विश्व

काठमाडाैं । तपाईंसँग कति सुन छ ? त्यसलाई सुरक्षित राख्नुहोस्, यो कठिन समयमा उपयोगी छ भन्ने भनाइ प्रशस्तै सुन्न पाइन्छ । विवाह होस् वा अन्य समारोह मानिसहरूले आफ्ना विशेष व्यक्तिलाई सुनका गहना उपहार दिन्छन् । तर, अहिले सुनको चमक हराउँदै गएको देखिन्छ । के यसमा कुनै सत्यता छ र ? ग्रामीण भेगमा हुने बिहेमा बेहुलाले बेहुलीलाई सुनका गहना दिन्छन् । तर, सहरी क्षेत्रमा भने यो तस्बिर अलि बदलिएको देखिन्छ । सहरी क्षेत्रमा प्लानिम ज्वेलरीतर्फ बेहुलाको झुकाव बढेको छ । त्यो चेन, ब्रेसलेट होस् वा झुम्का । अब यसका पछाडिको कारण पनि जान्न जरुरी छ । अहिले सुनको मूल्य प्रति १० ग्राम ६१ हजार भारु छ । अर्थात, सबैभन्दा सस्तो गहनाको मूल्य पनि ६१ हजारभन्दा कम हुने छैन । जबकि, प्रति १० ग्राम प्लाटिनमको मूल्य २५ हजार रुपैयाँमात्र छ । अर्थात, सुनको मूल्य प्लाटिनमको मूल्यभन्दा करिब साढे दुई गुणा बढी छ । परम्परागतरूपमा विवाहमा बेहुला र बेहुली दुवैको पहिलो रोजाइ सुन हुने गरेको सुनचाँदी व्यवसायसँग जोडिएकाहरू बताउँछन् । तर, मूल्यका कारण अहिले मानिसहरू प्लाटिनम गहनातर्फ आकर्षित भएका छन् । अहिले प्लाटिनमबाट बनेका गहनाको मूल्य २५ देखि ३० प्रतिशतले बढेको छ । प्लाटिनम आभूषणमा थप विकल्प सबैभन्दा ठूलो कुरा के हो भने प्लाटिनमबाट बनेका गहनाको डिजाइन बढी हुन्छ । जबकि, सुनबाट बनेका गहनामा यो कम छ । यसको मतलब यो हो कि तपाईंसँग कम मूल्यमा प्लाटिनम गहनामा थप विकल्पहरू छन् र यस कारणले गर्दा प्लाटिनमले सुनलाई भारी पारिरहेको छ । इकोनोमिक टाइम्समा प्रकाशित रिपोर्टअनुसार यो चाडपर्वमा प्लाटिनम ज्वेलरी व्यापार २५ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ । प्लाटिनम गहना बनाउन लागत बढी लाग्ने भए पनि सुनको तुलनामा यो कम हुने गहना उद्योगसँग आबद्धहरू बताउँछन् । ४० ग्राम प्लाटिनम र सुनको गणित सहरी क्षेत्रका साथै ग्रामीण क्षेत्रमा प्लाटिनम गहनाको क्रेज बढेको छ । २ लाख रुपैयाँभन्दा कम मूल्य भएका ब्रेसलेट वा चेनतर्फ पनि मानिसको झुकाव बढेको छ । किनभने, २ लाखभन्दा बढी मूल्यका गहनाका लागि प्यान कार्ड दिनुपर्ने हुन्छ । ४० ग्राम सुनबाट बनेको गहना किन्दा २ लाख ५० हजार रुपैयाँ तिर्नुपर्ने हुन्छ भने ४० ग्राम प्लाटिनमबाट बनेको गहनाको मूल्य १ लाख रुपैयाँमात्र पर्छ । यो किन्नका लागि तपाईंले प्यान कार्ड दिनुपर्दैन। यसको अर्थ सरकारी समस्याबाट मुक्ति हो। अर्को एक रिपोर्टअनुसार सुनका गहनाको सट्टा सोभरिन गोल्ड बण्डप्रति युवापुस्ताको आकर्षण बढेको छ र सुनका गहना कम रुचाउनुको पनि यो ठूलो कारण हो ।

