प्रभु मनि ट्रान्स्फर र जनसेवी लघुवित्तबीच रेमिटेन्स सम्झौता
काठमाडौं, १४ असोज । प्रभु मनि ट्रान्स्फर प्रा.लि र जनसेवी लघुवित्त वित्तिय संस्थाबीच रेमिटेन्स सम्झौता सम्पन्न भएको छ । सम्झौता पत्रमा प्रभु मनि ट्रान्स्फरका तर्फबाट नायब महाप्रवन्धक रामेश्वर सापकोटा र जनसेवी लघुवित्तका तर्फबाट अध्यक्ष विकास गौचनले हस्ताक्षर गरेका हुन् । पर्वत जिल्लामा प्रधान कार्यालय रहेको लघुवित्तको विभिन्न १०(पर्वत, बाग्लुङ्ग, म्याग्दी, गुल्मी, रोल्पा, रुकुम, कास्की, तनहु, लमजुङ्ग र गोरखा) वटा जिल्लाको स्विकृति रहेको छ । सम्झौता पश्चात लघुवित्तका सबै शाखाहरुबाट प्रभु मनि ट्रान्स्फरको रेमिटेन्स सेवा दिने भएको छ । आगामी दशैं सम्ममा सेवा सञ्चालनमा ल्याईने बैंकको लक्ष्य रहेको छ ।
राजस्व चुहावट नियन्त्रणका लागि सक्रिय बन्दै सरकार
काठमाडौं, १४ असोज । सरकारले राजस्व चुहावटका क्षेत्रहरु पहिचान गर्न विशेष टोली खटाएको छ । विशेष गरी सीमा नाकाबन्दपछि बढ्दै गएको अनौपचारिक अर्थतन्त्रलाई नियन्त्रण गर्न सरकारले सक्रियता बढाउन लागेको हो । चितवनदेखि पूर्व र पश्चिम विशेष (एक÷एक) टोली खटाएर सरकारले राजस्व चुहावटको पहिचान गर्न खोजिएको हो । आन्तरिक राजस्व विभाग र राजस्व अनुसन्धान विभागले सहकार्यमा सो कार्य भइरहेको अर्थ सचिव शान्तराज सुवेदीले बताए । ‘यी दुबै विभागबीच समन्वय गरी राजस्व चुहावटलाई नियन्त्रण गर्ने सम्बन्धमा क्षेत्रहरु पहिचान सम्झौता भइसकेको छ,’ उनले भने ‘ साथै सूचना आदान–प्रदान तथा कार्यगत एकता गरी राजस्व चुहावटालाई नियन्त्रण गर्न पहल पनि गर्ने छन् ।’ राजस्व संकलनलाई प्रभावकारी बनाइ चुहावट नियन्त्रण गर्नु सरकारको पहिलो प्राथमिकता भएको सुवेदीले बताए । भन्सार महशुल निर्धारणदेखि मूल्य अभिवृद्धि, अन्तःशुल्क जस्ता करका विविध क्षेत्रमा हुने गरेको चुहावट नियन्त्रण प्रमुख चुनौती रहेको उनको बुझाइ छ । राजस्व चुहावटको क्षेत्रमा प्रभावकारी पाइला चाल्न सकिएको अवस्थामा भन्सार विन्दुहरूबाट राम्रो भन्सार संकलन गर्न सकिने अवस्था रहेको उनले बताए । पछिल्लो समय भन्सार महसुलको दर घट्दै जानु प्रमुख कारण पनि न्यूनवीजकीकरण वस्तुको मूल्याङ्कनमा जथाभावी मूल्य तोक्नु हो । प्राय आयात भएका वस्तुहरुको मूल्य कुन यथार्थ हो भनी पहिचान हुन सकेको छैन । एउटै वस्तुको मूल्य पनि भन्सारै पिच्छे फरक छ । वस्तुको मूल्याङ्कन फरक भएका कारण देशले प्राप्त गर्ने ठूलो राजस्व गुमिरहेको छ । ‘अब एउटा भन्सार कार्यालयमा गरिएको वस्तुको मूल्याङ्कनलाई अन्य भन्सार कार्यालयसँग मिलान गरेर हेरिने छ,’ उनले भने ‘वस्तुको मूल्याङ्कन फरक भएमा के कारणले किन मूल्य फरक भएको स्पष्टिकरण समेत लिइ यथार्थ मूल्यको पहिचान गर्न मन्त्रालयले निर्देशन दिइसकेको छ ।’ ‘भन्सार विभागमै बसेर वस्तु मूल्याङ्कको भेरिभिकेशन गर्न सकिने व्यवस्था भएकोले पनि अब केही हदसम्म राजस्व चुहावट नियन्त्रण हुने विश्वास लिएका हौ,’ उनले भने । खुला सिमानाबाट हुने चोरी निकासीलाई रोक्न सरकारले स्थानीय तहमा हुने राजस्व चुहावट नियन्त्रण समितिलाई प्रभावकारी रूपमा काम गर्न उत्प्रेरित गर्ने गर्ने भएको छ । यस्ता स्थानमा ती टोलीबाट अनुगमन बढाउने योजना सरकारको छ । यसले गर्दा भन्सार विन्दुबाट नेपाल भित्र्ने धेरै वस्तुको न्यूनवीजकीकरण हुने समस्या हल गर्न पनि सहज हुने उनले बताए । मन्त्रालयका अनुसार न्यून बिजकीकरण नेपालको ठूलो समस्या हो र छ । न्यून बिजकीकरण भएर सामान भन्सारमा जाँचपास भएर आउँछ । यसले भन्सार राजस्व मात्र घटेको होइन, बिक्री कर, मूल्य अभिवृद्धि करलाई पनि प्रभाव पारेको छ । उपभोक्तालाई पनि असर परेको छ । न्यूनवीकीकरणलाई रोक्न सरकारले निजी क्षेत्रलाई अधिकतम खुद्रा मूल्य( एमआरपी) तोकिएका वा सो मूल्य तोकेरमात्र वस्तु नेपाल भित्र्याउन तथा आफूले उ्रत्पादन गरेको वस्तु बजारमा पठाउन निर्देशन दिइसकेको छ । भारतमा जुन वस्तुको अधिकतम खुद्रा मूल्य लेखिएको हुन्छ, तर त्यहि वस्तु नेपाल आउँदा ‘फर सेल इन नेपाल अन्ली’ लेखिएको हुन्छ, तर मूल्य हुँदैन । त्यो न्यून बिजकीकरणका लागि नै प्रश्रय भएको एक व्यापार विज्ञले नाम नबताउँने शर्तमा बताए । यसले गर्दा व्यापारीलाई ठग्न सजिलो भएको उनको भनाइ छ । मदिरा पसल छुट्टै नराख्नेलाई कारवाही गर्ने सरकारले अन्य सामानसँगै मदिरा पसल राख्नेलाई दण्ड सजाय गर्न अभियानको रुपमा एक कार्यक्रमनै सञ्चालन गर्ने भएको छ । सरकारले करिब तीन वर्षअघि मदिराको पसल छ्ुट्टै राख्नुपर्ने व्यवस्था गरेपनि हालसम्म अन्य सामान र मदिरा एकै स्थानबाट विक्री गरिदै आएकोले यसलाई रोक्न यस्तो अभियान चलाउन लागेको हो । सबै टोल टोल तथा गल्ली गल्लीमा यसको अनुगमन गरिने र एकै स्थानमा भए तत्कालै छुट्टै पसलको व्यवस्था गर्न लगाउन सरकारले यस्तो कार्यलाई तिव्रता दिन लागेको हो ।
सात बैंक तथा वित्तीय संस्था मर्जर र एक्वायर गरेको प्रभु बैंकको सेयर कारोवार खोल्न राष्ट्र बैंकको स्वीकृति, ७९ हजार सेयरधनीलाई फाइदा
