हिमालयन जनरलले हकप्रद सेयर निष्कासन गर्ने, अनुमतिका लागि पुग्यो धितोपत्र बोर्ड
काठमाडौं । हिमालयन जनरल इन्स्योरेन्स कम्पनीले हकप्रद सेयर निष्कासन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । सो प्रयोजनको लागि अनुमति माग्न कम्पनी नेपाल धितोपत्र बोर्ड पुगेको छ । कम्पनीले १६६ दशमलब ६७ (एक बराबर १.६६६७ को अनुपातमा) हकप्रद जारी गर्ने अनुमति मागेको हो। कम्पनीले अंकित मूल्य १०० रुपैयाँको ६४ लाख २० हजार कित्ता सेयर निष्कासन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको हो । कम्पनीले चैत २० गते धितोपत्र बोर्डमा निवेदन दिएर एनएमबी क्यापिटल मार्फत ६४ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद जारी गर्न अनुमति मागेको हो ।
इँटाको मूल्यमा गिरावट, व्यवसायी मारमा
धनगढी। इँटाको माग घटेर खपत हुन नसकेपछि यस क्षेमा मूल्यमा कमी आएको छ । यससँगै इँटा व्यवसायी मारमा परेका छन् । दुई वर्षअघि प्रतिहजारको रु १३ हजार मूल्य पर्ने इँटा अहिले मूल्य घटेर रु नौ हजारमा बिक्री गर्नुपरेको सेती इँटा व्यवसायी सङ्घका अध्यक्ष विनोद शाह बताउछन् । “भूकम्प आएदेखि नै इँटाको कारोबार बन्द भएको हो,” उनले भने – “भूकम्पकै कारण नयाँ संरचना निर्माणको काम बन्द भएपछि व्यवसाय ठप्प भएको छ ।” व्यवसाय जसोतसो चलाउन र उद्योगमा कार्यरत मजदुरलाई ज्यालासम्म दिन पनि अहिले व्यवसायीले लागत मूल्यमा इँटा बिक्री गर्नुपरेको छ । उत्पादन भएको इँटाको माग घटेपछि यसको बिक्री मूल्यमा निकै कमी आएको अर्का व्यवसायी केशव भट्ट बताउछन् । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले घर जग्गा निर्माणमा ऋण दिन बन्द गरेकाले पनि निर्माण कार्य अपेक्षित रुपमा हुन नसक्दा इँटाको खपत घटेको बताइन्छ । बैंकले ऋण प्रवाह बन्द गरेपछि व्यवसाय नै सञ्चालन गर्न कठिन भएको भट्टको भनाइ छ । केही वर्षयता चिम्नी इँटा उद्योग बढ्दै गएसँगै इँटाको उत्पादन परिमाण बढ्दै गएको छ । कैलालीमा मात्रै करिब ४५ वटा चिम्नी इँटा उद्योग रहेको बताइएको छ । यी प्रत्येक उद्योगले वार्षिक ३० लाखदेखि ३५ लाख गोटा इँटा उत्पादन गर्दै आएका छन् । रासस
मेलम्चीबारे लेखा समितिमा जुहारी, सचिवले भने-हावादारी प्रश्न नगर्नुस
काठमाडौं । बहुप्रतिक्षित मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका बारेमा छलफल गर्न डाकिएको सार्वजनिक लेखा समिति बैठकमा सांसद र सचिवबिच जुहारी चलेको छ । खानेपानी मन्त्रालयका सचिव भिमप्रसाद उपाध्यायले काम गर्ने कर्मचारीलाई जथाभावी प्रश्न नगर्न भनेपछि बैठकमा तनाब उत्पन्न भएको हो । ‘सबैलाई चोर देख्ने हाम्रो दृष्टिमै दोष छ, हामी काम गर्ने कर्मचारी हौं सबैलाई जवाफ दिँदै हिड्ने काम हाम्रो होइन, दशैंमा पानी आएन भने प्रश्न गर्नुस तर यसरी अहिले नै हावादारी प्रश्न नगर्नुस’, खानेपानी मन्त्रालयका सचिव उपाध्यायले भने । उनले जथाभावी र हावादारी प्रश्न नगर्न भनेपछि सिन्धुपाल्चोकका काँग्रेस सांसद मोहन बस्नेतले ‘अब चैं अति भयो सचिवज्यू’ भने पछि उपाध्याय अलि हच्किएका थिए । सचिव उपाध्यायले थप भावनात्मक हुँदै भने-‘हामी दिन रात घाम पानी नभनी काम गरिरहेका छौं, काम गर्न कति दुःख छ भन्ने हेर्न आजै राती हामीसँग आउनुस, तर यसरी कुरा नबुझी हावादारी प्रश्न नगर्नुस’, उपाध्यायले भने । उनले काठमाडौंमा धुलो नउठाई पाइप बिछ्याउनका लागि १० दिन काठमाडौं बन्द गर्नुपर्ने अवस्था रहेको पनि बताए ।