बढी रोजगारी दिने १० ठूला कम्पनी, को हुन् मालिक ?
काठमाडौं । नेपालमा रोजगारी सिर्जना हुन सकेन भनेर बेला बखत ठूलो बहस हुन्छ । देशमा युवाले रोजगारी नपाएर विदेसिन बाध्य भए भन्ने धारणाले स्थान पाउँछ । ठूला उद्योग तथा कम्पनी नभएकै कारण देशमा रोजगारी गर्ने वातावरण भएन भन्ने गुनासो पनि प्रयाप्त सुनिन्छ । तर, नेपालमा हजारौंलाई रोजगारी दिने कम्पनीहरु पनि छन् । जसले हजारौंलाई रोजगारी दिएका छन्, लाखौंलाई निर्भर बनाएका छन् । आज यो समाचार सामग्रीमा देशका सबैभन्दा बढी रोजगारी दिने कम्पनीको विषयमा चर्चा गर्दैछौं । भाटभटेनी सुपरमार्केट भाटभटेनी सुपर मार्केटको नाम नसुन्ने प्रायः कमै होलान् । तपाईं सहरमा बस्नुहुन्छ भने भाटभटेनीको नाम सुनेकै हुनुपर्छ । सन् १९८४ स्थापना भएको यस कम्पनीका मालिक मीनबहादुर गुरुङ हुन् । यसको मुख्य कार्यालय काठमाडौंको टंगालमा छ भने २७ वटा आउटलेटमार्फत् सेवा दिइरहेको छ । रोजगारी सिर्जनाका हिसाबले देशकै ठूलो यो सुपरमार्केटलाई गुरुङले ४० वर्षअघि ३५ हजार रुपैयाँ लगानीमा खोलेका थिए । हाल भाटभटेनी सुपर मार्केटले खुद्रा व्यापारमा देशव्यापी सञ्जाल बनाएको छ । काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै १३ तथा बाँकी विभिन्न प्रमुख सहरमा यसका शाखा छन् । काठमाडौं उपत्यकामा टंगाल, महाराजगञ्ज, टोखा, कोटेश्वर, चुच्चेपाटी, अनामनगर, बालाजु, कलंकी, त्रिपुरेश्वर, कृष्णगल्ली, सातदोबाटो, सानागाउँ र थिमिमा भाटभटेनीका शाखा सञ्चालनमा छन् । त्यस्तै, काठमाडौं बाहिर पोखरा, धरान, इटहरी, विराटनगर, जनकपुर, हेटौंडा, वीरगञ्ज, धनगढी, नेपालगञ्ज, बुटवल, भैरहवा र बिर्तामोडमा चलिरहेका छन् । नेपालकै सबैभन्दा ठूलो खुद्रा व्यापार चेन भाटभटेनीमा हाल झण्डै १० हजारभन्दा बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाइरहेका छन् । यसले वार्षिकरूपमा ३२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी कारोबार गर्दै आइरहेको छ । भाटभटेनीमा खाद्यान्न, लुगाकपडासहित खेलकुदका सामग्री, सिनेमा हलदेखि रेस्टुरेन्ट लगायतको सुविधा उपलब्ध छ । भाटभटेनीले अबको पाँच वर्षमा ५१ वटा स्टोर स्थापना गर्ने लक्ष्य लिएको छ । यसमा ६० प्रतिशत हिस्सा मीनबहादुर र ४० प्रतिशत उनकी श्रीमती सावित्रा घले गुरुङको रहेको छ । भाटभटेनीमा करिब सवा २ अर्बको लगानी छ । हाल मुख्य कार्यालय टंगालकामा रहेको भाटभटेनीको नयाँ स्वरूपमा निर्माण कार्य चलिरहेको छ । उक्त भाटभटेनीको भवन डेढ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा निर्माण हुन लागेको छ । गरुड सेक्युरिटी गरुड सेक्युरिटी नेपालको सबैभन्दा ठूलो रोजगारी दिने अर्को ठूलो कम्पनी हो । कर्मचारीको संख्याको हिसाबले यो कम्पनी दोस्रो स्थानमा छ । जसको नेतृत्व सबलचन्द्र शाहले गरिरहेका छन् । विसं २०६२ सालमा स्थापना भएको यो कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालय बाँसबारी, काठमाडौंमा छ । यस कम्पनीले सुरक्षा क्षेत्रमा विगत १९ वर्षदेखि सेवा गर्दै आइरहेको छ । यो कम्पनी सुरक्षा क्षेत्रका लागि परिचित छ । यसको मुख्य उद्देश्य ग्राहकहरूलाई कम्पनीमा उपलब्ध उत्कृष्ट सुरक्षा सेवाहरू प्रदान गर्नु रहेको छ । साथै यस कम्पनीले चालक, हाउसकिपिङ र क्लीनरहरू, आतिथ्यता, प्राविधिक र मर्मतसम्भार, कार्यालय सहयोगी कर्मचारीहरू र अन्य सुविधा व्यवस्थापन सेवाहरूको बोर्ड तयार गरी सेवा प्रदान गरिरहेको छ । दुई दशकको अवधिमा गरुड सेक्युरेटी देशको नम्बर वान सेक्युरेटी कम्पनी बनेको छ । विभिन्न अर्धसरकारी, व्यावसायिक प्रतिस्ठान, संस्थान, बैंक तथा वित्तीय संस्था, अस्पताल तथा ठूल्ठूला कन्सर्ट तथा कार्यक्रममा सुरक्षा प्रदान गर्नका लागि यो कम्पनीले सुरक्षाकर्मी