संसदीय समितिमा पुनर्निर्माणको प्रगति, ६२ प्रतिशत निजी आवास सम्पन्न, २४ प्रतिशत बन्दै
काठमाडौं । भूकम्पबाट क्षति भएकामध्ये ६२ प्रतिशत निजी आवासको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ भने २४ प्रतिशत घर बन्दैछन् । संघीय संसदको विकास तथा प्रविधि समितिको बैठकमा राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले ४ लाख ७९ हजार ५ सय ४५ घरको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको र १ लाख ८९ हजार १ सय ४१ घर पुनर्निर्माणका क्रममा रहेको जानकारी दिए । प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ज्ञवालीले बनिसकेका र बन्दै गरेकासहित निजी आवास पुनर्निर्माणमा ८६ प्रतिशत प्रगति हासिल भएको बताए । निजी आवास पुनर्निर्माणका लागि ७ लाख ७६ हजार ४ सय २७ लाभग्राहीसँग अनुदान सम्झौता भएको छ । त्यसमध्ये ९९ प्रतिशतले पहिलो किस्ता ५० हजार, ८० प्रतिशतले दोस्रो किस्ता १ लाख ५० हजार र ६७ प्रतिशतले तेस्रो किस्ता ३ लाख रुपैयाँ अनुदान प्राप्त गरिसकेका छन् । प्राधिकरणले जोखिमपूर्ण बस्तीमा रहेका ४९ सय २९ लाभग्राहीमध्ये ४ हजार २ सय ४ लाभग्राहीलाई सुरक्षित बस्तीमा व्यवस्थित गरेको बताएको छ । यस्तै ८ हजार २ सय ८६ भूमिहिन भूकम्पपीडित मध्ये ८७ सय ४४ लाई घर बनाउने व्यवस्था मिलाएको जानकारी दिएको छ । प्राधिकरणका अनुसार भूकम्पबाट क्षति भएका ७ हजार ५ सय ५३ विद्यालयमध्ये ७१ प्रतिशत सम्पन्न र २४ प्रतिशत पुनर्निर्माणको क्रममा छन् । ११ सय ९७ स्वास्थ्य संस्थामा क्षति पुगेकोमा ५८ प्रतिशत सम्पन्न र १४ प्रतिशत निर्माणाधिन छन् । भूकम्प अति प्रभावित जिल्लामा ७ सय ५३ वटा सम्पदामा क्षति पुगकोमा ५१ प्रतिशत पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको र १६ प्रतिशत पुनर्निर्माणाधिन छन् । प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ज्ञवालीले रानीपोखरी, धरहरा, सिंहदरबार, काष्ठमण्ड लगायतका संरचनाको पुनर्निर्माण द्रुत गतिमा भइरहेको जानकारी दिए । प्राधिकरणले समितिले यसअघिका दिएका निर्देशन कार्यान्वयनको प्रगति पनि पेश गरेको थियो । जसमा गुनासो सुनुवाई, जोखिममा परेका वर्गका लागि थप ५० हजार उपलब्ध गराउने व्यवस्था, सुकुम्बासी तथा भूमिहिनहरूलाई घर बनाउने व्यवस्था, आर्थिक अभावका कारण पहिलो किस्ता लिएर दोस्रो किस्ता नलिएकालाई सहुलियत दरमा ऋण लिने व्यवस्था, जीविकोपार्जन सम्बन्धी कार्यक्रम लगायत छन् । समिति सभापति कल्याणी खड्काले समितिको निर्देशनअनुसार काम भएकोमा खुशी व्यक्त गर्दै एकजना भूकम्प पीडितले घर बनाउन बाँकी रहँदासम्म विशेष ध्यान दिनु पर्ने बताए । सभापति खड्काले सहुलियत ऋण प्रवाह, जीविकोपार्जन, संसदको पुरानो भवनको पुनर्निर्माण लगायतमा ध्यान दिन निर्देशन दिए । बैठकमा सांसद गणेश पहाडीले पुनर्निर्माण राम्रोसँग अघि बढेको भन्दै प्रवलीकरणमा ध्यान दिन आग्रह गरे । सांसद विना श्रेष्ठले पछिल्लो समयमा रानीपोखरी, धरहराको पुनर्निर्माणमा राम्रो प्रगति भएको भन्दै बसन्तपुर क्षेत्रमा रहेका सम्पदा पुनर्निर्माणमा अझ बढी ध्यान दिन आग्रह गरिन् ।
