चीनको ‘ओबिओर’ आयोजनाबाट नेपाल लाभान्वित हुन चाहन्छः मन्त्री डा महत
काठमाडौं। परराष्ट्रमन्त्री डा प्रकाशशरण महतले चीनको ओबिओर (वान बेल्ट वान रोड, ओबोर) आयोजनाबाट नेपाल बढीभन्दा बढी लाभान्वित हुन चाहेको धारणा राखेका छन् । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको चीन भ्रमणका क्रममा हाल त्यहाँ रहेका परराष्ट्रमन्त्री डा महतले चीनको बेइजिङस्थित बेइजिङ फरेन इस्टडी युनिभर्सिटीद्वारा आइतबार आयोजित कार्यक्रममा सो धारणा राखेका हुन् । उनले भने – “नेपाल एक भूपरिवेष्टित देश हो र चीनको यो बृहत् आयोजनाले नेपालजस्तो छिमेकीलाई चीन हुँदै अर्को संसारमा जोड्न र हाम्रो उत्पादनको निर्यातमा समेत सघाउने हुँदा यसबाट हामी लाभान्वित हुन चाहन्छौँ ।” परराष्ट्रमन्त्री डा महतले छिमेकी देश चीनले थालेको यो बृहत् सञ्जालका माध्यमबाट हामी पनि नेपाली उत्पादनलाई एसिया र युरोपेली बजारमा पुर्याउनका साथै हाम्रो देशको बहुआयामिकतालाई विश्वमा परिचित गराउन सफल हुने विश्वास व्यक्त गरेका परराष्ट्रमन्त्रीको जनसम्पर्क तथा प्रेस संयोजक एकराज पाठकले बताए । सडक सञ्जालको माध्यमबाट नेपाललाई पनि चीन तथा अन्य विश्वसँग जोड्न सकेमा विकासका प्रचुर सम्भावना भएको नेपालका लागि ठूलो सौभाग्य हुने बताउँदै उनले चीनलाई नेपालको पूर्वाधार विकासका क्षेत्रमा सघाउन आग्रह गरेका छन् । मन्त्री डा महतले भने – “नेपाल गरिब होइन र भूगोलमा सानो पनि छैन, हामीसँग विकासका प्रचुर सम्भावना छन् तर पनि पूर्वाधार क्षेत्रमा आवश्यक विकास हुन नसक्दा हाम्रो ठूलो श्रमशक्ति बाहिरिएको छ र वैदेशिक लगानी पनि अपेक्षित आउन सकिरहेको छैन ।” नेपालमा पूर्वाधार निर्माणका साथै पर्यटन, जलविद्युत्लगायतका क्षेत्रमा लगानीका लागि उनले चीन सरकारसँग आग्रह पनि गरेका छन् । मन्त्री डा। महतले हामीसँग प्रचुर मात्रामा जल, प्राकृतिक सम्पदा, जडीबुटी, वनस्पति तथा विश्वप्रसिद्ध आकर्षक हिमाल पहाड भए पनि पूर्वाधारको कमीका कारण यो सम्पत्तिबाट हामी लाभान्वित हुन सकेका छैनौँ भने अर्कातर्फ बर्सेनि हाम्रो श्रम बजार बाहिरिएको छ भने । एक असल छिमेकीको हैसियतले चीनले नेपालको बृहत्तर विकासमा पुर्याउँदै आएको सहयोगका लागि विशेष धन्यवाद व्यक्त गर्दै उनले सदियौँअघिदेखि जनताको तहबाट सुरु भएको नेपाल–चीन सम्बन्ध हाल पनि सुमधुर रहेको र नेपाल एक चीन नीतिप्रति अडिग रहिआएको प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । सो सेन्टरमा विभिन्न वक्ताले नेपाल–चीन सम्बन्धका विभिन्न पक्षमा चर्चा गरेका थिए । प्रधानमन्त्री दाहाल र परराष्ट्रमन्त्री डा महतसँग आजै चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय विभागका सदस्य सङ ताओले भेटवार्ता गरेका जनसम्पर्क तथा प्रेस संयोजक पाठकले बताए । रासस
