नेप्से १७ अंकले वृद्धि, ३२ करोडको सेयर कारोबार, फाइनान्स बाहेक सबै समूह उकालो
काठमाडौं । लगातार ओरालो लागेको बजारमा बुधबार भने केही सुधार आएको छ । बुधबार नेप्से परिसूचक १७ दशमलब ५१ अंकले बढेर १३१६ अंकमा पुगेको छ । करिब एक साता पछि सेयर बजारमा हरियाली छाएको छ । बजारमा ३२ करोड रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । मंगलबारको तुलनामा बुधबारको सेयर कारोबार करिब २२ करोड रुपैयाँले घटि हो । बुधबार १३५ कम्पनीको ६ लाख ५० हजार कित्ता सेयर किनबेच भएको छ । सो दिन कुमारी बैंक र नेपाल बंगलादेश बैंकको क्रमशः ३ करोड ९४ लाख र ३ करोड ४ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको छ । बुधबार फाइनान्स समूहको परिसूचक बाहेक करोबार भएका बाँकी सबै समूहको परिसूचक उकालो लागेका छन् । सबैभन्दा बढी बीमा समूहको परिसूचक २१४ अंकले उकालो लागेको छ । त्यस्तै, उत्पादनमूलक, होटल, विकास बैंक र बैंकिङ् समूहको परिसूचक ३०, २६, १५ र १३ अंकले उकालो लागेका छन् ।
साउनदेखि १० लाख भन्दा बढी नगद कारोबार गर्न नपाइने
काठमाडौं । सरकारले आगामी साउन १ गतेदेखि १० लाख भन्दा बढि नगद कारोबारमा रोक लगाउने भएको छ । अर्थ सचिव शान्तराज सुवेदीले १० लाख भन्दा बढी नगद कारोबार गर्न नपाइने निर्णय मन्त्रिपरिषदले गरिसकेको र आगामी आर्थिक वर्षदेखि लागू हुने जानकारी दिए । ‘नगद कारोबारमा १० लाखको सीमा सम्बन्धि निर्णय मन्त्रिपरिषदले गरिसकेको छ, केहि दिनभित्रै राजपत्रमा सूचना प्रकाशित हुनेछ’, अर्थसचिव सुवेदीले विकासन्युजसँग भने । सम्पति सुद्धिकरण निवारण ऐन २०६४ ले निश्चित थ्रेसहोल्ड भन्दा माथिको नगद कारोबारमा रोक लगाउन सकिने व्यवस्था गरेको छ । सो ऐनमा सरकारले राष्ट्र बैंकको परामर्शमा तोकिएको मूल्य वा सो भन्दा बढीको सेवा तथा बस्तु खरिद एंव बिक्रीका कारोबारहरु वित्तीय संस्था वा बैंकिङ उपकरण मार्फत मात्र गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्न सकिने उल्लेख गरेको छ । सरकारले ऐन आएको ९ बर्षपछि त्यसको कार्यान्वयन गर्न लागेको हो । साउन १ गतेपछि १० लाख भन्दा बढीको कारोबार बैंकिङ च्यानलबाट मात्रै गर्नुपर्नेछ । हाल ३० लाख भन्दा बढीको कारोबार बैंकिङ च्यानलबाट मात्रै गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेको छ । १० लाख भन्दा बढीको कारोबारमा भने स्राेत खुलाउनु पर्ने व्यवस्था रहेको छ । ‘अहिले ३० लाख बढि रकमको कारोबारमा बैंकिङ च्यानल अनिवार्य गरेका छौं, अब १० लाख तोकियो भने त्यसले सम्पति सुद्धिकरणमा सघाउ पुर्याउँछ’, नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता नारायण पौडेलले भने । उनले नगद कारोबारमा सिमा तोकिएको निर्णय सम्बन्धी सर्कुलर भने अझै राष्ट्र बैंकले नपाएको बताए । ४० प्रतिशत जनताको मात्रै वित्तीय पहुँच पुगेको केन्द्रीय बैंकको तथ्यांक छ । वित्तीय पहुँच नपुगेकाे क्षेत्रमा नगदकाे काराेबार गर्नुकाे विकल्प हुँदैन ।
२५ हजारसम्मको वस्तु आयात र ५ लाखसम्मको निर्यात गर्नेले एक्जिम कोड अनिवार्य लिनुपर्ने
काठमाडौं । भन्सार विभागले आगामी आर्थिक वर्ष २०७३/७४ देखि लागू हुने गरी निकासी पैठारीका लागि संकेत नम्बर (एक्जिम कोड) लागू गर्ने तयारी गरेको छ । एक पटकमा २५ हजार रुपैयाँसम्मको वस्तु आयात तथा ५ लाखसम्मको निर्यात गर्नेले एक्जिम कोड लिनु पर्ने व्यवस्था गर्ने तयारी गरिएको भन्सार विभागका निर्देशक देवीप्रसाद भण्डारीले बताए । यस अघि यस्तो व्यवस्था लागू गरिएको थिएन । भन्सार ऐन २०६४ को दफा ८९ ‘ख’ मा आर्थिक ऐन २०७३ बाट थप भएको बुँदामा निकासी पैठारी गर्ने