सेवा : शिक्षा

काठमाडौं । जीएमई कोरियाको सहकार्यमा आइएमई फाउन्डेसनले सफ्टवेयर इन्जिनियरिङ्गमा स्नाकोत्तर अध्ययन गर्न दुई जनालाई छात्रवृति दिने भएकाे छ । सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने उद्देश्यका फाउन्डेसनले कोरियास्थित जुनसुकै विश्वविद्यालयमा सफ्टवेयर इन्जिनियरिङ्ग विषयमा स्नाकोत्तर अध्ययनका लागि छात्रवृत्ति दिने भएकाे हाे । माघ २८ गतेसम्म यसकाे लागि इच्छुक विद्यार्थीले आफ्नो व्यक्तिगत विवरण (बायोडाटा) फाउन्डेसनलाई पठाउनु पर्नेछ । फाउन्डेसनकाे अनुसार उक्त छात्रवृत्ति अन्तर्गत प्रतिव्यक्ति वार्षिक १० हजार अमेरिकन डलरका दरले छात्रवृत्ति रकम प्रदान गरिनेछ । सफ्टवेयर इन्जिनियरिङ्ग विषयमा कम्तिमा स्नातक उतीर्ण इच्छुक जो कोहिले छात्रवृत्तिका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । कोरियामा अध्ययनरत रहँदा जीएमई कोरियामा स–शूल्क इन्टर्नसीपको अवसर प्राप्त हुनेछ भने अध्ययनको समाप्तिपछि कम्तीमा दूई वर्ष जीएमई कोरियामा पूर्णकालिन आवद्व हुनुपर्नेछ । यसका अतिरिक्त कोरियामा स्नाकोत्तर अध्ययन गर्ने छात्र/ छात्राहरूलाई प्राध्यापकहरूसँग ल्याबमा काम गर्ने अवसर समेत प्राप्त हुने सम्भावना रहने फाउन्डेसनले जनाएकाे छ । पढाईमा अब्बल, नेतृत्व क्षमता एवम् अतिरिक्त क्रियाकलापमा विशेष रूचि राख्ने आवेदकलाई उच्च प्राथमिकता दिइने फाउन्डेसनले जनाएकाे छ ।  

नेपाली विद्यार्थी र शिक्षकसमेतले रुचाएको कलेज हो द ब्रिटिश कलेज । पढाउने तथा सिप सिकाएर बजारमा दक्ष जनशक्ति पठाउने एउटा प्रतिष्ठित कलेजका रुपमा परिचित द ब्रिटिश कलेजलेले हालै मात्र साइबर सेक्युरिटी एण्ड डिजिटल फोरेन्सिक पनि पढाउन सुरु गरेको छ । सन् २०१२ बाट सुरु भएको यो कलेजले पढाउने र सिप सिकाउने मात्र होइन, विद्यार्थीलाई बजारमा बिकाउनेसम्मको काम पनि गर्दै आएको छ । बिजनेश र आइटी प्रोग्रामबाट नेपालको शैक्षिक क्षेत्रमा प्रवेश गरेको कलेजले युनिभर्सिटी अफ वेस्ट अफ इंगल्याण्ड र लिडस्बेकेट युनिभरसिटीबाट सम्बन्ध प्राप्त गरेको छ । करिब १७ जना विद्यार्थीबाट सुरु गरेको यस कलेजबाट १ हजार बढी पास भएर गइसकेका छन् । कलेजको पठनपाठन, कलेजको आगामी योजना लगायतका विषयमा विकासन्युज लागि डोमी शेर्पाले कलेजका एसोसिएट डिन ऐकेडेमिक अरुणलाल जोशीसँग कुरा गरेकी छन्ः द ब्रिटिश कलेजमा कुन कुन कोर्सहरुको पढाइ हुन्छ ? कलेजमा सुरुवाती चरणमा एमएससी इन्टरनेशनल बिजनेश म्यानेजमेन्ट र बिबिए प्रोग्राम रहेको थियो । त्यसपछि कलेजले विस्तारै नयाँ कोर्सहरु थप्दै गएको हो । हामीसँग एमबिए एक्जिक्युटिभ, एमबिए ग्रयाजुऐट, बिबिए, बिएस्सी