सिद्धार्थ बैंकको नाफा ९५ करोड, नौ महिनामा बैंकले १७ करोड नाफा बढायो
काठमाडौं । सिद्धार्थ बैंक लिमटेडले चालू आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्ममा ९५ करोड ७० लाख रुपैयाँ खुद मुनाफा गरेको छ । यो नाफा गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २१ दशमलव ८० प्रतिशतले बढी हो । बैकले गत वर्षको तेस्रो त्रैमासको तुलनामा यो वर्ष १७ करोड १३ लाख रुपैयाँले नाफा बढाउन सफल भएको छ । गत वर्षको प्रथम ९ महिनामा बैंकको नाफा ७८ करोड ५७ लाख रुपैयाँ मात्रै थियो । बैंकले गत चैत मसान्तसम्ममा ७४ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेको छ । बैंकले यो अवधिसम्ममा ६६ अर्ब २६ करोड रुपैयाँ कर्जा सापटी दिएको छ । यो अवधिसम्ममा बैकले गरेको लगानी ८ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ छ । यो बैंकको चुक्ता पुँजी ५ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ रहेको छ । बैंकको जगेडा कोषमा २ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ छ । यो बैंकको कर्जा तथा निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) ७५ दशमलव ०९ प्रतिशत रहेको छ । बैंकको खराव कर्जा १दशमलव ७१ प्रतिशत छ । बैंकको प्रति सेयर आम्दानी २४ रुपैयाँ ३० पैसा रहेको छ भने प्रति सेयर नेटवर्थ १५३ रुपैयाँ ७६ पैसा छ । सोमबार यो बैंकको प्रतिसेयर ७ सय ४० रुपैयाँमा कारोबार भएको छ ।
नेपाली नाेटकाे कारोबार चिनेर गर्रौ, सक्कली नोट स्तरीय, खस्रो र कडा हुन्छ भने नक्कली छाम्दै चिप्लो र लुलो हुन्छ
काठमाडौं । बेलाबेलामा बजारमा नक्कली नोटको बिगबिगी हुने गरेको छ। अहिले पोखरामा नक्कली तथा जाली नोटहरू विभिन्न माध्यमबाट बैङ्कहरूमा आएको छ। गत शुक्रवाररसम्ममात्र नेपाल राष्ट्र बैङ्क, पोखरा शाखामा ९१ ओटा नक्कली नोट सङ्कलन भइसकेका छन्। त्यसमा रू. ५ सय र १ हजारका नोट छन्। नक्कली नोट कारोबार गर्नेले मौका हेरेर सर्वसाधारणसँग कारोबार गरेर झुक्याउँछन्। राष्ट्र बैङ्कको पोखरा शाखामा एकैदिन १० ओटासम्म नक्कली नोट आएको बताइएको छ। यस्तै, केही महीनाअघि जाजरकोटमा नक्कली नोट छाप्ने मेशिनसहित व्यक्ति पनि पक्राउ परेका थिए। नेपाल राष्ट्र बैङ्कका मुद्रा व्यवस्थापन विभागका निर्देशक भीष्म उप्रेतीका अनुसार केन्द्रीय बैङ्कमा प्रायः ८—१० दिनमा एक÷दुईओटा नक्कली नोट आउने गरेको छ। विशेष गरेर भीडभाड तथा घुइँचो भएका पसल, मेला, हाटबजार, जुवातास खेल्ने ठाउँ र जाँडरक्सी खाने ठाउँमा नक्कली नोटको प्रयोग हुने बढी सम्भावना हुन्छ। घुइँचो भएका ठाउँमा, हतारमा र अँध्यारो भएका बेला गरिने कारोबारमा नक्कली नोटको प्रयोग हुने सम्भावना बढी भएकाले सतर्क हुनुपर्ने निर्देशक उप्रेतीको सुझाव