काठमाडाैं । कुनै समय ज्याकेट बेच्न शोरुमबाहिर घन्टौं पर्खिने एक मिहिनेती व्यवसायीको कथा हो यो । आज उनको शोरुम बाहिर ‘ताज लेदर’ खरिद गर्नेको घुइँचो लाग्ने गर्छ । भारत बिजनौर निवासी नाजिम अहमद सन् १९९२ मा काम खोज्दै राजधानी नयाँदिल्ली आएका थिए । करिब दुई वर्ष मिहिनेत गरे, तर केही नबुझेपछि फेरि बिजनौर नै फर्किए । तै पनि काम गर्ने हुटहुटीले उनलाई छाडेन । अनि, फेरि दुई वर्षपछि १९९४ मा नाजिम दिल्ली नै आए । र, भिकाजी कामा प्लेस नजिकै मोहम्मदपुरमा बस्न थाले । त्यसपछि नाजिमले धेरै मिहिनेत गरेर छाला ९लेदर० ज्याकेटको काम सिके । झन्डै चार–पाँच वर्षसम्म लेदर ज्याकेटको काम गरेपछि उनले कन्नट प्लेस, यशवन्त प्लेसजस्ता बजारका ठूला ब्रान्डका शोरुममा छालाको ज्याकेट आपूर्ति गर्न थाले । त्यसबेला नाजिम हरेक दिन एक वा दुईवटा ज्याकेट बनाएर हप्तामा एकपटक कन्नट प्लेस र यशवन्त प्लेसमा रहेका शोरुम पुग्थे । त्यतिबेला एउटा छालाको ज्याकेटको मूल्य ८ सय ५० देखि ९ सय रुपैयाँ थियो भने नाजिमले शोरुममा १ हजार रुपैयाँमा बेच्ने गर्थे । कन्नट प्लेसको त्यो शोरुमले नाजिमले बनाएका लेदर ज्याकेट प्रतिगोटा ३ हजार ५ सयदेखि ५ हजार रुपैयाँमा बेच्ने गर्थ्यो । आफ्नै शोरुम सुरु गर्ने विचार कन्नट प्लेसका यी शोरुमहरूमा धेरै रुसी तथा विदेशी ग्राहक नियमितरूपमा आउँथे र लेदर ज्याकेट किन्ने गर्थे । १९९९ मा नाजिमले आफूले ब्रान्डेड शोरुममा १ सयदेखि २ सय रुपैयाँ ‘मार्जिन’ मा उपलब्ध गराएको लेदर ज्याकेट उक्त शोरुमले त्यसको ५ गुणा बढी मूल्यमा बिक्री गरिरहेको छ भने आफ्नै शोरुम किन नखोल्ने रु भन्ने सोचे । त्यसपछि नाजिमले आफ्नो शोरुम खोलेर काम गर्न थाले । लेदर ज्याकेट बनाउन सिकेका उनले त्यतिन्जेल लेदर ज्याकेट व्यवसायसँग सम्बन्धित सबै काम सिकिसकेका थिए । तीन कारखाना र चार शोरुम त्यसपछि नाजिमले ‘ताज लेदर’ नामबाट लेदर ज्याकेट, झोला, पर्स आदि सामानको व्यापार सुरु गरे । आज ताज लेदरका नाममा नाजिमको दिल्लीको भिकाजी कामा प्लेस नजिकै मोहम्मदपुरमा चारवाटा शोरुम छन्, जबकि उनका मोहम्मदपुर र जैतपुरमा तीनवटा कारखाना छन् । हाल नाजिमको