सानिमा लाईफ इन्स्योरेन्सकाे प्रस्तावित ३० प्रतिशत आईपीओ पारित
काठमाडौं । सानिमा लाइफ इन्स्योरेन्स लिमिटेडको प्रस्तावित ३० प्रतिशत साधारण शेयर(आईपीओ) निष्काशन गर्ने प्रस्ताव पारित भएको छ । शुक्रबार सम्पन्न कम्पनीको दोश्रो वार्षिक साधारणसभाले सञ्चालक समितिको उक्त प्रस्तावलाई पारित गरेको हो । सभाले पारित गरेबमोजिम कम्पनीले हालको जारी पुँजीको ३० प्रतिशतले हुन आउने ६० करोड रुपैयाँ बराबरको ६० लाख कित्ता सेयर निष्काशन गर्ने छ । हाल कम्पनीको अधिकृत पुँजी ३ अर्ब र जारी पुँजी २ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । उक्त सभाले आ.व. २०७४/०७५ को वासलत, नाफा नोक्सान हिसाब, नगद प्रवाह विवरण लगायतका वित्तीय विवरणहरु र कम्पनीको आ.व.२०७५/०७६ को लागि लेखापरीक्षक नियुक्ति गर्ने समेत प्रस्ताव पारित गरेको छ । २०७४ मंसिर २२ गतेदेखि जीवन बीमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएको कम्पनीले हाल ६४ वटा शाखा/उपशाखा कार्यालयहरुबाट आफ्ना सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । बीमा बजारमा विभिन्न र नवीनतम बीमा योजनाहरु पेश गरिरहेको यस कम्पनीले हालै मात्र सिमित अवधि भुक्तानी गर्न मिल्ने सावधिक तथा आजीवन जीवन बीमा “सानिमा धन संचय जीवन बीमा योजना” तथा वित्तीय संस्थाका ऋणीहरुलाई लक्षित गरी “सानिमा कर्जा म्यादी बीमा योजना” पनि जनसमक्ष प्रस्तुत गरेको छ । कम्पनीका संचालकहरुमा घनश्याम थापा, डा. सुवर्ण दास श्रेष्ठ, बद्री विशाल घिमिरे तथा स्वतन्त्र संचालक भरत बहादुर थापा छन् ।
बीमा कम्पनीकाे आईपीओको बाढी आउँदै, ९ अर्बकाे शेयर निष्कासनकाे तयारी
काठमाडौं । अबको केही महिनामा बीमा कम्पनीहरूमा आईपीओको बाढी आउने भएको छ । हाल आईपीओ निष्काशन गर्ने तयारी गरिरहेका कम्पनीबाट करिब ९ अर्ब रुपैयाँ मूल्य बराबरको आईपीओ बजारमा आउने भएको हो । नयाँ बीमा कम्पनीहरूले धमाधम आईपीओ निष्काशन गर्ने तयारी गरिरहेको बीमा समितिले जानकारी दिएको छ । सिफारिसको लागि समितिमा डकुमेण्ट आइसकेको छ । कम्पनीकाअनुसार सो निष्काशन कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको छ । जीबन बीमा, निर्जीवन बीमा र पुनर्बीमा कम्पनी समेत गरी बीमा क्षेत्रबाट करिब ९ अर्ब रुपैयाँको आईपीओ आउने तयारीमा छ । अघिल्लो वर्ष मात्रै लाइसेन्स पाएका १० बीमा कम्पनीहरूको ६ अर्ब २८ करोड ५० लाख बराबर, निर्जीवन बीमा कम्पनीका तर्फबाट ९० करोड र नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीको १ अर्ब ६० करोड समेत गरी कुल ८ अर्ब ७८ करोड ५० लाख रुपैंयाँ बराबरको आईपीओ निष्कासन हुन लागेको हो । हाल नयाँ जीवन बीमा कम्पनीहरुको कुल चुक्तापुँजी १४ अर्ब ६६ करोड ५० लाख तथा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुको चुक्ता पुँजी २ अर्ब १० करोड छ । यो पुँजीलाई ७० प्रतिशत मान्दा थप ३० प्रतिशत आईपीओ ल्याउँदा उक्त परिमाणमा आईपीओ आउने भएको हो । नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी भने सरकारी लगानी समेतको कम्पनी भएकोले यसलाई ७०ः३० को अनुपातमा आईपीओ निष्कासन गर्नुपर्ने बाध्यता छैन । त्यसैले उसले १६ प्रतिशतले हुने १ अर्ब ६० करोड रुपैंया बराबरको शेयर निष्कासन गर्ने तयारी गरेको छ । बैकहरूको आईपीओ बिक्न मुस्किल भएको बेलामा निस्कन लागेको बीमा कम्पनीहरूको आईपीओले बजारमा कस्तो असर पार्ला त्यो भने हेर्न वाँकी नै छ । लगातार आईपीओ आउनुभन्दा करिब ६ महिनाको अन्र्तरालमा आउन उपयुक्त हुने सम्बन्धित क्षेत्रका विज्ञहरूले जानकारी दिएका छन् । । यस्तो अवस्थामा कम्पनीहरूले अगाडी पछाडी गरेर आईपीआ निष्काशन गर्नु उचित हुनेछ । जीवन तथा निर्जीवन दुबैतर्फका बीमा कम्पनीहरू आईपीओ निष्काशन गर्ने अन्तिम चरणमा पुगेका छन् । आईपीओ निष्काशनको लागि बिक्री प्रबन्धक इस्यू म्यानेजरहरूसँग कम्पनीहरूले सम्झौता गरिसकेको बीमा समितिले जनाएको छ । सो आईपीओमा निष्काशन गर्नेमा नेपाल पूनर्बीमा कम्पनी (नेपाल री) समेत रहेको छ । महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीका डेपुटी सीईओ रामेश्वर श्रेष्ठले भने अहिले नयाँ आएका १० जीवन बीमा कम्पनीहरूले आईपीओका तयारी गरिरहेका छन् । तर महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको भने अर्को वर्ष मात्र आईपीओ आउने जानकारी दिए । आईपीओ निष्काशन गर्दा बिक्छ नै भन्ने कुराको कुनै ग्यारेटी भने छैन । यद्यपि एकै समयमा भन्दा केही फरक समयमा आईपीओ निष्काशन गर्न सकेमा शेयर लगानीकर्ताको आकर्षण नघट्ने विज्ञहरुरूको बुझाइ छ । केहीले भने आईपीओ निष्काशनमा ठूलो समस्या नरहेको बताए । कानुन सम्मत रुपमा आईपीओको निष्काशन हुने भएकाले एकै पटक बजारमा आउनु वा फरक समयमा आईपीओ आउनु ठूलो विषय नभएको बताइएको छ । लगानीकर्ताहरुले समेत शेयर बजारमा नयाँ लगानीकर्ता प्रवेश गर्न आवश्यक रहेको तर्क गर्दै आएका छन् । साथै, बीमा कम्पनीहरूको आईपीओमा समेत लगानीकर्ताहरू आकर्षित हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ । कानुनी रुपमा बीमा कम्पनीहरूले आईपीओ निष्काशन गर्नका लागि एक आर्थिक वर्ष कारोबार गरिसकेको हुनु पर्नेछ । बीमा क्षेत्रमा कान्छो बीमा कम्पनीको रुपमा स्थापित महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले आफ्नो आईपीओ यस आवमा ल्याउन नसक्ने भएको छ । ।