व्यक्तिले यस्तो कोड लिनुपर्ने व्यवस्था गरिएकाले विभागले यस्तो तयारी गरेको हो । उक्त बुँदामा ‘निकासी पैठारी गर्ने व्यक्तिले निकासी पैठारी गर्ने प्रयोजनका लागि विभागले तोकेको मितिदेखि लागू हुने गरी अनिवार्य संकेत नम्बर लिनु पर्नेछ’ भन्ने उल्लेख छ । सो प्रयोजनका लागि ‘निकासी पैठारी संकेत नम्बर प्रदान गर्नेसम्बन्धी कार्यविधि २०७३’ अनुसार कार्य सम्पादन अगाडि बढाइएको भण्डारीले बताए । यो व्यवस्था लागू भएपछि भारतीय बन्दरगाहबाट नेपाल सामान ल्याउन र यहाँबाट निर्यात गर्दा लाग्ने समय छोटो हुने छ । एक्जिम कोड लागू भएपछि निकासी पैठारी गर्दा वैदेशिक व्यापारलाई प्रर्बद्धन, निकासी पैठारीको कार्य पारदर्शी, व्यवस्थित र सरलीकृत एवम् अनधिकृत व्यापार र अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा निरुत्साहित र नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्छ । साथै अतिरिक्त कारोबारमा प्रयोग हुने कागजको संख्या घटाउन र नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको अभिलेख अद्यावधिक गर्न पनि सहयोग पुग्नेछ । आगामी आव देखि एक्जिम कोड लागू गर्ने गरी सबै तयारी विभागले गरिरहेको छ । कोर्ड लागू गर्नका लागि विभागले सरोकारवालाहरूसँग छलफलसमेत गरिरहेको छ । व्यवसायीले एक्जिम कोड सहज ढंगले लिनसक्ने भएकाले कार्यान्वयनमा समेत सहजता आउने भण्डारीले बताए । यसको व्यवस्थाबाट प्रत्येक आव शुरू हुनुअघि सबै कुरा ‘सिष्टम’बाटै अद्यावधिक गर्न सकिनेछ भने बैंक जमानत पेश गरेको आधारमा १ वा ५ वर्ष अवधिका लागि नवीकरण गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । यस्तो कोड स्थायी प्रकृतिको हुने र स्थगन वा खारेज नभएसम्म कायम रहने पनि कार्यविधिमा उल्लेख गरिएको छ । यसबारे उद्योगी तथा व्यवसायीलाई जानकारी दिन देशका विभिन्न भागमा स्थानीय उद्योग वाणिज्य संघसँग मिलेर कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको भण्डारीले बताए । भारतलगायत विश्वका विभिन्न मुलुकमा यसअघि नै एक्जिम कोड लागू भइसकेको छ । व्यवसायीकै पान नम्बरबाट भन्सार जाँचपास भएको हेर्न सकिने तथा निकासी पैठारीको आफ्नो विवरण जहिले पनि हेर्न सक्नेछन् ।
सिँचाइका लागि ३९ लाख अनुदान उपलब्ध गराउने, १५५ किसानले दिए आवेदन
भद्रपुर। जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले साना सिँचाइ योजनाका लागि ७५ कृषकलाई ३९ लाख रुपैयाँ अनुदान सहयोग उपलब्ध गराउने भएको छ । चालु आवको स्वीकृत नीति तथा कार्यक्रमअनुसार वितरण गरिने सो रकमका लागि जिल्लाभरिका १५५ किसानले आवेदन दिएका थिए । कृषकको समूहले प्राप्त गर्ने सो रकम सिँचाइका लागि प्रयोग गरिने छ । कृषि विकास कार्यालयका प्रमुख वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत प्रकाश डाँगीले उक्त अनुदान अति सुक्खा प्रभावित क्षेत्र, अधिकांश कृषक समूह सदस्यलाई लाभ पुग्ने गरी, समावेशी समूह, दैवी प्रकोपबाट क्षतिग्रस्त सिँचाइ आयोजना, जनसहभागिता बढी जुटाउने तथा गत आवमा अनुदान सहयोग नपाएकालाई प्राथमिकता दिएर उपलब्ध गराएको बताए । जिल्ला कृषि विकास समितिको बैठकबाट उक्त निर्णय गरिएको हो । यसैगरी प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना सुपर जोन-धान क्षेत्रअन्तर्गत पथरिया, बालवाडी, बनियानी र केचनामा केन्द्र राखी घुम्ती प्रयोगशाला र माटो जाँच शिविर सञ्चालन गरिएको छ । माटो जाँचको परिणाम अनुसार कृषि चुनका लागि यस वर्ष सुपर जोन कार्यालयले चुन ढुवानीमा अनुदान दिने र अर्को वर्ष कृषि चुन नै उपलब्ध गराउने डाँगीले जानकारी दिए। रासस
