मन्दीमा छैन निर्माण क्षेत्र, डुबेका छैनन् व्यवसायी
काठमाडौं । ‘निर्माण क्षेत्र मन्दीमा गयो, व्यवसायी डुबे, धेरैले आत्महत्या नै गरे, अधिकांश पलायन भए ।’ पछिल्लो तीन/चार वर्षको अवधिमा निर्माण व्यवसायीका नेताहरूको मुखबाट फुस्किने शब्द हुन् यी । पत्रकार वा सरकारी अधिकारीसँगको छलफल तथा अन्तर्कियामा निर्माण व्यवसायका नेताहरूले निर्माण क्षेत्र मन्दीमा गएको भन्दै गुनासो पोख्छन् । उनीहरू भन्छन्, ‘सरकारले हाम्रो कुरै सुनेन, निर्माण क्षेत्र धरासायी भयो, हामी डुब्यौं ।’ लामो समयदेखि धरासायी भयौं भनेर गुनासो गरिरहेका निर्माण व्यवसायीहरू साँच्चिकै समस्यामा छन् ? उनीहरूको व्यवसाय बर्सेनि खस्किँदै गएको छ ? उनीहरुले लिने ऋण रकम घट्दै गएको छ ? आउनुस्, आजको यो सामग्रीमा यिनै जिज्ञासाको जवाफ खोजौं । यी जिज्ञासाको जवाफ खोज्न केही निर्माण कम्पनीको व्यवसायको प्रवृति हेरौं । बुटवलको सुगम कन्स्ट्रक्सनले २०८०मा कुल ४ अर्ब ५९ करोड ७० लाख रुपैयाँ बराबरको सञ्चालन आम्दानी गर्यो । यो निर्माण कम्पनीले २०७९ मा ३ अर्ब २४ करोड र २०७८ मा १ अर्ब ४५ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यवसाय गरेको थियो । २०७९ को तुलनामा २०८० मा ४१.८२ प्रतिशत र २०७९ मा २०७८ को तुलनामा १२२.५२ प्रतिशतले सो निर्माण कम्पनीको व्यवसाय र आम्दानी बढेको देखिन्छ । काठमाडौंको बालुवाटारमा मुख्य कार्यालय रहेको कालिका ग्रुपबाट सञ्चालित कालिका कन्स्ट्रक्सनको व्यवसाय पनि पछिल्लो तीन आर्थिक वर्षमा निरन्तर बढ्दो छ । व्यवसायी बिक्रम पाण्डेले नेतृत्व गरिरहेको सो निर्माण कम्पनीले २०८० मा ४ अर्ब २८ करोड १० लाख, २०७९ मा ३ अर्ब ६३ करोड ३० लाख र २०७८ मा २ अर्ब ८५ करोड १० लाख रुपैयाँबराबरको व्यवसाय गरेको छ । यो तीन वर्षको अवधिमा यस निर्माण कम्पनीको व्यवसाय ५० प्रतिशतले बढेको तथ्यांकबाट प्रष्ट हुन्छ । यो निर्माण कम्पनीको १५ अर्ब बढी ऋण लिन सक्ने ल्याकत छ । सडक निर्माण, भवन तथा पुल लगायतका पूर्वाधार निर्माणको काम गरिरहेको काठमाडौंको मोतिदान कन्स्ट्रक्सनको व्यवसाय पनि पछिल्लो आर्थिक वर्षमा बढ्दै गएको छ । यो निर्माण कम्पनीले २०८० मा ३ अर्ब ६८ करोड ८० लाख, २०७९ मा २ अर्ब ७० करोड ९० लाख र २०७८ मा ३ अर्ब १२ करोड ३० लाख रुपैयाँको सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस निर्माण कम्पनीको व्यवसाय ३६ प्रतिशत बढीले वृद्धि भएको छ । जनकपुरमा निर्माणजन्य काम गर्दै आएको बि वर्गको कम्पनी रोशन कन्स्ट्रक्सनको व्यवसाय पनि तीन वर्षमा दोब्बर भएको छ । २०८० मा २ अर्ब ७६ करोड ९० लाख रुपैयाँ, २०७९ मा १ अर्ब ८२ करोड १० लाख र २०७८ मा १ अर्ब ९६ करोड १० लाख रुपैयाँबराबरको व्यवसाय गरेको यस निर्माण कम्पनीले पनि राम्रो पफर्मेन्स गरेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस