मौद्रिक नीतिले कर्जा विस्तारमा ध्यान दिनुपर्ने सिएनआई अध्यक्ष अग्रवालको सुझाव
काठमाडौं । नेपाल उद्योग परिसंघ (सिएनआर्ई)का अध्यक्ष राजेशकुमार अग्रवालले ६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिदर हासिल गर्न निजी क्षेत्रमा कर्जा बिस्तार हुने गरी मौद्रिक नीति आउनुपर्ने बताएका छन् । बिहीबार नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ, नेपाल उद्योग परिसंघ र नेपाल चेम्बर अफ कमर्सले मौद्रिक नीतिको पूर्वसन्ध्यामा आयोजना गरेको संयुक्त कार्यक्रममा अग्रवालले ब्याजदर एकल अंकमा झार्न आग्रह गरेका थिए । चालु आर्थिक वर्षका लागि राष्ट्र बैंकले १२.६ प्रतिशत राखेको कर्जा बिस्तार वैशाखसम्म ३.३ प्रतिशत मात्रै भएको तथ्यांक राख्दै उनले आगामी दिनमा राष्ट्र बैंकले यस विषयमा ध्यान दिनुपर्ने बताए । अग्रवालले भने, ‘राष्ट्र बैंकले अहिले दोहोरो मौद्रिक नीति अवलम्बन गर्नुपर्ने आवशयकता छ। महँगीदर नियन्त्रण गर्न कसिलो मौद्रिक नीति चाहिएको छ भने आर्थिक वृद्धि दर हासिल गर्न र रोजगारी सृजना गर्न खुकुलो मौद्रिक नीति चाहिएको हो ।’ मौद्रिक औजारहरुको उचित व्यवस्थापन गरी उपलब्ध तरलता र ब्याजदर सहज स्थितिमा राख्न आग्रह गरे। यसो गरे अर्थतन्त्रको माग बढ्ने उनको दाबी छ । [pdf id=422894]
स्थानीय तहमा कटौती गरिएको समानिकरण अनुदानको ४० प्रतिशत फुकुवा
फाइल तस्बीर काठमाडौं । सरकारले स्थानीय तहमा कटौति गरेको वित्तीय समानिकरण अनुदानको रकममध्ये ४० प्रतिशत रकम हस्तान्तरण गने निर्णय गरेको छ । बिहीवार सिंहदरबारमा बसेको मन्त्रीपरिषद्को बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो । गत वैशाख २ गतेको मन्त्रीपरिषद्को बैठकले २०७९/०८० मा स्थानीय तहलाई हस्तान्तरण हुन बाँकी अन्तिम किस्ताको वित्तीय समानिकरणको अनुदानको रकम ५० प्रतिशत कटौति गरेको थियो । तर बिहीबार बसेको मन्त्रीपरिषद्को बैठकले भने हाललाई ५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँमध्ये ४० प्रतिशत रकम स्थानीय तहलाई हस्तान्तरण गर्ने निर्णय भएको सरकारका प्रवक्ता एवं सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री रेखा शर्माले जानकारी दिइन् । ‘वैशाख २ गते २०७९/०८० मा स्थानीय तहलाई हस्तान्तरण हुन बाँकी अन्तिम किस्ताको वित्तीय सम्मानीकरणको अनुदानको रकम ५० प्रतिशत कटौति गरिएको थियो, हाललाई ५० प्रतिशत पैसा अनुसार जुन ५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ जुन दिनुपर्ने हो, त्यसको ४० प्रतिशत रकम स्थानीय तहलाई हस्तान्रण गर्ने निर्णय भएको छ’, शर्माले भनिन् ।
कोशी प्रदेशमा उद्धव थापा मुख्यमन्त्री नियुक्त
काठमाडौं । कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा नेपाली कांग्रेसका संसदीय दलका नेता उद्धव थापा नियुक्त भएका छन् । उनले प्रदेशसभाका ४७ सदस्यको समर्थन रहेको भन्दै बिहीबार साँझ प्रदेश प्रमुख परशुराम खापुङसमक्ष मुख्यमन्त्रीको दाबी पेश गरेका थिए ।
औषधिय गुण भएको कुरिलो खेतीप्रति आकर्षण बढ्दो, प्रति किलो ३ हजार पर्ने