होन्स हस्पिटालिटी बिजनेश म्यानेजमेन्ट, एमएससी इन्फरमेसन एण्ड टेक्नोलोजी र बिएएससी कम्प्युटिङ्ग रहेको छ । र, भर्खरै मात्र हामीले बिएससी होन्स साइबर सेक्युरिटी एण्ड डिजिटल फोरेन्सिक भनेर युनिभरसिटी अफ वेस्ट अफ इंगल्यान्डबाट लन्च गरेका छौं । यसको मतलब अहिले हामीसँग करिब ८ वटा कोर्सहरु संचालन भइरहेका छन् । कुनै पनि विद्यार्थीले ब्रिटिश कलेजलाई नै किन छान्ने ? ब्रिटिश कलेजलाई छान्नु पर्ने कारणहरु धेरै छन् । पहिलो कारण भनेको हाम्रो पाठ्यक्रम प्रयाक्टिकल केन्दि«त छ । अहिले पनि सबै युनिभर्सिटीको आफ्नै उदेश्य छ । अहिले नेपालमा जति पनि युनिर्भसिटीको कोर्सहरु छन्, त्यो धेरै थ्योरी र परीक्षा केन्दि«त छ । परीक्षा पास गर्यो सर्टिफिकेट लियो अनि काम त्यही समाप्त भयो । विद्यार्थीले पढेको कुरा परीक्षाले मात्र निर्धारण गरिहरहेको छ । ३ देखि ४ घण्टाको परीक्षामा उनीहरुले पढेको कुरा आयो भने राम्रो सटिफिकेट पाउने र नआए फेल हुने व्यवस्था छ । तर, हाम्रो युनिभर्सिटीमा फरक छ । यहाँ थ्योरीभन्दा पनि प्रयाक्टिकलमा आधारित शैक्षिक प्रणाली छ । युके इजुकेसन भनेको इकदमै इन्टेन्स हुन्छ । युके एजुकेसनमा यदि तपाईंले बिजनेशमा भर्ना गर्नु भएको छ भने त्यहाँ बिजनेशसँग सम्बन्धित कुराहरु मात्र फोकस गरिएको हुन्छ । यस्तै, विद्यार्थीको मुल्यांकन पनि समग्र रुपमा उसको पे्रजेन्टेसन, परीक्षा, कोर्स वर्क, वर्कसपमा उसको सहभागिताहरुलाई लिएर हुन्छ । विद्यार्थीको मूल्यांकन पुरा वर्ष यही गतिविधिहरुलाई लिएर हुन्छ । यसरी विद्यार्थीहरुको मूल्यांकन हुँदै जाँदा यदि विद्यार्थीहरुले पहिलो वर्ष राम्रो गर्न सकेनन् भने उनीहरुलाई कसरी माथि उकास्ने भन्ने विषयमा हामी केन्द्रीत रहेर विद्यार्थीलाई सहयोग गर्छौं । व्रिटिश कलेजको फोकस के हो ? विद्यार्थीलाई सफल कसरी बनाउने विषयमा हामी केन्द्रीत छौं । हाम्रो पार्टनर युनिभर्सिटीहरुको रिर्सच डेटाहरु हामीसँग भएकाले हामीलाई यसबारे राम्रो ज्ञान छ । हामीसँग एकदमै अनुभवी शिक्षकहरु छन्, जो हालको ग्लोबल मार्केटबारे निकै जानकार छन् । हामी नेपालको मात्र नभएर ग्लोबल मार्केटलाई हेर्छाैं । ग्लोबल मार्केटमा कस्तो खालको ग्रयाजुऐटलाई अहिले मार्केटले खोजिरहेको छ भन्ने हामीलाई थाहा छ । अर्को, हामीले ब्रिटिश कलेजमा फोकश गर्ने भनेको इनोभेटिभ अन्टरप्रेनर हो । हामीले काम खोज्ने मात्रै भन्दापनि अबको जेनेरेसन उद्यमी पनि बन्नुपर्छ भन्ने हो । हामी एउटा कम्पनी संचालन गर्नको लागि आवश्यक जानकारी सबै यहाँ प्रदान गरिरहेका छौं । एउटा विद्यार्थीले भर्ना गरेपछि ४ वर्षभित्रमा उनीहरुको भविष्यलाई