काठमाडौं, १४ असोज । नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रभु बैंकको सेयर कारोवार खुल्ला गर्नको लागि स्वीकृति दिएको छ । मर्जर र एक्विजिसन प्रक्रियामा रहेका संस्थाहरुको एकिकृत कारोवार लगत्तै तथा मर्जर र एक्विजिसन प्रक्रिया तोडिएर त्यसको १५ दिनभित्रमा सेयर कारोवार खुल्ला गरिसक्न धितोपत्र वोर्डले निर्देशन दिएपछि लामो सयमदेखि सेयर कारोवार रोकिएका दुबै बैंकको कारोवार खुल्ला गर्न राष्ट्र बैंकले स्वीकृति दिएको हो । प्रभुको सेयर कारोवार खुल्ला गर्न राष्ट्र बैंकले स्वीकृति प्रदान गरेको पत्र प्राप्त भएको नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) का सहायक प्रवक्ता मुराहरी पराजुलीले जानकारी दिए । नेप्सेले यस्तो पत्र गत बुधबार पाएको हो । प्रभु बैंकमा ७ ओटा बैंक तथा वित्तीय संस्था मर्जर र एक्विजिसनको रुपमा विलय भएका छन् । प्रभुसँग किष्ट बैंक, गौरिशंकर डेभलपमेन्ट बैंक, जेनिथ फाइनान्स, बैभव फाइनान्स र सम्बृद्धि विकास बैंक मर्ज भएका छन् भने प्रभुले ग्राण्ड बैंकलाई एक्वायर गरेको छ । सेयर कारोवार खुलेसँग बैंकका करिब ७९ हजार सेयरधनीले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको सेयर विक्री गर्न पाउने भएका छन् । प्रभु बैंकमा सुरुमा किष्ट बैंक, गौरिशंकर डेभलपमेन्ट बैंक र जेनिथ फाइनान्स मर्ज भएका थिए । सोही मर्जरको कारण तत्कालिन प्रभु विकास बैंक र किष्ट बैंकको सेयर कारोवार ३० चैत २०७० देखि रोकिएको थियो । यी बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको मर्जर सम्पन्न भएर प्रभु बैंकको नामवाट २९ भदौ २०७१ देखि एकिकृत कारोबार भएको थियो । चारओट बैंक तथा वित्तीय संस्थाविच मर्जर सम्पन्न भएपनि प्रभु बैंकको सेयर कारोवार खुल्ला भएको थिएन । यही विचमा ग्राण्ड बैंकलाई प्रभु बैंकले एक्वायर गर्ने सम्झौता भएपछि ग्राण्डको पनि सेयर कारोवार रोकिएको थियो । ग्राण्ड बैंकको सेयर कारोवार २४ असोज २०७२ देखि रोकिएको थियो । प्रभु बैंकले ग्राण्ड बंैकसँगको एक्वायर सम्पन्न गरेर २९ माघ २०७२ देखि एकिकृत कारोवार संचालन गरेपनि अहिलेसम्म सेयर कारोवार भने खुलेको थिए ।
हिमालयन बैंकको ६४ लाख कित्ता हकप्रद सेयर आउँदै, धितोपत्र बोर्डले दियो निष्काशन अनुमति
काठमाडौं, १४ असोज । हिमालयन बैंकले हकप्रद सेयर निष्काशनको अनुमति पाएको छ । बैंकले ७ कित्ता बराबर एक कित्ताको अनुपातमा ६४ लाख २७ हजार ३ सय ५० कित्ता हकप्रद सेयर निष्काशनको अनुमति पाएको हो । नेपाल धितोपत्र बोर्डले असोज १२ गते हिमालयन बैंकलाई हकप्रद सेयर निष्काशनको अनुमति दिएको हो । बैंकले लक्ष्मी क्यापिटललाई बिक्रि प्रबन्धक तोकेको छ । हिमालयन बैंकले गत आर्थिक बर्षको असार मसान्तसम्ममा एक अर्ब ९१ करोड नाफा कमाएको थियो । चार अर्ब ४९ करोड चुक्ता पुँजी रहेको बैंकको जगेडा कोषमा ४ अर्ब ३७ करोड रहेको छ । बैंकको प्रति सेयर आम्दानी ४२ रुपैंयाँ ५८ पैसा रहेको छ भने प्रति सेयर नेटवर्थ १९७ रुपैंयाँ २५ पैसा रहेको छ ।
