अमेरिकामा टिकटक बन्द
काठमाडौं । अमेरिकामा टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने तयारी भइरहेका समय टिकटकले सेवा अवरूद्धताका लागि आफ्ना प्रयोगकर्ताहरूसँग क्षमा याचना गर्दै हाललाई अमेरिकामा यो सेवा अवरूद्ध भएको घोषणा गरेको छ । केही अमेरिकी प्रयोगकर्ताले टिकटकलाई गुगल एप स्टोरबाट पनि हटाइएको बताएका छन् । अमेरिकामा प्रतिबन्ध लागू हुनुभन्दा केही घण्टाअघि नै सामाजिक सञ्जाल टिकटक बन्द गरिएको हो । प्रयोगकर्ताले अमेरिकामा टिकटक खोल्दा उनीहरूको टिकटक पेजमा ‘तपाईं अहिले टिकटक प्रयोग गर्न सक्नुहुन्न’ भन्ने एउटा सन्देश देखिन्छ । यो सन्देश टिकटकले अमेरिकामा आफ्नो सेवा बन्द भएको घोषणा गरेपछि देखिन थालेको हो । धेरै प्रयोगकर्ताले एप स्टोरबाट पनि टिकटक हटाइएको बताएका छन् । अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले शुक्रबार टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने कानुनको पक्षमा फैसला सुनाएको थियो । टिकटकको मूल कम्पनी बाइटडान्सले अमेरिकी फर्म वा कम्पनीलाई टिकटकको स्वामित्व बेचेको खण्डमा मात्र टिकटक प्रतिबन्धबाट बच्न सक्ने फैसलामा उल्लेख छ । त्यसपछि टिकटकले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै जो बाइडेन, ह्वाइट हाउस र न्याय मन्त्रालयले हामीलाई स्पष्टता र आश्वासन दिन असफल भएकाले सेवा अर्को व्यवस्था नभएसम्मका लागि बन्द गरिएको छ । ‘सौभाग्यवश, अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचित हुनुभएका रिपब्लिकन नेता डोनाल्ड ट्रम्पले पदभार ग्रहण गरेपछि टिकटक पुनः सुरु गर्ने समाधान खोज्न हामीसँग मिलेर काम गर्ने सङ्केत गर्नुभएको छ,’ टिकटकले भनेको छ। अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले टिकटकलाई ९० दिनको प्रतिबन्धबाट छुट दिन सक्ने आश्वासन दिएको टिकटकले जनाएको छ ।
ट्रम्पको योजनाले रकेट बन्यो क्रिप्टो, भोलिदेखि झन् बढ्नसक्ने प्रक्ष्येपण
काठमाडौं । क्रिप्टोकरेन्सी फेरि चर्चामा आएको छ । यसको कारण हो- अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भोलि अर्थात् जनवरी २० मा हुने शपथग्रहण । ट्रम्पले जनवरी २० मा अमेरिकी राष्ट्रपति पदको शपथ लिनेछन् । उनले शपथ लिएपछि क्रिप्टोकरेन्सीसँग सम्बन्धित केही घोषणा गर्न सक्ने बुझिएको छ । यही कारणले नै पछिल्ला ५ दिनमा क्रिप्टोकरेन्सीमा ठूलो उछाल आएको छ । त्यसैगरी, ट्रम्पले शुक्रबार ट्रम्प मिम कोइन लन्च गरेका थिए । यो कोइन लन्च हुनासाथ यसमा ८ हजार प्रतिशत उछाल आएको थियो । ट्रम्पका साथी एलन मस्क लगायत धेरै व्यक्तिहरू ट्रम्प प्रशासनसँग जोडिएका छन् । यिनीहरू पनि क्रिप्टोकरेन्सीका समर्थक हुन् । जानकारहरूका अनुसार यस्तो अवस्थामा बिटकोइनलगायत अन्य क्रिप्टोकरेन्सीमा पनि आउने समयमा तीव्र उछाल आउन सक्छ । ट्रम्पको योजना जानकारहरूका अनुसार ट्रम्पले आफ्नो कार्यकालको पहिलो केही दिनमा क्रिप्टोकरेन्सी कम्पनीहरूमाथि लाग्ने नियामक बोझलाई कम गर्न सक्छन् । साथै उनले डिजिटल