८ अंकले उकालो लागेको बजारमा ५७ करोडको सेयर कारोबार, सबैभन्दा बढी स्ट्याण्डार्ड चाटर्डको
काठमाडौं । केही दिनदेखि ओरालो लागेको सेयर बजार सोमबार भने सामान्य अंकले उकालो लागेको छ । सोमबार नेप्से परिसूचक ८ दशमलब ३२ अंकले बढेर १६३७ दशमलब ३० अंकमा पुगेको छ । बजारमा ५७ करोड २५ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । सबैभन्दा बढी स्ट्याण्डार्ड चाटर्ड बैंकको सेयर कारोबार भएको छ । बैंकको ८ करोड ४४ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको हो । सो दिन कुल १४२ कम्पनीको ९ लाख २२ हजार कित्ता सेयर किनबेच भएको छ । सामान्य अंकले बढेको बजारमा अन्य समूह बाहेक बाकी समूहको परिसूचक हरिया भएका छन् । सबैभन्दा बढी होटल समूहको परिसूचक ६१ अंकले उकालो लागेको छ । त्यस्तै, बीमा र विकास बैंक समूहको परिसूचक क्रमशः ३८ र ११ अंकले उकालो लागेका छन् भने बाँकीको सामान्य अंकले बढेका छन् । अन्य समूहको परिसूचक भने सामान्य अंक ०.८७ अंकले ओरालो लागेको छ ।
सगरमाथा इन्स्योरेन्सका सञ्चालक ओम कृष्णको राजीनामा
काठमाडौं । सगरमाथा इन्स्योरेन्सका सञ्चालक ओमकृष्ण जोशीले राजीनामा दिएका छन् । वैशाख १९ गते बसेको कम्पनीको सञ्चालक समितिको बैठकले जोशीको राजीनामा स्वीकृत गरेको हो । जोशीले बोर्डमा साधारण सेयरधनीको प्रतिनिधित्व गरेका थिए । जोशीले बैशाख २० गतेदेखि लागु हुने गरि राजीनामा दिएका हुन् । बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी नयाँ ऐनले बैंक र बीमा कम्पनीमा एउटै व्यक्ति सञ्चालक हुन नपाउने व्यवस्था भएकोले उनले राजीनामा गर्नु परेको कम्पनी स्रोतले बतायो । जोशी सनराईज बैंकमा सञ्चालक छन् ।
गरिबी निवारण कोष र राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरणबीच संझौता
काठमाडौं। गरिबी निवारण कोष तथा राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरणबीच भुकम्प प्रभावित १४ जिल्लामा जीविकोपार्जन, जीवनस्तर सुधार तथा उद्यम विकासजस्ता गतिविधिमा सहयोगको लागि सम्झौता भएको छ ।सम्झौता अनुसार कोष र प्राधिकरणबीच भूकम्प प्रभाबित १४ जिल्लामा जीविकोपार्जन, उत्थान र लघुउद्यम विकास कार्यक्रमको नमुना र कार्यान्वयनमा सहकार्य हुनेछ । प्राधिकरणले कोष तथा कोषका लक्षित समुदायहरुलाई जीविकोपार्जन र लघु उद्यम विकासका कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्न क्षमता अभिबृद्धिका लागि आर्थिक तथा प्राविधिक सहायता र तालिममा सहजीकरण गर्नेछ । साथै प्राधिकरणले कोषलाई ती कार्यक्रम संचलनका लागी आवश्यक आर्थिक सहायता जुटाउने भएको छ । सम्झौता अनुसार १४ जिल्लामा कोषले प्राधिकरणको जिल्ला समन्वय समितिसँग काम गर्नेछ । यस्तै कोषले तालिम दिएका सिकर्मी, डकर्मी तथा अन्य प्राविधिक कर्मचारीलाई प्राधिकरणले पुनर्निमाण सम्बन्धी काममा लगाउने भएको छ । “यस सम्झौताले १४ जिल्लामा हुने कार्यक्रम तथा गतिविधिमा गरिबी निवारण तथा पुनर्निमाणका मुद्धामा सकारात्मक नतिजा आउने कोषका कार्यकारी निर्देशक नहकुल केसीले भने । रासस
