बहराइनमा रहेका तीन जना नेपालीमा भेटियाे कोरोना सङक्रमण
काठमाण्डौ । बहराइनमा रहेका तीन जना नेपाली श्रमिकमा कोरोनाको सङ्क्रमण देखिएको छ । कोरोनाको शंका लागेका छ जना श्रमिकमा गरिएको परीक्षणमा तीन जनामा पोजेटिभ देखिएको नेपाली दूतावासले जानकारी दिएकाे छ । दूतावासका अनुसार अरु तीन जनामा नेभेटिभ देखिए पनि उनीहरुलाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ । अहिलेसम्म बहराइनको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार अहिले ३१० जनामा कोरोनाको सङक्रमण भएको छ । त्यसमध्ये १२५ जना निको भएका छन् भने १८४ जनाको उपचार भइरहेको छ । एक जनाको ज्यान गइसकेको छ ।
अब देशभरका होटल र विद्यालयलाई क्वारेन्टाइन बनाइने
विश्वरभर कोरोना भाइरस (कोभिड १९) को संक्रमण बढ्दै गएको बेला नेपाल सरकारले पनि उचित सतर्कता अपनाइरहेको छ । हालसम्म नेपालमा कोरोना भाइरसको संक्रमण नदेखिएपनि सरकारले पूर्व तयारी भने तीव्र रुपमा भइरहेकाे छ ।नागरिकमा कोरोनाको त्रास बढिरहेको बेला सरकारले विभिन्न होटल र विद्यालयहरुलाई क्वारेन्टाइन बनाउने तयारी गरिरहेको छ । विभिन्न होटल सञ्चालकहरुले आफ्ना होटललाई क्वारेन्टाइनको रुपमा दिन सहमत भएपछि सरकरले पनि त्यसको लागि तयारी गरिरहेको हो । शनिबार बसेको कोरोना रोकथामका लागि उच्चस्तरीय समन्वय समितिको बैठकले देशभर आवश्यकता अनुसार क्वारेन्टाइन बनाउने निर्णय गरेको छ । बैठकले व्यक्तिको घर, विद्यालय र होटलहरु क्वारेन्टाइन बनाउन दिने प्रस्तावलाई पनि स्वीकार गरेको हो । विभिन्न ठाउँका होटल सञ्चालकहरुले होटलहरुलाई क्वारेन्टाइनका रुपमा दिन सक्ने निर्णय गरिसकेका छन् । काठमाडौंका सबै होटल सरकारलाई कोरोना रोकथामका लागि आवश्यक परे क्वारेन्टाइनका लागि दिने होटल व्यवसायीहरुले निर्णय गरेका छन् । शनिवार होटल व्यवसायी महासंघको नेतृत्वमा होटल तथा पर्यटन व्यवसायी संघ प्रदेश नम्बर ३ काठमाण्डौ जिल्ला होटल व्यवसायी संघका ९ वटा इकाईका अध्यक्षहरुको आकस्मिक बैठकबाट काठमाण्डौ उपत्यकाभित्र रहेका पर्यटन सम्बद्ध होटलहरुले नेपाल सरकारलाई कोरोना नियन्त्रणका लागि आवश्यक परेको खण्डमा पर्यटन व्यवसायको रुपमा संचालन भइरहेका होटलहरु क्वारेन्टाइन संचालनका लागि प्रदान गर्ने निर्णय गरेका हुन् । बैठकले उपत्यकाबाहिरका अन्य जिल्लाहरुमा सम्बन्धित जिल्ला अध्यक्षहरुसँग समन्वय गरी देशैभर क्वारेन्टाइन संचालनका लागि सहयोग गर्ने निर्णय समेत गरेको छ । होटल व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष हिराध्वज शाहले उपत्यका बाहिर पनि सम्बन्धित