छ। केन्द्रीय बैङ्कको मुद्रा व्यवस्थापन विभागका कार्यकारी निर्देशक भुवन कँडेल अपरिचित व्यक्तिसँग कारोबार नगर्ने, भीडभाडमा सतर्क रहने, ठूलो कारोबार नगर्नेलगायत सावधानी अपनाउने र रकमको कारोबार सधैं बैङ्किङ च्यानलबाट गर्नुपर्नेमा जोड दिन्छन्। ‘यसले पनि सर्वसाधारणलाई नक्कली नोटबाट बचाउँछ तर विशेष गरेर नोटको कागजबारे जानकारी राख्नुपर्छ। नक्कली नोटको कागज चिप्लो र लुलो हुन्छ तर, सक्कलीको खस्रो र कडा हुन्छ,’ उनले भने। सर्वसाधारणले धेरै कुरा हेर्न नसक्ने भएकाले कागज, सुरक्षण धागो र लाली गुराँसको पानी छाप रहेको बारे जानकार हुन जरुरी भएको उनको भनाइ छ। सर्वसाधारणले नक्कली नोट र सक्कली नोटबारे थाहा पाउन सचेत हुन जरुरी भएको तर नेपाल राष्ट्र बैङ्कले यसका लागि जनचेतना गर्न कमी भएको नेपाल राष्ट्र बैङ्क मुद्रा व्यवस्थापन विभागका निर्देशक भीष्म उप्रेतीले स्वीकार गरे। उनका अनुसार ऐनले नक्कली नोट फेला परेमा राष्ट्र बैङ्कले जफत गर्ने व्यवस्था गरेको छ। तर, कारबाहीका लागि कडा व्यवस्था छैन। सक्कली–नक्कलीबीच फरक सक्कली नोटको कागज कटनबाट बन्ने स्तरीय, खस्रो र कडा हुन्छ भने जाली नोटको कागज छाम्दा चिप्लो र लुलो हुन्छ। नोटमा उज्यालो पर्नेगरी हेर्दा सक्कली नोटको सेतो गोेलाकार भाग, जहाँ केही लेखिएको हुँदैन, त्यहाँ लालीगुराँसको छाप स्पष्ट देखिन्छ भने नक्कली नोटमा देखिँदैन, देखिए पनि अस्पष्ट हुन्छ। नोटको दायातर्फ रहेको सेतो भागको बायाँतर्फको रङ्गीन आधा अक्षर (अङ्ग्रेजीमा लेखिएको एनआरबी)लाई उज्यालोतर्फ फर्काएर हेर्दा स्पष्ट देखिन्छ भने नक्कली नोटमा ती अक्षर स्पष्ट देखिँदैन। सक्कली र जाली नोटलाई कान नजीकै लगेर हल्लाएमा सक्कली नोटको आवाज कडा र खडखड गर्ने हुन्छ भने जाली नोटको आवाज कम हुन्छ। जाली नोट सक्कली नोटजस्तो खासै चहकिलो देखिँदैन। सक्कली नोटको रङ स्पष्ट र सफा गाढा हुन्छ भने नक्कली नोट हल्का, अस्पष्ट र फुङ्ङ उडेकोजस्तो देखिन्छ। नेपाल राष्ट्र बैङ्कले चलनचल्तीको नोटलाई खुम्च्याउन, दोबार्न र च्यात्न नहुने व्यवस्था गरेको छ। तर, सर्वसाधारणले शङ्का लागेको खण्डमा नक्कली नोट हो कि सक्कली भनेर पत्ता लगाउन भने नोटलाई हातले कच्याककुचुक पारेर टेबलमा छोडिदिएमा यसबाट पत्ता लगाउन सकिन्छ। यसो गरेमा सक्कली नोट हो भने विस्तारै केही फुक्छ तर नक्कली नोट छ भने कच्याक्कुचुक नै रहन्छ। नोटमा रहने सुरक्षण धागो ९सेक्युरिटी थ्रेड०बारे जानकार हुनु जरुरी छ। सक्कलीमा सुरक्षण धागोमाथि अक्षर हुन्छ। तर, नक्कलीमा धागोपछि लेपका रूपमा मात्र राखेको हुनाले यस्तो देखिँदैन। नोटलाई उज्यालोतर्फ फर्काएर हेर्दा सेक्युरिटी थ्रेडमा नेपाल राष्ट्र बैङ्कको अङ्ग्रेजीमा लेखिएको एनआरबी अक्षर स्पष्ट देखिन्छ, जाली