अपडेटः नेप्से परिसूचक ६० अंकले उकालो, एक अर्ब माथीको सेयर कारोबार
काठमाडौं । आइतबार सेयर बजारमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ । कारोबार शुरु भएको करिब तीन घन्टामा नेप्से परिसूचक ६० अंकले बढेर १५४६ दशमलब ४८ अंकमा पुगेको छ । बजारमा परिसूचक मात्र नभएर कारोबार रकममा पनि वृद्धि भएको छ । सो अवधिसम्म एक अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भैसकेको छ । १४१ कम्पनीको २८ लाख ३३ हजार कित्ता सेयर किनबेच भइसकेका छन् । कारोबार भएका सात वटै समूहको परिसूचक उकालो चढेका छन् । बीमाको मात्रै ३०८ अंकले उकालो लागेको छ भने हाइड्रो समूहको परिसूचक पनि १५५ अंकले उक्लि सकेको छ । सो अवधिसम्म ४ वटा कम्पनीको बाहेक अन्य कम्पनीको सेयर मूल्यमा वृद्धि भएका छ ।
औषधि उद्योगमा ५० अर्ब लगानी, २० हजार जनशक्तिलाई रोजगारी
काठमाडौं । नेपालमा औषधि उद्योगमा ५० अर्ब रुपैयाँ लगानी भएको छ । ५१ ओटा उद्योगबाट उत्पादन भएको औषधिले नेपाली बजारको ४५ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । अन्य नपुग औषधि भने नेपालले विदेशी कम्पनीबाट लिने गरेको छ । औषधीमा देशलाई आत्मनिर्भर बनाउन सकिने नेपाल उद्योग परिसंघका अध्यक्ष हरिभक्त शर्माले बताए । अहिलेसम्म प्राय सबै रोगका औषधि उत्पादन भएपनि आवश्यता परिपूर्ति भने हुन नसकेको उनले बताए । हाल नेपाली बजारमा १ सय ८० भारतीय उद्योगका औषधिहरू खपत भइरहेको छ ।नेपाल विभिन्न ७२ थरीका औषधिमा आत्मनिर्भर भइसकेको छ । स्वदेशी औषधि उद्योगले मात्रै २० हजार जनशक्तिलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ । ‘केही वर्ष अघिसम्म सामान्य प्रकृतिका औषधिका लागि विदेशमा भर पर्ने अवस्था थियो, तर अबका केही वर्ष भित्र आवश्यक सबै प्रकारका औषधि उत्पादनमा आत्मनिर्भर हुने अवस्थामा संघले बताएको छ । अहिले नेपालमा अन्तरराष्ट्रिय मापदण्डका औषधीहरू उत्पादन हुन्छन् । डब्लूएचओ जीएमपी (विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन गूड म्यानुफ्याक्चरिङ प्राक्टिस) प्राप्त औषधी उत्पादन गर्ने उद्योगको संख्या ३८ पुगेको छ । तर, यो मापदण्डअनुरूप नै सबै उद्योगले उत्पादन गरिरहेको संघले जानकारी दिएको छ । स्वदेशमा उत्पादित औषधिले राम्रो उत्पादन भइरहेको छ । स्वदेशी उत्पादन कुनै बहुराष्ट्रिय कम्पनीका उत्पादनभन्दा कम नभएको सम्बन्धित उत्पादकहरूको दाबी छ । गुणस्तरीय भएकै कारण नेपाली उत्पादनको खपत बढिरहेको नेपाल औषधि उत्पादक संघका बताएको छ । औषधिमा आत्मनिर्भर हुँदै गए पनि विदेशी औषधिको