‘तपाइँहरु धुलो उडेकोमा चिन्ता व्यक्त गर्नुहुन्छ, के १० दिन काठमाडौं बन्द गरेर काम गर भन्नु भएको हो’, उपाध्यायले सांसदहरुलाई प्रतिप्रश्न गरे । उनले मेलम्ची आयोजना एसियाकै खानेपानी आयोजनामध्ये दोश्रो लामो सुरुङ भएको आयोजना हो भन्दै त्यसको काममा यस्ता बाधा व्यवधान आउनु स्वभाविक रहेको दावी पनि गरे । सचिवले उत्तेजक हुँदै सांसदहरुप्रति आक्रोश पोखे पनि सांसद राजन केसीले उनको प्रस्तुति प्रति आपक्ति जनाए ।‘सचिवज्यु यो मिनी सांसद हो, हाम्रा प्रश्नहरुलाई हावादारी नभन्नुस, हामी जनताका प्रतिनिधी हौं, दशैंमा काठमाडौंमा पानी ल्याउनुस, हामी सम्माना गरौंला’, केसीले भने । उनले मिनी संसदको मानमर्दन गर्ने खालका अभिव्यक्ति नदिन चेतावनी पनि दिए । त्यसपछि फेरी सांसद मोहन बस्नेतले आफुसँग मेलम्चीको अनियमितताको तथ्य र तथ्यांक दुबै रहेको दावी गर्दै सचिवलाई संयमित भएर प्रस्तुत हुन आग्रह गरे ।‘मसँग मेलम्चीको अनियमितताको ठुलै फाइल छ, मेरो अध्ययनले दशैंमा मेलम्चीको पानी काठमाडौं आउने देखाउँदैन, तपाईहरु उल्टै हाम्रो प्रश्न गलत भयो भन्ने’, बस्नेतले कडा स्वरमा भने । त्यस लगत्तै सार्वजनिक लेखा समितिका सभापति डोरप्रसाद उपाध्याले हस्तक्षेप गर्दै भने–‘सचिवज्यूको उत्तेजक अभिव्यक्तिले अलि ठिक भएन, विकासको प्राबिधि काम कर्मचारीले गर्ने भए पनि मुल कमाण्ड राजनीतिक नेतृत्वले नै गर्ने हो’, उपाध्यायले भने । उनले पनि मिनी संसदको मर्यादाको ख्याल राख्न भनेका थिए । बैठकमा काँग्रेस सांसद मोहन बस्नेत, राजन केसी र हरि नेपालले मेलम्चीको कार्य प्रगति र वित्तिय सुशासनबारे प्रश्न उठाएका थिए ।
मंगलबारको सेयर बजारमा उतारचढाव, एक अर्ब ६३ करोडको सेयर कारोबार
काठमाडौं । मंगलबारको सेयर बजारमा उतारचढाव देखिएको छ । बजार खुलेको करिब आधा घण्टामा घटेर १६३५ अंकमा पुगेको बजारलाई त्यसपछिको कारोबारमा भने केही टेवा पुगेको देखिएको छ । बजारमा बन्द हुँदा नेप्से परिसूचक ३ अंकले घटेर १६५६ अंकमा झरेको छ । सो दिनको बजारमा एक अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । जुन अघिल्लो दिनको तुलनामा ९० करोड रुपैयाँ घटी हो । सोमबारको बजारमा २ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ बढीको सेयर कारोबार भएको छ । मंगलबार सबैभन्दा बढी नेपाल बैंकको १२ करोड ८५ लाख रुपैयाँ बराबराको सेयर किनबेच भएको छ । सो दिन बैंकको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ५२५ रुपैयाँ रहेको छ । बजारमा कारोबार भएका तीन समूहको परिसूचक उकालो लागेका छन् भने बाँकी चार समूहको परिसूचक ओरालो लागेका छन् । उकालो लाग्नेमा होटल, बीमा र फाइनान्स समूह रहेका छन् । यी तीनको परिसूचक क्रमशः ७७, ९ र २ अंकले उकालो लागेको छ । त्यस्तै, हाइड्रोपावर, विकास बैंक, अन्य समूह र बैंकिङ समूहको परिसूचक क्रमशः ३३, ६.१३, ६.०७ र ३ अंकले ओरालो लागेका छन् ।
