भारतको विदेशी मुद्रा भण्डार अहिलेसम्मकै उच्च
काठमाडौं । भारतको विदेशी मुद्रा भण्डार अहिलेसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ । ६५७.१५५ बिलियन अमेरिकी डलरका साथ सबै समयको उच्च बिन्दुमँ पुगेको हो । देशको केन्द्रिय बैंक, भारतीय रिजर्भ बैंक (आरबीआई) द्वारा जारी साप्ताहिक तथ्यांक अनुसार जुलाई ६ मा समाप्त हप्तामा यो बिन्दुमा पुगेको थियो । अघिल्लो हप्ताको तुलनामा समग्र विदेशी मुद्रा किट्टी लगभग ५.१६ बिलियन डलरले बढ्यो । विदेशी मुद्रा सञ्चितिको सबैभन्दा ठूलो अंश विदेशी मुद्रा सम्पती ५७७.११ अर्ब डलर रहेको छ । सुनको सञ्चिति ५७.४३२ अर्ब डलर र विशेष रेखांकन अधिकार १८.०३६ डलर रहेको आरबीआईको तथ्यांकले देखाएको छ । यो साता एफसीएले ४२ अर्ब २९ करोड डलर बृद्धि गरेको छ भने सुनको सञ्चिति ९० करोड ४० लाख डलरले बढेको छ ।
ओली क्याविनेट : अर्थमा विष्णु, कुन मन्त्रालयको जिम्मा कसलाई ?
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वमा बन्ने मन्त्रीहरूको नाम टुंगो लगाएको छ । सोमबार प्रधानमन्त्री ओलीसहित मन्त्रीहरूले समेत पद तथा गोपनियताको शपथ लिने भएका छन् । ओली सरकारमा नेकपा एमालेबाट र विष्णु पौडेल उपप्रधानसहित अर्थमन्त्री बन्ने भएका छन् । यस्तै, पृथ्वीसुब्बा गुरुङले सञ्चारमन्त्री, राष्ट्रिय सभा सांसद देवेन्द्र दाहाल भौतिक योजनामन्त्री र विद्या भट्टराई शिक्षा मन्त्री बन्ने भएका हुन् । मानवीर राई रक्षामन्त्री, दामोदर भण्डारी उद्योगमन्त्री, बलराम अधिकारी भूमि व्यवस्था तथा सहकारी र राजकुमार गुप्ता संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री बन्ने भएका छन् । यस्तै, नेपाली कांग्रेसले पनि ओली नेतृत्वको सरकारमा पठाउने मन्त्रीहरूको नाम टुंगो लगाएको छ । कांग्रेसबाट १० जना मन्त्री बन्नेछन् । पार्टीका पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंहको नेतृत्वमा कांग्रेस ओली नेतृत्वको सरकारमा सहभागी हुन लागेको हो । नेता सिंह उपप्रधानसहित सहरी विकास, रमेश लेखक गृह, आरजु राणा देउवा परराष्ट्र, अजय चौरसिया कानुन र दीपक खड्का ऊर्जामन्त्री बन्ने छन् । काँग्रेसबाट प्रदीप पौडेल स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री बन्ने भएका छन् । संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्ययन मन्त्रीमा सहमहामन्त्री बद्री पाण्डे र रामनाथ अधिकारी कृषिमन्त्री बन्ने भएका छन् । रामनाथ अधिकारी, हृदयराम थानी, तेजुलाल चौधरी, प्रदीप पौडेल, ऐनबहादुर शाहीको नाम टुङ्गिएको छ । तर, कसलाई कुन मन्त्रालयको जिम्मेवारी दिइने भन्ने विषय टुङ्गो लागेको छैन । तेजुलाल खेलकुद मन्त्री बन्ने भएका छन् । यस्तै, जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)ले प्रदीप यादव र नवल किशोर साह सुडीलाई मन्त्री बनाउने भएको छ । महासचिव इस्तियाक राईका अनुसार खानेपानी मन्त्रीमा यादवलाई पठाउने निर्णय भएको छ । नवल किशोर साहको भने कुन मन्त्रालय पाउने भनेर टुङ्गो लागेको छैन । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपाल (लोसपा)बाट शरतसिंह भण्डारी मन्त्री बन्ने टुंगो लागेको छ । उनी श्रम तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री बन्ने छन् । प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त केपी शर्मा ओली र नयाँ मन्त्रीहरूले आज बिहान ११ बजे शितल निवासमा शपथग्रहणको कार्यक्रम छ ।
