बकुला सिमीको नियमित सेवनले तौल घटाउँछ, रोगबाट पनि जोगाउँछ
काठमाडौं । चाँडो र दीर्घकालीन रूपमा तौल घटाउन चाहनुहुन्छ भने नियमित रूपमा बकुला सिमी आफ्नो आहारमा समावेश गर्नुहोस् । पोषण विज्ञहरूका अनुसार बकुलाको सेवनले न केवल बोसो घटाउँछ, शरीरको मेटाबोलिज्मलाई सक्रिय बनाउँछ, पाचन प्रणाली सुधार गर्छ र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई समेत मजबुत बनाउँछ । प्रोटिन, फाइबर र आइरनको स्रोत विशेषज्ञका अनुसार बकुलामा प्रशस्त मात्रामा प्रोटिन, फाइबर र आइरन पाइन्छ । यसको सेवनले पेट भरिएको महसुस गराउँछ, जसले अत्यधिक खाने बानीलाई नियन्त्रण गर्छ । साथै, यसमा पाइने फाइबरले पाचन प्रणालीलाई सन्तुलनमा राख्छ र मेटाबोलिज्म सक्रिय बनाएर तौल घटाउन सहयोग पुर्याउँछ । सुपरफूडको रूपमा बकुल्ला विशेषज्ञहरू बकुलालाई ‘सुपरफूड’ भन्न पछि पर्दैनन् । यसमा हुने प्रोटिनले मांसपेशी बलियो बनाउँछ भने फाइबरले भोक नियन्त्रणमा राख्छ । बकुला खाँदा छिट्टै पेट भरिन्छ र लामो समयसम्म भोक लाग्दैन, जसले अनावश्यक खाजाबाट जोगाउँछ । यसलाई उमालेर, सलादमा वा हल्का तरकारीका रूपमा सजिलै सेवन गर्न सकिन्छ, विशेषगरी शाकाहारीहरूका लागि यो प्रोटिनको उत्तम विकल्प हो । मेटाबोलिज्म बढाएर तौल घटाउने सहयोगी बकुलामा हुने लेप्टिन नामक तत्वले भोक नियन्त्रणमा राख्नुका साथै बोसोलाई ऊर्जामा रूपान्तरण गर्न प्रेरित गर्छ । नियमित रूपमा एक हप्तासम्म यसको सेवन गरेपछि नै तौल घटिरहेको अनुभूति गर्न सकिन्छ । बिहानको नास्ता वा दिउँसोको भोजनमा यसको समावेश सबैभन्दा प्रभावकारी मानिन्छ । इम्युन सिस्टम पनि सुदृढ बनाउँछ बकुल्लामा पाइने जिंक, आइरन, फोलेट र भिटामिन बी कम्प्लेक्सले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली बलियो बनाउँछन् । यी पोषकतत्वहरूले संक्रमणबाट जोगाउँछन् र सर्दी, खोकी वा मौसमी भाइरल रोगहरूबाट शरीरलाई सुरक्षित राख्छन् । बारम्बार बिरामी पर्ने वा थकान महसुस गर्ने व्यक्तिहरूका लागि बकुलाको सेवन विशेष लाभदायी मानिन्छ । पाचन प्रणाली सुधार गर्ने प्रभावकारी उपाय फाइबरयुक्त बकुल्लाले पाचन प्रणाली सफा गर्न र कब्जियतजस्ता समस्याबाट मुक्ति दिलाउन सहयोग पुर्याउँछ । यसमा पाइने प्रीबायोटिक्सले आन्द्राभित्रका लाभदायक ब्याक्टेरियालाई बढाउँछ, जसले समग्र पाचन प्रणाली सुदृढ बनाउँछ । दैनिक एक सानो कचाैरा बकुला खाँदा पाचनसम्बन्धी सुधार देखिन सक्छ । सेवन विधि र आवश्यक सावधानी बकुलालाई रातभर भिजाएर बिहान हल्का उमालेर सलाद, सुप वा तरकारीको रूपमा खान सकिन्छ । हप्तामा दुईदेखि तीनपटक यसको सेवन पर्याप्त मानिन्छ । तर, जिटपीडी नामक इन्जाइमको कमी भएका व्यक्तिहरूले सेवन गर्नुअघि डाक्टरसँग परामर्श गर्नुपर्छ, किनभने यसले एलर्जी वा अन्य प्रतिक्रिया गराउन सक्छ । सदैव ताजा र गुणस्तरीय बीन्सको प्रयोग गर्नुपर्छ र लामो समयसम्म स्टोर गर्नबाट बच्नुपर्छ । एजेन्सी