आयात निरुत्साहित गर्न सके मात्र स्वदेशी उद्योग फस्टाउने मौका पाउने सम्बन्ध क्षेत्रका विज्ञहरूको भनाइ छ । व्यवसायीहरू अत्यावश्यक भए मात्र विदेशी औषधि उद्योग दर्ता गर्न दिनुपर्ने अन्यथा यस्ता उद्योगलाई निरुत्साहित गर्नुपर्ने बताउँछन् । ‘सरकारले स्वदेशी औषधि उद्योगलाई नयाँ–नयाँ औषधि (न्युमोलिक्युल) उत्पादनमा विशेष प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिएको छ । यसले गुणस्तरीय औषधीको उत्पादनमा सघाउने उनीहरूको भनाइ छ । औषधि व्यवस्था विभागमा दर्ता भई नियमनको दायरामा लगभग १७ हजार औषधि दर्ता, २१ हजार औषधि विक्रेता तथा वितरक, १ सय २४ स्वदेशी औषधि उत्पादक र ३ सय विदेशी उत्पादक छन् । देशभर रहेका यी औषधि उत्पादक तथा वितरक नियमनको कामका लागि विभागमा १ सय १५ जनाको मात्रै दरबन्दी छ । औषधि र औषधिमूलक वस्तुको दुरुपयोग नियन्त्रण, औषधीको प्रयोग तथा प्रभावकारितासम्बन्धी सही सूचना प्रवाह गर्न विभागलाई स्रोत साधनले सम्पन्न गराउनुपर्ने आवश्यकता छ ।
शुभलक्ष्मी सिमेन्टको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा राजाराम खड्का, बैकिङ छाडेर उद्यमीको बाटोमा
काठमाडौं । बैंकर्स राजाराम खड्का बैंकिङ प्रोफेशन छोडेर उद्योगमा प्रवेश गरेको छन । उनी आफ्नो लगानीसहित शुभ लक्ष्मी सिमेन्ट उद्योगको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारीमा देखिएका छन् । ‘२० वर्ष जागिर खाईयो, अब उद्यमीको भूमिकामा जाने निर्णय गरे’ खड्काले विकासन्युजसँग भने । ‘अन्ततः पूर्णकालिन जागिरको रुपमा मैले बैकिङ छाडेँ र सिमेन्ट क्षेत्रमा कार्यकारी प्रमुखको भूमिका सहित उद्यमीको काम थालेको छु’ उनले फेसबुक पेजमा लेखेका छन् । उनले २० वर्ष पहिला नबिल बैंकबाट जागिर शुरु गरेका थिए । पछि एभरेष्ट, एनआईसी एशिया, सनराईज हुँदै इन्टरनेशनल डेभपलमेन्ट बैंक लिमिटेडको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भए । इन्टरनेशनल डेभलपमेन्ट बैंक एनसीसी बैंकमा मर्ज भएपछि उनी थोरै समय सो बैंकमा डेपुटी जनरल म्यानेजरको भूमिकामा थिए । एनसीसी बैंकबाट दुई महिना अघि उनले दिएको राजीनामा बैंकले स्वीकृत गरिसकेको छ ।
बाहिरी चक्रपथको लागत ८ बर्षमा ११७ दशमलब २४ प्रतिशतले वृद्धि
काठमाडौं । बहुप्रतिक्षित बाहिरी चक्रपथ सडक आयोजनाको लागत पछिल्लो ८ बर्षमा १७७ प्रतिशत भन्दा धेरै वृद्धि भएको छ । २०६५ सालमा तयार भएको लागत अनुमान ८ बर्षपछि ११७ दशमलब २४ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो । २०६५ सालमा चोभार-सतुंगल खण्डको ६.