साउन पहिलो साता मौद्रिक नीति आउँदै, ‘फ्लेक्जिबल मुड’मा गभर्नर
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले साउन पहिलो सातामा आगामी आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीति सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका सह-प्रवक्ता डा. डिल्लीराम पोखरेलका अनुसार राष्ट्र बैंकले साउन पहिलो साता मौद्रिक नीति सार्वजनिक गर्ने किसिमले तयारी गालेको हो । उनका अनुसार राष्ट्र बैंकले आगामी आर्थिक वर्ष ०८१/८२ का लागि मौद्रिक नीतिको मस्यौदा निर्माण गरिरहेको छ । वर्तमान अर्थतन्त्रको अवस्था र यसलाई समाधानको बाटो दिने किसिमले मौद्रिक नीति बनिरहेको उनको भनाइ छ । ‘राष्ट्र बैंक मौद्रिक नीतिको तयारीमा जुटिसकेको छ, अहिले मौद्रिक नीतिको मस्यौदा बनिरहेको छ, साउन पहिलो साता सार्वजनिक गर्ने किसिमले तयारी भइरहेको छ,’ डा. पोखरेलले विकासन्युजसँग भने । अहिले राष्ट्र बैंकले कृषि र साना तथा मझौला उद्यममा बढी प्राथमिकता दिएर नीति निर्माण गरिरहेको छ । वर्तमान अर्थतन्त्रमा संकचुन सिर्जना भएकोले यो समस्या समाधानका लागि अहिले राष्ट्र बैंकले विभिन्न सरोकारवालाहरूसँग छलफल पनि गरिरहेको छ । सरोकारवालासँग छलफल गरेर राष्ट्र बैंकले राय सुझाव संकलन पनि गरिरहेको छ । अहिले मौद्रिक नीतिमा माग राख्दै विभिन्न क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्ति तथा संघ संस्थाका पदाधिकारीहरू राष्ट्र बैंक पुगिरहेका छन् । बजारमा रहेको आर्थिक शिथिलता हटाउन बैंकरदेखि उद्योगी व्यवसायीको लर्को राष्ट्र बैंकमा लागिरहेको छ । अहिलेको मुख्य समस्या भनेको कर्जाको मागको हो । कर्जाको माग नहुँदा बैंकमा तरलता थुप्रिरहेको छ । राष्ट्र बैंकसामु नीतिगत व्यवस्थामार्फत् कर्जाको माग बढाउनु पर्ने चुनौती छ । यो समस्याको समाधानका लागि उद्योगी व्यवसायीले परियोजना धितोको माग राखिरहेका छन् । यस पटक गभर्नर अधिकारी पनि मौद्रिक नीतिमार्फत् केही नयाँपन दिन खोजिरहेका छन् । आफ्नो कार्यकालको अन्तिम मौद्रिक नीतिमार्फत् उनी केही अविस्मरणीय कार्य गर्न खोजिरहेका छन् । उसो त उनी आफैं पनि विभिन्न सार्वजनिक कार्यक्रममा आगामी वर्षको मौद्रिक नीतिमा राष्ट्र बैंकले अर्थतन्त्रको मार्गचित्र कोर्ने प्रयास गर्ने बताउँदै आएका छन् । मौद्रिक नीति आशा जगाउने गरी आउने उनी बताउँदै आएका छन् । सहप्रवाक्ता पोखरेल पनि यस पटकको मौद्रिक नीति सबैले चासोका साथ हेरेका बताउँछन् । गभर्नरको अन्तिम मौद्रिक नीति भएकोले पनि धेरैको चासो मौद्रिक नीतिमार्फत् के आउँछ भन्ने रहेको उनको भनाइ छ ।
प्रधानमन्त्रीसमक्ष ‘फौजदारी न्याय प्रशासन सुधार अध्ययन प्रतिवेदन’ प्रस्तुत