एउटा आकार दिन हामी मद्दत गर्छाैं । तपाईंहरुसँग आवद्ध भएका दुई युनिभर्सिटी बेलायतमा कुन स्थानमा रहेका छन् ? हाम्रो पार्टनर युनिभर्सिटीहरु एउटा द लिड्स बेकेट युनिभर्सिटी रहेको छ र अर्को युनिर्भसिटी अफ वेस्ट इंगल्याण्ड रहेको छ । विभिन्न प्यारामिटरको आधारमा उनीहरुको स्थान मापन निर्धारण गरिन्छ । उनीहरुको रिर्सच, टिचङ, सर्पोट बाहिरबाट आएको फिडब्याकहरुलाई लिएर बेलायतमा हरेक वर्ष युनिभर्सिटीको मापन हुन्छ । अहिलेको भखर्रै गरिएको टाइम्स हाइयर एजुकेसनको मापनमा द लिड्स बेकेट युनिभर्सिटी यो विश्वको ८ सयौं स्थानमा पर्दछ । र, टिचिङ्ग एक्सिलेन्स फ्रेमवर्क यसको सिलभर स्टयाण्डर्ड रहेको छ । यस्तै, हाम्रो अर्को ब्रिस्टलमा रहेको युनिभर्सिटी अफ वेस्ट इंगल्यान्ड टाइम्स हाइयर एजुकेसनको मापनमा ४०० औं स्थानमा पर्दछ र र टिचिङ्ग एक्सिलेन्स फ्रेमवर्क यसको गोल्ड स्टयाण्डर्ड रहेको छ । उनीहरुको क्विालिटी मापनहरु हाम्रो यहाँ कलेजको गतिविधिले पनि निर्धारण गरिरहेका हुन्छ, जसकारण त्यहाँबाट हरेक वर्ष हाम्रो क्विालिटी रिभ्यु हुन्छ । ब्रिटिश कलेजबाट उत्पादिन जनशक्तिहरु बजारमा कसरी प्रयोग भइरहेका छन् ? निकै राम्रो प्रश्न गर्नुभयो । सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा नै यही हो । हामी सबैभन्दा पहिला यहाँ विद्यार्थीहरु आउँदा अभिभावक पनि लिएर आउन आग्रह गर्छौं । हामी अभिभावकलाई पनि ४ वर्षपछि र ४ वर्षमा विद्यार्थीको विकासको लागि के के हुन्छ त भन्ने ब्रिफिङ्ग गर्छौं । विद्यार्थी भर्ना हुने समयदेखि पास भएर जाने समयसम्ममा हामीले कलेजमा धेरै इभेन्टहरु गर्छौं । उनीहरुको व्यक्तित्व विकास, काम गर्ने शैलीको विकासको लागि हरेक समरमा हामीले प्रोग्रामहरु गरिरहेका हुन्छौं । विद्यार्थीलाई अन्तराष्ट्रिय बजारमा के भइरहेको छ भन्ने जानकारी दिन हामीले इन्टरनेशल मोबिलिटी प्रोग्राम संचालन गर्छौं । यही बीचमा हामी जब फेयर पनि गर्छाैं । जब फेयरको मुख्य उदेश्य भनेको मुख्य विद्यार्थीको प्लेसमेन्ट रहेको छ । यसमा कोही विद्यार्थी इच्छुक रहेको अवस्थामा उनीहरुलाई इन्टर्नसिपको पनि व्यवस्था छ । हामी हरेक वर्ष जब फेयर गर्छौं । एक महिनाअघि मात्र हामीले जब फेयर गरेका थियौं, जसमा ४० कम्पनीको सहभागिता थियो । त्यहाँ टे«डिङ्ग हाउसदेखि इन्स्योरेन्स कम्पनी सहभागी थिए । यस्ता विभिन्न खाले प्लेटफर्म हामी विद्यार्थीलाई दिइरहेका हुन्छौं । यस्तै यदि हाम्रो यहाँबाट ग्रयाजुऐट भएर गएका विद्यार्थी काम खोजिरहेको छ भने उनीहरुलाई सधैं हामीसँगै आउन हामी भन्छौं । यहाँबाट पास भएर गएका विद्यार्थीहरुमा अधिकांश विदेशमा थप