काठमाडौं । पछिल्लो समय नेपालमा विद्युतीय गाडीको आयातमा बृद्धि हुन थालेको छ । गत वर्षसम्म न्यून मात्रामा आयात हुने गरेको विद्युतीय गाडीको आयात चालु आर्थिक वर्षमा उल्लेख्य मात्रामा बृद्धि हुन थालेको हो ।
भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार गत आर्थिक वर्षका तुलनामा चालु आर्थिक वर्षमा आयातमा बृद्धि भएको छ । विभागको तथ्यांक अनुसार चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा १३ सय बढी विद्युतीय गाडी नेपाल भित्रिएका छन् ।
गत साउनदेखि फागुनमसान्तसम्मको तथ्यांक अनुसार १ हजार ३५७ विद्युतीय गाडीहरु नेपाल भित्रिएका हुन् । गत आर्थिक वर्षको ८ महिनाको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षमा विद्युतीय सवारी साधनको आयातमा १३.१७ गुणले बढेको छ ।
गत आर्थिक वर्षको ८ महिनाको अवधिमा जम्मा १०३ वटा विद्युतीय आयात भएका थिए ।
विभागको तथ्यांक अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा सबैभन्दा धेरै विद्युतीय गाडीहरु चीनबाट भित्रिएका छन् । चीबाट १ सय किलोवाटका १०१ र १५० देखि २०० सम्म किलोवाट क्षमताका ६५६ गरी ७५७ वटा गाडी नेपाल भित्रिएका हुन् ।
चीनपछि भारतबाट धेरै विद्युतीय गाडीहरु नेपाल भित्रिएका छन् । भारतबाट १०० किलोवाट क्षमताका ४२४, दक्षिण कोरियाबाट १०० किलोवाट क्षमताको ९९ तथा दक्षिण कोरियाबाटै १००देखि २०० किलोवाट क्षमताका ३३ वटा गाडीहरु नेपाल आएका छन् ।
यस्तै, जापानबाट १०० देखि २०० किलोवाट क्षमताका २८, बेलायतबाट १०० देखि १५० किलोवाट क्षमताका १३, बेलायतबाटै ३०० किलोवाट क्षमताको २ वटा र फ्रान्सबाट १०० किलोवाट क्षमताको एक वटा गाडी नेपाल भित्रिएकोे छ ।
चार अर्बका गाडी भित्रिए
चालु आर्थिक वर्षको ८ महिनाको अवधिमा करिब ४ अर्ब रुपैयाँ बराबरका विद्युतीय गाडी नेपाल भित्रिएका छन् ।
भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार आठ महिनाको अवधिमा १ हजार ३५७ वटा विद्युतीय गाडी नेपाल भित्रदा ३ अर्ब ९६ करोड ९७ लाख ३८ हजार नेपाली रुपैयाँ विदेशिएको छ ।
यस्तैगरी, उक्त विद्युतीय गाडी आयातबाट सरकारले आठ महिनाको अवधिमा एक अर्ब ८ करोड ५६ लाख ३३ हजार रुपैयाँ बराबर राजश्व संकलन गरेको छ ।
गत वर्ष ८ महिनाको अवधिमा जम्मा १०३ वटा विद्युतीय आयात भएका थिए । जसमा ५० किलोवाटसम्मका ७६ र ५० देखि १०० किलोवाटसम्मका २४ वटा गाडी आयात भएका थिए ।
गत वर्षको सोही अवधिमा १७ करोड ८७ लाख रुपैयाँ बराबरको विद्युतीय गाडी आयात हुँदा सरकारले ११ करोड ७९ लाख ९८ हजार रुपैयाँ बराबरको राजश्व संकलन गरेको थियो ।
राष्ट्र बैंकको कडाईपछि बढ्यो आयात
नेपाल राष्ट्र बैंकले विदेशी मुद्राको सञ्चिति कम भएको भन्दै विभिन्न ४७ वस्तुको आयातमा कडाईपछि विद्युतीय सवारीको आयातमा बृद्धि भएको छ ।
राष्ट्र बैंकले सवारी साधन आयतका लागि एलसी खोल्दा ५० प्रतिशत मार्जिनदेखि पार्टका लागि शतप्रतिशत मार्जिनको व्यवस्था गरेपछि विद्युतीय सवारी साधन आयातमा बृद्धि भएको हो । विद्युतीय सवारी साधनको हकमा भने आयातमा मार्जिन थप गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छैन ।
गत माघमहिनासम्म न्यून मात्रामा आयात भएका सवारी साधन फागुन लागेसँगै बृद्धि हुन थालेको हो ।
फागुन महिनामा मात्रै १६६ वटा विद्युतीय गाडी आयात भएका छन् । माघ महिनामा ८८ वटा गाडी आयात भएका थिए । माघ महिनासम्म ११९१ वटा विद्युतीय सवारी साधानको आयात भएको थियो ।
बीवाईडीको आधिकारिक बिक्रेता साइमेक्स इन्ककी प्रबन्ध निर्देशक तथा नाडा आटोमोबाइल एसोसिएसन अफ नेपालकी सदस्य यमुना श्रेष्ठ पछिल्लो समय अधिकांश ग्राहकको रोजाइमा विद्युतीय सवारी साधन पर्ने गरेको बताउँछिन् ।
पछिल्लो समय सरकारले समेत विद्युतीय गाडीलाई प्राथमिकतामा राख्दा आयात बढेको उनको भनाई छ ।
‘गत वर्षसम्म विद्युतीय सवारी साधन आयात गर्दा भन्सार शुल्कदेखि विभिन्न समस्या थियो, अहिले ती सबै समस्या समाधान भएका छन्, सबै मान्छेले कम्फरटेवल साधन मानेकाले आयातमा बृद्धि हुन थालेको हो’, उनले भनिन् ।
उनले विद्युतीय सवारी आयातमा सरकारले गुणस्तर निर्धारण गर्नेदेखि केही काम बाँकी रहेको बताउँछिन् ।
प्रवद्र्धनमा प्राधिकरण पनि
सरकारले पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने सवारी साधनको तुलनामा विद्युतीय सवारी साधनको आयातमा लाग्ने भन्सार महसुल र अन्तःशुल्क कम गरेको छ । यस्तै, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले पनि सस्तो व्याजदरमा ८० प्रतिशतसम्म कर्जा उपलब्ध गराउने गरेका छन् । यस्तो सुविधा पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने सवारी साधानले पाएका छैनन् ।
यस्तै, नेपाल विद्युत प्राधिकरण पनि विद्युीय सवारी साधनको प्रवद्र्धनमा लागेको छ । प्राधिकरणले आफ्ना १० हजार स्थायी कर्मचारीलाई विद्युतीय सवारी साधन खरिद गर्नको लागि सस्तो व्याजमा ३ लाख रुपैयाँका दरले कर्जा उपलब्ध गराएको छ ।
कर्मचारीहरुले प्राधिकरणले उपलब्ध गराएको सुविधा प्रयोग गरेमा नेपालमा तत्कालै थप १० हजार विद्युतीय सवारी साधनको माग हुनेछ ।
यस्तै, प्राधिकरणले २० वटा विद्युतीय गाडी र ५० वटा विद्युतीय मोटरसाइकल तथा स्कुटर खरिद गर्ने तयारी गरेको प्राधिकरणका सहनिर्देशक कोमलनाथ आत्रेयले जानकारी दिए ।