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’समक्ष ‘फौजदारी न्याय प्रशासन सुधार अध्ययन तथा सुझाव प्रतिवेदन, २०८१ प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेको छ । महान्यायाधिवक्ता डा दीनमणि पोखरेलको अध्यक्षतामा गठित ‘फौजदारी न्याय प्रशासन सुधार अध्ययन तथा सुझाव कार्यदल’ले तयार पारेको प्रतिवेदन प्रधानमन्त्रीसमक्ष महान्यायाधिवक्ताले प्रस्तुत गरेका हुन् । प्रतिवेदन ग्रहण गर्दै प्रधानमन्त्रीले कानुन सुधारका लागि कार्यदल गठन गरिएको स्मरण गर्दै प्राप्त सुझावलाई सरकारले गम्भीर रूपमा लिएर कार्यान्वयन गर्ने बताए । प्रतिवेदनमा मुलुकी अपराध संहिता, २०७४, मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ र फौजदारी कसुर सजाय निर्धारण तथा कार्यान्वयन ऐन, २०७४ लगायत विभिन्न विषयत फौजदारी कानुनमा गर्नुपर्ने सुधारका सम्बन्धमा सुझाव दिइएको छ । महान्यायाधिवक्ता पोखरलेले आफ्नो क्षेत्राधिकार प्रयोग गरेर फौजदारी, कार्यविधि, दण्डसजाय र संस्थागत सुधारका विषयमा कार्यदलले प्रतिवेदन तयार पारेको र त्यसले नीतिगत सुधारमा महत्त्वपूर्ण सहयोग गर्ने विश्वास व्यक्त गरे । विसं २०८० माघ १८ गते कार्यदल गठन गरिएको थियो ।
मनोज गजुरेलको घरमा ताला लगाउन पुगेपछि मीना ढकाल पक्राउ
काठमाडौं । हास्य कलाकार मनोज गजुरेलको भक्तपुर बालकोटस्थित घरमा ताल्चा लगाउन पुगेकी मीना ढकाललाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । आइतबार बिहान मीना बालकोट पुगेकी थिइन् । मीनाले घरमा ताल्चा लगाउन लागेको खबर स्थानीयले गरेपछि नियन्त्रणमा लिएको जिल्ला प्रहरी परिसर भक्तपुरले जनाएको छ । ढकाल गजुरेलकी पूर्वपत्नी हुन् । उनीहरूबीच सम्बन्ध विच्छेद भइसकेको छ । उनीविरूद्ध साइबर अपराधसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान थालेको प्रहरीले जनाएको छ ।
प्रभु बैंकका ग्राहकलाई टी थ्री थकाली र साइनो तन्दुरीको सेवामा छुट
काठमाडौं । प्रभु बैंकका कर्मचारीहरु तथा ग्राहकहरुलाई त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमान स्थल नजिकै अवस्थित टी थ्री थकाली एण्ड मल्टी क्यूजीङ र साइनो तन्द्री एण्ड सेकुवा कर्णरले विभिन्न सेवामा विशेष छुट दिने सम्झौता भएको छ । एक समारोहका बिच सम्पन्न सम्झौतामा टी थ्री थकाली ग्रुपका अध्यक्षरप्रमुख कार्यकारी अधिकृत विवेक तुलाचन र प्रभु बैंकका तर्फबाट बाग्मति प्रदेश प्रमुख अधिकृत बिकास शर्मा गुरागाइले हस्ताक्षर गरे । सम्झौताअनुसार प्रभु बैंकका कर्मचारीहरु तथा ग्राहकहरुले बैंकसँगको आबद्धता प्रमाणका आधारमा रेष्टुरेन्टमा उपलब्ध सम्पुर्ण सेवा सुविधाहरुमा १० प्रतिशत छुट प्राप्त गर्न सक्ने बैंकले जनाएको छ । दैनिक लाखौको संख्यामा स्वदेशी तथा विदेशी मानिसहरुको आवत जावत हुने स्थान हो विमानस्थल, जहाँ मानिसहरु आफन्तलाई लिन र पुर्याउनका लागि आउने जाने