रूसले लगायो अमेरिकामा युरेनियम निर्यात प्रतिबन्ध
काठमाडौं । रूसले संयुक्त राज्य अमेरिकामा युरेनियम निर्यातमा अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएको रूसी सरकारले जनाएको छ । स्रोतका अनुसार प्रतिबन्धहरू अमेरिकामा निर्यात तथा अमेरिकी क्षेत्राधिकारमा दर्ता भएका संस्थाहरूसँग विदेशी व्यापार सम्झौता अन्तर्गत लागू हुने छन् । प्राविधिक र निर्यात नियन्त्रणको लागि संघीय सेवाले जारी गरेको इजाजतपत्र अन्तर्गत वितरण गर्न अनुमति दिइने छ । प्रतिबन्धले युरेनियमको लागि रूसमा निर्भर अमेरिकाको आणविक उर्जा आपूर्तिमा अभाव खडा गर्ने आकंलन गरिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाईडेनले गत मे महिनामा हस्ताक्षर गरेको सन् २०४० सम्म रूसी युरेनियम आयातमा प्रतिबन्ध लगाउने अमेरिकी कानून पछि यो कदम चालेको जनाइएको छ । अमेरिकी तथ्याङ्क अनुसार यस वर्ष रुसी युरेनियमको कुल खरिद ५७४ मिलियन डलर पुगेको छ जुन अघिल्लो बर्षको तुलनामा लगभग ३२ प्रतिशतले कम हो ।
मस्कको ‘एक्स’ विरुद्ध अर्बपतिले हाले मुद्दा, के हो विवाद ?
काठमाडौं । युरोपका सबैभन्दा धनी व्यक्ति बर्नार्ड अर्नाल्टले एलन मस्कको ‘एक्स’ (पुरानो ट्वीटर) विरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन् । आफ्नो अखबारको सामग्री एक्सले बिना भुक्तानी प्रयोग गरिरहेको दाबी अर्नाल्टको छ । ‘ले पेरिसिएन’ र ‘लेस इकाेज’ नामक दुई फ्रान्सेली पत्रिका अर्नाल्टले चलाउँदै आएका छन् । दुवै पत्रिका अर्नाल्टको लक्जरी साम्राज्य एलभीएमएचअन्तर्गत रहेका छन् । बेलायती पत्रिका ‘टेलिग्राफ’को रिपोर्टअनुसार दुई फ्रान्सेली पत्रिका ‘ले पेरिसियन’ र ‘लेस इकोस’ यस मुद्दाको हिस्सा हुन् । दुई अन्य दैनिकह ‘ले फिगारो’ र ‘ले मोन्डे’ ले पनि मुद्दालाई समर्थन गरिरहेका छन् । अर्बपति अर्नाल्टले यी समाचारपत्रहरूलाई २०१९ को युरोपेली निर्देशनअनुसार भुक्तानी दिनुपर्ने दाबी गर्छन् । यी निर्देशनहरूले पत्रपत्रिका, म्यागजिन वा प्रेस एजेन्सीहरूलाई उनीहरूको सामग्री पुन: प्रयोग गरेबापत पारिश्रमिक प्राप्त गर्न अनुमति दिन्छ । रिपोर्टका अनुसार गुगल र मेटाको विपरीत एक्स फ्रान्सेली समाचार प्रकाशकहरूसँग वार्ता गर्न कहिल्यै सहमत भएकाे छैन । यो मुद्दाले विश्वका दुई धनी व्यक्तिहरूलाई अदालतमा आमनेसामने खडा गर्ने आँकलन गर्न सकिन्छ । ब्लूमबर्ग बिलिनियर्स इन्डेक्सका अनुसार हाल ३१९ अर्ब डलरको कुल सम्पत्तिका साथ एलन मस्क विश्वको सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् । योसँगै बर्नार्ड अर्नाल्ट १६४ अर्ब डलरको सम्पत्तिसहित विश्वको पाँचाैं र युरोपका सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् । अर्नाल्टको सम्पत्ति घट्यो, मस्क बढ्यो ब्लूमबर्गका अनुसार अर्नाल्टको सम्पत्तिमा वार्षिक रूपमा ४३.४ बिलियन डलरले गिरावट आएकाे छ । यसको विपरीत सूचकांकअनुसार मस्कको सम्पत्ति वार्षिक रूपमा ९०.