उपलब्धत गराउँछ । शाहका अनुसार कम्पनीका काठमाडौं उपत्यकाभित्र २ वटा तथा देशैभरमा १० वटा शाखाहरू रहेका छन् । यस कम्पनीले झण्डै ६ हजारलाई रोजगारी दिएको छ । यस कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा १ अर्ब ५८ करोड ८३ लाख ७२ हजार ६ सय ५५ रुपैयाँ कारोबार गरेको थियो । यस्तै, आव २०७९/८० मा १ अर्ब ७२ करोड १७ लाख ४२ हजार ४ सय ७० रुपैयाँ कारोबार गरेको छ । यो कम्पनी सातौं सामाजिक सुरक्षा दिवसको अवसरमा नेपाल सरकारबाट बढी रोजगारी दिएको कम्पनीका रुपमा समेत सम्मानित समेत भएको थियो । सूर्य नेपाल बढी रोजगारी दिने कम्पनीमा सूर्य नेपाल पनि पर्छ । वि.सं २०४३ सालमा स्थापना भएको सूर्य नेपालका अध्यक्ष अध्यक्ष सञ्जीव पूरी हुन् । यसको मुख्य कार्यालय काठमाडौंको कान्तिपथमा छ । यो कम्पनी नेपाल सरकारलाई सबैभन्दा बढी कर तिर्ने सूचीको अग्रस्थानमा रहदै आएको छ । सूर्य नेपालको प्रमुख उत्पादन चुरोट हो । त्यसबाहेक यसले अगरबत्ती र सलाई पनि उत्पादन गर्छ । त्यस्तै, कम्पनीले होटल व्यवसायमा पनि लगानी गरेको छ । काठमाडौंको बुढानीलकण्ठमा ७२ रोपनी जग्गामा पाँचतारे होटल निर्माणाधीन छ । उक्त कम्पनीको देशभरि १ सयभन्दा बढी थोक वितरक रहेका छन् । यस कम्पनीले ५ हजार जनालाई रोजगारी दिएको छ । सरकारले यस कम्पनीलाई उत्कृष्ट करदाताको रुपमा बर्सेनि सम्मानसमेत गर्दै आएको छ । कम्पनीले सन् २०२३ मा २८ अर्ब ९९ करोड करोड रुपैयाँको चुरोट व्यापार गरेको थियो । यस्तै, सन् २०२२ मा कम्पनीले २७ अर्ब १ करोड ४० लाख रुपैयाँको चुरोट व्यापार गरेको थियो । यस्तै, सन् २०२१ मा २४ अर्ब ४९ करोड २० लाख रुपैयाँ, सन् २०२२ मा २४ अर्ब ४७ करोड, सन् २०१९ मा २५ अर्ब १३ करोड ७० लाख र २०१८ मा २४ अर्ब २२ करोड रुपैयाँको व्यापार गरेको थियो । जी फोर एस सेक्युरिटी सर्भिसेज जी फोर एस सेक्युरिटी सर्भिसेज नेपाल रोजगारदाता कम्पनी हो । यसको स्थापना वि.सं २०२७ सालमा भएको थियो । यसका मालिक सुन्दरप्रताप राना हुन् । यसको मुख्य कार्यालय काठमाडौंको बालुवाटारमा रहेको छ । यो देशको सबैभन्दा ठूलो सुरक्षासम्बन्धी मल्टिनेशनल कम्पनी हो । उसो त जी फोर एस नेपाल विश्वकै नम्बर एक सेक्युरिटी कम्पनी हो । जसको सुरुआत बेलायतबाट भएको थियो । त्यसपछि यो विश्वभर विस्तार भएको हो । यस कम्पनीले सुरक्षा सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । यस्तै, कम्पनीले विगत २८ वर्षदेखि ४ हजारभन्दा बढी अनुभवी तालिमप्राप्त सुरक्षाकर्मी तथा सरसफाइ श्रमिकमार्फत विभिन्न विदेशी राजदूतावास, कुटनीतिक नियोग, प्रतिष्ठित बहुराष्ट्रिय प्रतिष्ठान, बैंक, प्रतिष्ठित होटल, अस्पताल, कलकारखानामा आफ्नो सेवा दिँदै आएको छ । हाल यस बहुराष्ट्रिय कम्पनीले सुरक्षा गार्ड सेवा, सुरक्षा प्रणाली र अन्य सुरक्षा समाधानहरूको क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव पु¥याएको छ । हाल यस कम्पनीमा देशभरमा ४ हजार ७ सय जनाले रोजगारी पाएका छन् । रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स देशकै ठूलो निर्यातकर्ता र रोजगारदाता भएको अर्को कम्पनी हो । कम्पनीको कार्यालय काठमाडौंमै छ भने कारखाना सुनसरीमा छ । वि.सं २०५१ सालमा स्थापना भएको यो कम्पनीको मुख्य सेयरधनी पवन गोल्यान, शशिकान्त अग्रवाल र अक्षय गोल्यान हुन् । यस कम्पनीले धागोको उत्पादन वि.