दशैंमा तरकारीः ७३ प्रतिशत मूल्य बढाएपछि नबढाउने सहमति
काठमाडौं, १४ असोज । चाडबाडको नजिक व्यापारसँगै मूल्य वृद्धि आकाशिनु नेपाली उपभोक्ताको दैनिकी बनिसकेको छ । बजारमा ७३ प्रतिशतसम्म तरकारीको मूल्य वृद्धि गरेपछि बाणिज्य मन्त्रालयले दशैंमा तरकारीको मूल्य नबढाउन व्यवसायीसँग सहमति गरेको छ । मन्त्रालय र तरकारी व्यवसायीबीच बिहिबार दशैंमा तरकारीको मूल्य नबढाउने सहमति भएस्को थियो । तर असोज ७ गतेदेखि असोज १४ सम्ममै आम उपभोक्ताले अत्याधिक उपभोग गर्ने तरकारीको मूल्य ७३ प्रतिशतसम्मले वृद्धि भएको छ । कालीमाटी फलफुल तथा तरकारी बजार विकास समितिमा असोज ७ गतेदेखि १४ गतेकोबिचमा ७३ प्रतिशतसम्मले वृद्धि भएको हो । सो अवधीमा घिउ सीमीको मूल्य ७३ दशमलब शुन्य ८ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो । एक हप्तामा भेडे खुर्सानीको मूल्य १९ दशमलब ३२ प्रतिशत, हरियो लसुनको मूल्य २७ दशमलब २७ प्रतिशत र गान्टे मुलाको मूल्य १४ दशमलब ५५ प्रतिशतले बढेको छ । त्यस बाहेक लौकाको मूल्य ४५ दशमलब ४५ प्रतिशत, तोरीको सागको मूल्य १८ दशमलब ८७ प्रतिशतले बढेको हो । पछिल्लो एक हप्तामा १४ वटा तरकारीको थोक मूल्य औषतमा २० दशमलब ७४ प्रतिशतले बढेको छ ।
खगेन्द्र नव जीवन विद्यालयलाई भिबोर सोसाइटीको सहयोग, खनालले गरे प्रतिभा जेहेन्दार छात्रवृति घोषणा
काठमाडौं, १४ असोज । भिबोर सोसाइटी डेभलपमेण्ट बैंकले सस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत खगेन्द्र नव जीवन विशेष माध्यमिक विद्यालयलाई एक थान साउण्ड सिस्टम उपलब्ध गराएको छ । अपाङ्ग, बिपन्न तथा सामाजिक आर्थिक दृष्ठिले पीछडिएका बालबालिकाहरु पढ्दै आएको खगेन्द्र नव जीवन विशेष माध्यमिक विद्यालय जोरपाटीलाई बैंकले उक्त सहयोग गरेको हो । त्यस्तै बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत झलक प्रसाद खनालले प्रतिभा स्मृतिकोषले प्रत्येक वर्ष यस विद्याललयमा अध्ययन गर्ने ‘प्रतिभा जेहेन्दार छात्रवृति’ पुस्रकार प्रदान गर्ने घोषण गरेको छन् । उनका स्वर्गिय छोरी प्रतिभाको सम्झनामा स्थापित उक्त पुरस्कार २५ हजार रुपैयाँको हुनेछ ।
नेपालमा विदेशी जहाज मर्मतको, जहाजलाई नेपालमै मर्मत गर्दै बुद्ध एयर
कामठााडौं १४, असोज । आन्तरिक उडानको वायुसेवा कम्पनी बुद्ध एयरले नेपालमी विदेशी वायुसेवा कम्पनीका जहाजको मर्मत सुरु गरेको छ । यो वायुसेवाले आफूसँगै भएको प्रकृतिका जहाजको मर्मत सुरु गरेको हो । ‘लामो समयदेखि आफ्नै मेन्टेनेन्स ह्याङ्गरमा जहाजम मर्मत गरीरहेकोले अब एटीआर र विचक्राफ्ट जहालमा विदेशीलाई पनि सेवा दिन थालिएको बुद्ध एयरका