सरकार र एडीबीबीच ५ दशक सहकार्य, नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान
काठमाडौं । ऊर्जा सिँचाइ तथा जलस्रोत राज्यमन्त्री पूर्णबहादुर तामाङले नेपालको ऊर्जा तथा सिँचाइ क्षेत्रमा एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को सहयोगमा सञ्चालित आयोजनाहरूको प्रगति भएको बताएका छन् । नेपाल कला परिषद्को हलमा मंगलबार ऊर्जा क्षेत्रमा नेपाल सरकार तथा एसियाली विकास बैंकबीच ५ दशकको सहकार्य शीर्षकमा फोटो प्रदर्शनी कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेपालको ऊर्जा र सिँचाइ क्षेत्रको विकासमा एडीबीले पाँच दशक गरेको सहयोगप्रति धन्यवाद दिए । राज्यमन्त्री तामाङले आगामी दिनमा नेपाललाई एडीबीको सहयोग निरन्तर हुने विश्वास व्यक्त गरे । उनले भने, ‘एडीबीको सहयोगले अहिले देशका करिब ७७ जिल्लाहरूमा विद्युत पुगेको छ । विगत ५ दशकदेखि एडीबीको सहयोगले नेपालको विद्युत र सिँचाइले फड्को मारेको छ । अझ धेरै विद्युत उत्पादन भइरहेको छ । यसलाई हामी छिट्टै अघि बढाउने तयारीमा छौं । विद्युतीकरणका थुप्रै कामहरू बाँकी रहेका छन् । एडीबीको सहयोग निरन्तर आइरहनेमा म विश्वस्त छु ।’ कार्यक्रममा ऊर्जा क्षेत्रको विकास एवं विस्तारमा एडीबीको सहयोग निकै महत्त्वपूर्ण रहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले बताए । एडीबीकै सहयोगमा मात्र कालिगण्डकी करिडोर २२० केभी प्रसारण लाइन आयोजनाअन्तर्गत कुश्मा–नयाँ बुटवल खण्ड निर्माण तनहुँ जलविद्युत् आयोजनाको काम सकिएको र उक्त आयोजना स्थानीय रूपमा विद्युत् खपत गर्न, पूर्व–पश्चिम प्रवाह र भारततर्फ निर्यात गर्न नयाँ बुटवल सबस्टेसन विद्युत्को ठूलो पुलिङ हबका रूपमा रहेको उनको भनाइ छ । अहिले देशभर प्रसारण लाइन निर्माण तथा क्षमता अभिवृद्धि गर्ने काम भइरहेको उनले जानकारी दिए। निर्देशक घिसिङले नेपालको ऊर्जा र सिँचाइ क्षेत्रको विकासमा एडीबीले पाँच दशकदेखि गरेको सहयोगप्रति धन्यवाद व्यक्त गरे । उनले नेपाल मध्यम आय भएको देशमा रूपान्तरण हुने बाटोमा अगाडि बढेकाले एडीबीको साथ र सहयोग आवश्यक रहेको बताए। एडीबीले नेपालको अन्तरदेशीय ऊर्जा व्यापार प्रवर्द्धन गर्दै आन्तरिक ऊर्जा सुरक्षा अभिवृद्धि गर्न ऊर्जा तथा सिचाँइ क्षेत्रमा निरन्तर सहयोग र लगानी विस्तार गर्दै आइरहेको बताएको छ । सरकारी तथा निजी क्षेत्रका जलविद्युत् आयोजनामा प्रत्यक्ष लगानी र प्रसारणलाइन निर्माणमा नेपाल सरकारलाई सहयोग गरिरहेको एडीबीले जनाएको छ। आउँदा दिनमा पनि नेपालमा विद्युत् उत्पादन र माग बढाउन तथा प्रसारणलाइन निर्माण र वितरण प्रणाली सुधार गर्न थप लगानी विस्तार गरिने एडीबीको भनाइ छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको काम कारबाही र विद्युत् वितरण प्रणालीलाई आधुनिक प्रविधियुक्त बनाउन पनि सहयोग गरिरहेको समेत बताएको छ । यस्तै, ५ दशकको अवधिमा नेपाल सरकारलाई धेरै सहयोग गरेको नतिजा प्रगतियोग्य नै आएको जनाएको छ । एडीबीका अनुसार पछिल्लो समय विद्युत् उत्पादनभन्दा प्रसारणलाइन निर्माणमा एडीबीको सहयोग बढी रहेको छ । एडीबीले सन् १९७० को दशकदेखि नै नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा लगानी सुरु गर्दै आएको छ । कार्यक्रममा ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयका सचिव सुरेश आचार्य, एडीबी नेपाल मिसनका निर्देशक अर्नोड काउचोइस र नेपालस्थित नर्वेजियन राजदूत डिप्टी हेड अफ मिसन तथा मन्त्री परिषद् सदस्य क्रिस्टिन हाउग स्टोर्होल्टको सहभागिता रहेको थियो । प्रदर्शनी मंसिर २४ गतेसम्म चल्नेछ ।
सिलीगुडी-झापा र अमलेखगञ्ज चितवन पाइपलाइन विस्तारबारे छलफल