नोटमा सो अक्षर स्पष्ट देखिँदैन। सक्कली नोटमा रहेको स्टेप फिचर्सलाई उज्यालोमा दायाँबायाँ पार्दा छुट्टै चमक आउँछ भने जाली नोटमा यस्तो हुँदैन। बैङ्किङ च्यानलमा नक्कली नोट पत्ता लगाउने प्रविधि छ। सक्कली र जाली नोट सामान्य हिसाबले पत्ता नलागेमा नक्कली नोट पत्ता लगाउन डिटेक्टर मेशिन प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसले नक्कली नोट फालिदिन्छ। यस्तै, युवि लाइट र मेग्निफाइङ ग्लास प्रविधिको प्रयोगबाट पनि नोट सक्कली वा नक्कली पत्ता लाग्छ। आर्थिक अभियान दैनिकबाट ।
दिनहुँ थपिन्छन् पाँच हजार इन्टरनेट प्रयोगकर्ता, इन्टरनेट प्रयोगकर्ता डेढ करोड
काठमाडौं । नेपालमा हरेक दिन औसतमा दैनिक पाँच हजारभन्दा बढी इन्टरनेट प्रयोगकर्ता थपिने गरेका छन् । विशेषगरी मोवाइल नेटवर्कको विस्तारसँगै नेपालमा इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको बृद्धिदर पनि सोही अनुुपातमा बढेको देखिएको छ । नेपला दूरसञ्चार प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो एक वर्षको (पुस मसान्तसम्मको) तथ्यांक अनुसार सो अवधिसम्मा २० लाख ६३ हजार इन्टरनेट प्रयोगकर्ता थपिएका छन् । वार्षिक इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको औषतको आधारमा दैनिक ५ हजार भन्दा बढी इन्टरनेट प्रयोगकर्ता थप हुने उल्लेख छ । दूरसञ्चार सेवाप्रदायकले मोवाइलमा आधारित ग्लोबल प्याकेट मोवाइल सर्भिस (जीपीआरएस) मार्फत सहजै इन्टरनेट सेवा उपलवब्ध गराउन थालेपछि यसको कुल प्रयोगकर्ताको बृद्धिदर व्यापक देखिएको हो । प्राधिकरणको तथ्यांक अनुसार पुससम्म एक करोड ७५ लाख ८० हजारले नेपालमा इन्टरेनट प्रयोग गर्छन् । मोवाइल इन्टरने प्रयोग गर्नेको संख्या करीब डेढ करोड पुगेको छ । गाेरखापत्र दैनिकबाट ।
वाफिया जस्ताको तस्तै प्रमाणित, सुशासनको जिम्मा राष्ट्र बैंककको
काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धि ऐन (वाफिया)मा निकै सुधारको प्रयास भए पनि व्यवासायी सांसद्को पहलमा सुशासन खल्वल्याउने गरी आएका प्रावधान रोक्ने जिम्मेवारी राष्ट्र बैंकमाथि आइपरेको छ । विवादित अवस्थामै व्यवस्थापिका संसद्को पूर्ण सदनबाट पारित बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐन को संसोधन विधेयक राष्ट्रपतिबाट पनि जस्ताको तस्तै प्रमाणिकरण भएपछि केन्द्रिय बैंक चनाखो बन्नुपर्ने भएको हो । नयाँ ऐनमा बैक लगानीकर्ता समेत रहको सांसदहरुले एउटा शब्दमा फेरवदल गरी वित्तीय सुशासनको धज्जी उडाएका छन् । अध्यक्ष दुई कार्यकाल भन्दा बढी बस्न नहुने भन्दै विरोध भइरहेपनि अन्तत सांसदहरु भने कार्यकारी अध्यक्ष दुई कार्यकाल बस्न नपाउने व्यवस्था वाफियमा गरियो । वाफियाले आएपछि बैंकले गर्न सक्ने व्यवस्था बैैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन ऐनअनुसार निर्देशकनमार्फत कार्यकारी अध्यक्ष, प्रवन्ध संचालकको व्यवस्था खारेजी । व्यवासायी र बैंकरबीच फरक । संस्थापक सेयर परिवर्तनसम्बन्धि निर्णय । कान्तिपुर दैनिकबाट ।