सिटिजन्स बैंकको हकप्रद सेयर भर्नुभयो ? छिटो गर्नुहोस्, म्याद ३ दिनमात्र बाँकी
काठमाडौं । सिटिजन्स बैंक लिमिटेडको हकप्रद सेयर भर्ने म्याद अब ३ दिन मात्र बाँकी रहेको छ । कम्पनीले आफ्ना सेयरधनीलाई १० बराबर २.५(२५ प्रतिशत) को अनुपातमा हकप्रद निष्काशन गरेकोे छ । बैंकले गत चैत २४ गतेका दिन देखि नै सो मात्राको सेयर निष्कासन गरको हो । कम्पनीले १०० रुपैयाँ अंकित १ करोड ३८ लाख ४३ हजार ३७९ कित्ता सेयर निष्कासन गरेको छ । बैंकका सेयरधनीले आजको तीन दिन अर्थात वैशाख २७ गतेसम्म हकप्रदका लागि आवेदन दिन पाउनेछन् । कम्पनीले धितोपत्र निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धकमा सानिमा क्यापिटल लिमिटेडलाई तोकेको छ ।
प्रियंका कार्कीले चढिन् टाटाको जेस्ट कार
काठमाडौं । नेपालकी बहुचर्चित नायिका, मोडल, कोरियोग्राफर एवं भिजे, प्रियंका कार्कीले हालै टाटाको जेस्ट कार खरिद गरेकी छिन् । सो कुराको जानकारी उनले आफ्नो फेसबुक पेजमार्फत जानकारी गराएकी हुन् । भारतको सुप्रसिद्ध अटोमोबाइल कम्पनी टाटा मोटर्स्द्वारा उत्पादित जेस्ट कारको बेचबिखन नेपालमा टाटाको आधिकारिक वितरक सिप्रदी ट्रेडिङ्ग प्रा.लि. ले गर्दछ । आकर्षक लुक, उत्कृष्ट पर्फमेन्स र स्टाइलका कारण टाटा जेस्टले छोटो समयमा नै नेपालकै अग्रणी कम्प्याक्ट सेडान कारको रुपमा निकै चर्चा बटुल्न सफल भएको छ । यसैक्रममा नेपालकी चर्चित अभिनेत्रीले आफ्नो व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि उक्त जेस्ट कारलाई रोजेकोमा आफूहरु पनि हर्षित भएको कुरा कम्पनीले जानकारी गराएको छ ।
१० महिनामा साढे ४७ प्रतिशत खर्च, दैनिक आठ अर्ब ४७ करोड खर्चनु पर्ने चुनौति
महालेखा कार्यालयको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा ३० दशमलव ३६ मात्र पुँजीगत खर्च भएको छ । कुल बजेटको ४७ दशमलव ४६ प्रतिशत खर्च भएपनि पुँजीगत खर्च भने जम्मा ९४ अर्ब ६९ करोडमात्र खर्च भएको हो । सरकारले चालु आवको लागि १० खर्ब ४८ अर्ब ९२ करोडको बजेट ल्याएको थियो । तर, यो अवधिमा आइपुग्दा ४ खर्ब ५१ अर्ब ६९ करोडमात्र खर्च भएको छ । अब दुई महिनाको अवधिमा सरकारले कुल बजेटको ५२ प्रतिशतभन्दा माथि खर्च गर्नुपर्ने देखिएको छ । यसरी हालसम्म भएको खर्चलाई हेर्ने हो भने अबको वाँकी ६५ दिनमा ५ खर्ब ५१ अर्ब ८ करोड अर्थात दैनिक ८ अर्ब ४७ करोड खर्च गर्नुपर्ने देखिन्छ । ठूला पुँजी विनियोजन भए परियोजनामा खर्च हुन नसक्दा सरकारलाई समय सीमाभित्र विनियोजित बजेट खर्च गर्ने चुनौती थपिएको हो । काठमाडौं तराई–मधेस दु्रतमार्गका