काठमाडौं । भारतको भ्रमणमा रहेका उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दामोदर भण्डारी र उनका भारतीय समकक्षी पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यासमन्त्री हरदिपसिंह पुरीबीच नयाँदिल्लीमा भेटवार्ता भएको छ । सोमबार अपराह्न उनीहरूबीच भएको भेटवार्तामा दुई पक्षीय हितका साथै पारस्परिक चासोका विविध विषयमा कुराकानी भएको मन्त्री भण्डारीको निजी सचिवालयले जनाएको छ । उनीहरूबीच नयाँ पूर्वाधार योजनाअन्तर्गत सिलीगुडी–झापा र अमलेखगञ्ज–चितवन पेट्रोलियम पाइपलाइन निर्माणबारे छलफल भएको थियो । साथै उनीहरूले विगतमा दुई देशबीच भएका सम्झौता तथा तिनको कार्यान्वयनका सम्बन्धमा पनि छलफल गरेका थिए । यसैबीच, सर्लाहीको ग्यास पाइपलाइन निर्माण, त्रिभुवन विमानस्थलको इन्धन डिपो स्थानान्तरण, भारतीय आयल कर्पोरेशन लिमिटेड र नेपाल आयल निगमबीचको साझेदारीलगायत विषयमा छलफल भएको तथा दुवै निकायद्वारा प्रस्तुत एकीकृत प्रतिवेदन प्राप्त भएपछि सक्दो सहयोग गर्न भारत तत्पर रहेको मन्त्री पुरीले बताएको मन्त्री भण्डारीले नयाँदिल्लीबाट बताए । त्यसैगरी, द्विपक्षीय सरकारी संयन्त्रका सबै बैठक नियमित रूपमा गर्न दुवै पक्ष सहमत भएका उनले बताए । भारतीय पक्षले नेपालको सामाजिक–आर्थिक विकासमा निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको मन्त्री भण्डारीले जानकारी दिए ।
बलेफी हाइड्रोले मंसिर २७ गतेदेखि हकप्रद सेयर बिक्री खुला गर्ने, आयोजनाको ऋण तिर्ने
काठमाडौं । बलेफी हाइड्रोपावरले मंसिर २७ गतेदेखि हकप्रद सेयर निष्काशन तथा बिक्री खुला गर्ने भएको छ । कम्पनीले चुक्ता पूँजी १ अर्ब ८२ करोड ७९ लाख ७० हजार रुपैयाँको १ सय प्रतिशत अर्थात् १ कित्ता सेयर बराबर नयाँ १ कित्ता अनुपातमा हकप्रद सेयर बिक्री खुला गर्ने भएको हो । कम्पनीले १ अर्ब ८२ करोड ७९ लाख ७० हजार रुपैयाँ बराबरको प्रतिकित्ता १ सय रुपैयाँ अंकित मूल्य दरका १ करोड ८२ लाख ७९ हजार ७ सय कित्ता हकप्रद सेयर जारी गर्नेछ । हकप्रद निष्काशनपश्चात् कम्पनीको चुक्ता पूँजी ३ अर्ब ६५ करोड ५९ लाख ४० हजार रुपैयाँ पुग्नेछ । हकप्रद निष्काशन प्रयोजनार्थ कम्पनीले कात्तिक २१ गते बुकक्लोज गरेको थियो । त्यसैले कात्तिक २० गतेसम्म नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) मा कारोबार भइ कायम सेयरधनीहरूले कम्पनीको हकप्रदमा आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीको हकप्रद सेयरमा पुस १७ गतेसम्म आवेदन दिन सकिनेछ । कम्पनीको सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा एनआईएमबि एस क्यापिटल रहेको छ । लगानीकर्ताले बिक्री प्रबन्धकका साथै कुमारी बैंकको जलविरे र जुगल शाखा कार्यालयबाट आवेदन दिन सक्नेछन् । साथै, नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट अनुमति लिई आस्वा सेवामा आवद्ध बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट सीआस्वा प्रणाली र मेरो सेयरमार्फत् आवेदन दिन सक्नेछन् । इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ्ग नेपालले कम्पनीलाई आईआरएन डबल बी इस्यूअर रेटिङ्ग प्रदान गरेको छ । यसले समयमा वित्तीय दायित्व बहन गर्ने क्षमतामा मध्यम जोखिम रहेको संकेत गर्दछ । हकप्रद सेयरबाट संकलन भएको रकमले आयोजना निर्माण गर्दा बैंकबाट लिएको १ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ कर्जा आंशिक भुक्तानी गर्ने, प्रबद्र्धकबाट लिएको ऋण ३० करोड ६४ लाख ४६ हजार रुपैयाँ पूर्ण भुक्तानी गर्ने, ठेकेदार तथा बिक्रेताहरुको १२ करोड १५ लाख २३ हजार रुपैयाँ भुक्तानी गर्नेछ ।