नयाँ वर्षमा सिजीको इजी अफर, रेफ्रिजेरेटर र टिभी खरिदमा २० प्रतिशत क्यास ब्याक पाइने
काठमाडौं । नेपालको सबैभन्दा ठूलो इलेक्ट्रोनिक्स ब्राण्ड सिजीले नेपाली नयाँ वर्ष २०७४ को अवसरमा ‘सिजीको इजी अफर’ नामक योजना ल्याएको छ । यस योजना अन्तर्रगत सिजी ब्राण्डका रेफ्रिजेरेटर र एलइडी टिभी(२२–३२ इन्चको) खरिदमा २० प्रतिशतसम्म महा क्यास ब्याक पाउने कम्पनीले जनाएको छ । साथै, ४के स्मार्ट टिभी, स्मार्ट टिभी , टूरबो टिभी, वासिङ मेसिन, माइक्रोवेभ ओभन, ५.१ मल्टिमिडिया स्पिकर र ट्रोली स्पिकरको खरिदमा पक्का उपहारहरु पाउन सक्नेछन् । साथै एसीको खरिदमा निःशुल्क जडानको सुविधा उपलब्ध गराएको छ । यो योजना २२ चैत्र २०७३ साल देखि नेपाल अधिराज्यभरि सीमित अवधिका लागि मात्र लागू गरिएको कम्पनीले जनाएको छ ।
गरिमा विकास बैंकले ७० प्रतिशत हकप्रद निष्कासन गर्दै, चैत ३० गते बुक क्लोज
काठमाडौं । गरिमा विकास बैंकले सर्वसाधारणकोलागि ७० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्कासन गर्ने भएको छ । सो प्रयोजनको लागि आगामी चैत ३० गते कम्पनीको बुक क्लोज हुने छ । हाल कम्पनीको चुक्ता पूँजी एक अर्ब २९ करोड ६६ लाख रुपैयाँ रहेको छ । बोनस बाहेक हकप्रद पश्चात कम्पनीको पूँजी २ अर्ब २० करोड ४२ लाख रुपैयाँ नाघ्ने छ । मंगलबार बैंकको सेयर प्रतिकित्ता ४६५ रुपैयाँको हाराहारीमा कारोबार भइरहेको छ ।
१८ वर्षमा प्रसारण लाइन र सबस्टेशन निर्माणमा सवा ५ अर्ब खर्चिने
काठमाडौं । सरकारले अबको १८ वर्षमा करिब सवा ५ खर्ब (५ अर्ब १५ करोड अमेरिकी डलर) रुपैयाँ खर्चिने गरी ६६ ओटा विद्युत् प्रसारण लाइन परियोजना अघि बढाएको छ । सो रकममध्ये आधा रकम प्रसारण लाइन निर्माणका लागि र आधा भने सबस्टेशन निर्माणमा लाग्ने बताइएको छ । ती परियोजनामध्ये ४७ आयोजना निर्माणाधीन छन् भने १९ ओटा निर्माण गर्नका लागि विभिन्न चरणमा छलफल भइरहेको छ । निर्माणाधीन ४७ मध्ये केही नेपाल सरकारको लगानीमा निर्माणाधिन छन् भने केहीमा विकास साझेदार निकायको लगानी रहेको छ । त्यसअन्तर्गत १९ ओटा आयोजना सरकारको मात्रै लगानी निर्माण भइरहेका छन् । त्यस्तै ७ ओटामा एशियाली विकास बैंक (एडीबी) र ५ ओटामा विश्व बैंकको लगानी रहेको छ । २ ओटामा जर्मन रयूरोपेली इन्भेष्टमेण्ट बैंकको लगानी रहेको छ । यसैगरी ६ ओटा नेपाल र भारत सरकारको सयुक्त लगानीमा निर्माण भइरहेका छन् । सरकारले चार ओटा प्रसारण लाइन सिमेण्ट उद्योगलाई लक्षित गरेर निर्माण गरिरहेको छ । त्यसैबीच ढल्केवर-मुजफ्फरपुर ४०० केभी (नेपाल खण्ड) प्रसारण लाइनसँगै आन्तरिक तथा औद्योगिक प्रसारण लाइन निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ । हेटौंडा-कुलेखानी-स्युचाटार १३२ केभी दोस्रो, बुटबल-कोहलपुर १३२ केभी, भुलभुले-मध्यमस्र्याङ्दी १३२ केभी, मिर्चैया-कटारी १३२ केभी, हेटौंडा-कमाने १३२ र ३३ केभी प्रसारण लाइनको निर्माण कार्य सम्पन्न भएको ऊर्जा मन्त्रालय जानकारी दिएको छ । नेपाल-भारत अन्तरदेशीय प्रसारण लाइन गुरु योजनाअनुसार सन् २०३५ सम्ममा ६ ओटा करिडोरबाट ११ क्रशबोर्डर प्रसारण लाइन बनाउने सरकारको योजना रहेको मन्त्रालयका प्रवक्ता दिनेश घिमिरेले जानकारी दिए । त्यसमध्ये एक ढल्केवर-मुजफ्फरपुर प्रसारण लाइन निर्माण भइसकेको छ । यो प्रसारण लाइन हुँदै अहिले भारतबाट नेपालमा १४५ मेगावाट विद्युत् आयात गरिरहेको छ ।