लागि चालु आवमा १० अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरेपनि दोसौ चौमाससम्म जम्मा ६ प्रतिशतमात्र खर्च खर्च भएको छ । दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बारामा लागि साढे एक अर्ब छुट्याएकोमा करिब २ प्रतिशतमात्र खर्चिएको छ । पश्चिम सेती जलविद्युत् आयोजनाको कुनै काम अघि बढ्न सकेको छैन । पुँजीगत खर्च हुन नसकेपछि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र अर्थ मन्त्री कृष्णवहादुर महराले असार मसान्तसम्म जसरी पनि ८० प्रतिशत पुँजीगत खर्च सबै विकासे मन्त्रालयका सचिवहरूलाई निर्देशन दिएका छन् । विकासे मन्त्रालयहरूले वाँकी दिनमा युद्धस्तरमा काम गरेर खर्च बढाउन निर्देशन दिइसकेका छन् । साथै उनले यस वर्ष ४० प्रतिशत खर्च कटाउन नसक्ने विकासे आयोजन अर्को वर्षदेखि बजेट नदिने बताएका छन् । अर्थ मन्त्रालयले विभिन्न चरणमा विकासे मन्त्रालयका सचिवहरूसँगको छलफलमा वैशाखसम्म ८० प्रतिशत प्ँजीगत खर्च गरिसक्न निर्देशन दिएको थियो । तर, अहिलेसम्म कुल पुँजीगत खर्च ३ खर्ब ११ अर्बको एक तिहाइ पनि हुन सकेको छैन । हुनत नेपालमा आवको अन्तिम दुई महिनामा ६० प्रतिशतभन्दा बढी खर्च गर्ने परिपाठी छ । अझ यस वर्ष त बजेटपछि आएको नयाँ सरकारले आफूले काम गरेको देखाउन तथा पुँजी खर्च बढाउन अन्धाधुन्दा खुद्रे आयोजनामा रकम विनियोजन गरिरहेको छ ।
सोमबार मात्रै ९५ लाख कित्ता बोनस र ५४ लाख कित्ता हकप्रद सेयर नेप्सेमा सूचिकृत
काठमाडौं । सोमबार मात्रै ९५ लाख २९ हजार १७० कित्ता बोनस सेयर नेप्सेमा सूचिकृत भएको छ । साथै, सोही दिन ५४ लाख ९३ हजार ५४४ कित्ता हकप्रद सेयर नेप्सेमा सूचिकृत भएको छ । एकैदिन ४ कम्पनीको बोनस र हकप्रद गरि कुल १ करोड ५० लाख २२ हजार ७१४ कित्ता सेयर नेप्सेमा थपिएको छ । सेवा विकास र मेगा बैंकको बोनस र हकप्रद दुबै सेयर थपिएको छ । त्यस्तै, ओम डेभलपमेन्ट बैंक र मनास्लु विकास बैंकको बोनस सेयर मात्रै थपिएको छ । त्यस्तै, सेवा विकास बैंकको ८ लाख ८ हजार ५५४ कित्ता बोनस र ५१ लाख ६ हजार ६६२ कित्ता हकप्रद सेयर सूचिकृत भएको हो । मेगा बैंक नेपालको पनि ५३ लाख १५ हजार ९४० बोनस र ३ लाख ८६ हजार ८८२ कित्ता हकप्रद सेयर सूचिकृत भएको छ । त्यस्तै, ओम डेभलपमेन्ट बैंकको ३० लाख ७४ हजार ६२१ कित्ता बोनर र मनास्लु विकास बैंकको ३ लाख ३० हजार ३५४ कित्ता बोनस सेयर सूचिकृत भएको छ ।
किन टेण्डर गरिएन २ अर्ब ८ करोडको एलइडी बल्ब खरिदमा ? कुलमान घिसिङको बयान