सं २०५४ सालदेखि सुरु गरेको हो । २ करोड ६० लाख पूँजीमा स्थापना भएको यो कम्पनीले अहिले वार्षिक १२ अर्ब रुपैयाँको कारोबार गर्छ । कम्पनीले ५ हजार जनालाई रोजगारी दिएको छ । हाल उद्योगभित्रै २८० परिवार बसोबास गर्ने यो कम्पनीले कामदारको स्वास्थ्य उपचार पनि कारखानाभित्रै गर्ने व्यवस्था गरेको छ । यो कम्पनीले बर्सेनि अर्बौं मूल्यको धागो उत्पादन गरी देशमा आयात प्रतिस्थापन गर्न र निर्यात प्रवद्र्धन गर्न योगदान दिँदै आएको छ । यसको अधिकृत पुँजी दुई अर्ब ६० करोड, जारी पुँजी एक अर्ब ९० करोड र चुक्ता पुँजी एक अर्ब ७१ करोड रहेको छ । करिब ६ अर्बभन्दा धेरै निर्यात आय गर्दै आएको रिलायन्स स्पिनिङले विदेशी उद्योगसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै आएको छ । अहिले पनि कम्पनीको विस्तार गर्ने काम भइरहेको अध्यक्ष पवन गोल्यानले बताए । एनसेल एनसेल नेपालको पहिलो निजी क्षेत्रको जीएसएम मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनी हो । यो नेपालमा बढी रोजगारदाता भएको ठूलो कम्पनी पनि हो । यसको स्थापना विसं २०६१ सालमा भएको थियो । कम्पनीले २००५ देखि आफ्नो सेवा सुरु गरेको थियो । यसका प्रबन्ध निर्देशक जाब्बोर कायुमोभ हुन् । यसको मुख्य कार्यालय काठमाडौंको लौनचौरमा रहेको छ । यस कम्पनीले सन् २००५ को सेप्टेम्बर १७ बाट आफ्नो सेवा सञ्चालनमा ल्याउँदै यात्रा सुरु गरेको थियो । यो कम्पनीको स्थापना हुँदा ‘मेरो मोबाइल’ नाम राखिएको थियो । सन् २००८ मा स्विडेनको कम्पनी टेलिया सोनेरा ग्रुपले खरिद गरी सन् २०१० पछि मेरो मोबाइलको नाम फेरेर एनसेल बनाइएको थियो । फेरि सन् २०१६ मा टेलिया सोनेरासँग मलेसियाको आजियटा ग्रुपले एनसेलको सेयर किन्यो । ७ वर्षपछि ‘नेपालमा लगानीको वातावरण नभएको’ विज्ञप्ति निकाल्दै आजियटा बाहिरियो । सन् २०२० मा एनसेल प्रालिबाट पब्लिक लिमिटेड बनेको छ । त्यसबेलादेखि नै कम्पनीले आफ्ना सेवाहरू प्रदान गर्दै नेपालको दूरसञ्चार क्षेत्रमा आमुल परिवर्तन ल्याएको छ । अहिले यसको मुख्य लगानीकर्ता शतिसलाल आचार्य छन् । सन् २०१० मै थ्रीजी सेवा विस्तार गरेको एनसेलले २०१७ मा फोरजी सेवा दिएको थियो । हाल देशको करिब ९० प्रतिशत क्षेत्रफलमा फोरजी सेवा पुगेको छ । यसले गर्दा प्रयोगकर्तालाई हाइस्पिड डेटा र भिडियो कन्टेन्ट प्रयोग गर्न सजिलो भएको छ । हाल १ करोड ३० लाखभन्दा धेरैले एनसेलको सिम प्रयोग गर्छन् । हाल बजार निरन्तर घट्दो क्रममा रहेकाले एनसेललाई डिजिटल बनाई डेटा बाहेकका नयाँनयाँ सेवा उपलब्ध गराउने कम्पनीको भनाइ छ । कम्पनीका अनुसार एनसेलले विगतका १९ वर्षमा १ करोड ३० लाखभन्दा बढीको जीवनमा प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा लाभ प्रदान गरेको छ । साथै यसले स्वास्थ्य, शिक्षा, वातावरणलगायत विभिन्न क्षेत्रमा सामाजिक कार्यहरू गरी २ अर्बभन्दा बढीको योगदान गरेको छ । एनसेलले आगामी ५ वर्षमा कम्पनीले कम्तीमा २० करोड रुपैयाँ सामाजिक पहलहरूमा योगदान गर्ने दाबी गरेको छ । यो कम्पनी नेपालको एक ठूलो करदाताको रूपमा पनि परिचित छ । गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ सम्म विभिन्न शीर्षकमा यसले सरकारलाई ३ खर्ब २० अर्बभन्दा बढी राजस्व बुझाइसकेको जानकारी दिएको छ । हाल कम्पनीमा प्रतयक्ष तथा अप्रत्यक्ष गरि २५ हजारले रोजगारी पाएका छन् । यस कम्पनीको वार्षिक आम्दानी ३४ अर्ब रहेको बताइएको छ । एनसेल हरेक वर्ष सर्वाधिक कर तिर्ने कम्पनीका रुपमा पनि सम्मानित हुँदै आएको छ । अरिहान्त मल्टीफाइबर ग्रुप अरिहान्त मल्टीफाइबर ग्रुपको स्थापना सन् १९९३ भएको थियो । यसको कार्यालय विराटनगरमा छ भने यस कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक राजकुमार (आरके) गोल्छा हुन् । आरके गोल्छा ग्रुपका अरिहान्त इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड, अरिहान्त स्टिल एण्ड एलोय कास्टिङ प्रालि र अरिहान्त रियल स्टेट डेभलपर कम्पनी सञ्चालनमा छन् । यस कम्पनीले झोला र बोराजस्ता पर्यावरणमैत्री उत्पादनहरू उत्पादन गर्ने गर्दछ । यो नेपालको अग्रणी जुट उत्पादक हो । यस कम्पनीले वार्षिक