७० प्रतिशत मत ल्याएर चुनाव जित्छु–शेखर गोल्छा
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको बरिष्ठ उपाध्यक्ष पदमा उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् उद्यमी शेखर गोल्छाले । हाल एशोसिएट उपाध्यक्ष रहेका गोल्छाको लागि महासंघको टप नेतृत्वमा पुग्ने यो अन्तिम खुड्किलो हो । अहिले वरिष्ठ उपाध्यक्षमा निर्वाचित भए भने तीन वर्षपछि स्वतः अध्यक्ष बन्ने छन् । नेपालका पुरानो र ठूलो व्यवसायिक घराना गोल्छा हाउसबाट प्रतिनिधित्व गर्ने भएकोले पनि उनको उम्मेदवारी बढी चासो र महत्वको बनेको छ । के छन् त शेखर गोल्छाको चुनावी अजेण्डा, तयारी, रणनीति र गतिविधि ? प्रस्तुत छ गोल्छासँग सम्पादक रामकृष्ण पौडेलले गरेको विकास वहस । चुनावमा भोट माग्दा के के एजेण्डा राख्नुभएको छ ? चेम्बर आन्दोलनमा मैले दुई दशकभन्दा बढी समय दिएको छु र महासंघको कार्यसमिति सदस्य तथा उपाध्यक्ष गरी १० वर्ष काम गरेको छु । म महासंघको नेतृत्व गर्न सक्षम छु र मैले नेतृत्वको लागि उम्मेदवारी दिएको छु । म बरिष्ठ उपाध्यक्षमा उठेको छु । चुनाव जितेपछि पहिलो तीन वर्ष अध्यक्ष भवानी राणालाई सघाउँछु । उहाँको भिजन, मिसनलाई सफल बनाउन मद्दत गर्छु । संशोधिन विधानको मर्म पनि यहि हो । त्यसबाहेक मेरा केही सपना छन् । उद्योग वाणिज्य महासंघलाई थिङ ट्याङको रुपमा विकास गर्न चाहान्छु । यसको सचिवालय चुस्त दुरुस्त बनाउन चाहान्छु । सचिवालयलाई जिम्मेवार र पारदर्शी बनाउन चाहान्छु । जिल्ला तथा नगर उद्योग वाणिज्य संघहरुको लागि सरकार, राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय संस्थाहरुसँग समन्वय गरी अलि बढी कार्यक्रम ल्याउन प्रयास गर्ने छु । त्यस्तै, मैले अहिले काम गरिरहेका श्रम ऐन, सामाजिक सुरक्षा ऐन अन्तिम चरणमा पुगेको छ, त्यसलाई संसदबाट पास गराउनेतर्फ काम गर्नेछु । भोट माग्ने क्रममा भोटरहरुले तपाई समक्ष कस्ता माग राखे ? महासंघका सदस्यहरुले कस्तो सेवाको अपेक्षा राखेका छन् ? महासंघमा १०४ जिल्ला नगर उद्योग वाणिज्य संघ सदस्य छन् । ९९ वस्तुगत संघ सदस्य भएका छन् । ८०० भन्दा बढी एसोसिएट सदस्यहरु छन् । सदस्यता बढ्ने क्रम तीब्र रुपमा बढेको छ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको हाइट धेरै बढीसकेको छ । महासंघका सबै सदस्यहरु कुनै न कुनै रुपमा महासंघका गतिविधिमा सहभागी हुन चाहान्छन्, जोडिन चाहान्छन् । चुनावी अभियानको क्रममा म ५० जिल्लामा भ्रमण गरेँ । जिल्ला उद्योग वाणिज्य संघका साथीहरुको कुरा सुनेँ । ७० प्रतिशत समस्या समान छन् । ती समस्या समाधान गर्न हामी सबै लाग्ने हो । मैले केमा जोड दिएको छु भने समस्या समाधान गर्नुमात्र महासंघको काम होइन, नयाँ अवसरको खोजी