मङ्गल कलश इन्भेष्टमेन्टले बेच्याे ग्लोबल आइएमई बैंकको २१ लाख कित्ता सेयर
काठमाडौं । ग्लोबल आइएमई बैंकका ६ ठूला सेयरधनीमध्ये एक रहेको मङ्गल कलश इन्भेष्टमेन्ट प्रालिले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको करिब २१ लाख कित्ता संस्थापक सेयर बिक्री गरेको हो । आइतबार बैंकको २० लाख ७५ हजार १०२ कित्ता संस्थापक सेयर प्रतिकित्ता १ सय रुपैयाँका दरले खरिदबिक्री भएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेञ्जमा आइतबारको कारोबारमा ग्लोबल आइएमई बैंकको संस्थापक सेयर सर्वाधिक कारोबारको सूचीमा छ । नेप्सेका अनुसार बैंकको उक्त सेयर क्रिष्टल कञ्चनजंघा सेक्यूरिटिज प्रालि र सुमेरी सेक्युरिटिज प्रालिबाट खरिद बिक्री भएको छ । बैंकको संस्थापक सेयर दिनभरिमा ६ पटक खरिदबिक्री हुँदा २० करोड ७५ लाख १० हजार २ सय रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको नेप्सेको तथ्याङ्क छ । नेप्सेमा कारोबार भएको उक्त संस्थापक सेयर मङ्गल कलश इन्भेष्टमेन्ट प्रालिले बेचेको स्रोतले बताएको छ । मङ्गल कलश साविक लुम्बिनी बैंकको सबैभन्दा ठूलो संस्थापक सेयरधनी थियाे। साविक बैंक अफ काठमाण्डू (बिओके)मा लुम्बिनी बैंक विलय भएपछि बिओकेमा मङ्गल कलश इन्भेष्टमेन्ट दोस्रो ठूलो सेयरधनी थियो । साविक बिओकेमा मङ्गल कलशको ३.०४ प्रतिशत अर्थात् ३२ लाख ३० हजार ४३७ कित्ता सेयर स्वामित्व थियो । तर, ग्लोबल आइएमई बैंकसँग बिओके मर्जभएपछि मङ्गल कलशको हैसियत छैटौं नम्बरमा झरेको छ । बैंकमा यस कम्पनीको १.२४ प्रतिशत अर्थात् ४४ लाख ३० हजार ५४ कित्ता सेयर स्वामित्व छ । मङ्गल कलश इन्भेष्टमेन्ट प्रालिका मालिक महेन्द्रकृष्ण श्रेष्ठ हुन् । उनी हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्सका अध्यक्ष हुन् । यस कम्पनीको दर्ता कार्यालय श्रेष्ठको निवास ललितपुर १० स्थित पुल्चोकमा रहेको छ । आइतबार ग्लोबल आइएमई बैंकको सेयर प्रतिकित्ता २ सय रुपैयाँभन्दा बढीमा कारोबार भएको छ । तर, मङ्गल कलशले प्रतिकित्ता १ सय रुपैयाँमा सेयर बेचेको छ । साधारण सेयर मूल्यको आधाभन्दा कम मूल्यमा संस्थापक सेयर कारोबार भएकोमा कर छलीको आशंका समेत गरिएको छ । तर श्रेष्ठका दाजुभाईले अंशवण्डा गरेपछि उक्त सेयर कम्पनीको नामबाट व्यक्तिको नाममा नामसारी भएको मङ्गल कलश इन्भेष्टमेन्टको दावी छ ।
कृषिमा रमाएका निर्मल भन्छन् : ५ घन्टा मेहनत गर्ने हो भने राम्रो आम्दानी हुन्छ
