स्वास्थ्य बीमा र दिवा खाजा निःशुल्क
काठमाडौं । काभ्रेपलाञ्चोकको रोशी गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा ६० वर्षमाथि र ७० वर्षमुनिका नागरिक, दलित, एकल महिला, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका तथा विपन्न नागरिकको निःशुल्क स्वास्थ्य बीमा गर्ने भएको छ । गाउँसभाको अधिवेशनले वार्षिक नीति तथा कार्यक्रममा उक्त व्यवस्था उल्लेख गरेपछि बजेटसमेत सुनिश्चित भएको हो । अध्यक्ष दिनेश लामाद्वारा प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रममा रोशीले सामुदायिक विद्यालयमा कक्षा ६ देखि १२ सम्म अध्ययनरत विद्यार्थीलाई पनि निःशुल्क दिवाखाजाको व्यवस्था गर्ने जनाइएको छ । यसका लागि ६९ लाख रुपैयाँ प्रस्तावित बजेट पारित गरिएको छ । सङ्घीय सरकारले कक्षा १ देखि ५ मा अध्ययनरत विद्यार्थीका लागिमात्रै दिवाखाजा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । यस्तै सङ्घीय सरकारले ७० वर्षमाथिका ज्येष्ठ नागरिकलाई मात्रै सामाजिक सुरक्षा भत्ताका साथै निःशुल्क स्वास्थ्य बीमा गर्दै आएको छ । महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाका लागि बीमा प्रिमियमको ५० प्रतिशत सरकारले व्यहोर्दै आएकामा रोशी गाउँपालिकाले थप ५० प्रतिशत सुविधा उपलब्ध गराएको हो । त्यसैगरी, गाउँपालिकाले नीति तथा कार्यक्रममा तीनधारे झरना, ताराखसे लेक, भूमिचुली डाँडा र बाह्रवर्षे गोदावरी मेला लाग्ने चैत्य–पानी लेकजस्ता क्षेत्रको संरक्षण र व्यवस्थापन गर्न कार्यविधि बनाई समिति गठन गर्दै ती क्षेत्रमा पूर्वाधार निर्माण गरी पर्यटक भित्र्याइने र पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न राष्ट्रिय तथा अन्तरराष्ट्रियस्तरमा भगिनी सम्बन्ध विस्तार गर्न पहलसमेत गरिने नीति लिइएको छ । अधिवेशनमा आउँदो आबका लागि प्रस्तुत कुल ७२ करोड ९९ लाख ४२ हजार रुपैयाँ बराबरको आयव्ययको अनुमान (बजेट) पारित गरिसकेको छ । उक्त बजेटमा अन्तरिम मौज्दातसमेत गरी आन्तरिक स्रोतबाट ५ करोड ८३ लाख ६५ हजार रुपैयाँ सङ्कलन हुने अनुमानसमेत गरेको छ । यस्तै, राजस्व बाँडफाँटतर्फ स्थानीय राजस्वबाट ३ करोड ३० लाख रुपैयाँ, सङ्घीय राजस्वबाट ९ करोड ८६ लाख ८९ हजार रुपैयाँ र प्रदेश राजस्वबाट ४ करोड ५ लाख ३१ हजार रुपैयाँ प्राप्त हुने अनुमान गरिएको छ । सङ्घीय सरकार समानीकरण १० करोड ४३ लाख रुपैयाँ, सङ्घीय सशर्त अनुदान ३३ करोड २३ लाख रुपैयाँ, सङ्घीय समपूरक अनुदान ३० लाख रुपैयाँ, सङ्घीय विशेष अनुदान ७६ लाख रुपैयाँ, प्रदेश सरकार समानीकरण ९१ लाख ५९ हजार रुपैयाँ, प्रदेश सरकारको सशर्त अनुदान १ करोड २७ लाख ९८ हजार रुपैयाँ, प्रदेश सरकारको समपूरक अनुदान २ करोड ४५ लाख रुपैयाँ र प्रदेश विशेष अनुदान ५५ लाख रुपैयाँ हुने अनुमान गरिएको छ । यसैबीच, गाउँपालिकाले बाढीपहिरोबाट पीडित निजी आवास पुनर्निर्माण र प्रबलीकरणलाई थप जोड दिँदै ६० लाख रुपैयाँ रकम विनियोजन गरेको छ । विगत तथा हुनसक्ने प्राकृतिक विपद् र बाढीपहिरोले पुर्याएको क्षतिको व्यवस्थापन गर्दै पालिकालाई समृद्ध बनाउने सङ्कल्प गाउँपालिकाले लिएको छ ।