कुलमान घिसिङ, प्रबन्ध निर्देशक, नेपाल विद्युत प्राधिकरण नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को २०७४/०१/२१ गतेको् बैठकले विद्युत माग र आपूर्ति व्यवस्थापनका लागि भारत सरकारको स्वामित्वमा रहेको इनर्जी इफिसियन्सी सर्भिस लिमिटेड(इइएसएल)कम्पनीसँग नौ वाटका दुई करोड लिड बल्ब खरिद गर्न नेपाल विद्युत प्राधिकरणलाई सैद्धान्तिक सहमति दिएको छ । प्राधिकरणले सार्वजनिक खरिद ऐन २०६३ (पहिलो संसोधन २०७३) को दफा ४१ घ २ तथा नियमावलीमा भएको व्यवस्था अनुसार उपयुक्त खरिद प्रक्रिया अवलम्वन गरि पारदर्शीरुपमा बल्बको खरिद अगाडि बढाउने छ । लोडसेडिङ व्यवस्थापनका लागि दुई मुलुकबीचका सरकारी निकायबीच पारदर्शीरुपमा लिड बल्ब खरिद गर्न लागिएकाले यसमा कुनै अनियमितको आशंका नगर्न आग्रह गर्दछौं । ऊज्यालो नेपाललाई साकार बनाउन र औद्योगिक लगायत अन्य क्षेत्रको लोडसेडिङ अन्त्यका लागि एलइडी बल्ब प्रयोगमा ल्याउन लागिएको हो । नेपाल भारत सरकारका सचिव स्तरीय बैठक जोइन्ट स्टिरिङ कमिटीको २७ र २८ जुन २०१६ मा नयाँ दिल्लीमा सम्पन्न तेस्रो बैठकले इइएसएल मार्फत नेपालमा एलइडी बल्बको प्रयोग गर्ने कार्यक्रम विस्तार गर्न सकिने निर्णय गरेको थियो । कम्पनीले बल्बको भारतमा उपलब्ध गराएको रेटमा नै नेपालमा उपलब्ध गराउने परराष्ट मन्त्रालयमार्फत नेपाल विद्युत प्राधिकरणमा प्रस्ताव पठाएको थियो । नेपालका माननीय ऊर्जा मन्त्रीको भारत भ्रमणमा भारतीय समकक्षीसगको भेटमा समेत नेपालको लोडसेडिङ व्यवस्थापनका लागि लिड बल्ब उपलब्ध गराउने विषययमा सहमति भएको थियो । कम्पनीले भारतीय बजार मूल्यमै नेपाललाई बल्ब उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको थियो । इइएसएलले परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत पठाएको प्रस्ताव उपर छलफल गरि दुई करोड बल्ब उपलब्ध गराउने सम्बन्धी समझदारी प्राधिकरण र कम्पनीबीच २०७३÷१२÷११ सम्पन्न भएको थियो । कम्पनीले बल्ब आपूर्ति गर्ने र उपभोक्तालाई आफैले बिक्री गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो । तर, कम्पनीले नै बिक्री गर्दा महंगो परि उपभोक्तामाथि वित्तिय भार पर्ने देखिएपछि कम्पनीसँग बल्ब खरिद मात्रै गर्ने र यसको सम्पूर्ण बिक्री प्राधिकरणले गर्ने गरि समझदारी भएको थियो । बिक्री व्यवस्थापनका लागि कम्पनीले सफ्टवेर समेत उपलब्ध गराउने छ । साँझ र बिहानको बढ्दो विद्युतको माग व्यवस्थापनमा सुधार गरि जलविद्युत गृहको अधिकतम उपभोग गर्न माग पक्ष व्यवस्थापनको एउटा उपायका रुपमा एलइडी बल्ब खरिद गर्न लागिएको हो । वत्ति प्रयोगको कारणले साँझको पिक लोड बढ्ने हुँदा लिड बल्बको प्रयोग माग पक्ष व्यवस्थापनको उपयुक्त उपाय हो । अहिले प्राधिकरणका करिव ३५ लाख ग्राहकले वत्तिका लागि साधारण बल्ब र सिएफएल बल्ब प्रयोग गरिरहनु भएको छ । यसलाई एलइडी बल्बले प्रतिस्थापन गर्न सकिएमा पिक लोड व्यवस्थापन गर्न ज्यादै सहज हुने देखिएको छ । यदि औसतमा प्रति घरधुरी १८ वाटको सएफएल र ६० वाटको साधारण बल्ब प्रयोग गरेको कारणबाट ३८१ मेगावाट पिक लोड हुन आउछ । यसको सट्टा ९ वाटको लिड बल्ब प्रयोग गर्दा २०१ मेगावाट पिक लोडमा बचत हुन जाने देखिन्छ । जबकी २०१ मेगावाटको जलविद्युत आयोजना बनाउन करिव ४० अर्ब रुपैया र समय कम्तीमा पनि पाच वर्ष लाग्छ । विद्युत माग व्यवस्थापन गरि लोडसेडि अन्त्यका लागि तत्काल गर्न सकिने लिड बल्बको प्रयोग नै हो । त्यस्तो एलइडी बल्ब ४ घण्टा बल्दछ भन्ने मान्दा वार्षिकरुपमा २९३.