गर्दछन । यस्तै कामको चटारोमा मानिसहरु खाना तथा खाजा समेत नखाई कुद्ने गर्दछन यिनै मानिसहरु र स्वादका पारखिका लागि मध्यनजर गर्दे टी थ्री थकाली एण्ड मल्टी क्यूजीङ र साइनो तन्द्री एण्ड सेकुवा कर्णरले एयरपोर्टको मुख्य द्धारको पूर्वपट्टिको लाईनमा २४ घण्टे सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ । सो अनुसार यहाँ आउने जो कोहीले पनि टी थ्री थकाली एण्ड मल्टी क्यूजीङमा एन्थेटीक थकाली खानाको स्वाद लिन सक्नेछन् भने साइनो तन्द्री एण्ड सेकुवा कर्णरल मा नान, तन्दुरी, सेकुवा जस्ता परिकारहरु चौबिसैघण्टा पाईने छ । साथै यथस्ट सशुल्क पार्किङ्ग को पनि व्यवस्था रहेको बैंकले जनाएको छ ।
मुकेश अम्बानीको छोराको भव्य वैवाहिक कार्यक्रम र अतिथि चर्चा
काठमाडौं । भारतका सबैभन्दा धनी व्यक्ति मुकेश अम्बानीले आफ्नो छोराको भव्य विवाह गर्ने भएका छन् । गत मार्चमा एसियाका सबैभन्दा धनी व्यक्ति मुकेश अम्बानीले आफ्ना छोराका लागि तीन दिने विवाहपूर्वको (प्रि–वेडिङ) पार्टी दिएका थिए । पार्टीमा पूर्व विश्व नेता, प्रविधि क्षेत्रका ख्यातिप्राप्त व्यक्ति र भारतीय सिने जगत् (बलिउड) का सुप्रसिद्ध कलाकारसहित १ हजार २०० जनाको अतिथि सूची र प्रख्यात गायिका रिहानाको प्रस्तुति समावेश थियो । यो केवल उनीहरूको महिनौं लामो भव्य विवाहपूर्व समारोहको सुरुवात थियो । यसले विश्वका प्रसिद्ध पत्रपत्रिका तथा अनलाइनमा समाचारको मुख्य समाचारको स्थान पाएको थियो । सामाजिक सञ्जालमा व्यापक चर्चा पाएको थियो । मे महिनामा, अम्वानी परिवारले तीन दिने समारोहका अवसरमा अतिथिहरूलाई सुविधासम्पन्न पानीजहाजमा इटालीदेखि फ्रान्ससम्मको यात्रामा लगेको थियो । डेभिड गुएटाको डीजे सेट, केटी पेरीको सुप्रसिद्ध गीत ‘फायरवर्क’ र पिटबुलको प्रदर्शनका साथ यसलाई भव्य सांगीतिक माहोलबीच अन्त्य गरिएको थियो । २९ वर्षीय अनन्त अम्बानीले आफ्नी प्रेमिका राधिका मर्चेन्टसँग विवाह गर्ने भएपछि यसको तयारीमा गरिएको विवाहपूर्वको पार्टी र उत्सवले निकै चर्चा पाएको थियो । विश्वका नवौँ धनी र एसियाकै सबैभन्दा धनी व्यक्ति फोर्ब्स पत्रिकाका अनुसार दुलहाका पिता ६६ वर्षीय मुकेश अम्बानी हाल ११६ अर्ब अमेरिकी डलर सम्पत्तिका साथ विश्वका नवौं धनी व्यक्ति हुन् । उनी एसियाकै सबैभन्दा धनी व्यक्ति पनि हुन् । उनको पेट्रोकेमिकल्स, र तेल र ग्याँस देखि दूरसञ्चार र खुदरासम्मको सेवाबाट वार्षिक एक खर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी आम्दानी गर्ने रिलायन्स इन्डष्ट्रिज एक विशाल व्यावसायिक समूह हो । अम्बानी परिवारको अन्य सम्पत्तिका अलावा मुम्बईमा एन्टिला नामक २७ तले निजी अपार्टमेन्ट छ । यसको मूल्य मुम्बईमा एक अर्ब अमेरिकी डलर छ । यसमा तीनवटा हेलिप्याड, १६० कारको ग्यारेज, निजी