गल्याङ । पछिल्लो समय स्याङ्जाका किसान कुरिलो खेतीप्रति आकर्षित हुँदै गएका छन् । औषधिय गुण भएको कुरिलोको बजार मूल्य राम्रो भएपछि यहाँका किसान कुरिलो खेतीतर्फ आकर्षित हुँदै गएका हुन् । जिल्लाको पुतलीबजार, भीरकोट, वालिङ, चापकोट र गल्याङ नगरपालिका, फेदिखोला, आँधीखोला, बिरुवा, अर्जुनचौपारी, हरिनास र कालीगण्डकी गाउँपालिकामा कुरिलोको व्यावसायिक तथा निर्वाहमुखी खेती हुँदै आएको छ । यसमध्ये कालीगण्डकी र हरिनासमा कम खेती हुने गरेको छ । भीरकोट नगरपालिका–४ गैराथोकका रामचन्द्र रेग्मीले एकवर्ष अघि छायाछेत्र एग्रो एण्ड फार्म हाउस प्रालि दर्ता गरेर कुरिलो खेती सुरु गर्नुभएको थियो । उनको खेती अहिले फस्टाउँदै गएको छ । नौ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको फार्ममा कुरिलोसँगै स्टावेरी, मेवालगायत फलफूल पनि लगाउँदै आएका छन् । रेग्मीले दैनिक १० किलोभन्दा बढी कुरिलो बिक्री गर्ने गरेको बताए । ’सिजन अनुसार कुरिलोको मूल्यप्रति किलो तीन सयदेखि तीन हजारसम्म पर्ने गर्दछ’, उनले भने, ’अहिलेसम्म साँढे तीन लाखको कुरिलो बिक्री गरिसकेको छु, अर्को वर्ष सात रोपनीमा खेती विस्तार गर्ने योजना बनाएको छु ।’ रेग्मीले जमिन भाडामा लिएर घेराबार, बिरुवा, बीउ, मल, उपकरणलगायतमा ८० लाख रुपैयाँ बराबर खर्च गरिसकेको जानकारी दिए । ’चितवनमा साथीले कु्रिलो खेतीबाट मनग्ये आम्दानी गरेको देखेपछि यहाँ व्यावसायिक खेती सुरु गरेको छु’, उनले भने, ’उत्पादन राम्रो भइरहेको छ, बजार पनि फराकिलो बन्दै गएकाले अर्को वर्ष दैनिक ४० किलो उत्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ काम गरिहेको छु ।’ हाल रेग्मीको फार्ममा सात जनाले दैनिक रोजगारी पाएका छन् । कुरिलोले मात्र काम नपुग्ने भएपछि स्टावेरी, मेवा, उखु, सुन कागती, खरबुजा, स्याउ, बयर, सुकमेललगायत फलफूल परीक्षणका लागि लगाएको रेग्मीको भनाइ थियो । ’उत्पादनको क्षेत्रमा काम गरेर राज्यलाई योगदान दिनुपर्छ भनेर कृषि कर्ममा लागेको हुँ’, उनले थपे, ’कृषिको विकास र समृद्धिको लागि यन्त्रिकरणमा जोड दिनुपर्छ, कृषियन्त्र चलाउन सक्ने जनशक्तिको अभाव छ ।’ दश जनाले गर्ने काम एकै जनाले गर्न सक्ने प्रविधि भित्रिए मात्र नेपालमा कृषि क्रान्ति सम्भव हुने रेग्मीले जिकिर गरे । पुतलीबजार नगरपालिका–१४ की सारदादेवी ढकालले पनि चार वर्षदेखि कुरिलोको व्यावसायिक खेतीगर्दै आएकी छिन् । नगरपालिकाले दिएको कुरिलो खेतीसम्बन्धी तालिम लिएपछि व्यवसायिक खेती सुरु गरेको उनले बताइन् । ढकालले सारदा एकीकृत कृषि फार्म दर्ता गरेर साढे तीन सय बोट कुरिलो हुर्काइरहेकी भएको छ । पहिलो र दोस्रो वर्ष आम्दानी लिन नसके पनि तेस्रो वर्षबाट मनग्ये आम्दानी लिन थालेको उनले बताइन् । ’खडेरीका कारण यस वर्ष उत्पादन ढिला भयो, हेरचाहा पुराउन सक्दा उत्पादन पनि राम्रो भएको छ’, ढकालले भने, ’स्थानीय बजारमा कुरिलोको महत्व नबुझेर अथवा महँगो भएर खासै बिक्री हुँदैन ।’ बजारिकणमा समस्या नभए अर्को वर्ष मकै लगाउन छोडेर कुरिलो खेती विस्तार गर्ने योजना रहेको उनको भनाइ थियो । गल्याङ नगरपालिका–७ स्थित मझुवा नमुना कृषि उत्पादन केन्द्रले पनि एक वर्षदेखि कुरिलो खेतीलाई जोड दिँदै आएको छ । केन्द्रले दुई रोपनी क्षेत्रफलमा करिब दुई हजार कुरिलोका बोट लगाएको छ । यस वर्षदेखि उत्पादन लिन सुरु गरिएको केन्द्रका अध्यक्ष ललित थापाले जानकारी दिइन् । उनले परीक्षणका लागि लगाएको भए पनि उत्पादन राम्रो देखिएकाले खेतीलाई विस्तार गर्दै लैजाने बताइन् । उनका अनुसार केन्द्रले कुरिलोसहित अन्य मौसम अनुसार विभिन्न तरकारीबाली उत्पादन गर्दै आएको छ । कृषि ज्ञान केन्द्र स्याङ्जाका प्रमुख विनोद हमालले जिल्लामा व्यावसायिक कुरिलो खेती गर्ने कम भए पनि घरमा खानका लागि कुरिलो लगाउने किसान धेरै भएको बताए । उनले तीन वर्षयता कुरिलो खेती गर्ने किसानको सङ्ख्या जिल्लामा नै बढ्दै गइरहेको बताइन् । ’कुरिलो औषधिय गुण भएको तरकारी भएकाले पछिल्लो समय माग बढेको छ’, प्रमुख हमालले भने, ’व्यावसायिक रुपमा कुरिलो खेती गर्ने किसानलाई कृषि ज्ञान केन्द्रमार्फत सहयोग गर्दै आएका छौँ ।’ नयाँ आर्थिक वर्षमा कुरिलो खेतीप्रति कृषिकको आकर्षण बढाउने खालका उत्प्रेरणा मुलक कार्यक्रम गर्ने उनको भनाइ थियो । रासस
नेपालका वित्तीय क्षेत्रका नियामक प्रमुखहरु क्यानडामा
काठमाडौं । वित्तीय क्षेत्रका नियामक प्रमुखहरु क्यानडा गएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीको नेतृत्वमा २८ सदस्यीय टोली क्यानडा गएका हुन् । जसमा राष्ट्र बैंकका गभर्नर अधिकारी, बैंक सुपरिवेक्षण विभाग प्रमुख देव कुमार ढकाल, वित्तीय अनुसन्धान इकाइका प्रमुख दीर्घ बहादुर रावल रहेका छन् । त्यस्तै, प्रधानमन्त्री कार्यालयका सचिव उदयराज सापकोटा, सहसचिव, कानुन मन्त्रालयका सचिव धनराज ज्ञवाली, अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव, महान्यायाधिवक्ता कार्यालयका उपमहान्यायाधिवक्ता, केन्द्रीय अनुसन्धान विभागका प्रतिनिधि, सम्पति शुद्धीकरण विभागका प्रतिनिधि, फैसला कार्यान्वयन इकाइका प्रतिनिधि रहेका छन् । त्यसैगरी, नेपाल बीमा प्राधिकरणका अध्यक्ष सूर्यप्रसाद सिलवाल, नेपाल धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष रमेश कुमार हमाल, कार्यकारी निर्देशक मुक्तिनाथ श्रेष्ठ, नेपाल प्रहरीका प्रतिनिधिसहित परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रतिनिधिहरु पनि उक्त टोलीमा छन् । श्रोतका अनुसार नेपाललाई सम्पत्ति शुद्धिकरणको ग्रे लिष्टमा पर्नबाट बचाउन उक्त टोली क्यानडा गएको हो । जहाँ फाइनान्सियल एक्सन टाक्स फोर्स (एफएटीएफ) को मूल्यांकन समूहसँग छलफल हुने छ । उक्त टोली एक साताको लागि क्यानडा गएको हो ।
असार २८ गते एकीकृत कारोबार गर्दै लक्ष्मी र सनराइज बैंक