अपरेशन अपरेशन म्यानेजर सुवर्ण खरेलले बताए । उनका अनुसार नेपाल मन्त्रालयबाट पनि औपचारिक रुपमा अनुमति लिएर विदेशी वायुसेवाका जहाजम मर्मत गर्न थालिएको छ । ‘हामीले केही वायुसेवालाई सेवा दिइसकेको छौं भने केही आउने तयारीमा पनि छन’, खरेलले भने । उनका अनुसार ढाकाबाट हेल्लो एयर र भारतबाट अलाइन्स एयरले मर्मत गर्ने नेपाल आउने चासो देखाएको छ भने यस अघि भुटानको ड्रुक एयरलाई मर्मत गरे पठाएको पनि खरेलले जानकारी दिए । उनका अनुसार बुद्धले लामो समयदेखि सुविधासम्पन्न आफ्नै ह्याङगर संचालन गरिरहेको छ । बुद्धले आफूसँग भएका दुबै प्रकारको जहाजको सामान्यदेखि जटिल प्रकृतिका सबै मर्मतको काम गर्न सक्ने भएकोले पनि सेवा थप प्रभावकारी बनाउने र नेपालमा नै रोजगारी बढाउनुका साथै विदेशी मुद्रा आर्जनका लागि विदेशी वायुसेवाका लागि पनि मर्मत गर्न थालिएको हो । यो वायुसेवाले गत सातामात्रै संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयबाट एटीआर र बीचक्राफ्ट नामक दुई प्रकारको जहाज मर्मतको अनुमति पाएको मन्त्रालयका अधिकृत मुकेश डंगोलले जानकारी दिए । नेपालमा नै जहाज मर्मतको अनुमति पाउने बुद्ध एयर दोस्रो कम्पनी हो । यस अघि सिरिज एयरक्राफ्ट रिपेयर एण्ड ओभरअल नामक कम्पनीले अनुमति पाइसकेको छ । यो कम्पनीले पूर्वाधार निर्माण गरेर काम सुरु गर्न थालेको पनि मन्त्रालको भनाइ छ । सिरिजले गत वर्ष २०७१ को जेठबाट चार वर्षका लागि यस्तो अनुमति पाएको छ । कम्पनीसँग आफ्नै जहाज नभएकोले स्थापित हुन भने कठीन संघर्ष नै गर्नुपर्ने मन्त्रालयको बुझाई छ । आन्तरिक वायुसेवा कम्पनी बुद्धले भने आफ्नै जहाज मर्मत गदै आएको अनुभवका आधारमा पनि विदेशी वायुसेवालाई सेवा दिन जहाजम मर्मत तथा मेन्टेनेन्स सुरु गरेको बुद्धले जानकारी दिएको छ । यो वायुसेवाले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल भित्रको एयर सइड एयरिया (हवाई उडानको क्षेत्र) भन्सारमुक्त हुनुपर्ने माग पनि गरेको छ । वायुयान र पाटपूर्जा आयतामा भन्सार छुट नहुँदा मर्मतमा समस्या परेको र नेपालमा महंगो पर्ने भएको तर्क पनि बुद्धको छ ।
लाखौँको जुवा, दुई सय जरिवाना, जुवा ऐन, २०२० अनुसार अधिकतम दुई सय रुपैयाँसम्म जरिवाना
काठमाडौं १४, असोज । भक्तपुर सूर्यविनायकको पाण्डुबजारस्थित एक घरमा ३० साउनमा छापा हानी प्रहरीले १० लाख ५४ हजार रकमसहित १६ जुवाडे पक्राउ गर्यो। अनुसन्धानका क्रममा सो जुवाघरमै दैनिक करोडको हारजित हुने गरेको खुल्यो । पक्राउ परेकालाई प्रहरीले जुवा ऐन, २०२० अनुसार मुद्दा चलायो। भक्तपुर जिल्ला अदालतले उनीहरूलाई दुई–दुई सय रुपैयाँ जरिवाना लिएर छाड्ने आदेश