जिल्ला अध्यक्षहरुसँग समन्वय गरी देशभर क्वारेन्टाइन सञ्चालनमा सहयोग गर्ने निर्णय गरेको बताए । काठमाडौंका होटलहरुमा मात्र ३० हजार कोठा उपलब्ध हुने उनकाे भनाइ छ । यस्तै, ठूला होटलहरुको छाता संगठन होटल संघ नेपालले पनि होटल क्वारेन्टाइनमा दिनको लागि आज साँझ बैठक बस्ने बताएको छ । संघका महासचिव शाजन शाक्यले सरकारले चाहेमा आफुहरु सहयोग गर्ने तयार रहेको बताए । आज त्यसको बारेमा छलफल गर्ने र कसरी जाने भन्ने विषयमा छलफल हुने बताए । व्यवसायीहरुले कोरोनाको त्रासका कारण आफूहरुको व्यवसाय शून्यको अवस्थामा झरेकोमा चिन्ता समेत व्यक्त गरेका छन् । तर, राज्यलाई विपत आएको अवस्थामा आफूहरु सहयोग गर्न तयार रहेको उनीहरूकाे भनाइ छ । यस्तै, प्रेसिडेन्ट ग्रुपले पनि क्वारेन्टाइनका लागि होटलहरू सरकारलाई दिन तयार भएकाे छ । प्रेसिडेन्ड ग्रुपका अध्यक्ष शंकर भण्डारीले एक विज्ञप्ती जारी गरी होटललाई क्वारेन्टाइनका लागि प्रयोग गर्न सरकारलाई दिने घोषणा गरेका हुन् । अध्यक्ष भण्डारीले काठमाडौंमा रहेका प्रेसिडेन्ट होटलका एक सय वटा कोठाहरू क्वारेन्टाइनका लागि सरकारलाई निःशुल्क उपलब्ध गराउने बताएका छन् । अब सरकारले क्वारेन्टाइनमा कडाइ गर्ने भएकाे छ । होम तथा सेल्फ आइसोलेसनमा बस्नुपर्ने व्यक्तिहरु समेत नबसेको पाइएपछि कडाइ गर्ने निर्णय गरेको हो । शनिबारकाे बैठकमा क्वारेन्टाइन तथा आइसोलेसनमा बस्नु पर्नेहरु नबसेको, बिरामीहरू चेकजाँचमा नगएको पाइएपछि सुरक्षाका साथ शंकास्पद व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिएर क्वारेन्टाइन तथा आइसोलेसनमा राख्ने निर्णय गरेको छ ।
स्यानिटाइजर पाइएन ? यो छ सस्तो र सर्वशुलभ नेपाली स्यानिटाइजर
काठमाडौं । कसैलाई मोवाइलमा फोन गर्नुभयो भने रिङव्याक टोनमा कोरोना भाइरस संक्रमणबाट कसरी बच्ने भन्ने सन्देश आउँछ । सन्देशको अन्तिमतिर ‘गुणस्तरीय स्यानिटाइजर प्रयोग गर्नुहोस’ भन्ने सुझाव पनि सुन्न सकिन्छ । तर, बजारमा स्यानिजाइजरको अभाव छ । भएका स्यानिटाइजरको गुणस्तरका हिसावले ढुुक्क हुन सक्ने अवस्था छैन । बजारमा पाइने विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले तोकेको मापदण्ड अनुसारका स्यानिटाइजर छन कि छैनन् भनेर आश्वास्त हुन सक्ने अवस्था पनि छैन । कोरोना भाइरसबाट बच्न स्यानिटाइर राम्रो विकल्प हो । स्यानिटाइजरभन्दा राम्रो विकल्प साबुन पानीले हात धुनु हो भने जनस्वास्थ्यविज्ञहरुले भनिरहेका छन् । तर साबुनपानी नपाएको अवस्थामा विकल्पको रुपमा स्यानिटाइजर प्रयोग गर्नुपर्छ । साबुनपानी नभएको र स्यानिटाइजर पनि नपाएको