निर्माण कम्पनीको व्यवसाय रकम ५२ प्रतिशतले बढेको छ । पश्चिम बाँकेमा सञ्चालित पीएस निर्माण सेवाले पनि पछिल्लो तीन वर्षको अवधिमा व्यवसाय बढाएको नै देखिन्छ । यस निर्माण कम्पनीले २०८० मा १९ करोड ८० लाख, २०७९ मा ९ करोड ८० लाख र २०७८ मा ७ करोड ७० लाखको सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यस्तै, पूर्वी धरानमा रहेको ए वर्गको निर्माण कम्पनी एमए कन्स्ट्रक्सनले पनि २०८० मा १ अर्ब ६३ करोड ३० लाख रुपैयाँ, २०७९ मा ८० करोड ९० लाख र २०७८ मा ५३ करोड १० लाख रुपैयाँको व्यवसाय गरेको छ । यो तीन वर्षको तुलनामा यस निर्माण कम्पनीको व्यवसाय २०७ प्रतिशतले बढेको छ । सुदूरपश्चिको कञ्चनपुरमा रहेको कुमार श्रेष्ठ निर्माण कम्पनीले पनि २०८० मा २ अर्ब ९२ करोड ५० लाख, २०७९ मा ३ अर्ब ६३ करोड २० लाख र २०७८ मा २ अर्ब ९८ करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यो तीन वर्षको अवधिमा यस निर्माण कम्पनीको व्यवसाय पनि सन्तोषजनक रुपमा वृद्धि भएको छ । कर्णाली प्रदेशको विरेन्द्रनगर सुर्खेतमा रहेको वाईएसएस निर्माण सेवाको व्यवसाय पनि पछिल्लो तीन वर्षमा स्थिर देखिन्छ । यस निर्माण कम्पनीले २०८० मा २८ करोड ४० लाख रुपैयाँ, २०७९ मा १६ करोड ३० लाख र २०७८ मा २९ करोड ७० लाख रुपैयाँबराबरको व्यवसाय गरेको छ । विगत तीन वर्षमा व्यवसाय गरेका केही प्रतिनिधी निर्माण कम्पनी हुन् यी । हामीले यो समाचार सामग्रीमा पूर्व धरानदेखि पश्चिम कर्णाली र सुदूरपश्चिमसम्मका विभिन्न निर्माण कम्पनीको पछिल्लो तीन वर्षको व्यवसायको प्रकृति केलाउने प्रयत्न गरेका छौं । यो समाचारमा पाँच दर्जन बढी निर्माण कम्पनीको व्यवसायलाई नमुनाको रुपमा लिएका छौं । अर्ब बढी आम्दानी गर्ने १६ कम्पनी २०८० मा डेढ दर्जन कम्पनीले एक अर्ब बढी रकमको व्यवसाय गरेका छन् । वर्षमा एक अर्बबराबरको व्यवसाय गर्ने १६ वटा निर्माण कम्पनीमध्ये ११ कम्पनीको व्यवसाय अघिल्लो वर्षको तुलनामा बढेको छ भने पाँच वटा कम्पनीको व्यवसाय घटेको छ । व्यवसाय बढेका कम्पनीको व्यवसाय उल्लेख्य रुपमा वृद्धि भएको तथ्यांकबाट देखिन्छ भने व्यवसाय घटेका कम्पनीको झिनो रकमले कम भएको छ । तर, तीन वर्षअघिको तुलनामा भने सबै कम्पनीको व्यवसाय बढेको देखिन्छ । दुई वर्षको अवधिमा सगुन कन्स्ट्रक्सन, कालिका, रोशन, मोतिदान, रेलिगर, एमए, बन्दन भगवती, स्वामिनारायण, वेदालय, के एस र रौटह निर्माण कम्पनीको व्यवसाय बढेको छ । यस्तै, समानान्तर, सुमो, बानियाँ र पीआर खानी निर्माण सेवाको व्यवसाय झिनो रकमले घटेको छ । यी १६ निर्माण कम्पनीले यो एक वर्षको अवधिमा ८६ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँको व्यवसाय गरेका छन् भने २०७९ मा ३१ अर्ब ६५ करोड र २०७८ मा ३२ अर्ब २ करोड रुपैयाँ बराबरको व्यवसाय गरेको तथ्यांकबाट देखाउँछ । तीन