आज देशभर पानी पर्ने, यी ४ प्रदेशमा भारी वर्षाको चेतावनी
काठमाडौं । देशभर मनसुन वायुको प्रभाव कायम रहेकाले आज पनि अधिकांश स्थानमा वर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल देशभर साधारणतया बादल लागेको छ । बागमती, कोशी र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ । महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशभर साधारणतया बादल लाग्ने छ । देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा उच्च हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा हिमपातको सम्भावना छ । तराईका केही स्थानमा पनि मेघगर्जन चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । आज राति पनि देशभर साधारणतया बादल रहनेछ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका केही स्थान तथा कर्णाली, सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ । साथै, पहाडी र तराई क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने छ । महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका एक-दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले ती क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ ।
विश्वकपमा स्पेनको दबदबा, अस्ट्रियालाई ३–० ले हराउँदै अन्तिम १६ मा
काठमाडौं । युरोपियन च्याम्पियन स्पेनले फिफा विश्वकप २०२६ को अन्तिम ३२ चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै अस्ट्रियालाई ३–० ले पराजित गरेको छ । लस एन्जलस स्टेडियममा भएको खेलमा सहज जित निकाल्दै स्पेनले अन्तिम १६ मा स्थान सुरक्षित गरेको हो । स्पेनको जितमा कप्तान मिकेल ओयारजाबाल नायक बने । उनले ३६औं र ८९औं मिनेटमा दुई गोल गर्दै टोलीको जित सुनिश्चित गरे । अर्को गोल डिफेन्डर पेड्रो पोरोले ६६औं मिनेटमा हेडमार्फत गरेका थिए । पहिलो हाफमा खेलमाथि नियन्त्रण कायम गरेको स्पेनले दोस्रो हाफमा थप आक्रामक प्रदर्शन गर्दै अस्ट्रियालाई कुनै अवसर नै दिन सकेन । गोलरक्षक उनाई सिमोन र स्पेनको रक्षापंक्तिले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै लगातार अर्को क्लिन सिटसमेत कायम राखे । स्पेनका लागि यो जित विशेष रह्यो, किनभने विश्वकप नकआउट चरणमा सन् २०१० मा उपाधि जितेपछि यो पहिलो जित हो । यससँगै उपाधि दाबेदारका रूपमा स्पेनले बलियो सन्देश दिएको छ । अब स्पेनले अन्तिम १६ मा पोर्चुगल वा क्रोएसियामध्ये एक टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ ।
पेट्रोल पम्प बन्द गर्ने व्यवसायीलाई १० लाखसम्म जरिवाना हुने
काठमाडौं । नेपाल आयल निगमले उचित कारणबिना पेट्रोल पम्प बन्द गरी इन्धन अभाव सिर्जना गर्ने व्यवसायीमाथि कडा कारबाही गर्ने व्यवस्था गरेको छ । निगमले पेट्रोलियम पदार्थ बिक्रेता विनियमावली, २०७५ संशोधन गर्दै यस्तो गतिविधिमा संलग्न व्यवसायीलाई तीन लाखदेखि १० लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र पाँचदेखि १५ दिनसम्म इन्धन आपूर्ति रोक्का गर्ने प्रावधान लागू गरेको हो । पेट्रोलियम व्यवसायीहरूले मूल्य घट्ने अनुमान गर्दै मंगलबार निगमका डिपोबाट इन्धन नउठाएपछि बुधबार देशभर आपूर्ति