ताज लेदरका कारखानामा करिब ४० जना कालिगड काम गर्छन् जसले दैनिक ३० थानभन्दा बढी लेदर ज्याकेट बनाउँदै आएका छन् । २० वर्षमा व्यापार बढ्यो शुद्ध छालाको ज्ञान भएको र आफैं काम सिकेर आफ्नै शोरुम खोलेका कारण २० वर्षमा आफ्नो लेदर ज्याकेट व्यवसाय तीव्र गतिमा बढेको नाजिम बताउँछन् । अहिले उनको मोहम्मदपुरमा रहेका चार शोरुममा जाडो याममा लेदर ज्याकेट धेरै बिक्री भइरहेका छन् । आफ्नै वेबसाइट सुरु नाजिमले पछिल्लोपटक फ्लिपकार्ट र अमेजनजस्ता ई–कमर्स साइटहरूमा लेदर ज्याकेट बेच्न थालेकामात्र छैनन्, आफ्नै वेबसाइट बनाएर देश र विश्वभरिका ग्राहकलाई आकर्षक मूल्यमा लेदर ज्याकेट बेचिरहेका छन् । हाल नाजिमको सम्पूर्ण ध्यान लेदर ज्याकेट उत्पादन र बिक्रीमा केन्द्रित छ। तर, उनले आफ्नो शोरुममा लेदर ज्याकेटहरू खुद्रामा बेच्न थालेका छन् र सामाजिक सञ्जालमा रिल र सर्ट्समार्फत ताज लेदरको निकै प्रचार भइरहेको छ । नाजिम दिल्ली–एनसीआरसहित उत्तर भारतका धेरै राज्यहरूमा लेदर ज्याकेट बेच्दैछन् । ज्याकेट आपूर्ति गर्न घन्टौं अर्काको शोरुम बाहिर कुर्थे नाजिमले कन्नट प्लेसमा लेदर ज्याकेटआपूर्ति गर्ने शोरुममा धेरैपटक घन्टौंसम्म बाहिर बस्नुपरेको अनुभव सुनाए। यसको कारण के हो भने शोरुममा ग्राहक भएपछि उसले त्यतिबेला नाजिमबाट छालाको ज्याकेट किन्दैनथ्यो र शोरुम खाली हुँदासम्म नाजिमलाई त्यहीँ करिरहनुपर्थ्यो । महिनामा १ हजारथान लेदर ज्याकेट उत्पादन हाल नाजिमले मासिक १ हजारथान लेदर ज्याकेट उत्पादन गर्दछन् । नाजिमको लेदर ज्याकेट अहिले २ हजार ५ सयदेखि ८ हजार भारुमा उपलब्ध छन्। नाजिमले दिल्लीमा जहाँ–जहाँ लेदर ज्याकेट उपलब्ध छ, ती सबै उनको कारखानामा मात्र बनेको हुने दाबी गरे । लेदर ज्याकेटमा साइज विवाद ताज लेदरको अनलाइन कारोबार विस्तार गर्ने योजनाबारे नाजिमले लेदर ज्याकेट अनलाइन बिक्री गर्दा साइज ठूलो समस्या भएको र प्रतिफलको झन्झटले अनलाइन सञ्चालनमा समस्या उत्पन्न हुने बताए। ‘हाल हाम्रो बिक्री रिटेल स्टोरबाटै राम्रो भइरहेको छ, त्यसैले अहिलेसम्म अमेजन–फ्लिपकार्टबारे गम्भीरतापूर्वक सोचेको छैन,’ नाजिमले भने । सामाजिक सञ्जालबाट पर्याप्त सहयोग नाजिमले हाल ताज लेदरका तीन कारखानामा ४० जना कालिगड काम गरिरहेको र सहयोगी पनि धेरै रहेको बताए । आजका युवामा शुद्ध छालाको ज्याकेटको ठूलो क्रेज छ । यसै कारण नाजिमको लेदर ज्याकेट बिक्री राम्रो भइरहेको छ । नाजिमले सामाजिक सञ्जालमा रिल र सर्ट्ससहित युट्युबमा भिडियो अपलोड गरेका कारण राम्रो बिक्री भइरहेको छ । उत्तर प्रदेश र हरियाणाका विभिन्न भागबाट धेरै ग्राहक ताज लेदरका ज्याकेट किन्न आउने गरेको उनले बताए । एजेन्सीकाे सहयाेगमा