सिनेमा हल, स्विमिङ पुल र फिटनेस सेन्टर छन् । अम्बानीका आलोचकहरूका अनुसार अम्बानीको कम्पनी सन् १९७० र ८० को दशकमा भारतीय काङ्ग्रेस सरकारको समयमा र सन् २०१४ पछि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको शासनकालमा राजनीतिक सम्बन्धका कारण फस्टाएको हो । भारतमा आसेपासे पूँजीवाद (क्रोनी क्यापिटलिज्म) ले अम्बानीजस्ता केही कर्पोरेसनलाई फस्टाउन मद्दत गरेको उनीहरूको भनाइ छ । अम्बानीले आफ्ना दुई छोरा र छोरीलाई जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्न थालेका छन् । सबैभन्दा जेठो छोरा आकाश अम्बानी अहिले ‘रिलायन्स जियो’को अध्यक्ष हुन् । उनकी छोरी इशाले खुद्रा व्यापारको रेखदेख गर्छिन् भने कान्छो छोरा अर्थात् भावी दुलहा अनन्तलाई नयाँ ऊर्जा व्यवसायमा सामेल गरिएको छ । दुलाहा र दुलहीको परिचय रिलायन्स इन्डस्ट्रिजको वेबसाइटका अनुसार अनन्तले ब्राउन युनिभर्सिटीबाट स्नातक गरेका छन् र समूहको नवीकरणीय र हरित ऊर्जा विस्तारसम्बन्धी जिम्मेवारी सम्हालेका छन् । उनले गृहनगर अर्थात् गुजरात राज्यको जामनगरमा तीन हजार एकड (लगभग १२ हजार हेक्टर) मा पशु उद्धार केन्द्र पनि चलाएका छन् । उनीहरूले गृहनगर जामनगरमा मार्चमा अतिथिहरू भेला गरी असाधारण विवाहपूर्वको पार्टीमा उत्सव मनाएका थिए । हुनेवाला बेहुली अर्थात् २९ वर्षीया राधिका मर्चेन्ट औषधी व्यवसायी भिरेन मर्चेन्टकी छोरी हुन् । उनी ‘एनकोर हेल्थकेयर’ मा मार्केटिङ डाइरेक्टर छन् । सन् २०१७ मा दवै जनाका साथीमार्फत यी दुईको परिचय भएको उनले सञ्चारमाध्मलाई बताइन् । ‘त्यो पहिलो भेटले हामीबीच केही विशेष कुरा जन्मायो, र हामीले ‘डेटिङ’ सुरु गरेको धेरै समय भएको छैन,’ उनले भनिन् । विवाह मिति र कार्यक्रम र अतिथि स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार विवाहको मुख्य समारोह जुलाई १२ मा हुनेछ भने जुलाई १४ मा भव्य भोज (रिसेप्शन) हुनेछ । अम्बानीको मुम्बई सहरमा रहेको जियो वर्ल्ड कन्भेन्सन सेन्टर र उनीहरूको पारिवारिक घरको बीचमा सेलिब्रेसन विभाजित हुने अपेक्षा गरिएको छ । हिन्दू रीतिरिवाजअनुसार दम्पतीको जन्मकुण्डलीको आधारमा मिति तय गरिएको र जुलाई १४ लाई शुभ मानिएको बताइएको छ । साथै, परम्परालाई ध्यानमा राख्दै विवाहको पारम्परिक कार्यक्रम र अनुष्ठानभन्दा सेलिब्रेसन पहिले हुनेछ । शुक्रबार भारतीय सामाजिक सञ्जालमा यो जोडीको संगीतको भिडियोले भरिएको थियो, जहाँ दुलहा र दुलहीका परिवारले अतिथिहरूका लागि नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए । कार्यक्रममा आलिया भट्ट, रणवीर सिंह, सलमान खान, जस्टिन बीबरलगायत बलिउड स्टारको पनि प्रस्तुति रहेको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । परिवारले गत हप्ता ५० भन्दा बढी