वर्षको अवधिमा १६ वटा निर्माण कम्पनीको व्यवसाय निरन्तर बढ्दै गएको देखिन्छ । ८० करोडसम्म कारोबार गर्ने कम्पनी यो समाचार सामग्रीमा ३० करोड रुपैयाँदेखि ८० करोड रुपैयाँबराबरको व्यवसाय गर्ने निर्माण कम्पनीको संख्या १७ वटा रहेको छ । तीन वर्षको अवधिमा १० वटा कम्पनीको व्यवसाय बढेको छ भने सात वटा कम्पनीको व्यवसाय घटेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा २०८० मा नारायण निर्माण, डीएस कन्स्ट्रक्सन, रोयल कन्स्ट्रक्सन, पिके निर्माण सेवा, सक्षम निर्माण सेवा, विकास एण्ड ब्रदर्स, स्विटगंगा, रेनु कन्स्ट्रक्सन, प्रेरणा निर्माण सेवा र रोजन निर्माण सेवाको व्यवसाय बढेको छ भने अन्य कम्पनीको व्यवसाय घटेको छ । तर, २०७८ को तुलनामा भने २०८० मा अधिकांश निर्माण कम्पनीको व्यवसाय बढेको देखिन्छ । साना कम्पनी केही मारमा तथ्यांकले साना कम्पनीको बिजनेसमा भने स्थिर देखिन्छ । अधिकांश कम्पनीको बिजनेस स्थिर हुँदा केहीको भने घटेको छ । अधिकतम् वार्षिक तीन करोड रुपैयाँसम्मको व्यवसाय गर्ने कम्पनीहरु समस्यामा परेको तथ्यांकबाट देखिन्छ । तर, ठूला कम्पनीहरुले भने व्यवसाय बढाएको नै देखिन्छ । साना एक दर्जन कम्पनीको व्यवसाय बढ्दा एक दर्जन निर्माण कम्पनीको व्यवसाय घटेको नै देखिन्छ । ठूला निर्माण व्यवसायीभन्दा पनि साना निर्माण व्यवसायी वर्तमान अर्थतन्त्रको मन्दीको चपेटामा परेको तथ्यांकबाट प्रष्ट हुन्छ । [pdf id=522486] के भन्छन् निर्माण व्यवसायी ? निर्माण व्यवसायी भने अहिले निर्माण क्षेत्रमा समस्या नै रहेको बताउँछन् । उनीहरू खर्च बढेको, सरकारबाट बक्यौता भुक्तानी नभएको तथा ठूलो रकम कर तिर्नु परेको कारण ठूलो समस्या नै रहेको बताउँछन् । निर्माण व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष रवि सिंह अहिले पनि निर्माण व्यवसायी ठूलो समस्याको सामना गरिरहेको धारणा राख्छन् । तथ्यांकले व्यवसाय बढ्दै गरेको देखिन्छ, निर्माण व्यवसायी कसरी समस्यामा परे भन्ने जिज्ञासमा उनले भने, ‘निर्माण कम्पनीले देखाउनका लागि भएपनि रेटिङ राम्रो गराउँछन्, ठूलो कम्पनीको रेटिङ राम्रो नै हुन्छ, भइरहेको तथ्यलाई नकार्न सकिँदैन,’ उनले थपे,‘वास्तवमा भने हामी समस्यामा नै छौं ।’ उनका अनुसार केही जलविद्युत क्षेत्रमा काम गर्ने निर्माण कम्पनीहरूको व्यवसाय अन्यको तुलनामा राम्रो हुन सक्छ । बैंकबाट ऋण लिनैका लागि र निर्माणको सम्झौताका लागि पनि केहीले राम्रो व्यवसाय गरेको देखाएर रेटिङ राम्रो देखाउने गरेको अभ्यास रहेको उनको धारणा छ । रेटिङ एजेन्सी इक्रा नेपालकी बिजनेस हेड वर्षा श्रेष्ठले पनि रेटिङमा निर्माण कम्पनीको व्यवसाय राम्रै नै देखिने गरेको बताइन् । उनका अनुसार रेटिङ कम्पनीले उपलब्ध गराएको विभिन्न विवरणका आधारमा हुने भएकोले सोही आधारमा रेटिङ हुने गरेको छ । ऋण पनि बढ्दै