दियो। मुद्दा चलेकै दिन उनीहरूलाई कम जरिवानाको फैसला भएको समाचार शुक्रबारको नयाँ पत्रिका दैनिकमा छापिएको छ । अदालतले जुवाडेलाई थोरै जरिवाना गरेको होइन, कानुनअनुसार त्यो नै अधिकतम सजाय हो। जुवा ऐन, २०२० अनुसार जुवा खेल्ने तथा खेलाउनेलाई अधिकतम दुई सय रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने प्रावधान छ । कैद सजायको प्रावधान नै छैन। ५३ वर्षअघिको उक्त कानुन अहिलेसम्म समयानुकूल संशोधन नहुँदा जुवा खेलाउने र खेल्ने सजिलै छुट्ने गरेका छन् । जसका कारण राजधानीमा अवैध जुवाघरहरू मौलाएका छन्। जुवा ऐनअनुसार अभियुक्तलाई २४ दिनसम्म थुनामा राखेर अनुसन्धान गर्न सकिन्छ । तर, उपत्यकाका प्रहरीको तथ्यांक हेर्दा उनीहरू एक साताभन्दा धेरै हिरासतमा बस्नुपर्दैन। प्रहरीलाई समेत प्रभावमा पारी उनीहरू केही दिनमै छुट्ने गरेका छन् । गत ३० साउनमा सूर्यविनायकमा पक्राउ परेका १६ जना जुवाडे चौथो दिनमै छुटेका थिए । प्रहरीले रातभरि बयान लिएर उनीहरूको मुद्दा छिटै बुझाएको थियो । सोही कारण उनीहरू चार दिन मात्र हिरासतमा बस्नुपर्यो । आर्थिक प्रभावका आधारमा महानगरीय प्रहरी वृत्त जगातीले उनीहरूको मुद्दा छिटै बुझाएको स्रोत बताउँछ। उनीहरू पेसेवर जुवाडे हुन्, जो पटक–पटक पक्राउ पर्दै छुट्दै आएका थिए । तर, जतिपटक पक्राउ परे पनि उनीहरूले जुवा खेल्न छाडेका छैनन्। दसैँ नजिकिँदै गर्दा राजधानीमा जुवातासको खाल बढेको छ । प्रहरीले हरेक दिन जुवा अखडामा छापा हानी जुवाडेलाई पक्राउ गर्न थालेको छ । बुधबार मात्र प्रहरीले राजधानीका दुई जुवा अखडामा छापा हानी ११ जनालाई पक्राउ गरेको थियो । कालोपुलस्थित विमल थापाको घरमा तास खेलिरहेका बारा निजगढ–७ का प्रेमध्वज लामासहित ६ जना पक्राउ परेका थिए । जुवा खालबाट एक लाख पाँच हजार सात सय रुपैयाँ बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ । यसैगरी, काठमाडौं महानगरपालिका–१६ नयाँ बजारस्थित वीरेन्द्र गुरुङले भाडामा लिएको घरमा जुवातास खेलिरहेका पाँचजना पक्राउ परेका छन् । ३२ हजार र तीन बुक ताससहित उनीहरू पक्राउ परेका हुन् । यस्तै, चन्द्रागिरीको किसिपिडी बस्ने सुकुमाया श्रेष्ठकोे होटेलमा जुवातास खेलिरहेका पाँचजना मंगलबार पक्राउ परेका थिए । काठमाडौं महानगरपालिका–३ महाराजगन्जस्थित कोहिनुर रेस्टुरेन्ट गेस्टहाउसको तेस्रो तलामा जुवातास खेलिरहेका सञ्चालक राधा पौडेलसहित १९ जनालाई शनिबार प्रहरीले नगद दुई लाख ४० हजार ६ सय ५० रुपैयाँ र तीन बुक ताससहित पक्राउ गरेको थियो । घरहरू भाडामा लिएर, होटेल तथा रेस्टुरेन्टहरूमा व्यावसायिक रूपमा जुवा खेलाइने गरेको प्रहरीले जनाएको छ।