६१८ किलोमिटर निर्माणका लागि २ अर्ब ९ करोड लागत अनुमान गरिएको थियो । ८ बर्षपछि अर्थात २०७३ सालमा आइपुग्दा यसको लागत बढेर ६ अर्ब ३० करोड पुगेको छ । ‘८ बर्ष अघि २ अर्ब ९० करोडमा पाइलट प्रोजेक्टका रुपमा अघि सारिएको चोभार–सतुंगल खण्डको निर्माण हुने आँकलन थियो तर अहिले बढेर ६ अर्ब ३० करोड पुगेको छ’, आयोजनाका अधिकृत ध्रुव प्रसाद सापकोटाले भने । यो आयोजनाको लागत बर्षेनी औषतमा १४.६५ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ । सो खण्डमा अनुमानित ७ हजार कित्ता जमिन पर्छ । तीमध्ये ९६ जनाले मात्रै असहमति जाहेर गरेका छन् । बाँकी सबै स्थानियबाट आयोजना निर्माणका लागि सहमति प्राप्त भैसकेको छ । कानुनतः ५१ प्रतिशत स्थानियको स्विकृति प्राप्त भएपछि काम अघि बढाउन पाइन्छ । सो खण्डको ८ हजार ९ सय ५६ रोपनी जमिन अधिग्रहण गर्नेछ । सो क्षेत्रफलमा ४ मिटरको सडक १३ दशमलब ९९ किलोमटिर, ६ मिटरको सडक शुन्य दशमलब ४५ किलोमिटर, ८ मिटरको सडक ७९ दशमलब ०५ किलोमिटर र ११ मिटरको सडक १७ दशमलब १३ किलोमिटर निर्माण हुनेछ । आयोजनाले केहि दिन भित्रै पाइलट प्रोजेक्टका रुपमा अघि सारेको चोभार–सतुंगल खण्डमा जग्गा कारोबार तथा घर निर्माणमा रोक लगाउने तयारी गरिरहेको छ । बाहिरी चक्रपथ आयोजनाको ५८ किलोमिटर क्षेत्रको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन(डिपिआर) सन २००६ सालमै तयार भएको थियो । टोखादेखि गोकर्णेश्वरसम्मको १२ किलोमिटर क्षेत्रको डिपिआर भने अझै बन्न सकेको छैन् । बाहिरी चक्रपथ आयोजनाको मुल सडक ५० मिटर चौडा हुनेछ । मुल सडकको दायाँ र बायाँ क्रमशः २५०/२५० मिटर जमिन अधिग्रहण गरिनेछ । सो २५० मिटर दायाँ बायाँको जमिनमा बनेका भौतिक पुर्वाधार भत्काइनेछ भने त्यसको क्षतिपुर्ति सम्बन्धित नागरिकले पाउनेछन् । यसरी तयार पारिएको खाली जमिनमा जग्गा एकिकरणको काम गरिनेछ । जस अनुसार जमिन अधिग्रहणमा परेका सबै नागरिकले केहि हिस्सा बाटोका लागि योगदान गर्नुपर्नेछ भने बाँकी जमिन फिर्ता प्राप्त गर्नेछन् ।
मञ्जुश्री फाइनान्सका ६४ प्रतिशत प्रमोटरले हकप्रद सेयर लिएनन, १० लाख कित्ता सेयर लिलामीमा
काठमाडौं । मञ्जुश्री फाइनान्स लिमिटेडले निश्काशन गरेको हकप्रद सेयरमा संस्थापक तर्फको ६४.१६ प्रतिशत हकप्रद बिक्री हुन सकेन । लगानी गर्न पैसाको नभएको कारण जनाउँदै संस्थाकहरुले हकप्रद सेयर नकिनेको फाइनान्सका प्रबन्धक विकास शाक्यले विकासन्युजलाई बताए । फाइनान्सले पुस मसान्तमा प्रकाशित गरेको वित्तीय विवरण अनुसार चुक्ता पुँजी २८ करोड ५७ लाख ४१ हजार रुपैयाँ छ । कम्पनीमा ५१ प्रतिशत अर्थात १४ लाख ७५ हजार २८० कित्ता संस्थापक सेयर छ । कम्पनीले ९ लाख ३५ हजार ७४ कित्ता संस्थापक सेयर बिक्री नभएको जनाउँदै बढाबढ बिक्रीमा राखेको छ । लिलामीमा राखिएको संस्थापक सेयर हाल भएको कुल संस्थापक सेयरको ६४.