दार्चुलाको गोकुलेश्वर अस्पताल सञ्चानलमै कठिनाइ, ७ महिनादेखि तलब पाएका छैनन् स्वास्थ्यकर्मीले
दार्चुला । शैल्यशिखर नगरपालिका मातहतमा रहेको गोकुलेश्वर अस्पताल सञ्चानलमै कठिनाइ हुँदै आएको छ । बजेट र जनशक्ति अभावमा अस्पताल सञ्चालनमा कठिनाइ भइरहेको हो । बैतडी र दार्चुलाको मुख्य केन्द्रविन्दुमा पर्ने सो अस्पतालमा मेडिकल सुपरिडेन्ट नवौं तहको दरबन्दी स्थापनादेखि रिक्त छ । दुई जना मेडिकल अधिकृत करारमा छन् । 'मेडिकल अधिकृतको दरबन्दी भए पनि पुरै समय यहाँ बस्नसक्ने अवस्था छैन्', नगरपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक शिवदत्त जोशीले भने, 'सेवा सुविधाको कमीले गर्दा यहाँ बस्न रुचि कमैले देखाउने गरेका छन् ।' तोकिएको तलबबाहेक स्थानीय सरकारले थप बजेट दिएर चिकित्सक टिकाउनुपरेको छ । अस्पतालमा डा मनोजबहादुर पाल र उत्तमसिह धामी मात्रै कार्यरत छन् । राम्रो सेवा सुविधा दिन नगरपालिकाले मात्रै सक्दैन । डाक्टर टिकाउन सेवा सुविधा जरुरी हुने जोशीको भनाइ छ । अस्पतालसँग प्रयाप्त मात्रामा भौतिक पूर्वाधार छैन । आव २०५५/५६ मा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र हुँदा निर्माण गरिएको भवनबाट सेवा दिनुपरेको छ । तीन शय्या भएको प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रलाई स्तरोन्नति गर्दै अहिले १५ शैय्यामा पुर्याइएको छ । पूरानै भवनलाई अहिले काम चलाउको रुपमा सञ्चानलमा ल्याइएको स्वास्थ्य संयोजक जोशी बताउँछन् । सडक मार्गले नजिक भएका कारण पनि गोकुलेश्वर अस्पतालमा सेवाग्राही बढी हुने गर्छन् । नगरपालिकाको स्रोतले मात्रै अस्पताल सञ्चानल गर्नमा समस्या भइरहेको छ । अस्पताल सञ्चालनका लागि प्रदेश सरकारबाट सहयोग पनि नपाइएको उनको गुनासो छ । छिमेकी जिल्ला बैतडी र दार्चुलाका स्थानीय तहसँगको अन्तरपालिका समन्वय बैठक हुँदा पनि अस्पताल सञ्चालनमा सहयोग जुट्न नसकेको स्वास्थ्य संयोजक जोशी बताउँछन् । अरु कहिँबाट बजेट र उपकरण सहयोग नआएपछि अस्पतालको अवस्था दिनानुदिन कमजोर हुँदै गएको छ । यो अस्पतालमा दार्चुलाका लेकम गाउँपालिका, शैल्यशिखर नगरपालिका, मार्मा गाउँपालिका, नौगाड गाउँपालिका र अपिहिमाल गाउँपालिकाका बिरामी चेकजाँचको लागि आउने गर्छन् । यस्तै छिमेकी जिल्ला बैतडीको डिलाशैनी नगरपालिका, दोगडाकेदार गाउँपालिका, पूर्चौडी नगरपालिका र