विपन्न दम्पतीका लागि सामूहिक विवाहको आयोजना पनि गरेको थियो । असाधारण पार्टीहरू अम्बानीहरूको विशेषता हो र अर्को हप्ताको घटनाहरूले अधिक सेलिब्रिटी, अर्बपति र विश्व नेताहरूलाई आकर्षित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । गत मार्चमा विवाहपूर्वको पार्टीमा बिल गेट्स, मार्क जुकरबर्ग, क्यानडा र कतारका पूर्व नेताहरुका साथै शाहरुख खान र दीपिका पादुकोणजस्ता बलिउडका ए–लिस्ट स्टारको पनि उपस्थिति थियो । रिहानाको अलावा, अकोन र अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति कमाएका एक पञ्जाबी गायक दिलजीत दोसाँझले कोचेलामा प्रदर्शन गरेका थिए । सन् २०१८ मा, अम्बानीले छोरीको विवाह गरिदिँदा पनि भव्य उत्सवको कारण पत्रपत्रिकाले निकै महत्त्व दिएका थिए । छोरीको विवाहमा सहभागी अतिथि र पप गायक बियोन्सेले सांगीतिक प्रस्तुति विवाहपूर्वको उत्सवमा प्रदर्शन गरेका थिए । त्यतिबेला अमेरिकाका पूर्व विदेशमन्त्रीहरू हिलारी क्लिन्टन र जोन केरी पश्चिमी भारतीय सहर उदयपुरमा भारतीय सेलिब्रेटी र बलिउड स्टारहरूसँगै विवाहमा सहभागी भएका थिए । एजेन्सी
आइएसएमटी कलेजबाट ३९० जना विद्यार्थी दिक्षित
काठमाडौं । आइएसएमटी कलेजको दीक्षान्त समारोह सम्पन्न भएको छ । कलेजबाट बिबिए, बिएचएम, बिएससी र बिएससीआइटीमा अध्ययनरत स्नातक तह उत्तिर्ण गरेका विद्यार्थीहरु सन्डरल्यान्ड विश्वविद्यालयको तर्फबाट दीक्षित भएका हुन् । काठमाडौंको होटल याक एन्ड एतीमा असार १६ गते भएको एक विशेष समारोहमा ३९० जना विद्यार्थीहरु दीक्षित भएका थिए । आइएसएमटी ग्रुपले सन्डरल्यान्ड विश्वविद्यालयको समबन्धनमा काठमाडौं, चितवन, पोखरा, विराटनगर र बुटवलमा कलेज सञ्चालन गर्दै आएको छ ।
कांग्रेसले टुंग्यायो मधेस सरकारमा पठाउने मन्त्रीको नाम
धनुषा । नेपाली कांग्रेसले मधेस सरकारमा पठाउने मन्त्रीको नाम टुंगो लगाएको छ । शनिबार मुख्यमन्त्री शतिसकुमार सिंहलाई विश्वासको मत दिँदै कांग्रेसले मधेश सरकारमा सहभागी हुने निर्णय गरेको थियो । कांग्रेसले पर्साका जनार्दन सिंह क्षेत्री, रौतहटका सुनिल यादव, सर्लाहीका कौशल राय र धनुषाका शेषनरायण यादवलाई मधेश सरकारमा पठाउने निर्णय गरेको छ । कांग्रेसलाई अर्थ मन्त्रालय, उर्जा सिँचाई तथा खानेपानी मन्त्रालय, उद्योग वाणिज्य तथा पर्यटन मन्त्रालय र भूमि व्यवस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय पाउने सहमति भएको बताइए पनि अहिलेसम्म मन्त्रालय टुंगो भने लाग्न सकेको छैन । यता, कांग्रेसले ४ मन्त्रीको नाम टुंगो लगाएपछि मुख्यमन्त्री सिंह कांग्रेसलाई ३ मन्त्रालय दिन तयार भएको बताइएको छ । उनी २५ सांसद रहेको एमालेलाई ४ र २२ जना सांसद रहेको कांग्रेसलाई ३ मन्त्रालय दिएर अर्थ मन्त्रालय आफैंसँग राख्ने सोचमा छन् ।