रूपमा २५ हजार मेट्रिक टन जुट प्रशोधन गर्दछ । यस्तै, अरिहान्त ग्रुपमा देशभर विभिन्न २२ वटा व्यापारिक क्षेत्र ‘बिजनेस युनिट’ मा छन् । अरिहान्त होलिडेज, महालक्ष्मी केबल्स, अरिहान्त अटोकोरुगेसन, अरिहान्त आइरन एन्ड स्टिल उद्याेग, अरिहान्त क्यामिकल्स, संसरा रेमिट हुन् । ग्राहकको आवश्यकता र अपेक्षालाई पुरा गर्ने हिसाबले उत्पादन गर्ने र सेवा दिने अरिहान्त ग्रुपको उद्देश्य हो । यस कम्पनीले ४ हजार ५ सय जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको बताएको छ भने अप्रत्यक्ष जोड्दला १० हजार पुग्ने कम्पनीको दाबी छ । कान्तिपुर सेक्युरिटी सर्भिस कान्तिपुर सेक्युरिटी सर्भिस कम्पनी नेपालको प्रमुख सुरक्षा सेवा प्रदायकहरू कम्पनीमध्ये एक हो । यसको स्थापना विसं २०५५ सालमा भएको थियो । कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक खेमराज भण्डारी हुन् । यसको मुख्य कार्यालय काठमाडौंको चावहिलमा छ । कम्पनीले देशभर नेपाल बैंक, दूरसञ्चार, विद्युत प्राधिकरण लगायत ९० भन्दा बढी राज्यका महत्त्वपूर्ण निकाय, संस्था तथा प्रतिष्ठान, घरहरू, व्यापारिक संस्थाहरू र अन्य संस्थागत स्थानहरूमा सुरक्षा सुनिश्चित गर्नका लागि ठूलो संख्यामा सुरक्षा गार्ड, सवारी चालक, प्राविधिक लगायतका जनशक्ति उत्पादन गरी विभिन्न क्षेत्रमा खटाउँदै आएको छ । यस्तै, कम्पनीले ७ वटै प्रदेश र ७७ वटै जिल्लामा माग अनुसारको सेवा दिन जति बेला पनि तत्पर रहेको दाबी गरेको छ । यस कम्पनीका विराटनगर, हेटौँडा, पोखरा, बुटवल तथा धनगढीमा शाखा कार्यालयहरू रहेका छन् । देशभर कम्पनीमा हाल ४ हजार जनाले रोजगारी पाएका छन् । यस कम्पनीले सुरक्षा गार्डहरू, प्रहरी सेवा र अन्य सुरक्षा समाधान गर्दै आएको छ । यस कम्पनीको प्रमुख उद्देश्य भनेको जोखिम र सुरक्षा उल्लंघनहरू न्यून गर्न प्रभावकारी सुरक्षा समाधानहरू पेश गर्नु रहेको छ । त्रिवेणी स्पिनिङ मिल्स त्रिवेणी स्पेनिङ मिल्स प्रालि नेपालको एक प्रमुख रोजगारी दिने कम्पनी हो । जसले कपडा र धागो उत्पादन गर्ने काम गर्दछ । वि.सं २०५२ सालमा संघाई परिवारले त्रिवेणी स्पिनिङ मिल्सको स्थापना गरेका हुन् । यस कम्पनीका अध्यक्ष रामचन्द्र संघाई हुन् । यसको कार्यालय बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका ९ छातापिपरामा रहेको छ । कम्पनीले धागो उत्पादन गर्ने, पोलिस्टर, भिस्कोस र यार्लिक ब्लेन्डेड यार्न उत्पादन गर्दै आएको छ । जसमा नेपाली स्पिनिङको धागो स्वदेशलगायत भारत र टर्कीमा निर्यात हुने गरेको छ । कम्पनीले विभिन्न प्रकारका सिंथेटिक धागोहरू विभिन्न प्रकारका मिश्रणहरूमा उत्पादन गर्दछ र सबै प्रकारका बुनाई र बुनाईका लागि गणना गर्ने गर्दछ । त्रिवेणीको वार्षिक धागो उत्पादन क्षमता १४ हजार ६ सय ८९ टन रहेको छ । उद्योगले १ अर्ब ९८ करोड ९९ लाख रुपैयाँ ऋणको रेटिङ गराएको छ । त्रिवेणी ग्रुपको बैंक, बिमा, उत्पादन र व्यापारमा लगानी रहेको छ । यस कम्पनीमा हाल झण्डै २ हजार जनाले रोजगारी पाएका छन् । बुद्ध एयर नेपालको आन्तरिक उडानमा रहेका ९ वटा वायुसेवामध्ये बुद्ध एयर सर्वाधिक जहाज भएको कम्पनी हो । यसको स्थापना वि.सं २०५४ सालमा भएको हो । यसका मालिक बिरेन्द्र बस्नेत हुन् । बुद्ध एयरको स्थापनाको २६ वर्षमा २ करोड यात्रुलाई सेवा दिएको थियो । बुद्ध एयर हाल नेपालको आन्तरिक उडानमा पहिलो नम्बरमा छ । नेपालमा मात्रै हैन, एसियामै सर्वाधिक एटीआर विमान उडाउनेमा बुद्ध एयरको नाम अग्रपंक्तिमा आउँछ । पछिल्लो तथ्यांकअनुसार बुद्धले दैनिक ओहोरदोहोर गर्दा अधिकतम देशभर १ सय ४८ वटा उडान भर्छ । २०५४ असोज २५ देखि व्यावसायिक उडान सुरु बुद्ध एयरमा हाल झन्डै १५ सय जनाले रोजगारी पाएका छन् । बुद्धले दैनिक ७ देखि ८ हजार यात्रुलाई सेवा दिँदै आइरहेको छ । भित्री उपत्यकामा पर्ने सुर्खेत र तुम्लिङटारदेखि तराईका समेत गरी १५ वटा गन्तव्यका ४३ वटा हवाई रुटमा बुद्धका जहाज बिहान ६ देखि राति १२ बजेसम्म उडान गर्दै आइरहेका छन् । यस्तै, बुद्धले विराटनगर, भैरहवा, पोखरा, भरतपुरमा जहाज राखेर बिहानै त्यहाँबाट संघीय राजधानीमा उडान भर्दै आइरहेको छ । कोभिड चल्दा चल्दै दुइटा एटीआर जहाज थपेको बुद्धले हालसम्म ६ वटा जहाज थपिसकेको छ । यसले अब पोखराबाट भारतको नयाँ दिल्लीमा जेट विमानबाट उडान गर्ने लक्ष्य राखेको छ । उक्त एयर स्थापना भएदेखि नेपालमा ४० वटा वायुसेवा कम्पनी बन्द भइसकेका छन् । तर, यो बुद्ध एयर निरन्तर व्यावसायिक विस्तारमा छ । वार्षिक ३० लाख यात्रुलाई सेवा दिइरहेको बुद्धले भने दैनिक ४ करोड रुपैयाँ हाराहारीमा टिकट र कार्गोबाट आम्दानी गर्ने गर्दछ । बुद्धले एक दिन उडान बन्द गर्नुपरेमा नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो धक्का लाग्ने गरेको जनाइएको छ । यसले लोडरदेखि पाइलटसम्मलाई वार्षिक साढे २ अर्ब रुपैयाँ तलबमा मात्रै खर्च गर्छ । जसमा न्यूनतम ५० हजारदेखि ३ लाख रुपैयाँसम्म र औसत तलब डेढ लाख हाराहारीमा दिने गरेको छ । बुद्ध एयर जहाज संख्या, लगानी, बजार हिस्सालगायत विविध पाटोबाट नेपालकै सर्वाधिक ठूलो आन्तरिक वायुसेवा कम्पनीका रूपमा परिचित छ । बुद्धसँग हाल १७ थान जहाज सञ्चालनमा छन्, र ती सबै एटीआर जहाज हुन् । एटीआरमा पनि दुईथरी जहाज छन् । एउटा एटीआर ४२ सिरिजको छ, जसमा ४७ सिट हुन्छ । त्यस्तै, अर्को एटीआर ७२ सिरिजको छ, जसमा ७२ सिट हुन्छ । बुद्धसँग ४२ सिटे जहाज तीनवटा र ७२ सिटे जहाज १४ वटा छन् । बुद्धले एयरले हाल भद्रपुर, विराटनगर, तुम्लिङटार, राजविराज, जनकपुर, सिमरा, भरतपुर, पोखरा, भैरहवा, नेपालगन्ज, सुर्खेत र धनगढी तथा पर्वतीय उडान गर्दै आएको छ। त्यसबाहेक काठमाडौंबाट भारतको बनारसका लागि हप्तामा दुई उडानसमेत गर्दै आएको जनाएको छ । बुद्धको वर्तमान बजार हिस्सा ६५ प्रतिशत रहेको ५ भने स्थापनादेखि बुद्धले हालसम्म २ करोडभन्दा बढी यात्रुलाई सकुशल गन्तव्य पुर्याएको बताएको छ। तिनमा ९० प्रतिशत नेपाली यात्रु छन् भने १० प्रतिशत विदेशी अथवा भारतीय रहेको एयरले जनाएको छ। हाल यसमा झण्डै २ हजार जनाले रोजगारी पाएका छन् भने वार्षिक ७ अर्ब बढी सञ्चालन आम्दानी गर्दै आएको छ ।
पुस मसान्तभित्र कर बुझाउन विभागको ताकेता
काठमाडाैं । आन्तरिक राजस्व विभागले पुस मसान्तभित्र करको विवरण र कर बुझाउन ताकेता गरेको छ । विभागले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को कारोबारको अनुमानित करको विवरण र प्रथम किस्ता बापतको कर दाखिला गर्न ताकेता गरेको हो । आयकर ऐन, २०५८ (संशोधनसहित)को दफा ९४ को उपदफा (१) बमोजिम आव २०८१/८२ को आयकरको किस्ता रकम दाखिला गर्नुपर्ने करदाताहरूले दफा ९५ बमोजिम आव २०८१/ ८२ को कारोबारको अनुमानित करको विवरण र सो विवरण अनुसारको तिर्नुपर्ने आयकरको पहिलो किस्ताबापतको ४० प्रतिशतले हुने रकम २०८१ पौष मसान्तभित्रै तिर्नु पर्ने व्यवस्था रहेकाे पनि विभागले उल्लेख गरेको छ । सोहीअनुसार विभागले सूचना जारी गरेको हो । विभागले ठूला करदाता कार्यालय, मध्यम स्तरीय कर दाता कार्यालय, सम्बन्धित आन्तरिक राजस्व कार्यालय वा सम्बन्धित करदाता सेवा कार्यालयमा कर र कर विवरण बुझाउन अनुरोधसहितको सूचना जारी गरेको हाे ।
धितो राखेको जग्गा लिलाम गरेको भन्दै सहकारीका प्रबन्धकलाई कुटपीट गर्ने ५ जना पक्राउ