बझाङको बुङ्गल नगरपालिकाका सेवाग्राही अस्पतालमा पुग्ने गरेका छन् । महाकाली राजमार्गसँग जोडिएको शैल्यशिखरबाट जिल्ला अस्पतालसम्म पुग्न तीन घण्टा समय लाग्छ । गोकुलेश्वरमा निको नहुने बिरामी डडेल्धुरा अस्पताल वा धनगढी रिफर गर्न सजिलो हुने भएकाले यहाँको अस्पताल बिरामीका लागि पहिलो रोजाइ बन्ने गरेको अस्पतालका चिकित्सक डा पाल बताउँछन् । अस्तालसँग भएका उपकरण बिग्रिँदै जानु तथा मर्मतमा समेत कसैले चाँसो नदिँदा अस्पतालको सेवा प्रवाहमा समस्या भएको छ । यो अस्पताललाई प्रदेश सरकार मातहत लगाउने विषयमा छलफल भइरहेको नगर प्रमुख विजयसिह धामीले बताए । 'सुरुमा छिमेकी स्थानीय तहसँग छलफल गर्छौं', उनले भने, 'सेवा सुविधामा साझेदारी गर्न तयार हुन्छन् भने स्थानीय मातहतमै चलाउँछौ, तर सहकार्य नहुने हो भने शैल्यशिखर नगरपालिकाले मात्रै अस्पताल धान्न सकिँदैन ।' अल्ट्रासाउण्ड मेसिन बिग्रिँदा सेवा प्रवाहमा समस्या अस्पतालको अल्ट्रासाउण्ड मेसिन बिग्रिँदा बिरामीको जाँचमा समस्या भएको छ । तीन महिनादेखि अल्ट्रासाउण्ड मेसिन बिग्रिएको अस्पतालले जनाएको छ । मेसिन मर्मत हुन नसक्दा अस्पतालमा आउने बिरामीको जाँचमै समस्या भएको नगर स्वास्थ्य संयोजक जोशीले जानकारी दिए । 'अस्पतालसँग सुरुमा तीन वटा अल्ट्रासाउण्ड मेसिन थियो', जोशीले भने, 'दुई मेसिन यसअघि नै बिग्रिए, एउटा चैतदेखि बिग्रिपछि समस्या भएको छ ।' अस्पतालमा दैनिक सयौं बिरामी आउने गर्छन् । यो अस्पताल दार्चुलाको मात्र नभइ बैतडीका सेवाग्राहीका लागि पनि केन्द्रमा पर्दछ । अस्पतालमा भिडियो एक्सरे गर्नुपर्ने गर्भवतीको सङ्ख्या नै दैनिक १५/२० जना आउँछन् । त्योबाहेक सामान्य बिरामी सयौं हुन्छन् । चिकित्सक पालका अनुसार अस्पताल आउने बिरामीको भिडियो एक्सरे नहुँदा सास्ती छ । एक महिना अघि सुदूरपश्चिम प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयले मर्मत गरिदिन्छु भनेर पठाइएको अल्ट्रासाउण्ड मेसिन अझै बनेको छैन । उनका अनुसार बिग्रिएको मेसिन पनि प्रभावकारी थिएन । मेसिन बने नबनेको जानकारी समेत आएको छैन । सात महिनादेखि तलब पाएका छैनन् स्वास्थ्यकर्मीले यहाँका स्वास्थ्यकर्मीले सात महिनादेखि तलब लगायतका सेवा सुविधा पाएका छैनन् । तलबसमेत समयमै नआउँदा स्वास्थ्यकर्मीलाई काम गर्न धौ–धौ भइरहेको छ । संघीयअन्तर्गत कार्यरत कर्मचारीले समयमै तलब पाए पनि स्थानीय तह र स्थानीय तहले थप गर्नुपर्ने सेवा सुविधा समयमै नपाउँदा स्वास्थ्यकर्मीलाई समस्या भएको छ । नगरपालिकाले करारमा भर्ना भएका कार्यालय सहयोगी, स्वीपरदेखि अहेवसम्म १५ कर्मचारीले सात महिनादेखि तलब पाएका छैनन् । 