शिक्षक तलबलाई मात्र ६२ अर्ब, शिक्षालाई जम्मा ९२ अर्बको बजेट सिलिङ
काठमाडौं । शिक्षा विभागले आगामी आर्थिक बर्षमा शिक्षकको तलव भत्ताको लागि मात्रै ६२ अर्ब रुपैयाँ प्रस्ताव गरेको छ । चालू आर्थिक बर्षको तुलनामा यो प्रस्ताव २ अर्ब ९६ करोडले बढी हो । आगामी आवमा विद्यालय क्षेत्र विकास कार्यक्रम (एसएसडीपी) र शिक्षक तलव भत्ताका लागि मात्र साढे ५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी बजेट प्रस्ताव गरिएको छ । सरकारले शिक्षा क्षेत्रको समग्र बजेटको ७० प्रतिशतभन्द बढी बजेट शिक्षकको तलव भत्ता र निवृत्तिभरका लागि खर्च गर्दै आएको छ । शिक्षा विभाग कार्यक्रम तथा बजेट शाखका योजना अधिकृत अर्जुन ढकालले शिक्षा विभागको लागि आगामी आवमा १० वटा कार्यक्रमका लागि ९२ अर्ब बजेट सिलिङ प्राप्त भएको जानकारी दिए । कारोबार दैनिकबाट ।
भूकम्प गएको दुई बर्ष पुरा, सरकार असफल पीडितको बास टहरामै
काठमाडौं । दुई वर्षको अवधिमा तीन पार्टीका तीन प्रमुख नेताले सरकारको नेतृत्व गरे पनि ९० प्रतिशत भूकम्पपीडितको बास अहिले पनि टहरामै छ । कांग्रेसका तत्कालीन सभापति सुशील कोइराला, एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले नेतृत्व गरेका सरकारले पुनर्निर्माणका लागि ३४ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ खर्च गरेका छन् । चालु आर्थिक वर्षमा ३० अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ र अघिल्लो आर्थिक वर्षमा चार अर्ब रुपैयाँ खर्च भएको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक विश्लेषण गर्दा भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणमा सरकार असफल देखिएको छ । निजी आवास पुनर्निर्माणमा ९.५२ प्रतिशत, विद्यालय पुनर्निर्माणमा १४।४० प्रतिशत, स्वास्थ्य संस्था पुनर्निर्माणमा २१.५५ प्रतिशत, खानेपानी आयोजना पुनर्निर्माणमा ४।६८ प्रतिशत र पुरातात्विक सम्पदा पुनर्निर्माणमा १२ प्रतिशत मात्रै प्रगति देखिएको छ । प्राधिकरणलाई राष्ट्रिय योजना आयोगको महाशाखाका रूपमा सीमित गरिएका कारण पुनर्निर्माणले गति लिन नसकेको प्राधिकरणका अधिकारी स्विकार्छन् । पुनर्निर्माणमा शिथिलता आउनुमा प्राधिकरणका अधिकारी र सरकारी कर्मचारीबीच समन्वय अभावलाई मुख्य जिम्मेवार ठहर्याउने गरिएको छ । ‘लक्ष्य पूरा गर्न सकेका छैनौं’, प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत गोविन्द पोखरेलले सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा स्विकार्नुभयो, ‘प्राधिकरणले नीति, बजेट र कार्यक्रम मात्रै बनाउँछ, समन्वयको चुनौती देखिएको छ ।’ निर्वाचन मिति घोषणासँगै ग्रामीण क्षेत्रका कर्मचारीलाई निर्वाचन आयोगका काममा परिचालन गरिएपछि पुनर्निर्माणको काममा थप शिथिलता आएको छ । एक वर्ष म्याद थप्नसक्ने व्यवस्थासहित पाँच वर्षका लागि गठन गरिएको प्राधिकरणका कार्यकारी अधिकृत पोखरेलले भन्नुभयो, ‘हामी ढिलो भएका छौं, जनशक्ति परिचालनसहितका उपाय खोजिरहेका छौं ।’ पोखरेलले ४० प्रतिशत भूकम्पपीडितले घर बनाएको दाबी गरे पनि सरकारले पहिचान गरेका पीडितको विश्लेषण गर्दा त्यो तथ्यांक सही सावित हुने देखिँदैन । सरकारले ३१ जिल्लामा सात लाख १७ हजार दुई सय ५१ भूकम्पपीडित पहिचान गरेको छ । भूकम्पबाट अतिप्रभावित १४ जिल्लामा अनुदान सम्झौता गर्नेको संख्या पाँच लाख ६२ हजार दुई सय ७८ छ भने पहिलो किस्ताको रकम लिने पाँच लाख ४३ हजार ६ सय ६ जना मात्रै छन् । तीमध्ये घर निर्माण गर्न थाल्ने ४९ हजार ६ सय ८१ जना मात्रै छन् । घर निर्माण गर्न थालेकामध्ये ३४ हजार दुई सय ९४ जनाले दोस्रो किस्ताका लागि निवेदन दिएका छन् । तीमध्ये १४ हजार पाँच सय ५७ जना दोस्रो किस्ता भुक्तानीका लागि प्रमाणीकरण भएका छन् । आफैं घर निर्माण गर्ने भूकम्पपीडितको संख्या १८ हजार ६ सय ३३ छ । जनशक्ति अभाव, ग्रामीण क्षेत्रमा अनुपयुक्त घरका डिजाइन, विकट ग्रामीण क्षेत्रमा प्राविधिक र कर्मचारी नपुग्नु, सरकारले दिएको अनुदानले घर बनाउन अपर्याप्त हुनु, थप रकम जुटाउन ऋणको सहज व्यवस्थापन नहुनु, पैसा कमाउन घरधनी स्वयं विदेश वा सहर पस्नुजस्ता कारणले अनुदान सम्झौता गरेर पहिलो किस्ताको रकम लिएकाले पनि घर निर्माण थालेको देखिँदैन । एक सय ३३ वटा पूर्ण क्षति र ६ सय १७ वटा आंशिक क्षति भएका पुरातात्विक सम्पदामध्ये बौद्धनाथ क्षेत्रबाहेक अन्यको पुनर्निर्माण पूरा भएको छैन । पाटन दरबार क्षेत्रका २८ वटा, वसन्तपुर दरबार क्षेत्रका १२ वटा, भक्तपुर दरबार क्षेत्रका १९ वटा, स्वयम्भू क्षेत्रका चारवटा, पशुपति क्षेत्रका २१ वटा, चाँगुनारायण परिसरका पाँचवटा सम्पदा पुनर्निर्माण भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । अन्नपूर्ण पोस्टबाट ।
काठमाडौं महानगरपालिकाले थाल्यो सडक पखाल्ने अभियान, महानगर प्रमुख भन्छन्–‘काठमाडौंमा नो हर्न, नो डस्ट’ अभियान सँगसँगै