एसईई पास गरेकाले यस कारण पढ्नैपर्छ आईबी
काठमाडौं । एसईईको नतिजा सार्वजनिक भइसकेपछि धेरैलाई के पढ्ने भन्ने अन्योलता हुन्छ । कतिपय विद्यार्थीले पहिल्यै आफ्नो योजना बनाएर त्यही अनुसार तयारी गरेपनि कतिपयलाई के विषय पढ्ने भन्ने चिन्ता हुन्छ । एसईई पछि प्राविधिक विषय र गैरप्राविधिक विषय पढ्न सकिन्छ । त्यसमध्ये इनटरनेशनल ब्याकलौरेट (आईबी) कार्यक्रम पनि एक हो । जुन एसईई पास गरेका जुनसुकै विद्यार्थीले पढ्न पाइन्छ । नेपालमा पनि केही विद्यालयले आईबी डिप्लोमा कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिरहेका छन् । के तपाई पनि आइबीबारे सुन्नुभएको छ ? अथवा यो पढ्ने सोचमा हुनुहुन्छ ? आज हामी तपाईंलाई एसईई पास गरेपछि पढ्न मिल्ने आईबी डिप्लोमा कार्यक्रमबारे जानकारी दिँदैछौँ । आईबी एसईई उतिर्ण गरिसकेपछि कक्षा ११ र १२ मा पढ्न मिल्ने समकक्षी कार्यक्रम हो । यो नेपालमा पनि पढाइ हुन्छ । तर, धेरै जस्तो विद्यार्थीलाई यो कार्यक्रमबारे थाहा छैन । विदेशमा हेर्ने हो भने हरेक वर्ष यो कार्यक्रम लागु गर्ने विद्यालयको संख्या बढ्दो छ । नेपालमा पनि केही विद्यालयहरूले यो कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छन् । ललितपुरको खुमलटारमा रहेको युलेन्स स्कुल र खुमलटारमै रहेको प्रिमियर इन्टरनेश्नलले यो कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन् । तर, विद्यार्थीलाई यो कार्यक्रमबारे जानकारी हुँदैन । यो एसईई पछि पढ्न मिल्ने दुई वर्षीय कार्यक्रम हो । तर, विदेशमा यसलाई प्रि युर्निभर्सिटी कोर्स पनि भन्छन् । के हो आईबी ? आईबी अर्थात् इनटरनेशनल ब्याकलौरेट सन् १९६२ सालमा इन्टरनेशनल स्कुल एशोसिएसनको सामाजिक अध्ययनका शिक्षकहरुको समूहले सुरु गरेको कार्यक्रम हो । त्यो भन्दा अघि एउटा देशको मान्छे अर्को देशमा बसाइँसराइ गरि त्यो देशको पाठ्यक्रम पढ्नु पर्ने हुन्थ्यो । जसले गर्दा एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा जाने मान्छेलाई युरोपमा सिकाइको हिसाबले असहज हुन्थ्यो । सामाजिक अध्ययन विषयका शिक्षकहरुको समूहले यस्तो पाठ्यक्रम निर्माण गर्ने निर्णय भया जुन विद्यार्थी एउटा देशबाट अर्को देशमा अर्को विद्यालयबाट अर्को विद्यालयमा जाँदा पनि उनीहरूको सिकाइमा कुनै असर नपरोस् । सोही उद्देश्यले सुरु भएको हो आईबी । सन् १९६८ मा आईबीले डिप्लोमा कार्यक्रम सुरु गरेको हो । सन् १९७० मा पहिलो पटक यसको परिक्षा भयो जसमा १० वटा देशका १२ वटा विद्यालयले भाग लिएका थिए । सुरुमा कक्षा ११ र १२ मा कार्यक्रम चलेपछि बिस्तारै ६ देखि ८ कक्षासम्म (आईबी एमवाईपी) कार्यक्रम कक्षा ३ देखि १२ वर्षको उमेर समूहका लागि (आइबी पिवाईपी) कार्यक्रम सञ्चालनमा आएको छ । विश्वभरको पाठ्यक्रम एउटै आईबी विश्वका जुनसुकै देशमा