जिरी विमानस्थल सञ्चालन सुस्तायो, अनुगमनको वर्ष दिनको प्रगति शून्य
दोलखा । दोलखाको पर्यटन विकासका लागि जिरी विमानस्थललाई पुनःसञ्चालनमा ल्याउने प्रस्ताव हालसम्म कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । गत वर्ष फागुनमा विमानस्थल सञ्चालनका लागि नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले विमानस्थल क्षेत्र निरीक्षण गरी चाँडै सञ्चालनमा ल्याइने सपना देखाएपनि निरीक्षण गरेको वर्ष दिन पुगिसक्दा पनि प्रगति भने शून्य छ । यहाँको पर्यटन विकासका लागि निकै महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने विमानस्थल पुनःसञ्चालनका लागि जिरीवासीले पटकपटक प्राधिकरणसँग अनुरोध गरेका थिए । लामो समयको प्रयासपछि २०७२ फागुन १९ गते प्राधिकरणका निर्देशक ध्रुवदास योक्षिमयो, वरिष्ठ अधिवक्ता योगेन्द्रराज शर्मा र दोलखा क्षेत्र नं १ का सांसद पार्वत गुरुङसहितको टोलीले गौचरणको रुपमा रहेको जिरी विमानस्थल निरीक्षण गरेको दुई महिनापछि प्राधिकरणले सर्भेक्षणका लागि तीन इञ्जिनियरको टोली जिरी पठाएको थियो । टोलीले विमानस्थल रहने क्षेत्रको एक सातासम्म सर्भेक्षण गरेर राजधानी फर्केपछि जिरी विमानस्थल पुनः सञ्चालनको विषय अघि बढेको छैन । सो विमानस्थल सञ्चालनमा ल्याउन सकिए जिरीको पर्यटन विकासका साथै होटल व्यवसाय समेत फस्टाउने स्थानीय होटल व्यवसायी सञ्जु शेर्पा बताउछन्। तीन दशक अघिसम्म नियमित रुपमा सञ्चालन हुँदै आएको विमानस्थल २०४२ सालमा सडक सञ्जाल विस्तार भएसंगै विस्थापित भएपछि गौचरणको रुपमा प्रयोग हुँदै आएकाले यसलाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन जिरीवासीले सम्बन्धित निकायमा पटकपटक घच्घचाउने काम गरे पनि सुनुवाइ हुन सकेको छैन । विमानस्थल सञ्चालन भए यहाँ उत्पादित खाद्य वस्तु खपत हुने भएकाले जिरीवासीको आर्थिक अवस्थामा समेत सुधार आउने अर्का होटल व्यवसायी विजय जिरेलको धारणा छ । सो विमानस्थलको जग्गाको जग्गा धनीपुर्जा नभएकै कारण सफल हुन नसकेको यहाँका बासिन्दाको भनाइ छ । रासस
रानी पोखरी बनाउन एक करोड २६ लाखको ठेक्का, डेढ बर्षमा बनिसक्ने
काठमाडौं । पुरात्व विभागले रानीपोखरीको बालगोपालेश्वर मन्दिर निर्माणका लागि टेण्डर आव्हान गरेको छ । विभागले एक करोड २६ लाख १४ हजार ९ सय ९५ रुपैंया(भ्याट बाहेक)का टेण्डर आव्हान गरेको हो । फागुन १२ गते आव्हान गरिएको टेण्डरको म्याद १५ दिन रहेको छ । विभागका सिनियर डिभिजनल इञ्जिनियर सम्पत घिमिरेका अनुसार ई बिडिङ र परम्परागत दुबै शैलीमा दरखास्त लिने काम भैरहेको छ । ‘१५ दिनको सूचना निकालेका छौं, थप १५ दिन मुल्यांकन गर्न समय लाग्छ, ७ दिनमा आसयको सूचना निकाल्छौं र अर्काे ७ दिनभित्र सम्झौता गर्न सकिन्छ’, सिडिई घिमिरेले भने । बालगोपालेश्वर मन्दिरको डिजाइनबारे छलफल भैरहेको पनि उनले जानकारी दिए । काठमाडौं महानगरपालिकाले बनाएको फाउण्डेसनलाई जस्ताको त्यस्तै उपयोग गर्ने र त्यसमाथीको संरचना भने पुरातत्विक महत्वको बनाउने पनि उनले जानकारी दिए । काठमाडौं महानगरपालिकाले यस अघि नै ६ करोड २९ लाखको लागतमा रानी पोखरी पुर्न्निर्माण अघि बढाएको थियो । तर सिमेन्ट, छड र नयाँ निर्माण सामग्री प्रयोग गरेको भन्दै युनेस्कोले आपक्ति जनाएको थियो । युनेस्कोको आपक्ति पछि बालगोपालेश्वर मन्दिर भने पुरातत्व विभाग आफैंले बनाउन लागेको हो । तत्कालिन राजा प्रताप मल्लले १६७० सालमा पुत्र वियोगमा परेकी रानीको वियोगलाई भुलाउन रानीपोखरी निर्माण गरेका थिए ।
नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको साधारणसभा चैत १४ गते हुँदै, के के छन् प्रस्ताव?