काठमाडौं । काठमाडौंका सडकमा भएको धुलोका कारण उत्पन्न वायु प्रदुषण नियन्त्रण गर्न महानगरपालिकाले आज (बैशाख ११ गते) राती ९ बजेदेखि सडक पखाल्ने भएको छ । महानगरपालिकाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ईश्वरराज पौडेलले आज राती साढे ९ बजेबाट धुलो पखाल्ने अभियानको शुरुवात गर्दैछन् । ‘आज राती ९ः३० बजेबाट सडक पखाल्ने काम शुरु गर्दैछौं’ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पौडेलले विकासन्युजसँग भने–‘अब हरेक दिन राती ९ बजेदेखि १२ वर्षसम्म सडकको धुलो र फोहोर पखाल्ने अभियान चलाउने छौं ।’ कार्यक्रमको पहिलो तीन दिन आफै उपस्थित भएर सडक पखाल्ने र तीन दिनको अनुभवका आधारमा निश्चित कार्ययोजना बनाएर निरन्तर सडक सफा बनाउने अभियान चलाउने उनले बताए । आज ४ वटा पानी ट्याङकर र २ वटा दमकल परिचालन गरि सडक पखाल्न शुरु गरिने छ । ‘एउटा पानी ट्याङकरले कति किलोमिटर पखाल्छ, दमकलले कति किलोमिटर पखाल्छ, आफैले हेर्छु । त्यसको आधारमा कार्ययोजना बनाएर अनुगमन गर्छु’ पौडेलले भने । उनका अनुसार शुरुमा चक्रपथभित्र मेलम्चीको खानेपानी पाईप विछ्याउने खनिएका बाहेकका सडक पखालिने छ । क्षमताअनुसार नियमित कार्यतालिका बनाएर सडक पखाल्ने काम हुनेछ । मेलम्चीको खानेपानी पाईप विछ्याइएका सडकमा धुलो कम गर्न हरेक दिन विहान पानी हालिनेछ । त्यस्तै, महानगरभित्र घर निर्माण गर्न जम्मा गरिएको निर्माण सामाग्री हटाउने, महानगरभित्रका सबै सडकमा रहेका खाल्टाखुल्टी पुर्ने, पिच गर्ने काम पनि अभियान कै रुपमा थालिएको उनले बताए । ‘काठमाडौंमा नो हर्न अभियान धेरै सफल भएको छ, अब नो डस्ट (धूलो मूक्त) बनाउने प्रयास हुन्छ । यसलाई सफल बनाउनुपर्छ’ उनले भने–‘सडकलाई धूलो मुक्त बनाउन र सहरलाई ग्रिनरी (हरियाली) बनाउन महानगरपलिकाले नागरिकस्तरमा अभियान चलाउनेछ ।’
सिभिल बैंकको कामु प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा गोबिन्द गुरुङ नियुक्त
काठमाडौं । सिभिल बैंकले कामु प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)मा गोबिन्द गुरुङलाई नियुक्त गरेको छ । प्रमुख कार्यकारी अधिकृत किशोर महर्जनको दोस्रो कार्यकाल आगामी साउन १२ गतेबाट सकिने र तेस्रो कार्यकालका लागि महर्जनलाई नियुक्त हुन अदालतको फैसला बाधक हुने भएपछि बैंकले उनलाई विदा गर्ने भएको छ । महर्जन सिभिल बैंकको संस्थापक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट २०४९ सालमा एमबीए गरेका गुरुङसँग २१ बैंक विभिन्न बैंकमा काम गरेको अनुभव छ । कामु सीईओ गुरुङ विगत साढे चार वर्षदेखि सिभिल बैंकमा कार्यरत छन् । उनले यसअघि मेघा बैंकमा साढे २ वर्ष, ग्लोबल बैंकमा साढे तीन वर्ष र हिमालयन बैंकमा ११ वर्ष काम गरेका थिए । साउनपछि गुरुङनै सो बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुने सम्भावना रहेको छ । साउन १२ गतेसम्म किशोर महर्जनको कार्यकाल बाँकी नै भएपनि उनी महत्वपूर्ण निर्णयमा सहभागी हुने छैनन् । जिम्मेवारी हस्तान्तरणको कामले कार्यलय गएपनि महत्वपूर्ण निर्णयमा हस्ताक्षर गर्ने छैनन् ।