काठमाडौं । महँगा घर, घरायसी खर्च र चर्को मुद्रास्फीतिका कारण तपाईंले निकै तनाव महसुस गर्नुभएको छ भने सहरहरू हेर्न सक्नुहुन्छ । सायद तपाईंको मनमा शान्ति छाउने छ । किनभने, कम्तीमा तपाईं संसारको सबैभन्दा महँगो सहरमा बस्नुभएको छैन । विश्वका सबैभन्दा महँगो सहरको सूची आइपुगेको छ, जसको नामले तपाईंलाई छक्क पार्न सक्छ । सबैलाई उछिन्दै पहिलो नम्बरमा ज्यूरिच यो सूचीमा ज्यूरिचले सबैलाई पछि पार्दै पहिलो स्थान हासिल गरेको छ । गत वर्ष यो सहर छैटौं स्थानमा थियो । स्विस फ्रान्कको मजबुती, महँगो खाना, किराना सामान र उच्च मनोरञ्जन लागतले ज्यूरिचलाई सूचीको शीर्ष स्थानमा धकेल्यो। सिंगापुर र ज्यूरिच मिलेर न्यूयोर्कलाई उछिन्दै विश्वकै महँगो सहर बनेका छन् । सिरियाको राजधानी दमास्कस सबैभन्दा सस्तो सहर सस्तो सहरको सूचीमा सिरियाको राजधानी दमास्कस पहिलो नम्बरमा रहेको छ । मेक्सिकोका सान्टियागो डे क्वेरेटारो र ओगासकालिन्टेसले डलरको तुलनामा पेसो बलियो भएकाले सूचीमा सबैभन्दा धेरै प्रगति गरेका छन् । जापानी मुद्रा येनको कमजोरीका कारण टोकियो २३ स्थान झरेर ६०औं स्थान र ओसाका २७ स्थान झरेर ७०औं स्थानमा झरेको छ । सर्वेक्षणमा १ सय ७३ सहर समावेश थिए । गत वर्ष शीर्ष स्थानको न्यूयोर्क तेस्रोमा सिंगापुर कार पार्किङ, महँगो घर, मदिरको उच्च मूल्य र किराना सामानको बढ्दो मूल्यले न्यूयोर्कलाई पछाडि छाडेको छ । न्यूयोर्क गत वर्ष पहिलो स्थानमा थियो । न्यूयोर्कसँगै जेनेभा र हङकङ पनि तेस्रो नम्बरमा छन् । यसरी यी सबै सहर महँगो सहरको ‘टप ५’ मा परेका छन् । कोभिड–१९ पछिको मन्दी प्रभाव हङकङमा यस अवधिमा विश्वव्यापी मुद्रास्फीति ७।४ प्रतिशतले बढेको छ । अघिल्लो वर्ष यो ८।१ प्रतिशत थियो । कोभिड–१९ पछि चीनमा आएको मन्दीका कारण माग घटेको असर हङकङमा पनि देखिएको छ । यो सहर पाँचौं स्थानमा झरेको छ । न्यूयोर्कबाहेक लस एन्जलस छैटौं र सान फ्रान्सिस्को १०औं स्थानमा परका छन् । फ्रान्सको पेरिस सातौं नम्बरमा थियो र कोपेनहेगनसँगै इजरायलको तेल अभिभ पनि आठौं नम्बरमा थियो ।