कम्पनीलाई सस्तो शुल्क प्रदान गर्छ, जबकि एडब्ल्यूएस, गुगल क्लाउड वा अलिबाबा क्लाउडमा चलाउँदा महँगो शुल्क लिन्छ । माइक्रोसफ्टले आफ्नो प्रभुत्व जमाएर उच्च शुल्क असुल गर्ने र ग्राहकलाई अजुरतर्फ आकर्षित गर्ने गरेको दाबी मुद्दामा गरिएको छ । प्रतिवादी मारिया लुइसा स्टासी जो कानुन व्यवसायी हुन्, प्रभावित कम्पनीहरूका लागि १.२७ अर्ब डलरभन्दा बढी क्षतिपूर्ति खोज्दै छिन् । यता माइक्रोसफ्टले यो मुद्दामा कुनै टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको छ । ‘माइक्रोसफ्टले युकेका व्यवसाय र संस्थाहरूलाई गुगल, अमेजन र अलिबाबाजस्ता क्लाउड सेवा प्रयोग गरेकोमा थप शुल्क लगाएर सजाय दिइरहेको छ,’आर्टिकल १९ की मारिया लुइसा स्टासीले बताइन् । ‘यसै गरेर माइक्रोसफ्टले ग्राहकहरूलाई अजुरमा तान्न खाेजी उसले यो क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा शून्य बनाउन चाहन्छ,’ उनले थपिन् । यो मुद्दाले माइक्रोसफ्टको प्रतिस्पर्धाविरोधी व्यवहारलाई चुनौती दिन, अवैध रूपमा कति रकम असुल गरिएको छ भन्ने खुलासा गर्न र अन्यायपूर्वक धेरै शुल्क तिर्न बाध्य परेका संस्थाहरूलाई पैसा फिर्ता गर्न प्रयास गर्ने स्टासी बताउँछिन् । हजारौं बेलायती व्यवसाय र संगठनहरू यस मुद्दामा प्रतिनिधित्व गरिएको छ, जुन ‘अप्ट-आउट’ सामूहिक कारबाही हो । यसको अर्थ प्रभावित हुन सक्ने कुनै पनि कम्पनी स्वचालित रूपमा गणना गरिन्छ र माइक्रोसफ्टले मुद्दा हारे क्षतिपूर्ति प्राप्त गर्न सक्नेछ । युरोपेली क्लाउड कम्पनीहरूको बजार खस्कियो बेलायतको प्रतिस्पर्धा र बजार प्राधिकरण (सीएमए) क्लाउड उद्योगमा प्रतिस्पर्धा-विरोधी अभ्यासहरूको समाधान गर्न ‘व्यावहारिक’ उपायहरू तयार गर्दैछ । यस वर्षको सुरुवातमा माइक्रोसफ्टले क्लाउड व्यापार संघ (सीआईएसपीई) र यसको सदस्यहरूसँग २१ मिलियन अमेरिकी डलरको सम्झौता गरेको थियाे । यो सम्झौताले युरोपियन युनियनको प्रतिस्पर्धा-विरोधी उजुरीलाई समाप्त गर्न मद्दत गरेको थियाे । यस सम्झौताले माइक्रोसफ्टलाई साना क्लाउड कम्पनीहरूको प्रणालीमा आफ्नो सफ्टवेयर चलाउनका लागि उही मूल्य लिन सहमत गराएको थियाे । तर सेप्टेम्बरमा गुगलले युरोपियन कमिसनको कार्यकारी निकायसँग माइक्रोसफ्टविरुद्ध नयाँ प्रतिस्पर्धा-विरोधी उजुरी दायर गरेको थियो । उक्त उजुरीले आरोप लगायो कि माइक्रोसफ्टका सफ्टवेयर लाइसेन्सिङ सर्तहरूले व्यवसायीहरूलाई अन्य क्लाउड सेवाहरूमा स्विच गर्न कठिन बनाउँछ, जसले क्लाउड बजारमा नियन्त्रण जमाउँछ । सिनर्जी रिसर्च ग्रुपका अनुसार २०१७ देखि २०२२ सम्म युरोपेली क्लाउड कम्पनीहरूको बजार हिस्सेदारी २७ प्रतिशतबाट घटेर १३ प्रतिशतमा झर्यो, जबकि युरोपेली क्लाउड बजार पाँच गुणा बढेर ११ बिलियन डलर पुगेको थियो ।
बेलायतले सबैभन्दा धेरै आयात जर्मनीबाट गर्दै, अन्य कुन-कुन देशबाट कति हुन्छ आयात ?
काठमाडौं । बेलायत संसारको शीर्ष अर्थतन्त्रमध्येको एक हो । दोस्रो विश्वयुद्धअघि बेलायत संसारभर प्रसिद्ध थियो र यसको मुद्रा पाउन्ड संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली मुद्रा थियो । तर दोस्रो विश्वयुद्धपछि परिस्थिति बदलियो । आज विश्वका धेरै देशले बेलायतलाई पछि पारेका छन् । फोर्ब्सका अनुसार यस देशको अर्थतन्त्र ३.५९ ट्रिलियन अमेरिकी डलर छ र यो विश्वको छैठौं ठूलो अर्थतन्त्र हो । यसभन्दा अगाडि अमेरिका, चीन, जर्मनी, जापान र भारत छन् । बेलायतले धेरै आयात जर्मनीबाट गर्छ । जर्मनी विश्व र युरोपको चौथो ठूलो अर्थतन्त्र हो । सन् २०२३ मा बेलायतले जर्मनीबाट ७३.८ बिलियन पाउण्डको सामग्री आयात गरेको थियो । जर्मनीपछि बेलायतले सबैभन्दा धेरै सामान अमेरिकाबाट आयात गर्छ । गत वर्ष बेलायतले अमेरिकाबाट ५७.९ बिलियन पाउण्ड आयात गरेको थियो । त्यसपछि चीनको नम्बर छ । विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको यो देशबाट बेलायतले गत वर्ष ५६.२ अर्ब पाउण्ड आयात गरेको थियो । त्यस्तै, बेलायतले गत वर्ष नेदरल्याण्ड्सबाट ५३.२ अर्ब पाउण्ड आयात गरेको थियो । फ्रान्सबाट बेलायतको आयात ४१.३ बिलियन पाउण्ड रहेको छ । यसले बेल्जियमबाट २९.२ बिलियन पाउण्ड आयात गरेको थियो । बेलायतले सन् २०२३ मा नर्वेबाट २७.२ बिलियन पाउण्ड आयात गरेको थियो । यसपछि इटालीबाट २३ अर्ब पाउण्डको सामान आयात गरेको थियो । बेलायतले स्पेनबाट १९.९ अर्ब पाउण्ड, आयरल्याण्डबाट १९.५ बिलियन पाउण्ड, पोल्याण्डबाट १३.८ बिलियन पाउण्ड, टर्कीबाट ११.३ बिलियन पाउण्ड र भारतबाट ९.७ बिलियन पाउण्ड आयात गरेको थियो । बेलायतले भारतबाट ९. ७ बिलियन पाउण्डको आयात गरेको थियो । बेलायतले भारतबाट खनिज इन्धन, तेल र आसवन उत्पादन, मेसिनरी, आणविक रिएक्टर, बॉयलर, औषधि, बहुमूल्य धातु र कपडा आयात गर्छ ।