काठमाडौं । नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको १७औँ वार्षिक साधारणसभा चैत १४ गते हुने भएको छ । उक्त सभामा कम्पनीले आफ्ना सेयरधनीलाई २५ प्रतिशत अर्थात ६१ करोड १२ लाख ८५ हजार ७२५ रुपैयाँको बोनस सेयर वितरण गर्ने प्रस्ताव पारित गर्ने भएको छ । कम्पनीले २०७३ को असार मसान्त सम्ममा कायम चुक्ता पूँजीमा एफपीओ जारी पश्चातको कायम हुने पूँजीमा सो मात्राको बोनस दिन लागेको हो । कम्पनीको एफपीओ पश्चात कायम हुने पूँजी २ अर्ब ४७ करोड ७१ लाख ४२ हजार ९०० रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको साधारणसभा सम्वन्धिको निर्णय फागुन १७ गते बसको कम्पनीको सञ्चालक समितिको बैठकले गरेको हो । उक्त साधारणसभा प्रयोजनको लागि फागुन २७ गतेदेखि चैत १४ गतेसम्म कम्पनीको बुक क्लोज रहने कम्पनीले जनाएको छ ।
माइक्रोम्याक्सको पी६८१ मोबाइल नेपाली बजारमा, मूल्य १४ हजार ७ सय मात्र
काठमाडौं । स्मार्टफोन जगतमा विश्वप्रसिद्ध भारतीय ब्राण्ड माइक्रोम्याक्सले आफ्नो नयाँ प्रस्तुति पी६८१ मोबाइल नेपाली बजारमा सार्वजनिक गरेको छ । कम्पनीले आफूलाई उत्कृष्ट ब्राण्डको रुपमा स्थापित गर्न उक्त मोबाइल ग्राहकहरुका माझ ल्याएको बताएको छ । कम्पनीका अनुसार पी६८१मा विशेष किसिमको प्रोसेसर रहेको छ, जुन १.३ जिगा हर्ज क्वाढ(कोर प्रोसेसरद्धारा सञ्चालित छ । १६ जिबी रोम रहेको यस मोबाइलमा ८.०” डिस्प्ले र फोनमा शक्तिशाली ४००० एमएएचको ब्याट्री रहेको छ । साथै, उक्त मोबाएलमा ५एमपी हाइ रिजोलुसन अटो फोकस रिएर क्यामेरा र २ एमपी फ्रण्ट क्यामेरा सेल्फीका लागि रहेको छ । १.३ जिगा हर्ज क्वाढ(कोर प्रोसेसरले गर्दा यो ठूलो फोन चलाउन धेरै सजिलो र छिटो रहेको कम्पनीले जनाएको छ । यो स्मार्टफोन एन्ड्रोयडको मार्शमाल्लो ६.० अपरेटिंग सिस्टममा आधारित रहेको छ । पी६८१ मोबाइलमा डियूएल माइक्रो सिम सल्ट भएको थ्रि जी नेटवर्क सपोर्ट गर्दछ । कनेक्टिभिटीका लागि यसमा वाईफाई, ब्लूटूथ लगायतका सुविधा पनि छन् । नेपाली बजारमा पी६८१ मोबाइलको मूल्य १४ हजार ७ सय रुपैयाँ रहेको कम्पनीले जनाएको छ । उक्त स्मार्टफोन उत्कृष्ट फोन मध्येमा पर्ने हुनाले कुनैपनि समयमा कार्य दक्षतामा कमी आउन नदिने कम्पनीको विश्वास रहेको छ ।