बसेर अध्ययन गरेपनि यसको पढाइ एउटै हुन्छ । पाठ्यक्रम पनि एउटै हुन्छ । आईबी डिप्लोमा कार्यक्रम अन्य कार्यक्रम भन्दा नितान्त फरक हो । यसले फरक खालको विद्यार्थी तयार गर्छ । यो विषय पढेका विद्यार्थीलाई विश्वका जुनसुकै देशमा जाँदा पनि सिकाइमा कठिनाई हुँदैन । यसले कुनै विषय पढ्दा कसरी पढ्ने र त्यसको बुझाइलाई कसरी व्यवहारमा उतार्ने भन्नेबारे सिकाउँछ । दुई वर्ष आईबी पढिसकेका विद्यार्थीले सोच्ने तरिका, गर्ने व्यवहारमा धेरै फरक हुन्छ । यो विषय २ वर्ष पढिसकेपछि विद्यार्थी कस्तो बन्छ भने आईबीओले स्पष्ट पारेको छ । आफूले सिकेको कुरा, आफुले अनुभव गरेको कुरा र आफुले र्निमाण गरेको ज्ञानमा त्यसलाई प्रतिबिम्बित गर्ने सोच विकास हुन्छ । त्यस्तै, विद्यार्थी खुल्लाविचारक (ओपन माइन्डेड ) हुन्छन् । आफुभन्दा फरक विचार सोच, दृष्टिकोणलाई स्वीकार गर्न सक्ने हुन्छन् । विद्यार्थी जोखिम लिन सक्ने खालका हुन्छन् । आफुले सिकेको कुराले आफ्नो वरिपरी रहेको मान्छेलाई हानी गर्छ कि गर्दैन म कसरी केयरिङ नागरिक बन्ने, आफुले जानेको कुरा प्रस्तुत् गर्ने र सोच्ने क्षमता बढाउँछ । कस्ता विषय पढाइ हुन्छन् ? यो कार्यक्रममा विद्यार्थीलाई समूह बनाएर अध्ययन गराइन्छ । २ वर्षसम्म समूह १ मा भर्ना भएर छैटौंसम्म पुगिसकेपछि परिक्षा दिनुपर्छ । पहिलो र दोस्रो समूहका विद्यार्थीले भाषाका विषय पढ्नुपर्छ । युलेन्स स्कुलको हकमा समूह क मा अंग्रेजी वा नेपाली भाषामध्ये छनोट गर्नुपर्छ । समूह ख मा अंग्रेजी, फ्रेन्च वा स्पेनिसमध्ये एउटा लिनुपर्छ जसले अंगे्रजी ए लिएको छ ती विद्यार्थीले स्पेनिस वा फ्रेन्चको प्ररारम्भिक चरणको भाषा सिक्छन् । जसले नेपाली लिएको छ उसले ‘बि’मा अंग्रेजी लिन्छन् । एउटा विद्यार्थीले न्युनतम २ वटा भाषा अनिवार्य पढ्नुपर्छ । तेस्रो मा सोसल साइन्सका विषय मध्ये एउटा विषय पढ्न पाइन्छ । त्यसमा बिजनेस स्टडी, इकनोमिक्स, साइकोलोजीमध्ये एउटा पढ्न पाइन्छ । त्यसपछि चौथोमा साइन्सका विषय फिजिक्स, क्यामेस्ट्री, बायोलोजी र कम्प्युटर साइन्समध्ये एउटा विषय पढ्न पाउँछन् । पाँचौँमा गणित छ । यो हेरक विद्यार्थीले पढ्नै पर्छ । छैटौं समूहमा आर्टसका विषयहरू भिजुअल आर्टस्, थियटर, फिल्म मेकिङ यी तीन विषय मध्ये एउटा पढ्न पाइन्छ । गु्रप ६ स्किप गरेर माथिका कुनै एक विषय थप पढ्छु भन्न पनि पाइन्छ । यसमा एउटा विद्यार्थीले न्यू नतम ६ विषय पढ्नै पर्छ । आईबी र अन्य कार्यक्रममा फरक नेपाल सरकारका अन्य कार्यक्रम र आईबीमा धेरै फरक छ । यसमा ६ वटा विषयसँगै तीनवटा मुख्य विषय पढ्नुपर्छ । एउटा विद्यार्थीले २ वर्ष पढिसकेपछि अनुसन्धानमुलक निबन्ध लेख्नुपर्छ , जुन कुरा नेपाल सरकारको कक्षा ११÷१२ को कार्यक्रममा सिकाइ हुँदैन । यस्तै, अर्को थेउरी अफ नलेज (ज्ञानको