गर्नुपर्छ, जसले अझ बढी उद्योग र व्यापार फस्टाओस, अझ बढि समृद्धि छाओस । ५० वटा जिल्ला भ्रमण गर्दा क–कसलाई के–के कमिटमेन्ट गर्नुभयो ? जिल्लाहरुमा मुख्य तीन प्रकारका समस्या छन् । पहिलो, स्थानीय समस्या छन्, जस्तै कही सडकको कमी छ, कही पुल छैन, कही सीमानाका समस्या छन् । दोस्रो, नीतिगत समस्या जस्तै, थ्रेसहोल्डको समस्या, मिसम्याचको समस्या, करका दरको समस्या । उनीहरु चाहान्छन् कि यस्तो समस्या केन्द्रले उठाईदियोस् । तेस्रो, सम्बन्धको समस्या छ जस्तै, ओडीओपी, ओभीओपी, महासंघ र जिल्ला तथा नगर उद्योग वाणिज्य संघबीच मिलेर गरिएका अन्य कार्यक्रम । ती समस्याहरु समाधान गर्ने मेरो प्रतिवद्धता हो । मैले हेलिकप्टर चार्टर गरेको सत्य हो । धेरै ठाउँमा गाडीमा गए र केही जिल्लामा हेलिकप्टर मै गए । हेलिकप्टर चार्टर मेरो निजी खर्चमा भएको छ । मसँग क्षमता छ भने मैले किन खर्च नगर्ने ? तपाईले चुनाव जित्नुहुन्छ ? म ढुक्क छु, चुनाव जित्छु । मत मेरो पक्षमा छ । ७० प्रतिशत मत पाएर चुनाव जित्छु । जित्नुभयो भने हार्ने टिमप्रति कस्तो व्यवहार गर्नुहुन्छ ? उनीहरुलाई पनि टिममा सामेल गरेर महासंघलाई अगाडि बढाउने छु । हार्नुभयो भने ? किशोर प्रधानजीलाई सबैभन्दा पहिला म माला लगाईदिन्छु, बधाई दिन्छु र उहाँलाई सहयोग गर्ने विश्वास दिएर बाहिरिने छु । तपाईको प्रतिस्पर्धी किशोर प्रधानको कमजोरी के हो ? किशोर दाईलाई मैले चिनेको २५ वर्ष भईसक्यो । उहाँले चेम्बर मुभमेन्टलाई, महासंघलाई धेरै योगदान दिनुभएको छ । तर अहिले महासंघको नेतृत्व लिनको लागि उहाँ भन्दा म बढी सक्षम छु । यसपटक निर्वाचित हुनु भनेको आगामी ६ वर्ष महासंघको नेतृत्व गर्ने जिम्मेवारी तपाईले पाउनु हो । ६ वर्षमा महासंघमा के के परिवर्तन ल्याउनुहुन्छ ? आगामी १० वर्षमा देशले पुरै काचुली फेर्नेछ । महासंघले फेर्ने होइन, देशविकासको महत्वपूर्ण आधार बनेको छ । संविधान बनेको छ, चुनाव हुँदैछ, देशमा राजनीतिक स्थायीत्व हुँदैछ र आर्थिक विकासका अजेण्डाले प्राथमिकता पाउँदैछ । आर्थिक विकासको अभियानमा महासंघ धेरै भन्दा धेरै मानिसलाई सहभागी गराउन चाहान्छ । नीजि क्षेत्रको क्षमता विकासका लागि देश विदेशबाट लिन सक्नेसम्मको सहयोगलाई लिएर जिल्ला जिल्लामा पुर्याउने काम गर्नेछु । ठूला साना सबै उद्योगलाई म एउटै तराजुमा राखेर हेर्नेछु । त्यसको लागि सचिवालय बलियो बनाउनुपर्छ । महासंघको हेरेक चुनावमा हरेक उम्मेदवारको नारा बन्दै आएको छ ‘सचिवालय सुधार’ । अहिले पनि तपाई महासंघको पावरफुल उपाध्यक्ष हुनुहुन्छ तर सचिवालयको कार्यकारी प्रमुख पद विगत एक वर्षदेखि खाली छ । महासंघको सचिवालयले पूर्व अध्यक्षहरुलाई चिठ्ठी पनि पुर्याउँदैन भन्ने कुरा बारम्बार आएको छ । तपाईले गर्न चाहेको सुधार के हो ? मेरो स्पेशलाईजेशन पिपुल म्यानेजमेन्टमा हो, सिस्टम म्यानेजमेन्टमा हो । म यस्तो अर्गनाईजेशनबाट आएको व्यक्ति हुँ जसले १६ हजार मानिसलाई रोजगारी दिएको छ । नेपालमा पहिलोपटक उद्योग खोल्ने अर्गनाईजेशनबाट आएको छु । प्रोफेशनल म्यानेजमेन्ट कसरी गर्नुपर्छ मलाई राम्रो ज्ञान छ । महासंघमा पनि प्रोफेशनल