विश्व

बेइजिङ । चीनले बुधबार आफ्नो निर्यातमा अमेरिकी भन्सार महसुलको ‘दृढ विरोध’ व्यक्त गरेको छ र व्यापारिक मतभेदहरू समाधान गर्न ‘संवाद’ को आह्वान गरेको छ । ‘चीनले कडा असन्तुष्टि र दृढ विरोध व्यक्त गर्दछ’, विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता लिन जियानले भने, ‘चीनले ‘न्यायोचित र पारस्परिक सम्मानजनक संवाद र परामर्श’ को आह्वान गरेको छ ।’ संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको बढ्दो व्यापार युद्धमा बेइजिङले मङ्गलबार जवाफी कारबाही गर्दै अमेरिकी कच्चा तेलदेखि कृषि मेशिनरीसम्म सबै वस्तुमा नयाँ भन्सार महसुल लगाएको छ । अमेरिकाले सबै चिनियाँ आयातमा १० प्रतिशतको नयाँ भन्सार महसुल लगाएको थियो । ‘चीनले लिएका कदमहरू आफ्नो वैध अधिकार र हितको रक्षा गर्न आवश्यक छन्’, लिनले भने, ‘व्यापार युद्ध वा भन्सार युद्धमा कोही विजेता हुँदैनन् ।’ ह्वाइट हाउसले उसको भन्सार महसुल चीनलाई घातक फेन्टानिल व्यापार रोक्न थप काम गर्न दबाब दिने लक्ष्य राखेको बताएको छ । अमेरिकी अधिकारीहरूको अनुमान अनुसार फेन्टानिलको सेवनले वर्षमा दशौँ हजार मृत्यु गराउँछ । ‘अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनलाई हाम्रो देशमा घातक फेन्टानिलको स्रोत र वितरण जारी राख्न अनुमति दिनुहुन्न’, ह्वाइट हाउसले भन्यो । बेइजिङले बुधबार आफ्नो शून्य सहिष्णुता औषधि नीतिलाई उद्धृत गर्दै फेन्टानिल महामारीको जिम्मेवारी अस्वीकार गरेको छ । ‘चीनसँग विश्वमै लागूपदार्थ विरुद्धको कडा नीतिहरू मध्ये एक छ’, लिनले भने, ‘फेन्टानिल संयुक्त राज्य अमेरिकाको समस्या हो र यसको मूल कारण संयुक्त राज्य अमेरिका भित्रै छ ।’ रासस

काठमाडौं । नयाँ वर्ष २०२५ को जनवरी महिनामा टेस्लाको बेलायत र फ्रान्ससहित पाँच युरोपेली देशहरूमा बिक्री घटेको छ । नयाँ मोडल भएका प्रतिस्पर्धीहरूले टेस्लालाई पछ्याइरहेका छन् भने सर्वेक्षणहरूले कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) एलन मस्कप्रति जनताको धारणा नकारात्मक बन्दै गएको देखाएका छन् । विशेष गरी डोनाल्ड ट्रम्पलाई आर्थिक समर्थन गर्दै मस्क २०२४ मा राजनीतिमा प्रवेश गरेका छन् । ट्रम्पको सफल चुनावी अभियानमा मस्कको ठूलो भूमिका रह्यो । साथै उनले बेलायत र जर्मनीका दक्षिणपन्थी पार्टीहरूलाई खुलेर समर्थन गरे, जसले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्स (पूरानो ट्वीटर) मा विवाद उत्पन्न गराएको छ । बिक्रीमा गिरावट जनवरीमा टेस्लाको बेलायत बिक्री झण्डै १२ प्रतिशतले घट्यो, जबकि देशभरि विद्युतीय सवारी दर्ता उच्च बिन्दुमा पुगेको थियो । यसैगरी, फ्रान्समा ६३ प्रतिशत गिरावट, स्विडेन र नर्वेमा क्रमशः ४४ र ३८ प्रतिशत गिरावट र नेदरल्याण्ड्समा ४२ प्रतिशत गिरावट देखियो । अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो कार बजार क्यालिफोर्नियामा पनि टेस्लाको बिक्री १२ प्रतिशतले घट्यो । २०२४ मा टेस्लाले पहिलो पटक वार्षिक डेलिभरीमा गिरावट देखाएको छ, यद्यपि यो अझै अमेरिकाको प्रमुख ईभी बिक्री ब्रान्ड हो । टेस्लाले २०२५ मा सस्तो ईभी मोडल ल्याउने घोषणा गरेको छ, साथै कम्पनीले स्वायत्त (अटोनोमस) ड्राइभिङ प्रविधिमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ । प्रतिस्पर्धा र जनमत जनवरी २०२४ मा बेलायतको ईभी बजारमा टेस्ला दोस्रो स्थानबाट सातौं स्थानमा खस्कियो, जहाँ फक्सवागन, मर्सिडिज, स्टेलान्टिसजस्ता कम्पनीहरूले बढी बिक्री गरे। एक सर्वेक्षणअनुसार ५९ प्रतिशत ब्रिटिश ईभी ग्राहकहरूले मस्कको राजनीतिक प्रभावका कारण टेस्ला नकिन्ने बताएका छन् । स्वीडेनमा जनवरी १५-१७ मा गरिएको सर्वेक्षणमा टेस्लालाई सकारात्मक दृष्टिकोण राख्ने जनसंख्या १९ प्रतिशतबाट घटेर ११ प्रतिशतमा झर्‍यो, जबकि नकारात्मक धारणा ४७ प्रतिशतबाट ६३ प्रतिशतमा उक्लियो । युरोपेली नेताहरूको प्रतिक्रिया मस्कले अल्टरनेटिभ फर जर्मनी (एएफडी) पार्टीलाई खुलेर समर्थन गरेपछि युरोपेली नेताहरूले उनको भनाइको आलोचना गरेका छन् । अस्च्विट्ज यातना शिविर मुक्तिको ८०औं वार्षिकोत्सवको ठीक अघि मस्कले जर्मनहरूलाई आफ्ना पुर्खाहरूको अपराधबोध महसुस गर्न नपर्ने बताएका थिए, जसले विवाद उत्पन्न गरायो । उनका केही सामाजिक सञ्जाल एक्सका प्रयोगकर्ताहरूले गलत सूचना फैलिएको भन्दै प्लेटफर्म छोडेका छन् । नयाँ मोडलको अभाव ईभी विश्लेषकहरूका अनुसार टेस्लाको समस्याको मुख्य कारण मस्कको विचारभन्दा पनि नयाँ मोडलको कमी हो । मोडल वाई (२०२०) पछि टेस्लाले कुनै नयाँ ईभी मोडल सार्वजनिक नगरेको कारण प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरू अगाडि बढेका छन् । विशेष गरी चिनियाँ ईभी कम्पनीहरू नयाँ र आकर्षक उत्पादनहरूसहित बजारमा छाउँदै गएका छन् । टेस्लाको सेयर प्रदर्शन यी सबै समस्याहरूका बाबजुद टेस्लाको सेयर मूल्य बजारभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्दै आएको छ । पछिल्लो वर्षमात्र टेस्लाको सेयर मूल्य दोब्बर भएको छ । हाल, टेस्लाको पीई रेसियो १३१ भन्दा माथि पुगेको छ, जुन अन्य कार निर्माता र प्रविधि कम्पनीहरूको तुलनामा निकै उच्च हो । टेस्लाका लागि २०२५ चुनौतीपूर्ण रहन सक्ने देखिन्छ, तर कम्पनीको नयाँ ईभी मोडल, मूल्य रणनीति र प्रविधि विकास भविष्यको प्रमुख निर्णायक कारक बन्न सक्छ । सान्दर्भिक सामग्री : विद्युतीय सवारीमा फड्को मार्दै फरारी, अक्टोबरमा ६ नयाँ मोडल सार्वजनिक गर्ने १९ हजार करोड कर छलिको आरोप लगाएपछि भारतीय अधिकारीविरुद्ध फक्सवागनको मुद्दा एसियाली अटो निर्माताहरूको सेयरमा गिरावट, ट्रम्पको शुल्कका कारण अटो क्षेत्र उथलपुथल २०२५ मा ईभी कारको बिक्री २ करोड नाघ्ने निसान-होन्डा मर्जरमा मित्सुबिशी सहभागी नहुने बीवाईडीको इन्डोनेसिया प्लान्ट यस वर्षको अन्त्यमा सम्पन्न हुने, बर्सेनि डेढ लाख ईभी उत्पादन हुने अटो उद्योगको निद्रा बिथोल्ने बीवाईडी, जसको रोकिने नामोनिशान छैन स्टेलान्टिस र सीएटीएलले स्पेनमा ईभी ब्याट्री प्लान्ट निर्माण गर्ने, ४.३ बिलियन डलरको लगानी