काठमाडौं । लक्ष्मी बैंक र सनराइज बैंकको एकीकृत कारोबारको मिति असार २८ गतेका लागि तय भएको छ । लक्ष्मी बैंकका सञ्चालक मनिस थापाले दुई बैंकबीच असार २८ गते एकीकृत कारोबार हुने जानकारी दिए । यसअघि मर्जरपछि बन्ने बैंकको कारोबार असार २४ गतेका लागि तोकिएको थियो । तर, एकीकृत कारोबार सुरु गर्नुअघि कम्तिमा दुई दिन बैंक बन्द गर्नुपर्ने हुन्छ । कर तिर्ने बेलामा बैंक बन्द गर्नुपर्ने भएकाले एकीकृत कारोबारको मिति २८ गतेको प्रस्ताव गरिएको बैंकका अधिकारीहरुले बताएका छन् । सरकारलाई तिर्ने कर असार २५ गतेभित्रमा तिर्नुपर्ने व्यवस्था छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले मर्जरमा जानका लागि दुई दिनभित्र अन्तिम स्वीकृति दिने तयारी गरिरहेको बताएको छ । राष्ट्र बैंकको स्वीकृति पाउने बित्तिकै एकीकृत कारोबार गर्ने सञ्चालक थापाले बताए । मर्जरपश्चात् लक्ष्मी सनराइज बैंकको नामबाट एकीकृत कारोबार हुने भनिए पनि राष्ट्र बैंकले हस्तक्षेप गरेर लक्ष्मी बैंककै नाम राख्न लगाउने बलियाे सम्भावना छ । यसअघि दुवै बैंकबीच लक्ष्मी सनराइज बैंकको नामबाट एकीकृत कारोबरा गर्ने सम्झौता भएकाे थियाे । स्रोतका अनुसार मर्जरपश्चात् बैंकको नाम लक्ष्मी बैंक नै रहने छ । ‘नामको विषयमा राष्ट्र बैंकले हस्तक्षेप गरेर पठाउने संकेत गरेको छ, हस्तक्षेप गरेपछि लक्ष्मी बैंक नै तोकर पठाउँछ,’ स्रोतले भन्यो, ‘किनभने सनराइज बैंकको कुनै पनि चर्चा छैन, सनराइज बैंक भर्खरको बैंक हो र पर्फमेन्सका हिसाबले पनि बजारमा कमजाेर देखिन्छ ।’ केही दिन अघि दुवै बैंकका सञ्चालकलाई राष्ट्र बैंकले बोलाएर मर्जरपछि बन्ने बैककाे नाम के राख्नुहुन्छ ? भनेर सोधेको थियो । त्यसबेला दुवै बैंकका सञ्चालकले आआफ्नो बैंककै नाम नै हुनुपर्ने दावी गरेका थिए । नाममा दुवै बैंकका सञ्चालकबीच विवाद हुने देखिएपछि राष्ट्र बैंकले नै बैककाे नाम तोकेर पठाउने तयारी गरेको स्रोतले जानकारी दिएको छ । मर्जपश्चात् लक्ष्मी बैंकका सीईओ अजयबहादुर शाह मर्जरपश्चात् बन्ने बैंकको सीईओ नियुक्त हुने छन् । मर्जरपश्चात् पहिलो साधारणसभासम्मको लागि लक्ष्मीबाट ४ जना र सनराइजबाट ३ जना गरी ७ सदस्यीय सञ्चालक समिति बन्नेछ । लक्ष्मी बैंकबाट हालका अध्यक्ष रमण नेपाल, सञ्चालकहरु डा. मनीष थापा, स्वाती रुङ्गटा र विद्या बस्नेत सञ्चालक बन्ने छन् । यस्तै, सनराइज बैंकबाट हालका अध्यक्ष मोतीलाल दुगड, इन्जिनियर बच्छराज तातेड र मालचन्द दुगड सञ्चालक बन्ने छन् । मर्जरपश्चात् बस्ने पहिलो बैठकले बैंकको अध्यक्ष चयन गर्नेछ । दुबै बैंकको गत असार ३ गते सम्पन्न साधारणसभाले मर्जरमा जाने विशेष प्रस्ताव पारित गरिसकेका छन् । दुवै बैंकबीच मर्जरमा जानका लागि गत जेठ ७ गते अन्तिम सम्झौता भएको थियो । लक्ष्मी बैंकका अध्यक्ष रमण नेपाल र सनराइज बैंकका अध्यक्ष मोतिलाल दुगडले गत पुस २५ गते मर्जरका लागि प्रारम्भिक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए ।
डिशहोम टिभी अब सिधै मोबाइलमा हेर्न मिल्ने