करेन्सी अपनाउन प्रोत्साहन गर्नेसम्बन्धी केही घोषणा गर्न सक्छन् । ट्रम्पले अमेरिकी राष्ट्रपतिको सत्ता सम्हालेपछि क्रिप्टो सल्लाहकार परिषद् बनाउन एक कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गर्न सक्छन् । ब्लुमबर्ग न्युजले पनि स्रोतमार्फत यसबारे समाचार प्रकाशित गरेको थियो । यो परिषद्ले सरकारलाई क्रिप्टोमैत्री नीतिमा सल्लाह दिन मद्दत गर्नेछ । यसमा २० सदस्य हुन सक्छन् । क्रिप्टोमा कति आयो उछाल ? पछिल्ला ५ दिनमा क्रिप्टोकरेन्सीमा ठूलो उछाल देख्न पाइएको छ। हेरौं, ५ दिनमा कुन प्रमुख क्रिप्टोकरेन्सीमा कति उछाल आयो । बिटकोइन बिटकोइनले फेरि एक लाख डलरको आँकडा पार गरिसकेको छ । आइतबार बिहान ११ बजे यसको मूल्य १.०५ लाख डलर थियो । यसमा पछिल्लो ५ दिनमा ८ प्रतिशतभन्दा बढीको उछाल आएको छ । डगकोइन यो क्रिप्टोकरेन्सीले पनि उचाइ लिन थालेको छ । अहिले यसको मूल्य ०.३९ डलर छ । पछिल्लो ५ दिनमा यसमा करिब १० प्रतिशतको उछाल आएको छ । लाइटकोइन यसमा पनि पछिल्लो केही समयदेखि निकै तेजी देखिएको छ । अहिले यसको मूल्य करिब १२० डलर छ । ५ दिनमा यसमा १७ प्रतिशतभन्दा बढी उछाल आएको छ । रिपल यो क्रिप्टोकरेन्सी पनि पछिल्लो केही समयदेखि रकेट बनेको छ । अहिले यसको मूल्य ३.१८ डलर छ । ५ दिनमा यसमा १९ प्रतिशतभन्दा बढीको उछाल आएको छ । सोलाना यो क्रिप्टोकरेन्सी निकै तीव्र गतिका साथ अघि बढिरहेको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा यसमा जबरजस्त उछाल आएको छ । अहिले यसको मूल्य २६९.६० डलर छ । ५ दिनमा यसमा करिब ४५ प्रतिशतको तेजी आएको छ ।
भारतीय कार निर्माताले २०२५ मा ईभी बजार बिस्तार गर्ने, मागको भने कमी
काठमाडौं । भारतमा कार्यरत अटोमेकरहरूले सन् २०२५ मा करिब एक दर्जन नयाँ इलेक्ट्रिक कार मोडलहरू लन्च गर्ने योजना बनाएका छन् । विश्वव्यापी रूपमा इलेक्ट्रिक सवारी (ईभी) को माग घट्दै गए पनि खरिदकर्तालाई आकर्षित गर्न धेरैजसो प्रिमियम बजारमा लामो ड्राइभिङ रेन्ज र छिटो चार्जिङ समय भएका मोडलहरू ल्याउन लागेका हुन् । शुक्रबारदेखि नयाँ दिल्लीमा सुरु भएको पाँच दिने अटो शोमा ईभी कारहरूले मुख्य स्थान पाएका छन् । यहाँ भियतनामी नवप्रवेशी भिनफास्ट, स्वदेशी ब्राण्ड मारुति सुजुकी र महिन्द्रा एण्ड महिन्द्राका साथै विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धी बीवाईडी, टोयोटा र हुन्डाइका मोडलहरू प्रदर्शन गरिएको छ । भारतको ईभी बजारका अग्रणी टाटा मोटर्स र चीनको एसएआईसी मोटरको आंशिक स्वामित्व भएको जेएसडब्लु-एमजी मोटरले विश्वको तेस्रो ठूलो कार बजारमा विस्तारित लाइनअप प्रदर्शन गरे । भारतको ईभी बजार सानो छ, जहाँ २०२४ मा बिक्री भएका ४० लाख ३० हजार कारहरूमध्ये इलेक्ट्रिक मोडलहरूको हिस्सा करिब २.