वासिङ्टन । हिरोसिमा बमभन्दा सयौँ गुणा बढी ऊर्जा निकाल्दै आकाशमा ठूलो विस्फोट । एउटा अन्धाधुन्ध चमक लगभग सूर्य जत्तिकै उज्यालो हुन्छ । धक्का तरङ्ग (सकवेभ) हरू माइलौँसम्म सबै कुरा समतल बनाउन पर्याप्त शक्तिशाली छन् । यो विनाशकारी सुनिन सक्छ, तर भर्खरै पत्ता लागेको फुटबल मैदान जत्तिकै आकारको एक क्षुद्रग्रहले अब लगभग आठ वर्षमा पृथ्वीसँग ठक्कर खाने एक प्रतिशतभन्दा बढी सम्भावना छ । यस्तो प्रभावले कहाँ ठक्कर खान्छ भन्ने आधारमा सहर–स्तरको विनाशको सम्भावना छ । वैज्ञानिकहरू अहिले नै आत्तिएका छैनन् तर उनीहरूले नजिकबाट हेरिरहेका छन् । ‘यस विन्दुमा यो ‘धेरै ध्यान दिऔँ, यसलाई निरीक्षण गर्न सक्ने जति सबै साधनहरू जुटाऔँ’ भन्ने हो’, प्लानेटरी सोसाइटीका मुख्य वैज्ञानिक ब्रुस बेट्सले भने । दुर्लभ खोज  २०२४ वाईआर४ नाम दिइएको यो क्षुद्रग्रह पहिलो पटक सन् २०२४ डिसेम्बर २७ मा चिलीको एल सोस वेधशालाले पत्ता लगाएको थियो । यसको चमकको आधारमा खगोलविद्हरूले यो १३० देखि ३०० फिट (४०–९० मिटर) चौडाइको बीचमा रहेको अनुमान गरेका छन् । नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्यामा यो अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाका कार्यवाहक ग्रह सुरक्षा अधिकारी केली फास्टको डेस्कमा चिन्ताको विषयको रूपमा पुगेको थियो । ‘तपाईंले अवलोकनहरू प्राप्त गर्नुहुन्छ, तिनीहरू फेरि खस्छन् । यो एउटा वरिपरि रहन सक्ने क्षमता थियो जस्तो देखिन्छ’, उनले भने । जोखिम मूल्याङ्कन बढ्दै गयो र जनवरी २९ मा विश्वव्यापी ग्रह सुरक्षा सहयोग अन्तर्राष्ट्रिय क्षुद्रग्रह चेतावनी नेटवर्क (आइएडब्लुएन) ले एक मेमो जारी गर्‍यो । नासाको जेट प्रोपल्सन प्रयोगशालाको पछिल्लो गणनाअनुसार क्षुद्रग्रहले सन् २०३२ डिसेम्बर २२ मा पृथ्वीमा ठक्कर दिने एक दशमलव छ प्रतिशत सम्भावना छ । यदि यसले ठक्कर दियो भने सम्भावित प्रभाव स्थलहरूमा पूर्वी प्रशान्त महासागर, उत्तरी दक्षिण अमेरिका, अटलान्टिक महासागर, अफ्रिका, अरब सागर र दक्षिण एसियामा समावेश रहेको आइएडब्लुएन मेमोले बताएको छ । २०२४ वाईआर४ ले अत्यन्त दीर्घवृत्ताकार चार वर्षे कक्षा पछ्याउँछ र आन्तरिक ग्रहहरू हुँदै मङ्गल ग्रह पार गरेर बृहस्पतितर्फ जान्छ । अहिलेका लागि यो पृथ्वीबाट टाढा जाँदैछ । यसको अर्को नजिकको पास सन् २०२८ सम्म आउने छैन । ‘सम्भावना धेरै राम्रो छ कि यसले पृथ्वीमा मात्र प्रहार गर्दैन, तर आउँदो महिनादेखि केही वर्षहरूमा त्यो सम्भावना शून्यमा झर्नेछ’, बेट्सले भने । सन् २००४ मा एपोफिससँग यस्तै परिदृश्य देखिएको थियो । उक्त क्षुद्रग्रहले सन् २०२९ मा पृथ्वीमा ठक्कर दिने दुई दशमलव सात प्रतिशत सम्भावना रहेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको थियो । थप अवलोकनहरूले प्रभावको सम्भावनालाई खारेज गरे । विनाशकारी क्षमता  सबैभन्दा कुख्यात क्षुद्रग्रह प्रभाव छ करोड ६० लाख वर्ष पहिले भएको थियो । त्यतिबेला छ माइल चौडा अन्तरिक्ष चट्टानले विश्वव्यापी जाडो निम्त्याएर डायनासोर र ७५ प्रतिशत सबै प्रजातिको विनाश गरेको थियो । यसको विपरीत २०२४ वाईआर४ ‘सहर विनाशक’ श्रेणीमा पर्छ । ‘यदि तपाईं यसलाई पेरिस वा लन्डन वा न्युयोर्कमा राख्नुहुन्छ भने तपाईंले आधारभूत रूपमा पूरै सहर र केही वरिपरिका क्षेत्रहरू नष्ट गर्नुहुन्छ’, बेट्सले भने । सबैभन्दा राम्रो आधुनिक तुलना १९०८ टुङ्गुस्का घटना हो, जब ३०–५० मिटरको क्षुद्रग्रह वा धूमकेतुको टुक्रा साइबेरियामा विस्फोट भयो, ७७० वर्गमाइल (दुई हजार वर्गकिलोमिटर) मा आठ करोड रुखहरू ढालेको थियो । त्यो प्रभावकर्ता जस्तै २०२४ वाईआर४ पनि जमिनमा क्रेटर (खाडल) छोड्नुको सट्टा आकाशमै विस्फोट हुने अपेक्षा गरिएको छ । ‘हामी द्रव्यमान र गतिको प्रयोग गरेर ऊर्जाको गणना गर्न सक्छौँ’, जोन्स हप्किन्स एप्लाइड फिजिक्स प्रयोगशालाका ग्रह खगोलशास्त्री एन्ड्र्यु रिभकिनले भने । २०२४ वाईआर४ का लागि हवाई विस्फोटबाट हुने विस्फोट लगभग आठ मेगाटन टिएनटी बराबर हुनेछ – हिरोसिमा बमको शक्तिभन्दा पाँच सय गुणा बढी । यदि यो महासागरमाथि विस्फोट भयो भने तटीय क्षेत्र नजिक भएर सुनामी निम्त्याउने अवस्थामा बाहेक प्रभाव कम चिन्ताजनक हुनेछ । हामी यसलाई रोक्न सक्छौँ  राम्रो खबर, विशेषज्ञहरूले ‘हामीसँग तयारी गर्न प्रशस्त समय’ भएकामा जोड दिएका छन् । रिभकिनले नासाको २०२२ डिएआरटी मिसनको अनुसन्धानको नेतृत्व गरेको थियो । उक्त मिसनले एक अन्तरिक्षयान प्रयोग गरेर क्षुद्रग्रहलाई सफलतापूर्वक आफ्नो मार्गबाट विचलित गरेको थियो । यो एउटा यस्तो रणनीति हो जसलाई ‘काइनेटिक इम्प्याक्टर’ भनिन्छ । लक्षित क्षुद्रग्रहले पृथ्वीलाई कुनै खतरा नपुर्याएकाले यो एक आदर्श परीक्षण विषय थियो । ‘यसले फेरि किन काम नगर्ला भन्ने म बुझ्दिनँ’, रिभकिनले भने । ठूलो प्रश्न के हो भने यदि उनीहरूको आफ्नै क्षेत्र खतरामा छैन भने प्रमुख राष्ट्रहरूले यस्तो मिसनलाई कोष प्रदान गर्छन् कि गर्दैनन् । अन्य बढी प्रयोगात्मक विचारहरू अवस्थित छन् । लेजरहरूले क्षुद्रग्रहको केही भागलाई वाष्पीकरण गरेर थ्रस्ट प्रभाव सिर्जना गर्न सक्छन्, जसले यसलाई मार्गबाट बाहिर धकेल्छ । एउटा ‘गुरुत्वाकर्षण ट्र्याक्टर’, एउटा ठूलो अन्तरिक्ष यान जसले विस्तारै आफ्नो गुरुत्वाकर्षण खिचाइको प्रयोग गरेर क्षुद्रग्रहलाई टाढा लैजान्छ, को पनि सिद्धान्तीकरण गरिएको छ । यदि अन्य सबै विफल भए लामो चेतावनी समयले अधिकारीहरूलाई प्रभाव क्षेत्र खाली गराउन सक्षम बनाउँछ । ‘यस विषयमा कोही पनि डराउनु पर्दैन’, फास्टले भने, ‘हामी यी कुराहरू फेला पार्न सक्छौँ, यी भविष्यवाणीहरू गर्न सक्छौँ र योजना बनाउने क्षमता राख्न सक्छौँ ।’ रासस