अवस्थामा के गर्ने त ? यस्तो फसाद पर्यो भने नेपालभरका अधिकांश किराना पसलमा पाइने सन्चो अर्काे उपयुक्त विकल्प हुन सक्छ । सरकारी स्वामित्वको जडीबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनीले उत्पादन गर्ने सन्चोमा एटी व्याक्टेरियल तथा एन्टी भाइरसयुक्त वनस्पतीको तेल मिलाइएकोले स्यानिटाइजरको विकल्पको रुपमा प्रयोग गर्न सकिने कम्पनीका महाप्रबन्धक ज्ञानेश्वर कार्की बताउँछन् । ‘सन्चोमा विभिन्न प्रकारका वनस्पतीहरुको तेलको समिश्रण हुन्छ, ती वनस्पतीका तेलले एन्टी व्याक्टेरियल र एन्टी भाइरल काम गर्ने प्रमाणित भइसकेको छ, त्यसैले सन्चोले स्यानिटाइजरकै काम गर्छ भनेर दाबी गर्न त सकिदैन तर एन्टी भाइरल र एन्टी व्याक्टेरियल गुण भएका वनस्पतीको तेल भएकोले स्यानिटाइजरको काम गर्छ भनेर सिफारिस गर्न सकिन्छ,’ महाप्रबन्धक कार्कीले विकासन्युजसँग भने । सन्चोले स्यानिटाइजरको काम गर्छ भनेर दाबी गर्न नसकिनुका पछाडिका कारण पनि महाप्रबन्धक कार्कीले खुलाए । ‘हामी सरकारी स्वामित्वको कम्पनी हौं, स्यानिटाइजरको लागि कुन कुन वस्तु कति मात्रामा राखेर बनाउनु पर्छ भनेर डब्लुएचओले मापदण्ड तोकेको छ, सो मापदण्ड अनुसारको केमिकल सन्चोमा मिसाइएको हुँदैन, सन्चोले स्यानिटाइजरको काम गर्छ भनेर डब्लुएचओले मान्यता दिएको कुनै ल्यावबाट परीक्षण गरेर प्रमाणित भएको पनि छैन, त्यसैले स्यानिटाइजरको काम गर्छ भनेर दाबी गर्न हामीलाई केही अप्ठेरो छ,’ कार्कीले भने । स्यानिटाइजरमा रहेको ७० प्रतिशतभन्दा बढी मात्राको अल्कोहल लगाएर हात मिच्दा हातमा भएका व्याक्टेरिया तथा भाइरस मर्छन भन्ने कारणले स्यानिटाइजर प्रयोग गर्न सल्लाह दिइएको स्वास्थ तथा जनसंख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता सागर दाहाल बताउँछन् । नेपाली उत्पादनले व्याक्टेरिया तथा भाइरस संक्रमण रोक्न सक्ने क्षमता राख्छन् भने त्यस्ता उत्पादनलाई स्यानिटाइजर नाम नदिइ पनि प्रयोग गर्न सकिने दाहालको भनाइ छ । नेपालमा पाइने मसल, मेन्था, सिट्रोनला जस्ता वनस्पतीको तेलमा एन्टी व्याक्टेरियल तथा एन्टी भाइरल गुण हुन वनस्पती विभागका महानिर्देशक धनन्जय पौडेल बताउँछन् । जडीबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनीले उत्पादन गर्ने सन्चोमा पनि यस्तै बनस्पतीको तेल मिसाउने गरिएकोले स्यानिटाइजरको रुपमा प्रयोग गर्न सकिने कम्पनीका महाप्रबन्धक कार्कीको भनाइ छ । सम्बन्धित सामग्री १० करोड लगानी थपेर स्यानिटाइजर बनाउँदै जडीबुटी उत्पादन कम्पनी स्यानिटाइजरः वयस्कमा पनि असर, बालबालिकलाई झनै हानिकारक