प्रत्येक वर्ष निर्माण क्षेत्रमा प्रवाह हुने ऋण पनि बढ्दै गएको तथ्यांकबाट देखिन्छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट निर्माण क्षेत्रमा प्रवाह हुने ऋण रकम पनि बढ्दै गएको हो । २०८१ को भदौसम्म बैंकहरुले कुल २ खर्ब १० अर्ब ४५ करोड ५० लाख रुपैयाँ ऋण प्रवाह गरेका छन् । यस्तै, २०८० को अन्तिमा २ खर्ब ७ अर्ब २२ करोड र २०७९ मा २ खर्ब ३ अर्ब ३७ करोड ९० लाख रुपैयाँ ऋण निर्माण क्षेत्रले उपभोग गरेको देखिन्छ । यस्तै, २०७८ मा १ खर्ब ९० अर्ब १९ करोड ६० लाख रुपैयाँ बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निर्माण क्षेत्रमा ऋण प्रवाह गरेका छन् । पाँच दर्जन निर्माण कम्पनीहरुले २ खर्ब १५ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ ऋणका लागि पनि रेटिङ गराएका छन् । पछिल्लो तीन आर्थिक वर्षमा निर्माण क्षेत्रको व्यवसाय बढ्दै गएको छ भने बैंक तथा वित्तीय संस्थाले बढी नै ऋण प्रवाह गरेका छन् । तर, कुनै व्यक्ति तथा संस्था समस्यामा छ भने बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिने हिम्मत गर्दैनन् । संकटमा परेको बेला बढी सावाँ ब्याज तिर्ने आँट व्यवसायी गर्दैनन् । तर, तथ्यांकले निर्माण कम्पनीहरुको व्यवसाय र ऋण रकम वृद्धि भएको देखाउँदा मन्दीमा छौं भनिरहेका निर्माण व्यवसायीको भाष्य हौवा होकि भन्ने अनुमान पनि लगाउन सकिन्छ । महासंघका अध्यक्ष सिंहले भने अहिले देशभरका २४ हजार बढी निर्माण कम्पनीहरु समस्यामा नै रहेको धारणा राख्छन् । उनले नेपाल राष्ट्र बैंकले धेरै नीतिगत सहजता प्रदान गरेकोले केही राहत मिलेको धारणा राखे ।
यी हुन् सेयर मूल्य २ हजार रुपैयाँ भन्दा बढी भएका १८ कम्पनी
काठमाडौं । पछिल्लो समय पुँजी बजार सकारात्मक लयतर्फ अग्रसर छ । देशमा दुई ठूला राजनीतिक दलको संयुक्त सरकार बनेसँगै पुँजी बजारमा भने त्यस्तो कुनै हलचल भएको छैन । सेयर बजार घटबढ हुनु पुँजी बजारको सुन्दरता रहेको लगानीकर्ताहरू बताउँछन् । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)मा विभिन्न क्षेत्रका साढे ३ सय बढी कम्पनी सूचीकरण भएर कारोबारमा छन् । नेप्सेमा सूचीकृत म्युचुअल फण्डबाहेकका कम्पनीहरूको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २ सय रुपैयाँदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्ममा कारोबार भइरहेका छन् । सूचीकृत कम्पनीहरूमा थोरै कम्पनीको मात्र सेयर मूल्य २ हजार रुपैयाँभन्दा बढीमा कारोबार भइरहेको देखिन्छ । युनिलिभर नेपाल सेयर बजारको हटकेक कम्पनी हो । पुँजी बजारमा सूचीकृत कम्पनीहरूमध्ये सबैभन्दा बढी सेयर मूल्य भएको कम्पनी पनि युनिलिभर नै हो । बुधबारको अन्तिम कारोबार हेर्दा कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ४७ हजार ३ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । एक वर्षको अवधिमा कम्पनीको सेयर मूल्य ५६ हजार ८०५.