तनहुँ । जिल्लाको भीमाद बचत तथा ऋण सहकारीका प्रबन्धक रामबाबु गैह्रेलाई कुटपीट गरेको आरोपमा भिमाद नगरपालिका–७ का वडाध्यक्ष प्रकाश श्रेष्ठसहित पाँच जना पक्राउ परेका छन् । वडाध्यक्ष श्रेष्ठकी पत्नी लक्ष्मीकुमारी श्रेष्ठको नाममा २०७६ सालमा सहकारीबाट ऋण लिएर नतिरेपछि धितो राखेको जग्गा लिलाम गरेको भन्दै वडाध्यक्ष श्रेष्ठले प्रबन्धक गैह्रेलाई कुटपिट गरेपछि सोमबार प्रहरीले पाँच जनालाई पक्राउ गरी अनुसन्धान थालेको हो । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार पक्राउ पर्नेमा वडाध्यक्ष प्रकाश श्रेष्ठ, इश्वरकुमार श्रेष्ठ, नितेश श्रेष्ठ, नेपोलने श्रेष्ठ र विकल श्रेष्ठ रहेका छन् । विसं २०७६ मा २८ लाख रुपैयाँ ऋण लिएपछि सावा, ब्याज एकपटक पनि नतिरेको, पटकपटक चिठी तथा फोनमार्फत जानकारी गराउँदा बेवास्ता गरेपछि सहकारीले सहकारी नियम र प्रक्रियाअनुसार जग्गा लिलामी गरेको सहकारीका अध्यक्ष काजीमान श्रेष्ठले जानकारी दिए । ‘घरमा चिठी पठाउँदा नबुझ्ने र उल्टै कर्मचारीलाई धम्काएर पठाउने गरेपछि बाध्य भएर सञ्चालक समितिले कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाएर जग्गा लिलामी गरेको थियो’, उनले भने । सहकारीका अध्यक्ष श्रेष्ठले सञ्चालक समितिले गरेको निर्णय प्रबन्धकले कार्यान्वयन गर्ने कानुनी प्रक्रिया रहकाले वडाध्यक्ष श्रेष्ठले प्रबन्धकलाई हातपात गरेको उल्लेख गरे। सोमबार बिहान ९ बजे खाना खाइरहेको ठाउँमा आएर आँफू र आफ्नो परिवारलाई पाँच जनाले कुटपीट गरेको सहकारीका प्रबन्धक रामबाबु गैह्रेले जानकारी दिए । परिवार माथि साङ्घातिक हमला भएपछि सबै जना त्रासमा बस्नुपरेको उनले बताए । पक्राउ परेका वडाध्यक्ष श्रेष्ठसहित पाँच जनालाई जिल्ला अदालत कार्यालयबाट पाँच दिन म्याद थप गरी अनुसन्धान थालिएको इलाका प्रहरी कार्यालय बेलचौतराका प्रहरी निरीक्षक पोषण थापाले जानकारी दिए । रासस
नेपाल उड, फर्निचर तथा होम टेक्सटायल अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीको दशौं संस्करण माघ ४ देखि सुरु
काठमाडौं । नेपाल उड, फर्निचर तथा होम टेक्सटायल अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीको दशौं संस्करण यही माघ ४ देखि काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजना हुने भएको छ । मिडिया स्पेस सोलुसन्स प्रालि फ्युचरेक्स ट्रेड फेयर एण्ड ईभेन्टस प्रालि र इटीएसआइपीएलले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्न लागेका हुन् । ६ गतेसम्म चल्ने उक्त प्रदर्शनीमा स्वदेशी तथा विदेशी ख्यातिप्राप्त ब्रान्डहरूका १०० भन्दा बढी स्टल रहने छन् । अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीमा फर्निचर, प्लाइवुड, ल्यामिनेट, होम टेक्सटायल, हार्डवेयर, काष्ठ सम्बन्धी मेसिनरी तथा औजार, फर्निसिङ, म्याट्रेस, कच्चा पदार्थ तथा विभिन्न उत्पादनहरू राखिने जनाइएकाे छ । फनिर्चर, प्लाइउड तथा काठ औजारका कम्पनी, ल्यामिनेट, विभिन्न कम्पनीका डिलर, सब डिलर र विक्रेताहरू ले काठ व्यवसायसँग सम्बन्धित उत्पादनहरूको बारेमा जानकारी गराउने र यस क्षेत्र मा आउने नयाँ–नयाँ प्रविधि को बारेमा जानकारी गराउन को लागि प्रदर्शनीको आयोजना गर्न लागिएको हो । १० औँ संस्करणमा फर्निचर निर्माता, किचन मेकर, आरा मिलर, बोर्ड मेकर, फिटिङ र कम्पोनेन्ट निर्माता, व्यापारी, वास्तुविद्, भवन निर्माणकर्ता र इन्टेरियर डिजाइनर आदि सबै क्षेत्रका उन्नत मेसिनरी र नवीन उत्पादनहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहने पनि जनाइएको छ । यस प्रदर्शनीमा सहयोगी संस्थाको भूमिकामा इन्टेरियर डिजाइनर एसोसिएसन नेपाल, सामुदायिक वन उपभोक्ता महासंघ, नेपाल वन पैदावार उद्योग व्यवसायी महासंघ तथा नेपाल प्लाइउड उत्पादक संघ रहेका छन् । यो प्रदर्शनी विगत ९ वर्षदेखि आयोजना हुँदै आएको छ ।
बजेट अभाव भएर काम गर्न नसकेको सडक विभागको गुनासो, अर्थमन्त्रालय भन्छ : व्यवस्थापन गर्न सक्नुपर्यो नि !