म्यानेजमेन्ट जरुरी छ । प्रोफेसनल डिजी आवश्यक छ, त्यहाँका कर्मचारीको क्षमता विकास गर्नुछ । त्यसपछि सचिवालयको कार्यसम्पादन क्षमतामा सुधार आउनेछ । आईटीको प्रयोग गरेर कम्यूनिकेशन सिस्टममा सुधार जरुरी छ । जिल्लाको समस्याहरुको बारेमा लगबुक मेन्टेन गरेर समाधान गर्दै जानुपर्छ । हरेक प्रोसेस पारदर्शी बनाउँदै जानुपर्छ । तपाईले महासंघको सचिवालयको मात्र सुधारको कुरा गर्नुभयो । केही जिल्ला नगर उद्योग वाणिज्य संघ, बस्तुगत संघ कार्यलय विहिन/अस्तव्यस्त छन्, उनीहरुको क्षमता विकासबारे तपाईको योजना के छन् ? तपाईको भनाई ठिक छ । धेरै जिल्ला तथा नगर उद्योग वाणिज्य संघको सचिवालय राम्रो र व्यवस्थित छ । केही कमजोर छन् । बस्तुगत संघहरुको पनि क्षमता विकास जरुरी छ । त्यसतफै पक्कै पनि हामी केही काम गर्छौ । सचिवालयमा राख्ने भनिएको थिङक ट्याङकले के काम गर्छ ? सचिवालयमा विज्ञ समूह बनाउँछौ । त्यो समूहले हरेक साता वा १५/१५ दिनमा हरेक आर्थिक गतिविधिलाई सुक्ष्म अध्ययन गरी त्यसबाट पर्ने असरबारे रिपोर्ट दिन्छ । त्यो रिपोर्टको आधारमा हामी सरकारलाई सुझाव दिन्छौं । सबैलाई थाहा छ कि नेपालमा उद्योग नखुल्नु, रोजगारी सिर्जना नहुनु, आन्तरिक उत्पादन कम हुनु, आयात बढ्नु, निर्यात नबढ्नु अर्थतन्त्रको मुख्य समस्या हुन् । अर्थविद्हरुले भनिरहेका छन् कि उद्योग चाहियो जसले रोजगारी पनि बढाउँछ, निर्यात पनि बढाउँछ । औद्योगिकरणको विषयलाई तपाईले चुनावी नारा किन बनाउनु भएन ? कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा उद्योगको योगदान घट्दै गएको छ । पहिला १४ प्रतिशत थियो, अहिले ५ प्रतिशत मात्र छ । यसमा २/३ वटा कारण छन् । जब सरकार राजश्वमुखी बन्छ, नीजि क्षेत्र व्यापार तिर जान्छ । जब सरकारले रोजगारी सिर्जन गर्ने, उत्पादन बढाउने नीति लिन्छ तब उद्योग पनि खुल्न थाल्छन् । तर राजनीतिक अवस्थामा सरकार पनि राजश्वमुखी भयो, देश व्यापार तिर गयो, रोजगारीको लागि मानिस विदेश जान बाध्य भए । आर्थिक रुपमा कमजोर संघको क्षमता विकासमा खर्च भएको छ भने म त्यसलाई गलत भन्दिन र यस्तो खर्चलाई चुनावसँग जोड्न मिल्दैन । तर निजी स्वार्थको वा भोटको लागि खर्च भएको छ भने त्यो गलत हो, त्यो गलत काम म गर्दिन । एक त उद्योगको लागि बजार सानो छ । दोस्रो, बिजुली थिएन, उद्योग मैत्री ऐन कानुन भएन । पूर्वाधार कमी थियो । पछिल्लो समय विद्युत आपूर्तिमा सुधार भएको छ, ऐन कानुनमा सुधार आएको छ, सरकारले पूर्वाधार निर्माणमा बजेट बढाएको छ । अब उद्योगको लागि अनुकूल वातावरण बन्दैछ । महासंघको नेतृत्वले यसतर्फ महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुपर्छ । राजनीतिक नेतृत्व वा प्रशासनिक संयन्त्रले जहिले पनि आलोचना गर्दै आएको छ कि निजी क्षेत्रमा स्वच्छ व्यवसाय गर्ने संस्कारको विकास हुन सकेन । स्वच्छ व्यवसाय गर्नेलाई प्रोत्साहित गर्न महासंघले किन काम गरिरहेको छैन र स्वच्छ व्यवसायकि वातावरण निर्माण गर्ने एजेण्डा महासंघको चुनावमा किन उठ्दैन ? मुल्य अभिवृद्धि कर लागु भएपछि नेपालमा कर प्रणालीमा धेरै सुधार आएको छ र फेयर