अध्ययन र काम गरिरहेका छन् । त्यस्तैे, हाम्रा अरु विद्यार्थीले आाफ्नै कम्पनी सुरु गरेका छन् भने बाँकी विद्यार्थी नेपालकै राम्रो कम्पनीमा काम गरिरहेका छन् । विद्यार्थीलाई बजारमा आवश्यक सिपको बारेमा सिकाउछौं जसले गर्दा हाम्रा विद्यार्थी बजारमा सजिलो रुपमा टिक्न सकिरहेका छन् । नेपालमा यस्तै धेरै बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरु छन् जसमा हाम्रा विद्यार्थीहरु काम गरिरहेका छन् । र, ती कम्पनीहरुबाट हामीलाई उनीहरुको कामलाई लिएर निकै राम्रो प्रतिकृयाहरु आइरहेका छन् । यति मात्र होइन हामी यदि विद्याथीहरुले काम बदल्न चाहेका अवस्थामा पनि सहयोग गर्दछौं । यहाँ कुन कुन सिफ्टमा अध्ययन गर्न सकिन्छ ? विद्यार्थीले पढेर मात्र सर्टिफिकेट नलियोस् भन्ने हाम्रो कलेजको एउटा उदेश्य हो । उसले पढाइको साथसाथै सामाजिक सिप, जस्तै मानिससँग कुरा गर्न सक्ने, वार्ता गर्न सिपहरु सिकुन भन्ने हाम्रो उदेश्य हो । त्यही कारण हामी विद्यार्थीलाई पढाई सँगसँगै काम गर्न प्रोत्साहन गर्छौं । यहाँ अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीलाई इन्टर्नसिपमा लाग्न हामी प्रोत्साहन गर्छौं । ब्याचलर्समा हामी पहिलो र दोस्रो वर्ष विद्यार्थीलाई पढाईमा ध्यान दिएर मुख्यतः आफू को हो, आफनो क्षमता केमा छ भन्ने थाहा पाउन सुझाव दिन्छौं । त्यसपछि तेस्रो वर्षमा सबैलाई काम गर्न सुझाव दिन्छौं । पहिलो र दोस्रो वर्ष हाम्रो कक्षाहरु दिउँसो संचालन हुन्छन् र त्यसपछि अन्तिम वर्षका विद्यार्थीको लागि बिहानको कक्षा मिलाएका छौं ताकि विद्यार्थीहरुले दिउँसो काम गर्न पाउन् । त्यस्तै, मास्टर्समा हाम्रो यहाँ पढिरेहका ९० प्रतिशत विद्यार्थीहरु काम गरिरहेका छन् जसको लागि पनि बिहानको कक्षा समय मिलाएका छौं । ब्रिटिश कलेजमा एउटा कोर्स अध्यन गर्नु र युकेमा त्यही कोर्स अध्यन गर्नुको फरक के छ ? हाम्रो खर्च बाहेक विदेश र नेपालमा पढ्नुको फरक केही छैन । बेलायतमा १ वर्ष पढ्दा लाग्ने खर्चले यहाँको ४ वर्षको पढाइ पुरा हुन्छ । त्यसबाहेक त्यहाँ र यहाँ पढाइ हुने पाठ्यक्रम, सर्टिफिकेट र उनीहरुले र हामीले प्रदान गर्ने प्लेटफर्म उही रहेको छ । यसको मतलव नेपालको ब्रिटिश कलेजमा र युकेमा अध्ययन गर्नुको अनुभव उस्तै रहन्छ । हामी हरेक तरिकाबाट उनीहरुलाई विदेशमै पढेको अनुभव गराउन प्रयाशरत छौं । भखरै मात्र तपाईंहरुले नयाँ विषय बिएससी होन्स साइबर सेक्युरिटी एण्ड फोरेन्सिक स्टडिज ल्याउनुभएको छ । यो कस्तो कोर्स हो ? यो नेपालको लागि किन आवश्यक छ ? मार्केटको रिसर्चले अहिले के भनिरहेको छ भने अबको समय भनेको स्पेशललाइजेशनको हो । हामीले यो कोर्स भखरै लन्च गरेको हो र अहिले त्यसको भर्ना दर हेर्दा विद्यार्थीहरु निकै यो विषयप्रति आर्कषित भएको देखिन्छ । हाम्रो डिग्रीको हिसाबले यो कोर्स ल्याउने सबैभन्दा पहिलो हौं । अरु कलेजहरुले पनि नेटवर्क सेक्युरिटी, साइबर सेक्युरिटी भनेर कोर्सहरु ल्याइसके तर हामीले यसमा डिजिटल फोरेन्सिक जोडेका छौं । यसमा हामीले दुईवटा विषय मर्ज गरेर युनिभर्सिटी अफ वेस्ट इंगल्याण्ड मार्फत ल्याएका हौं । यसको फरक के छ भन्दा नेपालमा कुनै पनि सेक्युरिटी ब्रिच भएको अवस्थामा एउटाले हुनबाट बच्न मद्दत गर्छ भने अर्कोले भएको अवस्थामा त्यसमा कारवाही कसरी अगाडी बढाउने गर्ने भन्ने कुरा सिकाउँछ । कोर्टमा केस गएको अवस्थामा यसमा दक्ष व्यक्तिले प्रमाणहरु संकलन गरी कोर्टमा पेश गर्न सकुन् भनेर हाम्रो यस कोर्सको दोस्रो र तेस्रो वर्षमा कानुन पनि राखिएको छ । यस विषयलाई पढाउन हामीलाई अलिक स्पेशलाइज्ड शिक्षकहरु नै चाहिन्छ । यस सिलसिलामा हामीले नेपाल सरकार र प्रहरीहरुसँग सहकार्य गर्न खोजिरहेका छौं । हामीले यसको लागि उहाँहरुसँग धेरै बैठक तथा छलफल गरेका छौं । र, हाम्रो क्लासमा विद्यार्थीलाई पढाउन पनि एक्सपर्ट नै आउनुहुन्छ । यो कति वर्षको कोर्स हो ? कस्ता विद्यार्थीले पढ्न सक्छन् ? यो चार वर्षको कोर्स हो । यो कोर्स हामी जनवरीबाट चलाउँदैछौं । यसमा भर्ना हुने विद्यार्थीहरु नेटवर्कसँग र टेक्नोलोजिमा हुनुपर्छ । हाम्रो यहाँको लोकल युनिर्भसिटीमा कुनै पनि कोर्स पढ्दा तिमी साइन्स नै पढेको हुनुपर्छ, म्यानेजमेन्ट नै पढेको हुनुपर्छ भन्ने छ । तर हाम्रो यहाँ फरक छ जुन हाम्रो कलेजको ब्युटी हो । कुनै पनि विद्यार्थीलाई १८/१९ वर्षसम्म आफ्नो रुची के हो भन्ने थाहा हुन्न र उसले थाहा नपाई केही विषय पढेको हुन्छ । विस्तारै अगाडी बढ्दै जाँदा उसको रुची अर्कैतर्फ गयो भने के गर्ने ? नेपाली युनिभर्सिटीहरुले त्यसको लागि कुनै व्यवस्था गरेको छैन । तर हामी यसमा खुला छौं । हाम्रोमा म्यानेजमेन्ट पढेका विद्यार्थीले पनि यो कोर्स पढ्न पाउनेछन् तर उनीहरुलाई यसमा सफल हुने थप केही होमवर्क गर्न दिन्छौं । पर्सेन्टेजको हिसाबले हामीले ६० प्रतिशत माथि ल्याएका विद्यार्थीलाई प्राथमिकता दिन्छौं । नेपालमा र विश्वबजारमा यस विषयका जनशक्तिको माग कति रहेको छ ? विश्व बजारको त कुरै नगरौं । एकपटक गुगल गरे यसको मागबारे मज्जाले थाहा पाउन सकिन्छ । नेपालको कुरा गर्नुपर्दा हामीले २०१२ मा जसरी ब्रिटिश एजुकेसनको बारेमा मानिसहरुलाई जानकारी गरायौं, त्यसरी नै यसबारे हामीले १०० भन्दा बढी विभिन्न कम्पनीहरुसँग सम्झौता गर्दै यसबारे जानकारी दिइरहेका