१६ प्रतिशत हो । ‘केही संस्थापकले हकप्रद सेयरबाफत कत्ति पनि पैसा राख्न मान्नु भएन । केहीले ५० प्रतिशत मात्र राख्नुभयो, केहीले पुरै राख्न सक्नु भएन’ शाक्यले भने–‘वित्तीय क्षेत्रमा तरलता संकटले होला उहाँहरुले हकप्रद सेयर लिन पैसा जुटाउन सक्नु भएन ।’ कम्पनीले १ बराबर १.७५ अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन गरेको थियो । निष्काशन गरेको हकप्रद सेयरमध्ये ३५ प्रतिशत सेयरको लागि आवेदन नै परेन । आवेदन नपरेको १० लाख ४ हजार ९० कित्ता सेयरको कम्पनीले लिलामीमा राखेको छ । फाइनान्सले संस्थापक सेयर ९ लाख ३५ हजार ७४ कित्ता र सर्वसाधारण सेयर ६९ हजार १६ कित्ता बढाबढ मूल्यमा बिक्री आह्वान गरेको छ । फाइनान्सले लिलामीमा राखेको सेयर किन्न वैशाख ५ गतेसम्म आवेदन खुला गरेको छ । सेयर मूल्यमा ६९ प्रतिशत गिरावट चालु आर्थिक वर्षको ८ महिना भित्रमा मञ्जुश्री फाइनान्सको सेयर मूल्य ६९ प्रतिशतसम्मले घटेको छ । गत साउन ११ गते कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ४७६ रुपैयाँ थियो । गत फागुन यस कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १४९ रुपैयाँमा कारोबार भयो । कम्पनीले गत आर्थिक वर्षको नाफाबाट १४ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गरेको छ ।
मनकामना यात्रा अब टुर प्याकेजमार्फत, धार्मिक पर्यटकको आकर्षक गन्तव्य बन्दै
काठमाडौं । मनकामना केवलकारको यात्रा अब टुर प्याकेजमार्फत हुने भएको छ । धार्मिक पर्यटकको लागि आकर्षक गन्तव्य बन्न थालेकोले मनाकामन दर्शनले नै ट्राभल तथा टुर कम्पनीको लागि प्रस्ताव मागेको छ । मनकामनाले इच्छुक कम्पनीलाई १५ दिन भित्र प्रस्ताव पेश गर्न आग्रह गरेको छ । नेपालको पहिलो केवलकार मनकामनामा केबलकारमा धार्मिक पर्यटक तथा विदेशी पर्यटक बढ्दै जान थालेलको टुर एजेन्सीमार्फत प्याकेज लिएर जाने व्यवस्था गर्न लागिएको मनकामना केवलकारको भनाइ छ । मनाकामने काकडभित्ता, जनकपुर, बीरगन्ज, हेटौडा, बुटवल, धनगढी र नेपालगन्जका लागि यस्तो टुर कम्पनी आवश्यक परेको उल्लेख छ । इच्छुक कम्पनीले आवश्यक कागजात पेश गरेर सेवा दिन सक्ने पनि मनकामनाको भनाइ छ ।
स्वरूप बदल्दै ठमेल, सोलार र सीसी क्यामेरामै ६५ लाख खर्चदै, बार्षिक बजेट ८५ लाख पुग्याे