काठमाडौं । देशकै सबैभन्दा धेरै विकास बजेट खर्चिनेमध्येको भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयअन्तर्गतको सडक विभागलाई हाल बजेट अभाव भएको छ । विभागअन्तर्गतका धेरै आयोजनामा बजेट अभाव भएको सडक विभागले जनाएको छ। सडक विभागका अनुसार धेरै आयोजनामा बजेट अभाव भएको छ । बजेटमार्फत् विनियोजित बजेट खर्च भएपछि सडकमा विभिन्न ठूला आयोजना र सडक डिभिजन कार्यालयहरूमा बजेट अभाव भएको हो । विभागका एक कर्मचारी भने, ‘हामीसँग पैसा छैन । सुरु भएका धेरै आयोजना अघि बढ्न सकिरहेका छैनन् । कामको गति सुस्त छ ।’ विभागअन्तर्गतका विभिन्न साना तथा ठूला आयोजनाहरूमा बजेटको अभाव देखिएको उनको भनाइ छ । कर्मचारीका अनुसार विभिन्न पुल आयोजना, मध्यपहाडी लोकमार्ग र हुलाकी राजमार्गका विभिन्न खण्डमा थप बजेट आवश्यक छ । अघिल्ला वर्षहरूमा आर्थिक स्रोतको सुनिश्चितता नगरी राजनीतिक पहुँचका भरमा बहुवर्षीय ठेक्का लगाइएका आयोजनाहरूमा पनि बजेट अभावको समस्या छ । विभागमा गत वर्ष पनि बजेट अभाव चर्किएको थियो । हाल बजेटको समस्या रहेका आयोजनाहरूमा बजेट अभाव चर्किएको छ । तीन वर्षमा साढे ३१ अर्ब बजेट सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा सडक मर्मतका लागि ९ अर्ब ८४ करोड ४१ लाख २३ हजार रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो । जसमध्ये ९ अर्ब ५१ करोड १५ लाख ५६ हजार ८१० रुपैयाँ बराबरको कार्यक्रम स्वीकृत भएको थियो । हालसम्म सडक मर्मतका लागि कुल ९ अर्ब २१ करोड २० लाख ९० हजार ७२४ रुपैयाँ निकासा भइसकेको बताइएको छ । यस्तै, तीन आवको तथ्याङ्क हेर्ने हो भने सडक मर्मतका लागि साढे ३१ अर्ब बजेट विनियोजन भएको छ । आव २०७८/०७९ देखि २०८०/०८१ सम्म ३१ अर्ब ५५ करोड ६० लाख बराबर बजेट विनियोजन भएकोमा ३१ अर्ब ५२ करोड ३५ लाख ६५ हजार ६५८ रुपैयाँ बराबरको बजेट निकासा गरेको छ । जसमध्ये सडक मर्मतमा २० अर्ब १८ करोड २६ लाख १ हजार ६९५ रुपैयाँ खर्च भएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । १ अर्ब रुपैयाँ भुक्तानी गर्न बाँकी सडक विभागका प्रवक्ता उमेशबिन्दु श्रेष्ठले सडक विभागसँग निर्माण व्यवसायीलाई १ अर्ब रुपैयाँ भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको बताए । उनले भने, ‘हामीसँगे गत वर्षको ६६ करोड बाँकी थियो, जसमध्ये यो आवको बजेटबाट ५ अर्ब ४० करोड भुक्तानी गरेका छौं । चानचुन ३ अर्ब बाँकी रहेकामा २ अर्ब १० करोड भुक्तानी भइसकेको छ । बाँकी १ अर्बभन्दा बढीको पनि रकमान्तर पनि गइरहेको छ । अब करिब १ अर्बमात्र बाँकी छ । त्यसको पनि फाइल अर्थमा गइसकेको छ ।’ प्रवक्ता श्रेष्ठले निर्माण व्यवसायीलाई विभागबाट हुने भुक्तानीमा कुनै समस्या नभएको दाबी गरे । यस्तै, उनले आयोजना निर्माणमा बजेटको समस्या विभागलाई पनि भएको बताउँदै हाल आयोजनाहरूको काम सुस्त गतिमा रहेको जनाए । के भन्छ अर्थ मन्त्रालय ? अर्थ मन्त्रालयका सूचना अधिकारी महे भट्टराई महत्त्वपूर्ण आयोजनाहरूलाई मात्रै प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘जुन आयोजना महत्त्वपूर्ण छन्, ती आयोजनाहरूलाई छनोट गर्नुपर्यो । साना आयोजनालाई भन्दा ठूलालाई हेरिनु भएन । नयाँनयाँ आयोजनाहरू थपिँदै आउने गरेका छन् ।’ सूचना अधिकारी भट्टराईले नयाँ-नयाँ आयोजनाहरू थपिने गरेकाले यो सुधार गर्नुपर्ने बताए । नयाँ-नयाँ आयोजना थपिँदै जाँदा एकातिर काम समयमै पुरा नहुने अनि अर्कोतर्फ रकम खेर जाने गरेको गुनासो पोखे । ‘योजनाबद्ध रूपमा अगाडि बढ्नुपर्यो । जसमा विनियोजित रकम र स्रोत खेर जान सक्दैन । अझ भन्ने हो भने यसरी बजेट अभाव हुँदैन ।’ उनका अनुसार चालु आव २०८१/०८२ लागि समग्र यातायात र सडक पूर्वाधार विकासको लागि १ खर्ब ५० अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको थियो । उक्त बजेटले सडक पूर्वाधार र यातायातमा ठूलो रकम विनियोजन गरेको थियो ।