मध्यविन्दु । पछिल्ला दिन ३९ वर्षीय निर्मल भट्टराईको दैनिकी फेरिएको छ । चितवन कालिका नगरपालिका निवासी भट्टराईले विगत ३ वर्षदेखि नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापूर्व)को कावासोतीमा व्यावसायिक केराखेती गर्दै आएका छन् । नेपाली सेनाको जागिरे जीवनपश्चात् वैदेशिक रोजगारीको आकर्षक अवसर आए पनि यसलाई त्याग्दै उहाँ व्यावसायिक रूपमा केरा खेतीमा लाग्दै आएका छन् । ‘उमेरमै जागिरबाट पेन्सन निस्किए, राम्रो देशमा आकर्षक तलबसहित रोजगारीका लागि साथीहरू गइरहेका थिए तर मलाई यही माटोमा पसिना बगाउन मन थियो अहिले केरा खेती गरिरहेको छु’, उनले भने, ‘विदेशमा १० घन्टा बगाउने पसिना यहाँ ४/५ घन्टा मेहनत गर्ने हो भने कृषिबाट नै राम्रो मनग्य गर्न सकिने रहेछ ।’ दीर्घकालीन सोचसहित निर्मलले कावासोती नगरपालिका– १० रतौलमा १२ बिघा जमिन भाडामा लिएर व्यावसायिक केराखेती गरिरहेका छन् । छिटो आम्दानी गर्न सकिने, अनुकूल हावा पानी र वातावरण, सिँचाइ, बजारको सुविधासमेत रहने भएकाले कावासोतीमा व्यावसायिक केराखेतीतर्फ आफू आकर्षित भएको उनको भनाइ छ । ‘पहिलो वर्ष प्रतिगोटा रु ४० का दरले १७ हजार आठ सय ५० वटा बिरुवा ल्याएर केरा खेती सुरु गरेको हो’, निर्मलले भने, ‘तीन वर्ष अगाडि रोपेका बिरुवाले अहिले उत्पादन दिन थालेका छन् ।’ उनको व्यावसायिक केराखेतीबाट २ जनाले रोजगारीसमेत पाएका छन् । अहिले केराखेतीबाट मेहनतअनुसारको आम्दानी हुन थाले पछि निर्मललाई सन्तुष्टि दिलाएको छ । ‘अहिले बारीमै भैरहवा, बुटवल र आसपासका व्यापारीले प्रतिगोटा ७ रुपैयाँका दरले काँचो केरा खरिद गरेर लाने गरेका छन्’, उनले भने, ‘प्रतिफल राम्रै पाएकाले अझै विस्तार गर्ने योजनामा रहेको छु ।’ समयमा बीउ, मल नपाउनु, सिँचाइको अभाव, कामदार नपाउनुजस्ता समस्याले गर्दा केरा खेती गर्ने किसानले दुःख पाउने गरेको उनको अनुभव छ । पर्याप्त सिँचाइ नभएकाले थोपा सिँचाइबाट खेती गरेको उनले बताए । ‘सिँचाइ, हावाहुरी र कीरा केराखेतीको मुख्य समस्या रहेछन्, रोग लागेन र हावाहुरीले क्षति पुगेन भने यसबाट राम्रो आम्दानी लिन सकिने रहेछ’, उनले भने । नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापूर्व)मा करिब पाँच सय ५१ हेक्टर क्षेत्रफलमा व्यावसायिक केराखेती गरिएको कृषि ज्ञान केन्द्र नवलपुरका प्रमुख कुलप्रसाद तिवारीले बताए । ‘कृषि ज्ञान केन्द्रमार्फत व्यावसायिक केराखेती गर्ने किसानलाई प्रोत्साहनस्वरूप ५० प्रतिशत अनुदान दिँदै आएका छौं’, उनले भने, ‘किसानको खेतबारीमा गएर अनुगमन गरी समस्याका बारेमा सुझाव दिने गर्ने गरेका छौँ ।’ पछिल्लो समय युवा जनशक्तिले देशमा अवसर नदेखेर विदेशिने क्रम बढ्दो छ । केही युवा स्वदेशमै स्वरोजगारसँगै आम्दानीको क्षेत्र पहिचान गर्न लागि परेका छन् । यसरी स्वदेशमै पसिना बगाउन चाहने युवालाई राज्यले उचित सहयोग गर्ने हो भने रोजगारीको समस्या नपर्ने किसानको भनाइ छ । रासस
इजिप्टले १.२ अर्ब अमेरिकी डलर लगानीको तेल र ग्यासको इनार खन्ने