० बिलियनले बढेको छ । रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार तथा पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस वर्षको अमेरिकी चुनावमा फेरि जित हासिल गरेसँगै मस्ककाे भाग्य पुन: चम्केकाे हाे । मस्कले ट्रम्पको पक्षमा खुलेर समर्थन गरेका थिए । पेरिस न्यायिक अदालतले एक्सलाई टेलिरामा, कुरिअर इन्टरनेशनल, ले हफिङ्टन पोस्ट, मालेशेर्बेस पब्लिकेशन्स र ले नोवेल ओब्स लगायतका फ्रान्सेली प्रकाशकहरूको समूहलाई व्यापार डेटा उपलब्ध गराउन बाध्य पारेको दुई महिनापछि मुद्दा आएको हो ।(एजेन्सीको सहयोगमा)
विश्वको नजर भारत र चीनतर्फ, विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा ५० प्रतिशत योगदान
काठमाडौं । विश्वको ३५ प्रतिशत जनसंख्या भारत र चीनमा बसोबास गर्दछन् । यी दुई देशले सन् २०२४ मा विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा ५० प्रतिशत योगदान दिने अनुमान गरिएको छ । यही कारण सारा विश्वकाे नजर यी दुवै मुलुकमा छ । यस सन्दर्भमा सिंगापुरकी सिनियर विदेश मन्त्री सिम एनको बिहीबारको भनाइ निकै महत्त्वपूर्ण छ । उनले दक्षिणपूर्वी एसियाली क्षेत्रको भारत र चीन दुवैसँग बलियो सम्बन्ध हुनुपर्नेमा जाेड दिएका थिइन् । एशियाको विकासमा यी दुवैको भूमिका निकै महत्त्वपूर्ण छ । सिंगापुरको नेसनल युनिभर्सिटीमा आयोजित कार्यशालामा सिम एनले सो कुरा बताएका हुन् । यस कार्यशालाको विषय ‘चीन र भारतः विश्व अर्थतन्त्रलाई आकार दिने दुई ठूला देश’ थियो । कार्यशालामा विज्ञहरूले चीन र भारतको बढ्दो विश्वव्यापी प्रभावबारे छलफल गरेका थिए । क्रयशक्तिका आधारमा विश्वको पहिलो र तेस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएकाले यी दुई देशको विश्वमा गहिरो प्रभाव रहेको विदेशमन्त्री एनले बताइन् । विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा ५० प्रतिशत योगदान हुने विश्वको ३५ प्रतिशत जनसंख्या चीन र भारतमा बस्छन् । सन् २०२४ सम्ममा विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा उनीहरूको योगदान ५० प्रतिशत हुने अनुमान गरिएको छ । इस्ट एसियाली इन्स्टिच्युट (ईएआई)का निर्देशक अल्फ्रेड शिप्केले भने, ‘चीन र भारत विश्वव्यापी आर्थिक परिदृश्यमा महत्त्वपूर्ण स्तम्भको रूपमा उभिएका छन् ।’ यसैबीच दक्षिण एसियाली अध्ययन संस्थान (आईएसएएस)का निर्देशक इकबाल सिंह सेभियाले ‘डिजिटलाइजेशन र हरित अर्थतन्त्रमा संक्रमणको भविष्यका लागि भारत र चीन दुवै महत्त्वपूर्ण रहेकाे बताए । यो कार्यशालाको आयोजना सिंगापुरको नेसनल युनिभर्सिटी (एनयूएस) मा रहेको पूर्वी एसियाली संस्थान (ईएआई) र इन्स्टिच्युट अफ साउथ एसियन स्टडिज (आईएसएएस) ले संयुक्त रूपमा गरेको हो । विज्ञहरूका अनुसार समग्र विश्वव्यापी प्रणालीको विकास भइरहेको छ । भारत र चीनले विश्व अर्थतन्त्रको भविष्यलाई आकार दिनेछन् ।