विजनेशको वातावरण बन्दै गएको छ । मलाई लाग्छ, ९० प्रतिशत बिजनेश ट्याक्सको परिधिमा छ, पारदर्शी छ । खुला बजार बढी नाफा लिन प्रयास गर्नु गलत होइन । अब विधानको बारेमा कुरा गरौं । महासंघले पूर्वअध्यक्षहरुको असन्तुष्टिका बीच विधान संशोधन गर्यो । अहिले पनि पूव अध्यक्षहरु विधान संशोधन गर्नु गल्ती थियो, भूल भयो भनेर सार्वजनिक रुपमा बोलिरहनु भएको छ । पूर्वअध्यक्षहरुले गलत व्याख्या गरिरहेका हुन् कि तपाईहरुले महासंघलाई गतल बाटोमा लग्दै हुनुहुन्छ ? विधान संशोधनले महासंघ अझ सुधार हुँदैछ । वरिष्ठ उपाध्यक्षले तीन वर्षसम्म आफूलाई ग्रुम गर्न पाउँछ, विभिन्न क्षेत्रलाई नजिकबाट हेर्न पाउँछ । वरिष्ठ उपाध्यक्षले अध्यक्षता लिनको लागि राजनीति गर्नु आवश्यक पर्दैन । जब बरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन्छ तब राजनीतिकबाट मुक्त पनि हुन्छ । बरिष्ठ उपाध्यक्ष भएको तीन वर्षपछि विधानअनुसार अध्यक्ष भईहाल्छ । उसले सहि तरिकाले काम गर्न पाउँछ । यो कुनै नौलो प्रयोग पनि होइन । फिक्की, सीआईआई, सीएनआईमा पनि छ । त्यसकारण विधान संशोधन संस्थाको लागि एकदमै राम्रो निर्णय हो । ‘जब बरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन्छ तब राजनीतिकबाट मुक्त पनि हुन्छ’ भन्ने भनाई त वर्तमान वरिष्ठ उपाध्यक्ष भवानी राणाको व्यवहारले गलत सावित गरिसक्यो नि । तपाईलाई भन्दा बढी चुनाव उहाँलाई लागेको देखिन्छ ? मलाई त्यस्तो लाग्दैन । आफूपछिको नेतृत्वमा बेटर मान्छे आवस भन्ने चाहाना सबैलाई हुन्छ । मलाई लाग्छ उहाँ त्यही भूमिकामा हुनुहुन्छ । विधान संशोधनको महत्वपूर्ण भाव के थियो भने अध्यक्ष पदमा चुनाव धेरै महँगो, जटिल भयो, चुनावमा ग्रुपिजम भयो, निर्वाचनपछि पराजित समूहले महासंघलाई सहयोग गरेन । तर विधान संशोधनपछि वरिष्ठ उपाध्यक्षको निर्वाचन अध्यक्षको भन्दा महँगो, पेचिलो, ग्रुपिजम देखियो नि ? म यसमा दुईवटा कुरा भन्छु । एउटा चुनाव नीतिगत रुपमा गलत काम होइन, प्रजातान्त्रिक अभ्यास हो र यसले संस्थालाई बलियो नै बनाउँछ । चुनाव जितेपति अहंकार गर्नु, हारेपछि प्रतिशोध लिन समस्याको जड हो । यो मनस्थितिबाट हामी बाहिर जानुपर्छ । हुनसक्छ चुनाव पहिला अध्यक्षको जस्तै अहिले वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदको लागि हुन्छ । तर तीन वर्षपछि कुलिङ टाइम हुन्छ । त्यसपछि सबैको अध्यक्ष बन्न सक्छ । अर्कोकुरो पहिला पहिला भन्दा अहिलेको चुनाव महँगो छैन, कम खर्च भएको छ । विगतका चुनावमा अध्यक्षको उम्मेदवार गाडी लिएर भोट माग्न जिल्ला भ्रमणमा जान्थे, तपाई हेलिकप्टर लिएर भोट माग्न जानुभयो, कसरी भयो सस्तो चुनाव ? यो सरकारी चुनाव होइन । करको दुरुपयोग गरेर, राज्यको ढुकुटी खर्च गरेर हेलिकप्टर उडाएको पनि होइन । महासंघको चुनाव निजी क्षेत्रको चुनाव हो, उद्योग व्यवसायीको चुनाव हो । सरकारी निकायको चुनाव भन्दा महासंघको चुनाव अलि खर्चिलो हुन्छ । मैले हेलिकप्टर चार्टर गरेको सत्य हो । धेरै ठाउँमा गाडीमा गए र केही जिल्लामा हेलिकप्टर मै गए । हेलिकप्टर चार्टर मेरो निजी खर्चमा भएको छ । मसँग