८० रुपैयाँसम्म पुगेको थियो । जुन हालसम्मकै उच्च मूल्य पनि हो । कम्पनीको चुक्ता पुँजी ९ करोड २० लाख रुपैयाँ रहेको छ । जसमा संस्थापक समूहको ८५ प्रतिशत र सर्वसाधारण समूहको १५ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको नेप्सेमा तथ्याङ्क छ । कम्पनीले निरन्तर लाभांश वितरण गर्दै आएको छ । लाभांश इतिहास हेर्दा कम्पनीले नगद लाभांशलाई मात्रै जोड दिएको देखिन्छ । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को नाफाबाट १ हजार ७१४ प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको थियो । राष्ट्रिय बीमा कम्पनीको सेयर प्रतिकित्ता १७ हजार १५० रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार भएको छ । पछिल्लो एक वर्षको अवधिमा कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकत्ता २२ हजार ४९३.९० रुपैयाँ पुगेको थियो । २६ करोड ६६ लाख ३६ हजार रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको कम्पनीमा संस्थापक समूहको ८७.७५ प्रतिशत र सर्वसाधारण समूहको १२.२५ प्रतिशत लगानी छ । यस कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०६२/६३ मा ११४.२७ प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको थियो । त्यसयता भने कम्पनीले हालसम्म प्रतिफल बाँड्न सकेको छैन । साथै, कम्पनीको विगत केही वर्षको लेखापरीक्षण पनि हुन बाँकी रहेको छ । बोटलर्स नेपाल (बालाजु)को सेयर बुधबार प्रतिकित्ता १७ हजार रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार भएको छ । ५२ साताको अवधिमा कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २३ हजार ७६५ रुपैयाँसम्म पुगेको नेप्सेले जनाएको छ । १९ करोड ४८ लाख ८८ हजार रुपैयाँ पुँजी रहेको कम्पनीमा २५ प्रतिशत सर्वसाधारण र ७५ प्रतिशत संस्थापक समूहको सेयर स्वामित्व रहेको छ । निरन्तर लाभांश वितरण गर्दै आएको यस कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा भने सेयरधनीहरूको हात रित्तो बनाएको थियो । बोटलर्स नेपाल (तराई) को सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १४ हजार ४११ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । पछिल्लो एक वर्षको अवधिमा कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १७ हजार २ सय रुपैयाँ पुगेको थियो । १९ करोड ४८ लाख ८८ हजार रुपैयाँ पुँजी रहेको यस कम्पनीमा सर्वसाधारण समूहको २५ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ । कम्पनीले पनि निरन्तर उच्च लाभांश वितरण गर्दै आएको छ । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ६० प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको थियो । यसपटक भने लाभांश घोषणा गर्न बाँकी छ । साल्ट ट्रेडिङ्ग कर्पाेरेशनको सेयर बुधबार प्रतिकित्ता ५ हजार ९ सय रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार भएको छ । प्रत्येक वर्ष सेयरधनीलाई उचित लाभांश वितरण गर्दै आएको यस कम्पनीको सेयर मूल्य पछिल्लो एक वर्षमा ७ हजार रुपैयाँ पुगेको थियो । कम्पनीको चुक्ता पुँजी ३२ करोड ७ लाख १७ हजार रुपैयाँ छ । जसमा २१.२६ प्रतिशत संस्थापक समूह र ७८.७४ प्रतिशत सर्वसाधारण समूहको लगानी छ । आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा १५.७९ प्रतिशत लाभांश बाँडेको कम्पनीले यसपटक भने घोषणा गर्न बाँकी छ । विशाल बजार कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ४ हजार ३०५ रुपैयाँ रहेको छ । संस्थागत सुशासनमा कमजोर रहेको यस कम्पनीको सेयर मूल्य पछिल्लो एक वर्षमा प्रतिकित्ता ५ हजार ३१४ रुपैयाँसम्म पुगेको थियो । ४ करोड ९१ लाख ४० हजार रुपैयाँ पुँजी रहेको कम्पनीमा सर्वसाधारण समूहको ८५.२६ प्रतिशत र संस्थापक समूहको १४.७४ प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ । कम्पनीले विगत लामो समयदेखि आफ्नो वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्न सकेको छैन भने हालसम्म सेयरधनीहरूलाई प्रतिफल पनि वितरण गर्न सकेको छैन । कुथेली बुखरी स्मल हाइड्रोपावर कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २ हजार ७८९.१० रुपैयाँ रहेको छ । गत वर्ष मात्रै नेप्सेमा सूचीकृत भएको कम्पनीको सेयर मूल्य एक वर्षको अवधिमा कम्पनीको प्रतिकित्ता ३ हजार १४० रुपैयाँसम्म पुगेको नेप्सेको तथ्याङ्क छ । जलविद्युत समूहमा २ हजार रुपैयाँभन्दा बढी सेयर मूल्य रहेको कम्पनी पनि कुथेली नै हो । सर्वसाधारण समूहको २० प्रतिशत र संस्थापक समूहको ८० प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको कम्पनीको चुक्ता पुँजी १२ करोड १८ लाख ७५ हजार रुपैयाँ रहेको छ । नागरिक लगानी कोषको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २ हजार २०९ रुपैयाँ रहेको छ । ६ अर्ब ५ करोड ७६ लाख रुपैयाँ पुँजी रहेको कम्पनीको सेयर मूल्य पछिल्लो एक वर्षमा २ हजार ७ सय रुपैयाँ पुगेको थियो । कम्पनीमा संस्थापक सेयरधनीहरूको स्वामित्व ८० प्रतिशत र सर्वसाधारण समूहको २० प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ । कोषले निरन्तर सेयरधनीहरूलाई प्रतिफल वितरण गर्दै आएको छ । आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा १५.