मुग्लिन-मलेखु सडक विस्तारका क्रममा सवारी नरोकिने
चितवन । मुग्लिन–मलेखु सडक स्तरोन्नतीका क्रममा सवारी सञ्चालन नरोकिने भएको छ । गतहप्ता दिउँसोमा सवारी साधन रोकेर स्तारोन्नतीका काम गरिएका थियो । नागढुङ्गा–मुग्लिन सडक आयोजना पश्चिम खण्ड (नारायणगढ–मुग्लिन)का ई बिजय दराइकाअनुसार यही पुस ७ गतेदेखि १३ गतेसम्म सवारी रोकेर काम गरिएको भए पनि अहिले सवारी सञ्चालन गरेरै धमाधम काम गरिएको हो । सो समयमा दिउँसो ११ बजेदेखि २ बजेसम्म सवारी रोकेर सडकको बिशालटार, खटौटी लगायतका क्षेत्रमा भित्तो काट्ने काम गरिएको थियो । उनले भने ‘अहिले सवारी नरोकेरै हामीले काम गरिरहेका छौँ ।’ निर्माण कम्पनीले सन् २०२२ को डिसेम्बरबाट काम सुरु गरेको हो । तीन वर्षभित्रमा काम सम्पन्न गर्नुपर्ने गरी सम्झौता गरिएको थियो । अहिलेसम्म २० प्रतिशत मात्र काम भएको जनाइएको छ । भित्तो काट्ने र नदीतर्फ पर्खाल लगाउने काम भइरहेको छ । कुरीनटार क्षेत्रमा कालोपत्रेका लागि बेस र सववेसको काम भइरहेको छ । मुग्लिनबाट मलेखुसम्म ३९ किलोमिटर सडक यस खण्डमा विस्तारको काम भइरहेको हो । निकै साघुरा र भित्तो काट्न एवं पर्खाल उठाउन कठिन ठाउँमा दुई लेन अर्थात नौ मिटर फराकिलो सडक बनाइँदै छ । उकालो ठाउँहरुमा तीन लेन अर्थात १२ मिटरको हुने छ । झण्डै एक दशमलब ५ किलोमिटर सडक यस्तो ठाउँमा पर्दछ । बजार क्षेत्र कुरिनटार, चरौदी, बिशालटार, चुम्लिङ्टार, मझिमटारलगायतका करिब छ किलोमिटर क्षेत्रमा चार लेन अर्थात १८ मिटर फराकीलो सडक बनाइँदै छ । मुग्लिन, बेनिघाट र मलेखु बजारमा छ लेन अर्थात २६ मिटर फराकिलो सडक बनाइँदै छ । एक किलोमिटरभन्दा बढी क्षेत्रमा फराकिलो सडक बनाउन लागिएको हो । पृथ्वी राजमार्गमा पर्ने नागढुङ्गा–मुग्लिन सडक खण्डलाई दुई भागमा विभाजन गरेर स्तरोन्नतीको काम गरिएको हो । विश्व बैंकको सहयोगमा सडक निर्माण थालिएको हो । निर्माण कम्पनीले चार अर्ब ८० करोड रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता गरी काम गर्दै आएको छ । संघीय राजधानी बाहिरिने र प्रवेश गर्ने प्रमुख सडक भएकाले उच्च सवारी चाप रहेको छ । समयमा काम नहुँदा सो सडक हुँदै यात्रा गर्ने यात्रुले कठिनाइ भोग्नु परेको छ ।
भूकम्पमा भत्केका विद्यालय प्रदेश सरकारले पुनर्निर्माण गर्ने
काँकेविहार । कर्णाली प्रदेश सरकारले भूकम्पबाट क्षति भएका विद्यालय तथा स्वास्थ्य सस्था पुननिर्माण गर्ने भएको छ । भौतिक पूर्वाधार तथा सहरी विकास मन्त्रालयले जाजरकोट र रुकुम पश्चिमका ती सरकारी संरचना पुननिर्माण गर्न हो । मन्त्रालयका अनुसार रुकुम पश्चिमको २७ विद्यालय र पाँच स्वास्थ्य सस्था पुन निर्माण गर्न लागिएको हो । विद्यालय भवनका लागि १९ करोड ६० लाख रुपैयाँ र पाँच स्वास्थ्य संस्था पुन निर्माणका लागि दुई करोड ४० लाख रुपैयाँ स्वीकृत भएर आएको पूर्वाधार विकास कार्यालयले जनाएको छ ।
महुली लघुवित्तले लाभांश नदिने
काठमाडौं । महुली लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को मुनाफाबाट सेयरधनीहरुलाई लाभांश वितरण नगर्ने घोषणा गरेको छ । पुस २४ गते बसेको लघुवित्तको सञ्चालक समितिको बैठकले सो निर्णय गरेको हो । त्यस्तै, संस्थाले कम्पनीको नाफा नोक्सान, हिसाव र सोही अवधिको नगद प्रवाह विवरण स्वीकृत गर्ने लगायतका वित्तीय विवरणहरु अनुमोदनको लागि नेपाल राष्ट्र बैंकमा पेस गर्ने छ । उक्त विवरणहरु स्वीकृत भएपछि संस्थाको साधारण सभाले पारित गर्ने छ ।