काठमाडौं । इजिप्टले ग्यास र तेलका लागि ११० अन्वेषण इनारहरू ड्रिल गर्ने योजना बनाएको छ । जसमा कुल १.२ बिलियन अमेरिकी लगानी छ। चालू आर्थिक वर्ष २०२४/२०२५ मा डलर इजिप्टको पेट्रोलियम तथा खनिज स्रोत मन्त्रालयले मन्त्री करिम बदावीलाई बताए । नयाँ सरकारको कार्यक्रमको समीक्षा गर्ने संसदीय समितिसँगको बैठकमा बडावीले इजिप्टमा ७.२ अर्ब अमेरिकी डलरको कुल लगानीमा ग्यास र तेलका लागि ५८६ वटा अन्वेषक इनार हुने बताए । अन्वेषण गतिविधिका सम्बन्धमा मन्त्रीले तेल र ग्यासको अनुसन्धान र अन्वेषणको क्षेत्रमा हाल १४५ वटा प्रतिबद्धता सम्झौता भएको र ४० साझेदारसँग सम्पन्न भइसकेको बताए । उनले अन्वेषण गतिविधिमा चुनौतीहरू रहेको औंल्याए । विशेष गरी लगानीका अवसरहरू प्रदान गर्ने क्षेत्रीय प्रतिस्पर्धा र आर्थिक प्रोत्साहनका साथै अनुसन्धान र अन्वेषण गतिविधिहरूको ढिलो कार्यान्वयन हुने गरेको बताए । इजिप्टले हालैका वर्षहरूमा देशमा ठूला खोजहरू गरिसकेपछि तेल र तरल प्राकृतिक ग्यासको लागि क्षेत्रीय व्यापार केन्द्र बन्ने लक्ष्य राखेको छ । जसमा भूमध्यसागरको जोहर ग्यास क्षेत्र पनि समावेश छ । जसमा अनुमानित ३० ट्रिलियन घन फिट ग्यास छ ।
अहिलेको मुख्य समस्या युवाशक्ति विदेश पलायन हुनु हो : अध्यक्ष दाहाल
काठमाडौं । राष्ट्रिय सभा अध्यक्ष नारायाणप्रसाद दाहालले नेपालको अहिलेको मुख्य समस्या बेरोजगारीका कारण युवाशक्ति विदेश पलायन रहेको बताएका छन् । सोमबार काठमाडौंमा ठमेल पर्यटन विकास परिषद्को २८ औं र २९ औं साधारण सभा तथा नयाँ कार्यसमितिको निर्वाचनलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । उनले दक्ष र कामकाजी शक्ति बाहिरिँदा दिनप्रतिदिन परनिर्भर बन्दै जाने अवस्था सिर्जना भएको बताए । परनिर्भरबाट जोगाएर आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको विकासका लागि पर्यटन क्षेत्रको विकास गर्नु उत्तम उपाय भएको बताए । युवाहरुलाई विदेश जान रोक्न नेपालमा धेरै भन्दा धेरै पर्यटक भित्र्याइ पर्यटन उद्योगको विकास गरी रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न आवश्यक रहेको अध्यक्ष दाहालले जानकारी दिए । उनले ठमेल पर्यटन क्षेत्रका रुपमा एक अद्वितीय स्थान भएको बताउँदै सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, पर्यटकीय र आर्थिक प्रतिष्ठा प्राप्त स्थानका रुपमा संरक्षण गर्न आग्रह गरे । ठमेल नेपालको सौन्दर्य विविधता र ऐतिहासिक समृद्धिको प्रतिक भएको बताए । यस्तै, अध्यक्ष दाहालले धेरै सम्भावनाका बाबजुत पनि नेपालमा हुनुपर्ने जति पर्यटन विकास हुन नसकेको बताए । विदेशमा राम्रोसँग बजारीकरण गर्नसक्ने र नेपालमा पर्यटकीय गन्तव्यको पूर्वाधारको विकास गर्नसके नेपालमा सहजै वर्षेनी लाखौँ पर्यटन भित्र्याउन सकिने बताए । खरिद ऐन देशको विकास, समृद्धि र आवश्यकताको निम्ति कतै न कतै बाधा बनेको भन्दै संशोधन हुने प्रक्रियामा गएको जानकारी दिए । ‘नेपालको अहिलेको मुख्य समस्या भनेको बेरोजगारीका कारण युवाशक्ति विदेश पलायन हुनु हो । दक्ष र कामकाजी शक्ति बाहिरिँदा हामी दिनप्रतिदिन