७९ प्रतिशत लाभांश बाँडेको कोषले यसपटक भने घोषणा गर्न बाँकी छ । १० वटा लघुवित्त संस्था नेप्सेमा सूचीकृत कम्पनीहरूमध्ये १० वटा लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयर मूल्य २ हजार रुपैयाँभन्दा बढी रहेको छ । महिला लघुवित्त, गुराँस लघुवित्त, विन नेपाल लघुवित्त, सपोर्ट माइक्रोफाइनान्स, आत्मनिर्भर लघुवित्त, यूनिक नेपाल लघुवित्त, श्रृजनशील लघुवित्त, उपकार लघुवित्त, नेष्डो समृद्ध लघुवित्त र समाज लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयर मूल्य २ हजार रुपैयाँ भन्दा बढीमा कारोबार भइरहेको नेप्सेले जनाएको छ । बुधबारको तथ्याङ्कअनुसार आत्मनिर्भर लघुवित्तको ४ हजार ७३५ रुपैयाँ, समाज लघुवित्तको सेयर मूल्य ३ हजार ८९८ रुपैयाँ, उपकार लघुवित्तको ३ हजार १७० रुपैयाँ, यूनिक नेपाल लघुवित्तको २ हजार ८५० रुपैयाँ, विन नेपाल लघुवित्तको २ हजार २८५ रुपैयाँ, गुराँस लघुवित्तको २ हजार ७८० रुपैयाँ, नेष्डो समृद्ध लघुवित्तको २ हजार ३६५ रुपैयाँ, श्रृजनशील लघुवित्तको २ हजार ५२४ रुपैयाँ, सपोर्ट माइक्रोफाइनान्सको २ हजार ४३३ रुपैयाँ र महिला लघुवित्तको प्रतिकित्ता २ हजार १२४.९० रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार भएको नेप्सेले जनाएको छ ।
उद्योगीहरू ब्ल्याकमेलिङमा लागे, बक्यौता नतिरे लाखौं लगानीकर्ता डुब्न सक्छन् : घिसिङ
काठमाडाैं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङले उद्योगीले बक्यौता तिर्नुको साटो यो विषयलाई थप विवादित बनाउने र इमोस्नल ब्ल्याकमेलिङ गरेर सरकारलाई प्रभावित पार्ने कामका लागेको आरोप लगाएका छन् । बुधबार पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्दै उनले उद्योगीहरुले तिर्नु पर्ने बिजुलीको बक्यौता तिर्नुको सट्टा बढी राजनीतिककरण गर्नतर्फ लागेको धारणा राखेका हुन् । ‘उनीहरु लाइन काट्नुभन्दा अगाडि धेरै वस्तु उत्पादन गरिराख्ने, बिक्री नभएको वस्तु लाइन काटेको अवधिमा बिक्री गर्ने, त्यो समयमा बक्यौता पनि नतिर्ने, उल्टै नेपालको अर्थतन्त्र धरासायी भयो, धेरैले रोजगारी गुमाए भनेर इमोस्नल ब्ल्याकमेलिङ र राजनीति गर्नतर्फ लाग्नुभयो, बक्यौता नतिरेर उहाँहरुले यो विषयलाई थप विवादित बनाउन तर्फ लाग्नु भयो,’ उनले भने । उनले आफू सुरुदेखि नै देशमा औद्योगिक वातावरण निर्माण गर्नतर्फ लागेको पनि बताएका छन् । ‘म औद्योगिक वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ भनेर सुरुदेखि लागेको हुँ, उद्योगीलाई दिनुपर्ने सेवा सुविधा दिएकै छौं, लोडसेडिङ अन्त्य गरेर उद्योगीलाई धेरै सहयोग गरेका छौं,’ उनले भने । उनले प्राधिकरणले पाउनुपर्ने रकम असुल नगरेमा प्राधिकरणलाई ठूलो आर्थिक क्षति भएर वित्तीय रुपमा नै धरासायी हुने स्थिति बन्न सक्ने बताए । ‘अहिले हामी वार्षिक १०/१२ अर्ब रुपैयाँ नाफा गरिरहेका छौं, नगद प्रवाह राम्रो छ । हामीले प्राप्त गनुर्पे रकम बढ्दै गएको छ । यो रकम असुल गर्न सकिएन भने प्राधिकरण वित्तीय रुपमा ठूलो समस्यामा पर्न सक्छ, यसको प्रभाव अन्य विद्युत कम्पनीमा परेर लाखौं लगानीकर्ता डुब्न सक्ने स्थिति आउन सक्छ,’ उनले भने । त्यसको असर प्रत्यक्ष रुपमा अर्थतन्त्रमा पर्ने उनको भनाइ छ ।