प्रभावित भएको थियो । अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ति असहज बनाउने गतिविधि रोक्न स्पष्ट कानुनी व्यवस्था आवश्यक देखिएपछि उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री गौरीकुमारी यादवले निगमलाई तत्काल कदम चाल्न निर्देशन दिएकी थिइन् । मन्त्रीको निर्देशनपछि निगम सञ्चालक समितिको बैठकले विनियमावलीमा संशोधन गर्दै “नोजल सुख्खा (ड्राई) गरी पेट्रोलियम पदार्थ अभाव सिर्जना गर्न नहुने” प्रावधान थप गर्ने निर्णय गरेको हो । नयाँ व्यवस्थाअनुसार पहिलो पटक कसुर गरेमा तीन लाख रुपैयाँ जरिवाना र पाँच दिनसम्म इन्धन आपूर्ति रोक्का गरिनेछ । दोस्रो पटक दोहोरिएमा छ लाख रुपैयाँ जरिवाना र १० दिन आपूर्ति रोक्का हुनेछ भने तेस्रो पटक उल्लङ्घन गरेमा १० लाख रुपैयाँ जरिवाना र १५ दिनसम्म इन्धन आपूर्ति बन्द गरिनेछ । निगमका अनुसार संशोधित व्यवस्थासँगै अब कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने पेट्रोल पम्प व्यवसायीलाई कानुनी रूपमा कडाइका साथ कारबाही गर्न स्पष्ट आधार तयार भएको छ ।
नागर्जुन क्षेत्रमा ४६ मिलिमिटर वर्षा हुँदा कतिपय ठाउँ जलमग्न
काठमाडौं । बिहीबार (आज) काठमाडौंसहित विभिन्न जिल्लामा भारी वर्षा भएको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा सबैभन्दा बढी कञ्चनपुरको दोधारा-चाँदनीमा १७५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार पछिल्लो अभिलेखअनुसार कञ्चनपुरपछि कपिलवस्तुमा ११८ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । काठमाडौंमा पनि भारी नजिक वर्षा भएको छ । विभागका अनुसार काठमाडौंको नागर्जुन क्षेत्रमा ४६ दशमलव दुई मिलिमिटर वर्षा भएको छ । त्यस्तै सुन्दरीजलमा ४२ दशमलव आठ, कपन र बबरमहल क्षेत्रमा ३५र३५ र बूढानीलकण्ठमा १५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । ललितपुर र भक्तपुरमा भने मध्यम मात्रै वर्षा भएको विभागका सूचना अधिकारी दिनकर कायस्थले जानकारी दिए । उनका अनुसार कास्की र दाङमा पनि भारी वर्षा भएको छ । आज काठमाडौंमा भएको वर्षाका कारण कतिपय ठाउँ जलमग्न भएका छन् । अहिले पनि सडकमा पानी जमेकाले यात्रुले सहज रूपमा यातायातका साधन साउन नसकेका भन्दै आवागमन सहज बनाउन प्रहरी परिचालन गरिएको नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता अविनारायण काफ्लेले जानकारी दिए । केहीबेर अघि काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले एक सूचना जारी गरी अविरल वर्षाका कारण उपत्यकाका विभिन्न सडकखण्डमा पानी जम्न गई सवारी आवागमन प्रभावित भएको जानकारी दिएको छ । प्रतिकूल मौसममा काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नागरिकको सहजताका निरन्तर सडकमा खटिइ सवारी आवागमनलाई सहज, सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन जिम्मेवारी निर्वाह गरिरहेका छन् । यसैबीच, यात्राका क्रममा आवश्यक सजगता अपनाउन र सुरक्षित रहन कार्यालयले सबैमा अनुरोध गरेको छ ।
डोल्पामा १०६ मेगावाटको जगदुल्ला जलविद्युत् आयोजनाको मुख्य सुरुङ निर्माण सुरु
काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको ऊर्जा क्षेत्रमा महत्वपूर्ण मानिएको १०६ मेगावाट क्षमताको जगदुल्ला अर्ध-जलाशययुक्त जलविद्युत् आयोजनाको मुख्य सुरुङ निर्माण कार्य औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले बिहीबार मुड्केचुला गाउँपालिका-४ इलामा आयोजित कार्यक्रममा सुरुङ निर्माणको शुभारम्भ गरेका हुन् । शुभारम्भ कार्यक्रममा मन्त्री श्रेष्ठले संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको संयुक्त लगानी तथा स्वामित्वमा अघि बढेको यो आयोजना डोल्पा मात्र नभई समग्र कर्णाली प्रदेशको आर्थिक विकास र ऊर्जा आत्मनिर्भरताका लागि कोशेढुंगा बन्ने बताए । उनले आयोजना निर्धारित समयमै सम्पन्न हुने विश्वास व्यक्त गर्दै सफल कार्यान्वयनका लागि सबै पक्षबीच निरन्तर सहकार्य आवश्यक रहेको उल्लेख गरे । ऊर्जा मन्त्रालयकी सचिव सरिता कुमारी दवाडीले स्थानीय समुदायको साथ र सहयोगकै कारण आयोजना सहज रूपमा अघि बढिरहेको बताउँदै निर्माण कार्य समयमै सम्पन्न गर्न सबै निकायको सहजीकरण आवश्यक रहेको बताइन् । जगदुल्ला हाइड्रोपावर कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सञ्जय सापकोटाले आयोजना विद्युत् उत्पादनसँगै डोल्पाको आर्थिक, सामाजिक र पूर्वाधार विकासको प्रमुख आधार बन्ने बताए । उनका अनुसार सरकारको ‘जनताको जलविद्युत् कार्यक्रम’ अन्तर्गत सरकारी स्वामित्व, स्थानीय सहभागिता र स्वदेशी लगानीमा निर्माण भइरहेको यो आयोजना मुलुककै नमुना परियोजनामध्ये एक हो । कम्पनीका अनुसार लट–१ को काम सम्पन्न भइसकेको छ भने १०६ मेगावाटको जगदुल्ला र १२४.३५ मेगावाटको जगदुल्ला–ए गरी कुल २३०.३५ मेगावाट क्षमताका दुई आयोजना विकास भइरहेका छन् । आयोजनाले विद्युत् उत्पादनसँगै डोल्पाको पूर्वाधार विकासमा पनि ठूलो योगदान पुर्याएको कम्पनीको दाबी छ । आफ्नै लगानीमा भेरी नदीमाथि १०० मिटर लामो पक्की पुल, त्रिवेणी-मुड्केचुला–जगदुल्ला सडकखण्डमा पहुँच मार्ग तथा १० वटा बेली पुल निर्माण गरिसकिएको छ । यी पूर्वाधारले स्थानीयको आवागमन सहज बनाउनुका साथै व्यापार, पर्यटन र आर्थिक गतिविधिलाई समेत गति दिएको कम्पनीले जनाएको छ । सडक पहुँच विस्तारसँगै नेपालगञ्ज-डोल्पा यात्रा, जुन पहिले तीन दिनभन्दा बढी लाग्थ्यो, अहिले एकै दिनमा सम्भव भएको कम्पनीको दाबी छ । यसले रारा, शे-फोक्सुण्डो, जगदुल्ला ताल, उपल्लो डोल्पा, जुम्ला र मुगुतर्फको पर्यटन प्रवर्द्धनमा समेत टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । आयोजना सञ्चालनमा आएपछि संघीय सरकारले वार्षिक करिब १९ करोड ५० लाख रुपैयाँ तथा कर्णाली प्रदेश सरकार र स्थानीय तहले वार्षिक करिब ९ करोड ५० लाख रुपैयाँ रोयल्टी प्राप्त गर्ने अनुमान गरिएको छ । कम्पनीका अनुसार आयोजनाको विस्तृत इन्जिनियरिङ अध्ययन, वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन, विद्युत् खरिद-बिक्री सम्झौता (पीपीए), वित्तीय व्यवस्थापन तथा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा भइसकेको छ। कुल करिब १६ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ ऋण लगानी स्वदेशी बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट जुटाइएको छ भने परियोजनामा सरकारी निकायको ५१ प्रतिशत र सर्वसाधारणको ४९ प्रतिशत शेयर स्वामित्व रहने व्यवस्था गरिएको छ ।