५ प्रतिशत मात्र छ । उच्च मूल्य र अपर्याप्त चार्जिङ नेटवर्कले खरिदकर्तालाई रोकिरहेको जनाइएको छ । सरकारले यसलाई २०३० सम्ममा ३० प्रतिशत पुर्याउन चाहन्छ । विश्वव्यापी रूपमा ईभी बिक्रीको वृद्धिदर २०२४ मा गत वर्षको तुलनामा १३ प्रतिशतमा झरे पनि यसले पहिलो पटक एक लाख युनिट नाघेको छ । भारतमा पनि ईभी बिक्री वृद्धि सुस्त गतिमा भइरहेको छ । २०२४ मा गत वर्षको तुलनामा २० प्रतिशतले बढेर करिब १ लाख युनिट पुगेको छ, जुन समग्र कार बजारको सोही अवधिको ५ प्रतिशत वृद्धिभन्दा बढी हो । अटो उद्योगका कार्यकारीहरूका अनुसार लामो रेन्ज र छिटो चार्ज हुने नयाँ मोडलहरूले माग बढाउन सक्छन् । विश्लेषकहरूले भारतमा २०२५ मा ईभी बिक्री दोब्बर हुने अनुमान गरेका छन् । भारतमा पहिलेका इलेक्ट्रिक सवारीहरू जसमध्ये धेरैजसो टाटा मोटर्सका थिए, पेट्रोल कारलाई इलेक्ट्रिकमा रूपान्तरण गरिएका थिए, जसले एक पटक चार्ज गर्दा ३०० किलोमिटर (१८६ माइल) सम्म मात्र गुड्न सक्थे । जसलाई धेरैले बाहिर यात्राका लागि अपर्याप्त मान्थे । नयाँ लन्च हुने अधिकांश मोडलहरू सुरुदेखि नै इलेक्ट्रिक सवारीको रूपमा डिजाइन गरिएका छन् र न्यूनतम ४०० किलोमिटरको रेन्ज दिन्छन् । महिन्द्राजस्ता केही अटोमेकरहरूले ६०० किलोमिटरभन्दा बढीको रेन्ज र २० मिनेटभन्दा कममा २० देखि ८० प्रतिशतसम्म फास्ट चार्जिङको सुविधा दिइरहेका छन् । महिन्द्राका यस वर्षका दुई इलेक्ट्रिक एसयूभी लन्चको मूल्य २२ देखि ३५ हजार डलर छ । भारतमा कारको औसत मूल्य करिब १२ हजार डलर छ, जहाँ सस्ता मोडलहरूको तुलनामा महँगा मोडलहरूको वृद्धि तीव्र छ । इलेक्ट्रिक सवारी निर्माता भिनफास्ट जसले दक्षिण भारतमा कार कारखाना निर्माण गरिरहेको छ, आफ्नो मिनी-एसयूभी भिएफ थ्री, तीन पङ्क्तिको एमपीभी, भिएफ नाइन लगायत प्रदर्शन गर्नेछ । ‘भारतको बढ्दो मध्यम वर्ग र इलेक्ट्रिक सवारी अपनाउन सरकारी प्रोत्साहनले भिनफास्टको विश्वव्यापी विस्तारका लागि यो स्वाभाविक केन्द्र बनेको छ,’ कार निर्माताले भन्यो । दक्षिण कोरियाली हुन्डाईले भारतमा निर्मित आफ्नो लोकप्रिय क्रेटा एसयूभीको इलेक्ट्रिक संस्करण प्रदर्शन गर्यो, जसले प्रतिस्पर्धीहरूलाई टक्कर दिन मद्दत गर्ने आशा गरेको छ । यता बीवाईडीले आफ्नो सिलायन सेभेन इलेक्ट्रिक एसयूभी प्रदर्शन गर्यो । भारतको सबैभन्दा ठूलो कार निर्माता मारुतिले आफ्नो पहिलो इलेक्ट्रिक सवारी, ई भिटारा एसयूभी प्रदर्शन गर्यो, जुन यस वर्षको अन्त्यतिर लन्च हुनेछ । यो कार मारुतिको मूल कम्पनी सुजुकी मोटर र टोयोटाले संयुक्त रूपमा विकास गरेका हुन् । केही कार निर्माताहरूले इलेक्ट्रिक सवारीका साथै प्लग-इन हाइब्रिड कार, फ्लेक्स-फ्युल मोडल, हाइड्रोजन फ्युल सेल सवारी र ग्यासमा आधारित कारहरू पनि प्रदर्शन गर्ने योजना बनाएका छन् । ‘छिटो इलेक्ट्रिक अपनाउने बाटो सबै इलेक्ट्रिफाइड सवारीलाई समानुपातिक रूपमा प्रोत्साहन गर्दा राम्रोसँग काम गर्छ,’ टोयोटाको भारतीय एकाइका कन्ट्री हेड र कर्पोरेट मामिला तथा गभर्नेन्सका कार्यकारी उपाध्यक्ष विक्रम गुलाटीले भने । बीवाईडीको ‘याङवाङ यू नाइन’ सुपरकार जो ६ मिटर उफ्रिन सक्छ (भिडियोसहित) अटो उद्योगको निद्रा बिथोल्ने बीवाईडी, जसको रोकिने नामोनिशान छैन चीनमा इभीको वर्चश्व बढ्दै, अरू विदेशी कम्पनी टिक्न सकस