काठमाडौं । पर्यटकीय क्षेत्र ठमेल सुधार गरेर यसको छवि परिवर्तन हुने भएको छ । सधै फोहोर, साँघुरो बाटो, हकरको तानातान, सुरक्षा नहुने र बेलुकाको समयमा बत्ति नहुने गुनासो बढ्ने गरेको ठमेल सुधारतर्फ उन्मुख भएको छ । ठमेल क्षेत्रको सुधारका गर्न ठमेल पर्यटन विकास परिषद्को समन्वयमा आधा दर्जन योजना अगाडि बढिरहेका छन् । परिषद्का अध्यक्ष समिर गुरुङका अनुसार तत्कालै ६५ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर ठमेल सुधाको काम अगाडि बढाइदै छ । यो रकम सोलार बत्ति र सीसी क्यामेरामा मात्रै खर्च हुने भएको छ । उनका अनुसार अब ठमेल क्षेत्रको निगरानी ४५ वटा सीसी क्यामेराबाट हुने भएको छ । हाल १९ वटा क्यामेरा आवश्यक मर्मतसहित सञ्चालनमा रहेको र एक महिनाभित्रमै थप हुनेसहितको क्यामेरा गरी ४५ वटा पुग्ने गुरुङले जानकारी दिए । उनका अनुसार ठमेल क्षेत्रको सुरक्षा निगरानीका लागि महानगर, प्रहरी, पर्यटन विभाग सहितका विभिन्न निकायको समन्वयमा यो सुविधा दिइएको हो । ठमेलको क्षेत्रको विकास गर्न गुरुङको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति आएपछि यसले पुरानै योजनालाई कार्यान्वयन गर्ने क्रममा ठमेल सुधारको काम अगाडि बढेको उनको भनाइ छ । नेपाल आएका ८० प्रतिशत पर्यटक पुग्ने ठमेलको सुधार र विकास आवश्य छ । विदेशमा हेर्ने हो भने यस्तै क्षेत्र निकै व्यवस्थित र भव्य पर्यटकीय गन्तव्य भैसकेको छ । नेपालमा भने काठमाडौंको एउटै मात्र पर्यटकीय क्षेत्र ठमेल विकास गर्न पनि दशकौ देखिके प्रयास अझै पूरा हुन सकेको छैन, गुरुङले भने । यो काम गुरुङ आएपछि मात्रै भएको भने हैन, यस अघि भएको योजना र कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने र अधुरा काम पूरा गर्ने नीति अनुसार काम गर्दा आफ्नो समयमा कार्यान्वयन हुन पुगेको गुरुङको भनाइ छ । गुरुङका अनुसार ठमेल क्षेत्रको सुधारका लागि सीसी क्यामेर र सोलार मात्रै नभएर बाटो, ढल, व्यवस्थित सवारी, सरसफाइका काम पनि काम अगाडि बढेको छ । अब साँझ पर्ने वित्तिकै ठमेलमा अन्धाकार हुँदैन, गुरुङले भने । बाटो मर्मतमा पनि ३५ प्रतिशत रकम स्थानियको र ६५ प्रतिशत रकम सरकारी निकायका गरेर काम सुरु भइरहेको पनि उनले जानकारी दिए । ‘ठमेलको विकासमा एउटा टोली र टिमले गरेर मात्रै हुँदैन, यसका लागि विभिन्न निकायको समन्वय आवश्यक पर्छ’, ठमेल पर्यटन विकास परिषद्का पूर्व अध्यक्ष रामशरण थपलियाले भने । उनका अनुसार ठमेलको विकासमा काम नहुने हैन समन्वयमा कमजोरी भएको छ । ५० हजार रुपैयाँमा हुने ठमेलको बजेट अहिले सरकारी निकायबाट विनियोजन हुने नै ८५ लाख पुगेको छ । यो रकमको उचित सदुपयोग गर्न सकिए ठमेलको स्वरूप साच्चै बदलिदैँ जाने पनि थपलियाको भनाइ छ । थपलियाका अनुसार यहाँको विकास निर्माण नुहुनुमा पनि एसीयाली विकास बैंक (एडिवी) सहयोग लाई स्वीकार गरेर कार्यान्वयन गर्न नसक्नु हो उनले भने । राजनीतिक स्वार्थ नहुने, समन्वय हुने र व्यक्तिगत स्वार्थ नहुने हो भने ठमेलको सुधार सहजै हुने पनि थपलियाको भनाइ छ ।