काठमाडौं । डिशहोमले अब मोबाइलमा नै टेलिभिजन हेर्न मिल्ने गरी मोबाइल एप ‘डिशहोम गो’ सञ्चालन गरिरहेको छ । हाल सेट टप वक्समा मात्र सिमित टिभी च्यानलहरुलाई ओटीटी प्रविधि मार्फत कम्पनीले मोबाइल डिभाइसमा उपलब्ध गराएको हो । १५० भन्दा वढि लाईभ टिभी च्यानलहरु यो एपमा हेर्न सकिन्छ । सात दिन सम्मको क्याचअप सुविधा रहेको यो एपमा टिभीमा प्रशारण भएका कन्टेन्टहरु हेर्न छुटेमा सात दिन अगाडि सम्मको कन्टेन्ट फेरी हेर्न सकिन्छ । डिशहोमले आफ्ना ग्राहकलाई मात्र उपलब्ध गराइरहेको ‘डिशहोम गो’ मोबाइल एप हाल सम्पुर्ण प्रयोगकर्ता लाई निःशुल्क उपलब्ध गराएको छ । ‘डिशहोम गो’ एपमा लाइभ टिभि संगै स्वदेशी तथा विदेशी चलचित्र, नेपाली भाषामा नागिन, आनन्दी, भाग्य सिन्दूरको जस्ता चर्चित सिरिज, नेपली सिरिज, कार्टुन र अन्य थुप्रै कन्टेन्टहरु हेर्न सकिन्छ । ग्राहकहरु लाई थप मनोरञ्जन प्रदान गर्नका लागि कम्पनीले नयाँ नेपाली सिनेमा, सिरिज तथा अन्य कन्टेन्टहरु पनि थप्दै जाने योजना बनाई रहेको छ । यो एप गुगल प्ले स्टोर वा एप स्टोरबाट निःशुल्क डाउनलोड गर्न सकिन्छ ।
सबैभन्दा कमजोर नतिजा कर्णालीकाे, बागमती अगाडि
काठमाडौं । एसईईको नतिजालाई हेर्दा कर्णाली प्रदेशका विद्यार्थी सबैभन्दा कमजोर देखिएका छन् । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले आज प्रकाशित गरेको नतिजाको प्रदेशगत आधारलाई हेर्दा कर्णाली प्रदेशका विद्यार्थी सबैभन्दा कमजोर देखिएका हुन् । बोर्डले आज प्रकाशित गरेको एसईईको नतिजा अनुसार कर्णाली प्रदेशबाट परीक्षामा सहभागी भएका ३५ हजार आठसय ६८ जना विद्यार्थी मध्ये जम्मा ०.६६ प्रतिशत विद्यार्थीले मात्रै ए प्लस जिपिए ल्याएका छन् । त्यस्तै, बोर्डको नतिजाको आधारलाई हेर्दा बागमती प्रदेशका विद्यार्थी सबैभन्दा अब्बल देखिएका छन् । एसईईको परीक्षामा सो प्रदेशबाट सहभागी भएका ९७ हजार चारसय २७ जना विद्यार्थीमध्ये ११.७८ प्रतिशत विद्यार्थीले ए प्लस जिपिए ल्याउन सफल भएका छन् । गण्डकी प्रदेशका विद्यार्थी अब्बलताको दोस्रो स्थानमा देखिएका छन् । एसईईको परीक्षामा सहभागी भएका गण्डकी प्रदेशका ४१ हजार दुईसय ७४ जना विद्यार्थी मध्ये ३.९९ प्रतिशत विद्यार्थीले ए प्लस जिपिए ल्याउन सफल भएका छन् । त्यस्तै, तेस्रो स्थानमा कोशी प्रदेशका विद्यार्थी देखिएका छन् । एसईईको परीक्षामा सहभागी भएका ७४ हजार पाँचसय ७४ जना विद्यार्थी मध्ये ३.६२ प्रतिशत विद्यार्थीले ए प्लस जिपिए प्राप्त गरेका छन् । लुम्बिनी प्रदेशका विद्यार्थी अब्बलताको हिसाबले चौथो स्थानमा देखिएका छन् । सो प्रदेशबाट एसईईको परीक्षामा ८० हजार चारसय ९० जना विद्यार्थी सहभागी भएका थिए, जसमध्ये ३.४७ प्रतिशत विद्यार्थीले ए प्लस ल्याउन सफल भएका छन् । मधेस प्रदेशका विद्यार्थी एसईईको नतिजाको आधारमा पाँचौ स्थानमा रहन पुगेका छन् । सो प्रदेशबाट एसईईको परीक्षामा सहभागी भएका ७४ हजार दुईसय ६९ जना विद्यार्थीमध्ये २.२४ प्रतिशत विद्यार्थीले ए प्लस ल्याएका छन् । एसईईको नतिजाको आधारमा सुदुरपश्चिम प्रदेशका विद्यार्थी कमजोरको हिसाबले दोस्रो स्थानमा देखिएका छन् । सो प्रदशबाट ५१ हजार नौसय ३८ जना विद्यार्थी एसईईको परीक्षामा सहभागी भएकोमा जम्मा ०.७७ प्रतिशत विद्यार्थीले मात्रै ए प्लस नतिजा ल्याउन सफल भएका छन् ।