क्षमता छ भने मैले किन खर्च नगर्ने ? मैले कर तिरेको ह्वाइट मनि खर्च गरेको हुँ । मैले कर तिरेर कमाएको पैसा साथीहरुको सुख दुःखमा खर्च गर्छु भने त्यो कसरी गलत हुन सक्छ ? मैले गलत गरे भन्ने मलाई लाग्दैन । म फेरी पनि महासंघको काममा आवश्यक पर्दा हेलिकप्टर चार्टर गर्छ । उद्यमी व्यापारीहरुले घरमै हेलिप्याड राख्नु, निजी हेलिकप्टर तथा प्लेन राख्नु, आफ्नो कामको सिलसिलामा निजी प्लेनमा यात्रा गर्नु नयाँ कुरा होइन, विश्वभर देखिएकै विषय हो । तर महासंघमा अध्यक्षको लागि भन्दा उपाध्यक्षको लागि चुनाव महँगो भयो कि भन्ने मेरो प्रश्न ? चुनावको क्रममा ५० वटा जिल्ला घुम्दा मैले एक पटक पनि वालेट निकालिन । डिजेलको लागि मैले पैसा तिरेँ हेलिकम्पटरको पैसा मैले तिरेँ । होटलमा बस्न, खान, भेटघाट तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गर्न लागेको खर्च सबै जिल्लाका साथीहरुले गरे । जिल्लाका साथीहरु सक्षम छन्, मैले खर्च गर्नु परेन । यो उद्योगी व्यापारीको चुनाव हो । अलिकति खर्च पक्कै पनि हुन्छ । बुटवलमा भव्य ठूलो कार्यक्रम भयो । ६० जिल्लाबाट साथीहरु आए । मैले एक पैसा खर्च गर्नु परेन । हेटौडामा, जनकपुरमा, विराटनगरमा, नेपालगञ्जमा धेरै ठूला कार्यक्रम भए, मैले र राजधानीबाट गएका मेरा साथीहरुले एक पैसा पनि खर्च गर्नुपरेन, सबै जिल्लाका साथीहरुले खर्च गरे । तर पैसा तिरेर भोट किनेकोसम्म आरोप लाग्छ । त्यो सबै गलत हो । तपाईले उठाउनुभयो भोट किन्ने कुरा । महासंघका पूर्वअध्यक्षहरुले अनौपचारिक कुराकानीमा भन्नुहुन्छ, चुनाव जित्न अन्तिममा जिल्लाको १५ देखि १७ भोट किन्नै पर्छ । यो चुनावका भोट किनबेच हुन्छ कि हुन्न ? हुँदैन । आर्थिक रुपमा कमजोर संघको क्षमता विकासमा खर्च भएको छ भने म त्यसलाई गलत भन्दिन र यस्तो खर्चलाई चुनावसँग जोड्न मिल्दैन । तर निजी स्वार्थको वा भोटको लागि खर्च भएको छ भने त्यो गलत हो, त्यो गलत काम म गर्दिन । जमाना पहिला जस्तो छैन । १०४ उद्योग वाणिज्य संघ मध्ये ९० भन्दा बढीको आफ्नै भवन छ । जिल्ला, नगर, वस्तुगत वा एसोसिएट भोट पैसाले किनिन्छ भन्ने कुरा कसैले नसोचे हुन्छ । तपाईले महासंघमा आफ्नो परिवारले तीन पुस्तादेखि योगदान गरेको बताउँदै आउनुभएको छ । चुनावमा यो कुरालाई तपाईले जोड दिएर उठाउनुको कारण के हो ? यस संस्थासँग म भावनात्मक रुपमा जोडिएको छु । महासंघ बनाउने, देशभरका निजी क्षेत्रका संस्थालाई जोडेर बलियो संस्था बनाउने सोच राख्नेमा मेरा बुवा हुलासचन्द्र गोल्छा । महासंघको विधान उहाँले नै तयार गर्नुभयो । चेम्बरको लागि उहाँले धेरै समय दिनुहुन्थ्यो । संस्था बलियो भयो भने आफ्ना समस्या यी संस्थाबाट अगाडि बढाउन सकिन्छ भन्ने कुरा उहाँले मलाई बुझाउनु भएको थियो । महासंघको कुनै पनि कार्य समितिमा हाम्रो संस्थाको प्रतिनिधि रहन्थ्यो । यो संस्थालाई निरन्तर माया गर्ने र यो संस्थालाई बलियो बनाउने हाम्रो विगतको प्रयास सम्झाउन खोजेको हुँ । ५१ वर्षदेखिको सम्बन्ध, मेरो काम र क्षमताका मूल्याङकन हुन्छ र मलाई नेतृत्वको जिम्मेवारी दिनुहुन्छ भनेर नै मैले उम्मेदवारी दिएको हुँ ।