कर्णाली दुर्घटना अपडेटः गाडी अझै भेटिएन
काठमाडौं । कर्णाली राजमार्गको दैलेख सडकखण्डमा दुर्घटना भइ कर्णाली नदीमा खसेको यात्रुबाहक गाडी हालसम्म भेटिएको छैन । सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल नं ६ महेश्वरी बाहिनी मुख्यालय सुर्खेतको ६ गोताखोरको टोली झण्डै चार घण्टादेखि उक्त गाडीको खोजबीन गरिरहेको छ । पानीको सतह बढेको र वर्षापछि आएको बाढीले पानी धमिलो हुँदा गाडी खोज्न नसकिएको कर्णाली प्रदेश प्रहरी कार्यालय सुर्खेतका प्रहरी प्रमुख प्रहरी नायब महानिरीक्षक जयराज सापकोटाले जानकारी दिए । उनी करिब ५० सुरक्षाकर्मीसहित घट्नास्थलमा पुगेका थिए । “राति भएकाले खोज तथा उद्धारको काम हुन सकेको छैन, शुक्रबार बिहानैदेखि पुनः खोज उद्धार कार्य थाल्छौँ”, उनले भने। बिहीबार (आज) बिहान सुर्खेतबाट कालिकोटतर्फ जाँदै गरेको क प्र ०२-००१ ख १०५५ नम्बरको गाडी ११ः३० बजे दैलेखको चामुण्डाबिन्द्रासैनी नगरपालिका-७ साङ्गेतडामा दुर्घटना भई कर्णाली नदीमा खसेको थियो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय दैलेखका प्रहरी नायब उपरीक्षक श्रवण विकका अनुसार घटनास्थलमा उद्धार सामाग्रीसहित नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल गुल्म दैलेख, माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् आयोजना सुरक्षा बेसको जनशक्ति संयुक्तरुपमा खोज तथा उद्धार कार्यमा परिचालन गरिएको थियो । सुर्खेत बसपार्कबाट बिहान छुट्दा उक्त गाडीमा पाँच जना सवार रहेको भनिए पनि उक्त सङ्ख्या एकिन नभएको प्रहरी नायब उपरीक्षक विकले बताए । उनका अनुसार गाडी कर्णाली नदीमा डुबेको स्थान प्रहरी चौकी पाल्तडाबाट तीन किलोमिटर उत्तरतर्फ र जिप्रका दैलेखबाट ५० किलोमिटर पश्चिमतर्फ पर्छ ।
मनसुनको जोखिम बढेपछि कान्ति लोकपथमा रातिको सवारी बन्द
काठमाडौं । वर्षायामसँगै मनसुन सक्रिय भई विपद्को जोखिम बढ्दै गएपछि कान्ति लोकपथमा रातिको समयमा सवारी आवागमन अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय ललितपुरले बिहीबार (आज) सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै कान्ति लोकपथ हुँदै मकवानपुर-सिन्धुली आवतजावत गर्ने सार्वजनिक, निजी तथा यात्रुवाहक सवारी साधनलाई अर्को सूचना प्रकाशित नभएसम्म हरेक दिन साँझ ५ः०० बजेदेखि बिहान ५ः०० बजेसम्म सञ्चालन गर्न रोक लगाइएको जनाएको छ । कार्यालयका अनुसार कान्ति लोकपथका अधिकांश सडक खण्ड भौगोलिक तथा भूगर्भीय दृष्टिले अत्यन्त जोखिमयुक्त रहेका छन् । वर्षायाममा पहिरो जाने, ढुङ्गा खस्ने तथा सडक अवरुद्ध हुने सम्भावना उच्च भएकाले यात्रु र सवारीसाधनको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै यस्तो निर्णय गरिएको हो । राजमार्गमा हुनसक्ने मानवीय तथा भौतिक क्षति कम गर्ने उद्देश्यले उक्त निर्णय लागू गरिएको प्रशासनले जनाएको छ । साथै सर्वसाधारण, यातायात व्यवसायी तथा सम्बन्धित सबै पक्षलाई आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ ।