४६ गिगावाट आवर ऊर्जा बचत हुने देखिन्छ । २ करोड बल्बको भारतीय सीमामा ६५ भारु (१०४नेरु) पर्छ । भन्सार, मुल्य अभिबृद्धि कर र भन्सार महसुल पूरै छुट तथा प्राधिकरणको सेवा शुल्कलाई १० प्रतिशतले हिसाव गर्दा लागत खर्च २ अर्ब ३२ करोड हुन आउछ । सरकारले भन्सार र मुल्य अभिबृद्धी कर छुट नदिने निर्णय गरेको छ । एलइडी बल्बको प्रयोगबाट प्राधिकणलाई पिकलोड तथा इनर्जी खपतमा कमी आई सो बराबरको उत्पादन गरेर ऊर्जा बचत हुने छ । साधारण चिमभन्दा लिड बल्ब प्रयोग गर्दा विद्युत महसुलमा कमी आई ग्राहकलाई समेत फाइदा हुने छ । लिड बल्बमा जस्तो मर्करीको प्रयोग नहुने भएकाले वातावरणीय दृष्टिले अनूकुल छ । हाल फिलिप्स लिड बल्बको बजार मुल्य ३५० रुपैयाभन्दा बढी पर्छ । यसको तुलनामा प्राधिकरणले सहुलितरुपमा र किस्ताबन्दीमा समेत बल्बको रकम भुक्तानी गर्न पाउने हुदा उपभोक्ताका लागि समेत आर्थिकरुपमा फाइदा जनक छ । यसले समग्र अर्थतन्त्रै सकारात्मक प्रभाव पार्ने छ । इइएसएलले प्रख्यात कम्पनीहरु फिलिप्स र ओस्रामका एलइडी बल्ब उपलब्ध गराउने छ । बल्वको पावर फ्याक्टर ०.९५ भन्दा बढी रहने र उर्जा दक्षता सत प्रतिशत हुने भएकाले बजारमा पाउनेभन्दा गुणस्तरीय छन् । इइएसएलले तीन वर्षको वारेन्टीसहित बल्ब उपलब्ध गराउने छ । अर्थात तीन वर्षमा बिग्रिएमा इइएसएलले बल्बको प्रतिस्थापन गरिदिने छ । लिड बल्ब ५० हजार घण्टासम्म चल्छ । ठोकिएमा अथवा झरेमा लिड बल्ब फुट्दैन । त्यसैले इइएसएलले उपलब्ध गराउने लिड बल्ब बजारमा पाउने भन्दा उच्च गुणस्तरका छन् । साँझ र विहान विद्युतको अत्याधिकम माग पूर्ति गर्न लिड बल्ब प्रयोगमा ल्याउन सकिएमा पिक लोड कम हुने, लोड फ्याक्टर बढ्ने र विद्युततको माग व्यवस्थापन एवं सन्तुलन गर्न सहज हुने छ । तुलनात्मक अध्ययन ने.वि.प्रा. को कूल ग्राहक संख्या -३१,१५,००० ने.वि.प्रा. ले २ करोड ९ वाटको एलइडी वल्व वितरण गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । १,९५,००,००० ग्राहकहरु १८ वाट सिएफएल र ५,००,००० ग्राहकहरु ६० वाटको इनक्याण्डिसेन्ट वल्व प्रयोग गर्छन् । २ करोड थान एलइडी वल्वहरु वितरण गरी इनक्याडिसेन्ट र सिएफएल बल्ब विस्थापन गर्दा पिकलोड समयमा उच्चतम माँगमा कमि आउने र २०१ मेगावाट बिजुली बचत हुन्छ । २०१ मेगावाटको पिकिङ प्रोजेक्ट बनाउन ४० अबरु लाग्छ जुन सिधै बचत हो । एलइडी बल्ब खरिदका लागि खर्च भएको रकम १० महिनामा उठिसक्ने हाम्रो प्रक्षेपण छ ।