छौं । अहिले कम्पनीहरु नेटवर्क सेक्युरिटी बारे जानकार हुन थालेका छन् । बैंकिङ्ग तथा इन्स्योरेन्स कम्पनीहरु यसबारे अगाडिबाट नै जानकार छन् । नेपालमा २८ वटा कर्मशियल बैंकहरु छन् जहाँ यो नभइ नहुने विषय हो । हरेक सरकारी कार्यालयहरुमा उनीहरुको वेबसाइट ह्याक हुने तथा डाटाहरु चोरी हुने हुँदा यो निकै महत्वपूर्ण छ । नेपाल टेलिकमले यसको ‘बाइ ल’ ल्याइसक्यो र अब नेपाल सरकारले पनि यसबारे कानुन ल्याइसकेपछि हरेक कम्पनीमा आइटी डिपार्टमेन्ट हुनुपर्छ, जहाँ साइबर सेक्युरिटी र डिजिटल फोरेन्सिक सम्बन्धि स्पेशलाइज्ड मानिसहरु हुनुपर्छ । यसको अर्थ अबको ४ वर्षमा हाम्रो जनशक्ति तयार हुँदा बजारमा यसको माग पनि निकै राम्रो रहनेछ । ब्रिटिश कलेजको अबको योजना के छ ? हाम्रो लक्ष्य भनेको नेपालमा वल्र्ड क्लास इनटरनेशनल शिक्षा प्रदान गर्नु हो । ब्रिटिश एजुकेसन इन्टरनेशनल डिग्रीको लागि यस्तो खालको संस्था होस्, जहाँबाट उत्पादित जनशक्ति ग्लोबल मार्केटको लागि फिट होस् र साथसाथै उद्यमी पनि होस् । त्यसैमा हामी अगाडि बढिरहेका छौं । हाम्रो एक्सपान्सन भइरहेको छ । प्राइमेरी र सेकेन्डरी एजुकेसनमा पनि हामी एक्सपान्ड हुँदैछौं । इन्टरनेशनल एजुकेसनमा आफ्नै क्याम्पसमा करिब ३ हजारदेखि ४ हजार विद्यार्थी भर्ना गर्न सक्ने इन्फास्ट्रकचर प्लान गर्दैछौं । अरु कुरा भनेको हामी शिक्षामा लिडिङ्ग हुन चाहन्छौं र हामी देशभर फैलिएर लोकल कस्टमा हाम्रो शिक्षालाई मानिसहरुकहाँ पुराउन चाहन्छौं ।

काठमाडाैं । गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणले विद्यार्थी सङ्गठनले चिकित्सा शिक्षाअन्तर्गत एमबीबीएस, बीडीएस र बीएनएस अध्ययनमा मेडिकल कलेजले लिएको शुल्कका सम्बन्धमा गराएको ध्यानाकर्षणलाई आफूले गम्भीरतापूर्वक लिएको बताएकी छिन् । सात विद्यार्थी सङ्गठनले आज मन्त्रालयमा बुझाएको ध्यानाकर्षण पत्र बुझ्दै मन्त्री खाँणले यस सम्बन्धमा परामर्श गरेर अघि बढ्ने आश्वासन दिएका छन् । ध्यानाकर्षणपत्र बुझाउनेमा नेपाल विद्यार्थी सङ्घ, अखिल क्रान्तिकारी, अनेरास्ववियू, समाजवादी विद्यार्थी युनियन, अखिल छैठौँलगायत विद्यार्थी सङ्गठन थिए । मन्त्री खाँणले शिक्षा मन्त्रालयमार्फत यो विषय आएमा आफूलाई सहज हुने र शिक्षा मन्त्रीलाई पनि ध्यानाकर्षण गराउन आग्रह गरेका थिए । विद्यार्थी सङ्गठनले चिकित्सा शिक्षाअन्तर्गत एमबीबीएस, बीडीएस र बीएनएस अध्ययनमा नोबेल मेडिकल कलेज, काठमाडौं मेडिकल कलेज, मणिपाल मेडिकल कलेजले चिकित्सा शिक्षा आयोगले तोकेको भन्दा बढी शुल्क लिएर ज्याजति गरेको भन्दै छानबिन गरी दोषी भेटिए कारबाही गर्न माग गरेका छन् । रासस