'सुरुमा तीन महिनाको तलब निकासी भएको छ', स्वास्थ्यकर्मी भन्छन्, 'त्योबाहेक हालसम्म तलबसमेत खान पाएका छैनौं ।' अस्पतालमा कार्यरत दुई चिकित्सकको नगरपालिकाले थप गर्नुपर्ने तलबसमेत गएको छैन । सेवा सुविधा नहुँदा स्वास्थ्यकर्मीलाई काम गर्नसमेत समस्या भएको छ । स्वास्थ्य संयोजक जोशी स्थानीय सरकारबाहेक कसैले सहयोग नगर्दा तलब लगायतका सेवा सुविधा व्यवस्थापनमा समस्या भएको स्वीकार गर्छन् । पूर्वाधार, जनशक्ति र मेसिन खरिदमा कसैको सहयोग जुटेको छैन । स्थानीय स्रोत र राजस्वमार्फत सञ्चालन निकै चूनौतिपूर्ण रहेको उनको भनाइ छ । स्वास्थ्यकर्मीलाई तलब लगायतका सेवा सुविधा समयमै व्यवस्थापनमा आफुले पहल गरिरहेको उनले बताए । रासस
अब बसेकै ठाउँबाट स्वास्थ्य बीमा सुविधा लिन सकिने, सुविधा लिन तीन महिना कुर्नु नपर्ने
काठमाडौं । अब स्वास्थ्य बीमा गर्नेले आफू बसेकै स्थानमा प्रस्थान बिन्दु कायम गरेर सुविधा लिन सक्ने भएका छन् । आफू रहेकै स्थानमा प्रस्थान बिन्दु कायम गर्ने गरी स्वास्थ्य बीमा नियमावली संशोधन गर्ने स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेलको प्रस्ताव मन्त्रिपरिषद् बैठकले स्वीकृत गरेको हो । यसअघि मन्त्री पौडेलले स्वास्थ्य बीमामा सहजताका लागि बीमा गरेको स्थानबाट अन्यत्र गएका व्यक्तिले आफू बसेकै स्थानमा प्रथम बिन्दु कायम गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । सोही अनुसार मन्त्रालयले नियमावली संशोधन प्रस्ताव लगेकामा बुधवारको मन्त्रिपरिषद बैठकले स्वीकृत गरेको मन्त्री पौडेलले जानकारी दिए । यसले रेफर लिनका लागि बीमा गराएकै स्थानमा पुग्नुपर्ने झन्झट कम हुने अपेक्षा गरिएको छ । स्वास्थ्य बीमामा आबद्ध हुने धेरै नागरिकले यस्तो व्यवस्था गर्न माग गर्दै आएका थिए । यसैगरी, मन्त्रिपरिषदबाट पारित प्रस्तावअनुसार अब स्वास्थ्य बीमाको सेवा लिनका लागि तीन महिना पर्खनु पर्नेमा अब एक महिनाभित्रै सेवा लिन सकिने भएको छ । यसले सेवा लिनका लागि थप सहजता प्रदान गर्ने मन्त्री पौडेलले बताए । ‘स्वास्थ्य बीमामा आम नागरिकको पहुँच वृद्धि गर्न संशोधन आवश्यक थियो,’ मन्त्री पौडेलले भने, ‘स्वास्थ्य बीमालाई बढी व्यवहारिक र सहज बनाउन यसले भूमिका खेल्नेछ ।’ यसैगरी, संशोधनअनुसार अब सबै तहमा स्वास्थ्य बीमाको प्रथम सेवा बिन्दु कायम हुनेछ । हाल स्वास्थ्य बीमा सबै तहमा पुगे पनि प्रथम सेवा बिन्दु भने सबै तहमा छैनन् । अब संशोधनअनुसार हरेक तहमा त्यस्तो व्यवस्था हुनेछ । यसले बीमामार्फतको आधारभूत सेवा लिनका लागि टाढा जानुपर्ने अवस्थासमेत अन्त्य हुने अपेक्षा गरिएको मन्त्री पौडेलको सचिवालयले जनाएको छ ।