सिद्धान्त) । मलाई जे चिज थाहा छ त्यो मैले कसरी थाहा पाए भन्ने (फिलोसेफिकल कोर्स) टीओके हरेक आईबी पढ्ने विद्यार्थीले पढ्नै पर्छ । अर्को क्रियटिभेटी, एक्टिभेटी र सर्भिस पढ्नुपर्छ यसभित्र फोटोग्राफी, कुकिङ, विभिन्न क्रियटिभिटीमा इंगेज हुनुपर्छ । एक्टिभिटीभित्र खेलकुदका कार्यक्रम हुन्छन् र सर्भिस भित्र विद्यार्थी समुदायमा गएर काम गर्नुपर्छ । यसो गर्दा यहाँबाट पनि केही न केही सिकाई विद्यार्थीलाई हुन्छ । अरु कार्यक्रम पढेर २ वर्ष बाहिर निस्केको विद्यार्थी र आईबी पढेर बाहिर निस्केको विद्यार्थीको सोच्ने शैली, विद्यार्थीले गर्ने व्यवहार अरुको भन्दा निकै भिन्न हुन्छ । यो कोर्ष पास गरिसकेपछि जुनसुकै संकायमा गएर पनि विद्यार्थी स्नातक र स्नातकोत्तर गर्न सक्छन् । नेपाल सरकारले यो कोर्सलाई कक्षा १२ पास सरहको मान्यता दिँदै आएको छ । तर, डाक्टर र इन्जिनियर पढ्न चाहनेका लागि भने केही समस्या हुन्छ । मेडिकल साइन्स पढ्न हाम्रो देशमा फिजिक्स, क्यामेस्ट्री र बायो र म्याथ अनिवार्य पढ्नै पर्छ । इन्जिनियर हुन फिजिक्स, क्यामेस्ट्री र म्याथ पढेको हुनैप¥यो । तर, आईबीले तीन वटा साइन्स पढ्न दिँदैन । त्यसैले विद्यार्थीले डाक्टर इन्जिनियर बन्ने सोचले आईबी पढ्ने हो भने आईबीबाट सहमति माग्नुपर्छ । डाक्टर पढ्ने नै इच्छा हो भने आईबी भन्दा नेपाल सरकारको कार्यक्रम पढ्नुपर्छ । अहिलेसम्म १२ सय २३ विद्यार्थी दिक्षित भइसकेका छन् । अहिले आईबी पढ्ने विद्यार्थीको संख्या पनि बढ्दै गएको छ । नेपालमा आजभन्दा १५ वर्ष पहिलेदेखि यो कार्यक्रम सञ्चालन गर्दे आइरहेको युलेन्स स्कुलमा पनि विद्यार्थीको संख्या बढ्दै गएको छ । पहिलो वर्ष यहाँ भर्ना हुने विद्यार्थी २६ जना थिए । तर, अहिले धेरै बढेको छ । आईबीले विद्यार्थी यसरी तयार गर्छ कि उनीहरूलाई पनि क्याम्पसमा जान निकै सहज हुन्छ । यसमा विद्यार्थीको आकर्षण बढ्दै गएपनि १ सय ५० विद्यार्थीमात्र भर्ना गर्नुपर्ने प्राबधान भएकोले धेरै विद्यार्थी लिन भने सकिँदैन । नतिजा प्रक्रिया आईबी चार सेमस्टरको हुन्छ । आईबीओले वर्षको दुई पटक मे र नोभेम्बरमा परिक्षा लिन्छ । यसमा कुन महिनाको परिक्षा दिने भन्ने विद्यार्थीको रुचि हुन्छ । तीन विषय मे महिनामा र तीन विषय नोभेम्बरमा दिन्छ भन्न पनि पाइन्छ । यसमा आन्तरिक मूल्यांकन र बोर्ड परिक्षाभन्दा नितान्त फरक छ । यसमा यस्तो प्रोटकल बनाएको छ त्यो अलिकति पनि ब्रेक गर्न पाइँदैन । यसमा प्रश्नहरू घोकेर दिने खालको भन्दा अलि फरक खुल्ला किसिमको सोधिन्छ । तर, कन्सेप्ट बुझ्नुपर्छ । यो विषय पढेपछि विद्यार्थीले कक्षा १२ पास सरहको मान्यताकोे सर्टिफिकेट पाउँछन् । (युलेन्स स्कुलका प्राचार्य मेदिन लामिछानेसँग विकासन्युजका लागि इन्द्रसरा खड्काले गरेको कुराकानीमा आधारित)