परनिर्भर बन्दै जाने अवस्था सिर्जना हुन थालेको छ, त्यसैले अब हाम्रो ध्यान युवाहरुलाई विदेश जान रोक्न नेपालमा धेरै भन्दा धेरै पर्यटक भित्र्याइ पर्यटन उद्योगको विकास गरी रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्नुपर्छ’, उनले भने । उनले पर्यटकीय केन्द्र ठमेललाई विश्वस्तरमा थप परिचित गराउन सफा, सुरक्षित र व्यवसायिकमैत्री बनाउने गरी कार्यक्रम ल्याउन आवश्यक रहेको बताए । ठमेलमा पर्यटकको वृद्धि गर्न र समृद्ध, सफा र सुरक्षित ठमेल बनउन सबैको साझा पहल जरुरी रहेको जानकारी दिए ।
नवनियुक्त प्रधानमन्त्री ओलीले आज शपथ लिँदै
काठमाडौं । नवनियुक्त प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आज पद तथा गोपनीयताको शपथ लिँदै छन् । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसमक्ष आज बिहान ११ बजे शीतल निवासमा आयोजना हुने विशेष समारोहमा प्रधानमन्त्री ओलीले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनुहुने कार्यक्रम रहेको छ । प्रधानमन्त्री ओलीबाट आजै मन्त्रिपरिषद्को विस्तार भएपछि नव नियुक्त मन्त्रीहरुको पनि पद तथा गोपनीयताको शपथ हुने कार्यक्रम रहेको छ । राष्ट्रपति पौडेलले आइतबार नेपालको संविधानको धारा ७६ (२) बमोजिम नेपाली कांग्रेस र नेकपा ९एमाले० को समर्थनमा एमालेका अध्यक्ष ओलीलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गरेका थिए । प्रतिनिधिसभाका दुई ठूला राजनीतिक दल कांग्रेस र एमालेबीचको यही असार १७ गते भएको सहमतिका आधारमा अध्यक्ष ओली प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त हुन भएको हो । राष्ट्रपति पौडेलले शुक्रबार प्रतिनिधिसभामा रहेका दुई वा दुईभन्दा बढी दललाई प्रधानमन्त्रीको दाबी पेस गर्न आइतबार अपराह्न ५ बजेसम्मका लागि समय दिएका थिए ।
मनकामना केबुलकार ५० दिन बन्द हुने
मुग्लिन । मनकामना केबुलकार आजदेखि ५० दिन बन्द हुने भएको छ । केबुलकारको ‘डिजिटल सिस्टम’ स्तरोन्नति गर्न केबुलकार बन्द हुने मनकामना दर्शन प्रालिले जनाएको छ । ‘एनालग’ प्रविधिमा रहेको केबुलकारलाई अत्याधुनिक डिजिटल सिस्टममा स्तरोन्नति गर्न लागिएको मनकामना दर्शन प्रालिका नायब महाप्रबन्धक उज्ज्वल शेरचनले जानकारी दिए । उनका अनुसार डिजिटल सिस्टममा स्तरोन्नतिका साथै मुख्य तारको लठ्ठासमेत फेर्न लागिएको हो । स्थापनाको २६ वर्षमा मुख्य केबल तार लट्ठा फेर्न लागिएको जनाइएको छ । यसका दक्ष प्राविधिक अष्ट्रियाको डोप्पलमेयर कम्पनीबाट आएका छन् । मनकामना केबुलकारको विभिन्न चरणमा स्तरोन्नतिको काम भइरहेको छ । गोरखाको सहिद लखन गाउँपालिकास्थित धार्मिकस्थल मनकामना मन्दिर जाने दर्शनार्थीलाई सहजताका लागि विसं २०५५ मङ्सिर ८ गतेदेखि केबलकार सञ्चालनमा ल्याइएको हो । केबुलकार सेवा बन्द रहे पनि उक्त अवधिभर चितवनको इच्छाकामना–४ कुरिनटार (चेरेस) स्थित केबुलकारको प्रवेशद्वार (बटम स्टेसन) मा रहेको रेष्टुराँ सेवा भने निरन्तर रहने मनकामना दर्शन प्रालिले जनाएको छ ।
